Onderzoek naar Lymeziekte

De ziekte van Lyme is een zoönose. Dit houdt in dat het een ziekte is die wordt overgedragen van dier (teek) op mens. De ziekte wordt veroorzaakt door een infectie met de Borrelia-bacterie, deze bacterie wordt overgedragen via een tekenbeet. Dit maakt dat Lyme een non-alimentaire zoönosen is. De ziekte wordt niet via voeding overgedragen (alimentaire zoönosen).

Gebeten door een teek?

Niet iedereen wordt ziek van een tekenbeet. In Nederland lopen we jaarlijks 1.5 miljoen tekenbeten op. Zo'n 25.500 mensen die gebeten zijn door een teek krijgen een rode vlek op de huid rondom de tekenbeet. Daarnaast kregen 1.500 mensen ook op andere plekken op het lichaam lymklachten.

Over de grenzen heen

In Nederland hebben 25.000 mensen deze ziekte en ondervinden 1500 patiënten ernstige gevolgen ervan. De ziekte beperkt zich niet tot Nederland; het is een internationaal probleem. Politiek en maatschappelijk is er aandacht voor de ziekte. Er zijn 2 actieve patiëntenorganisaties.

Verbeteringen voor de patient gezamenlijk aanpakken

Patiëntenorganisaties, onderzoekers, beleidsmakers, bedrijven en zorgprofessionals hebben met elkaar in 2016 het actieplan Lymeziekte opgesteld over de ziekte van Lyme. Het bevat onderzoeksonderwerpen en andere activiteiten op het gebied van basale kennis (onder andere over de Borrelia-infectie en de ziekte), diagnostiek, behandeling en preventie. Teken kunnen verschillende ziekten overdragen: lyme, teken(hersen)vliesontsteking, tekenkoorts en andere tekenoverdraagbare aandoeningen.

In diverse programma’s en -projecten hebben patiënten een actieve inbreng. Zeker ook bij Lyme. Lees de aanbevelingen voor succesvolle betrokkenheid van patiënten/cliënten bij medisch-wetenschappelijk onderzoek in het rapport van PGOsupport.

Wie zorgt voor de verbetering van de situatie voor patiënten?

Dit gebeurt op 2 manieren, onderzoek en andere activiteiten. ZonMw faciliteert het uitvoeren van een deel van de onderzoeksonderwerpen uit het actieplan. Diverse partijen voeren de andere activiteiten van het actieplan uit. Zo zal bijvoorbeeld het Nederlands Lymeziekte-expertisecentrum (NLe), mede op basis van dit actieplan, onderwerpen uitwerken en omzetten naar acties voor de praktijk en/of onderzoek.

Uitgelicht

Lymeziekte - Over teken, tekenbeten en tekenbeetziekten

Boekomslag gestyleerde teek

Stichting Biowetenschappen en Maatschappij heeft in samenwerking met Uitgeverij Lias het boek Lymeziekte ontwikkeld.

In het online dossier van BWM lees je interessante nieuwe artikelen over lyme.

Dit boek is online en in de boekhandel verkrijgbaar.

Meld je tekenbeet op tekenradar.nl

Ben je gebeten door een teek? Meld dit dan bij tekenradar.nl.

Meld je tekenbeet

Testen naar Lymeziekte onderzocht

Screenshot filmpje, geanimeerde poppetjes in bos

Om vast te stellen of iemand Lymeziekte heeft zijn verschillende testen beschikbaar. De cellulaire test, die test op antistoffen, is in de VICTORY-studie onderzocht. Het blijkt dat deze geen betrouwbare uitslag geeft.

Bekijk het YouTube filmpje

Langdurige klachten na lymeziekte, hoe vaak en waarom?

Een besmetting met lymeziekte kan je leven zwaar beïnvloeden. Heb je klachten? Bezoek je huisarts. Die kijkt welke vervolgstappen nodig zijn. In Nederland werken onderzoekers samen om lymeziekte vast te stellen, in kaart te brengen en te behandelen. Meer informatie?

Bekijk het YouTube filmpje

Preventie bij ZonMw - Blijf op de hoogte

abonneren

Welke Lymeprojecten zijn er?

Lopend onderzoek

  • Victory: De validatie van cellulaire testen voor Lyme borreliosis (522050001; Amsterdam UMC (locatie AMC))
  • TBEV: Bijdragen aan monitoring, vroegtijdige waarschuwing en interventie in Nederland (TBEV-COMEIN) (522003004; Wageningen Universiteit)
  • LymeProspect KIDS: een prospectief onderzoek naar de langdurige effecten Lyme borreliosis en de determinanten voor aanhoudende symptomen (522050003; RIVM)
  • Borrelia-geïnduceerde remming van antigen presentatie: een nieuw ontsnappingsmechanisme van het immuunsysteem van de gastheer (522050002; Radboudumc)
  • LymeProspect: een prospectief onderzoek naar de langdurige effecten Lyme borreliosis en de determinanten voor aanhoudende symptomen (522001003; RIVM)
  • Ticking on Pandora's box: onderzoek naar door teken overdraagbare aandoeningen anders dan lyme of tekenencefalitis (522003007; Amsterdam UMC (locatie AMC))

Afgeronde projecten

  • TLR10 activatie remt Lyme artritis: Onderzoekers van het Radboudumc ontdekten dat een nog onbekend eiwit (TLR10) in staat is het afweersysteem te remmen en ontstekingen te verminderen bij de ziekte van Lyme. Dit eiwit brengt zo een reactie op gang in de immuuncel. Want na herkenning van ziekteverwekkers zoals de Borrelia-bacterie komt ons afweersysteem in actie om deze op te ruimen. De rol van TLR10, een van deze herkenners, is bestudeerd, omdat deze een unieke remmende functie heeft (Radboudumc; Veni-project 91617006 van dr. Marije Doppenberg-Oosting; afgerond in 2019; lees het Mediatorbericht)
  • Tick Test & Prophylaxis Proof (200330008; RIVM; afgerond in 2016)
  • Efficiëntie, werkzaamheid en kosten van op richtlijnen gebaseerde therapeutische strategieën voor patiënten met bewezen of mogelijk aanhoudende Lyme-borreliose (171002304; Radboudumc; afgerond 2015)
  • Lyme-borreliose (150020019; Nederlandse Organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek; afgerond 2013)
  • TICX: Ticks Infected with CoXiella burnetii: an epidemiological pilot study (205520008; Amsterdam UMC (locatie AMC); afgerond 2012)
  • Lyme borreliosis: gelijktijdige of opeenvolgende infectie met meerdere Borrelia soorten; een fundamentele en klinische studie (92003370; Amsterdam UMC (locatie AMC); afgerond 2010)

Actueel

Teken Wist-je-datjes

Hoe verwijder je het beste een teek, welke klachten kunnen er ontstaan na een tekenbeet en hoe groot is de kans op de ziekte van Lyme? Een overzicht....

Teek op plank
Elders gezien

Lymeziekte voorkomen met een vaccin

Jaarlijks hebben 1,5 miljoen mensen last van tekenbeten en krijgen ongeveer 27.000 mensen lymeziekte. Enkele duizenden houden langdurige en invaliderende klachten. “We gaan onderzoeken of een vaccin lymeziekte kan voorkomen”, aldus hoogleraar Joppe Hovius van Amsterdam UMC Multidisciplinair Lymeziektecentrum. Vrijwilligers die zich willen laten vaccineren voor deze studie zijn welkom.

Teek op een paarse bloem
Elders gezien

Langdurige klachten na lymeziekte, hoe vaak en waarom?

Hoewel de meeste kinderen en volwassenen met lymeziekte volledig of nagenoeg volledig herstellen na een antibioticakuur, blijven sommige mensen last houden van aanhoudende klachten. Vaak bestaan deze klachten uit vermoeidheid, cognitieve beperkingen of pijn. Uit recent onderzoek blijkt dat ruim een kwart van de mensen met de ziekte van Lyme klachten houdt, ook na de behandeling.

Elders gezien
Toon meer

Programma's

ZonMw heeft programma’s gerelateerd aan dit onderwerp. Binnen een programma worden projecten gefinancierd.

Toon alle programma's

ZonMw-publicaties

Meer lezen? Deze ZonMw-publicaties zijn gerelateerd aan dit onderwerp.

Toon alle publicaties
Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website