ZonMw Parel voor betere hiv-behandeling in Zuid-Afrika
Op donderdag 30 maart ontving Dr. Anne Wensing, arts-viroloog aan het UMC Utrecht, uit handen van ZonMw-directeur Véronique Timmerhuis de ZonMw Parel voor het ITREMA-project. Dit succesvolle samenwerkingsproject tussen Nederland en Zuid-Afrika heeft geleid tot verbeteringen in de behandeling van mensen met hiv in Zuid-Afrika, met name ook op het platteland.
Van de 7,7 miljoen mensen met hiv in Zuid-Afrika krijgen 5,5 miljoen mensen middelen die het virus remmen. De behandeling is meestal effectief, mede dankzij een systeem van lokale coaches die mensen stimuleren om hun medicijnen in te nemen. Helaas komt het ook voor dat de behandeling geen succes heeft. Dan stijgt de hoeveelheid virus in het bloed (de virale lading). Dat kan komen doordat het virus resistent geworden is, maar ook doordat de patiënt de medicatie onvoldoende inneemt. Het aantonen van resistentie is duur. De ITREMA-studie onderzocht of een betaalbare medicijntest kan bijdragen aan verbetering van de zorg op het Zuid-Afrikaanse platteland.
Medicijntest
ITREMA werd uitgevoerd in een gezondheidscentrum in de provincie Limpopo, waar mensen met hiv regelmatig komen voor controle. Bij elke controle wordt bloed afgenomen om de virale lading te bepalen. Als die te hoog is, wordt er een medicijntest gedaan. Wanneer blijkt dat de patiënt de medicatie onvoldoende inneemt, krijgt de patiënt intensievere begeleiding door de lokale coach. Als de medicijntest laat zien dat de patiënt wel de medicatie goed inneemt, wordt er alsnog een resistentietest gedaan. De patiënt krijgt dan aangepaste medicatie om het resistente hiv weer onder controle te krijgen. In de ITREMA-studie werd aangetoond dat deze aanpak goed kan worden ingevoerd en effectief is. In een aanvullende studie werden bloedmonsters onderzocht van 100.000 Zuid-Afrikanen met hiv. Daaruit bleek dat het effectiever is om te streven naar dezelfde lage virale lading als in Westerse landen. De kans dat de virale lading toeneemt, kan zo drastisch worden beperkt.
Samenwerkingspartners
Het ITREMA-project is een van de resultaten van een voortgaande intensieve samenwerking tussen de Ndlovu Care Group in de provincie Limpopo, de universiteit van Witwatersrand in Johannesburg, UMC Utrecht, Universiteit Utrecht en het Radboudumc. ITREMA is gefinancierd door ZonMw en NWO-WOTRO en wordt gesteund door het Aidsfonds en de African HIV Care & Cure (AHC²) Foundation. Aanvullend heeft het project nog een ZonMw Verspreiding en Implementatie Impuls (VIMP) en WOTRO Impact & Innovation Grant (I&IG) ontvangen. Meer informatie over ITREMA op www.itrema.org. De Ndlovu Care Group is opgericht door de Apeldoornse arts Hugo Tempelman.