Soms kun je dingen beter niet doen. Dat geldt ook binnen de medische wetenschap. Er zijn interventies die geen gezondheidswinst opleveren, zelfs schade kunnen veroorzaken of alleen voor specifieke groepen patiënten werken. Er is in kaart gebracht welke interventies in de Nederlandse zorgpraktijk geen meerwaarde hebben of beter terughoudend kunnen worden toegepast. Hieronder de initiatieven uit de medisch specialistische zorg die ZonMw ondersteunt.

Doen of laten? Terugdringen van onnodige zorg

Het thema 'Doen of laten? Het terugdringen van onnodige zorg' in het Citrienfonds, heeft tot doel het stoppen met zorg die geen toegevoegde waarde heeft (lower value services) voor de patiënt en soms zelfs schadelijk is. Het gaat om zorg waarvoor wetenschappelijk is aangetoond dat deze niet zinvol is.

Onder coördinatie van de 8 umc’s voeren regio’s tot 2017, 8 deïmplementatiestudies uit. Verder is er een overkoepelende studie om ervaring op te doen hoe te stoppen met niet zinvolle zorg. Daarin is belangrijk om de bevorderende en belemmerende factoren te identificeren om zo andere regio’s te helpen deze zorg te deïmplementeren, of om andere vormen van onnodige zorg aan te pakken.

Er is in kaart gebracht welke lower value services er zijn. Deze zijn beschreven in het rapport De Beter-niet-doen-lijst. Het rapport beschrijft de methoden en resultaten over het opstellen van een Beter-Niet-Doen-lijst. De lijst bevat 3069 lower value services, waarvan 1395 gebaseerd zijn op de Nederlandse richtlijnen.

Citrienfonds: Doen of laten? Terugdringen van onnodige zorg

Verstandig kiezen & Samen beslissen

De Federatie Medisch Specialisten voert, in samenwerking met de Patiëntenfederatie Nederland, de campagne 'Verstandig Kiezen' uit. Deze gaat uit van een kwaliteitscyclus: een samenhangend geheel van activiteiten dat systematisch leidt tot kwaliteitsverbetering en, in het verlengde daarvan, tot kostenbesparing. Het kent vier pijlers: Verstandig Keuzes, Zorgevaluatie, Samen Beslissen en Praktijkvariatie. ZonMw en Zorginstituut Nederland ondersteunen dit inititatief. 

Verstandig Kiezen en Samen beslissen

Verstandige Keuzes

Wetenschappelijke verenigingen van medisch specialisten formuleerden ‘Verstandige keuzes’. Dit zijn overzichten met evidence based aanbevelingen bij een bepaalde behandeling. Ze zijn bedoeld als stimulans voor artsen en patiënten om het gesprek aan te gaan over wat de best passende behandeling is op het juiste moment. Een overzicht van Verstandige Keuzes vindt u op de website van de FMS. ZonMw levert via onderzoek kennis op voor richtlijnen en Verstandige keuzes. Bovendien financiert ZonMw projecten om Verstandige Keuzes te implementeren in de praktijk. 

Website FMS: verstandige keuzes

Zorgevaluaties

Zorgevaluatie is onderzoek naar de effectiviteit en kosteneffectiviteit van een (be)handeling die al onderdeel uitmaakt van de gebruikelijke zorg. Zorgevaluaties geven antwoord op de vraag of een patiënt wel baat heeft bij een bepaalde behandeling, of welke behandeling de voorkeur verdient. Hiermee kan niet alleen gezondheidswinst voor de patiënt bereikt worden, maar kunnen ook onnodige kosten worden bespaard. ZonMw voert onder andere zorgevaluaties uit in het programma DoelmatigheidsOnderzoek.

Doelmatigheidsonderzoek: zorgevaluatie

Uitgelicht

‘Beter-niet-doenlijst’ met niet effectieve medische handelingen gepresenteerd

De Nederlandse Federatie van Universitair medische centra (NFU) en de Federatie Medisch Specialisten zetten een belangrijke vervolgstap in het terugdringen van onnodige zorg. De umc’s hebben in gezamenlijkheid een lijst gemaakt met niet-effectieve medische handelingen. De Federatie brengt voortaan in zijn richtlijnendatabase, aanbevelingen uit de lijst om iets (nog) niet te doen, nadrukkelijker onder de aandacht van medisch specialisten en andere zorgverleners.

Nieuws Beter-niet-doenlijst
Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website