ZonMw-programma draagt op vernieuwende wijze bij aan de kennisbasis in jeugdveld
Het ZonMw onderzoeksprogramma Wat werkt voor de jeugd draagt op een vernieuwende wijze bij aan het verder brengen van de jeugdsector. Jongeren nemen het voortouw in onderzoek, ervaringskennis wordt systematisch benut en de kloof tussen wetenschap en praktijk wordt kleiner. Dat blijkt uit de onlangs verschenen evaluatie van het programma.
Lessen benutten voor het vervolg
Het programma startte in 2019 en loopt eind dit jaar af. Een aantal projecten lopen nog langer door. Toch is besloten het programma nu al te evalueren. Zo kunnen de lessen uit het lopende programma worden benut voor het vervolg.
Vernieuwing en verbinding in de jeugdhulp
De meeste projecten dragen concreet bij aan bruikbare kennis voor preventie en hulp aan jeugd en gezinnen. Jongeren staan in de lead in onderzoek, werkzame kernelementen van interventies worden inzichtelijk gemaakt en samenwerking over domeinen heen wordt gestimuleerd. Zo ontstaat niet alleen nieuwe kennis, maar ook blijvende verbinding tussen praktijk, beleid en wetenschap. Zelfs bij lopende projecten is al impact zichtbaar via netwerken en het benutten van ervaringskennis. Het programma maakt kennis toepasbaar én zorgt dat die ook daadwerkelijk zijn weg vindt naar de praktijk.
Kansen voor een krachtiger vervolg: focus op toepassing en verbinding
Hoewel met het programma al veel bereikt is, liggen er kansen voor een krachtiger vervolg.
Door deze verbeteringen te integreren, kan een volgend programma nog effectiever bijdragen aan het leren en verbeteren binnen het jeugdveld, met concrete impact voor kinderen en gezinnen.
Kernboodschappen voor het vervolgprogramma
- Zet in op langer lopende, domein overstijgende subsidieoproepen die direct inspelen op de actuele ambities en uitdagingen binnen het jeugdveld.
- Sluit aan bij urgente maatschappelijke vraagstukken, agendeer ze scherp en stimuleer structurele verbeteringen door kennisontwikkeling en benutting als integraal onderdeel van een lerend systeem te verankeren. Maak daarbij steeds helder welke waarde het programma toevoegt.
- Zet kennistoepassing centraal en verbind kennisontwikkeling en implementatie als één continu proces. Betrek actief kennisinstellingen om behoeften te signaleren, resultaten te evalueren en kennis breed te verspreiden. Versterk bovendien de rol van gemeenten, ouders, jongeren en opleidingen.
- Versterk de samenhang tussen jeugdprogramma’s van ZonMw. Bijvoorbeeld door de Kenniswerkplaatsen Jeugd volop in te zetten als inspirator en aanvrager.
Over het programma en de evaluatie
De missie van het ZonMw-programma ‘Wat werkt voor de jeugd’ (2019 – 2025) is het vergroten, toepassen en toepasbaar maken van kennis over wat werkt in de preventie, opvoed- en jeugdhulp gericht op het stimuleren van de psychosociale ontwikkeling van kinderen en gezinnen. De evaluatie van het programma bestaat uit een zelfevaluatie door het ZonMw bureau en een evaluatie door extern adviseursbureau Van de Bunt. Op 23 mei 2025 is de eindevaluatie door het bestuur van ZonMw aangeboden aan het ministerie van VWS.