Start post-COVID onderzoek en vooraankondiging subsidieoproepen onderzoeksprogramma post-COVID

Begin 2024 gaan 4 onderzoeken van start die binnen de subsidieronde ‘Diagnostiek en behandeling van post-COVID’ zijn gehonoreerd. Deze subsidieronde is eind maart 2023 geopend en is onderdeel van het COVID-19 deelprogramma Behandeling. Daarnaast openen begin 2024 2 nieuwe subsidierondes over post-COVID onderzoek.

Budget subsidieronde

Subsidieaanvragen in deze afgeronde subsidieronde zijn beoordeeld door onafhankelijke beoordelaars. Om in aanmerking te komen voor financiering, moesten de aanvragen zowel relevant als van hoogwaardige kwaliteit zijn. Op basis hiervan zijn 4 van de 8 uitgewerkte aanvragen gehonoreerd. Dit betekent dat het beschikbare subsidiebudget niet in zijn geheel is uitgezet. Na overleg met het ministerie van VWS is besloten om het resterende budget uit deze subsidieronde in te zetten voor het post-COVID programma. Hierdoor kunnen er in de toekomst meer post-COVID projecten gehonoreerd worden die aan de gestelde voorwaarden en eisen voldoen.

Gehonoreerde projecten

De projecten focussen zich op de ontwikkeling en/of het toepassen van innovaties ter ondersteuning van diagnostiek en behandeling van post-COVID. Lees hieronder meer over de gehonoreerde projecten.

Projectleider en penvoerder: dr. W.A. Dik
Organisatie: Erasmus MC

Projectomschrijving
In het ontstaan van post-COVID wordt een chronisch verstoorde reactie van het afweersysteem als belangrijke oorzaak gezien. Het beter begrijpen hiervan is essentieel om behandelingen te ontwikkelen. In dit project wordt met een nieuwe unieke technologie het functioneren van afweercellen in kaart gebracht door meting van de activiteit van 15 belangrijke mechanismen in deze cellen (SignaalTransductiePaden, STPs). Hiermee wordt inzicht verkregen in de verstoorde afweerreactie, wat door DCDC al in monocyten is aangetoond in een kleine post-COVID studie. De studie wordt uitgevoerd door een ervaren team van Erasmus MC en DCDC, gesteund door C-support, Post-COVID-NL en de Long COVID Stichting. De studie vormt de noodzakelijke basis voor het ontwikkelen van nieuwe behandelingen voor post-COVID door DCDC, gebaseerd op gebruik van (meer dan 20.000) goedgekeurde medicijnen.

Projectleider en penvoerder: dr. H.J. Chen
Organisatie: Amsterdam UMC, locatie AMC

Projectomschrijving
Het ontbreken van een betrouwbare diagnostische test is een groot gemis voor Long COVID patiënten. Een nauwkeurige diagnostische test kan naast diagnostiek ook de ontwikkeling van behandelingen ondersteunen. In een eerdere studie heeft de projectgroep een causale rol aangetoond voor specifieke auto-antistoffen die uitsluitend voorkomen bij Long COVID patiënten. Dit voorwerk biedt een sterke basis voor het ontwikkelen van een diagnostische test voor Long COVID. Bovendien is deze benadering tevens in staat om patiënten te categoriseren in verschillende Long COVID patiëntgroepen die gerelateerd zijn aan symptoomprofielen, en daarmee potentiële pathofysiologische mechanismen (o.a. post-exertionele malaise, pijn, en posturale orthostatische tachycardie). De belangrijkste doelstellingen van het project zijn 1) validatie van de auto-antilichamen; 2) het ontwikkelen van de diagnostische tests; en 3) validatie van de test in een (inter)nationaal cohort met volwassenen en kinderen.

Projectleider en penvoerder: dr. O.B.J. Corneth
Organisatie: Erasmus MC

Projectomschrijving
Na herstel van de acute fase van COVID-19 houdt een aanzienlijk deel van de patiënten langdurige klachten, ook wel post-COVID syndroom (PCS), wat tot veel beperkingen leidt. Omdat de exacte onderliggende oorzaak nog onbekend is, is er nog geen goede behandeling mogelijk. Studies laten zien dat een ontregeld afweersysteem, afwijkende antivirale afweerreacties en virale persistentie mogelijk bijdragen aan het ontstaan van PCS. In dit project wordt de mogelijke samenhang tussen deze componenten onderzocht. Daarnaast worden deze biologische gegevens gekoppeld aan de klachten die patiënten ervaren, zoals vermoeidheid, benauwdheid, spierpijn, inspanningstolerantie en concentratieproblemen. PCS patiënten die pas kort klachten ervaren zullen worden vergeleken met patiënten die al langer ziek zijn. Hiermee komt de projectgroep meer te weten over de onderliggende oorzaken van PCS en kunnen er biologische markers gevonden worden die helpen om voor iedere patiënt een goed passende behandeling te vinden.

Projectleider en penvoerder: prof. dr. A.H. Maitland-Van der Zee
Organisatie: Amsterdam UMC, locatie AMC

Projectomschrijving
Zelfs een jaar na een SARS-CoV-2 infectie heeft 10% van de mensen nog last van ernstige symptomen. Gebrek aan diagnostische testen en kennis over ziektemechanismen bemoeilijken het stellen van de diagnose. Hierdoor is het vinden van de juiste therapie voor de individuele patiënt met post-COVID nog onmogelijk. Dit project zal onderzoeken of actieve bindweefselvormende cellen, die  alleen in beeld kunnen worden gebracht met een nieuwe FAPI PET/CT scan, gecombineerd met signaalstoffen voor ontstekingsreacties in bloed en weefsel verschillende long-COVID fenotypes kunnen identificeren. De projectgroep zal gebruik maken van goed gekarakteriseerde patiënten in het P4O2 COVID-19 cohort waarvan sommigen nog steeds klachten hebben, en anderen zijn hersteld. Dit project kan leiden tot nieuwe diagnostische mogelijkheden (FAPI PET/CT en ontstekingsstoffen), meer inzicht in het ziektemechanisme van post-COVID en kan mogelijk aangrijpingspunten vinden voor therapie.

Nieuwe post-COVID subsidierondes open

ZonMw is van plan om begin 2024 2 nieuwe subsidierondes te openen vanuit het post-COVID onderzoeksprogramma. Per subsidieronde is € 6 miljoen beschikbaar. Er geldt geen maximaal aan te vragen budget. Het streven is om binnen de subsidierondes onderzoek te financieren op alle in de oproep opgenomen kennishiaten. De gehonoreerde projecten dienen zo spoedig mogelijk te starten en hebben een maximale looptijd tot 31 december 2026, conform de looptijd van het programma. 

Ten eerste opent een subsidieronde op het gebied van biomedisch onderzoek naar post-COVID. Deze subsidieronde richt zich op de geïdentificeerde biomedische kennishiaten geïdentificeerd in de Kennisagenda biomedisch onderzoek post-COVID. Daarna volgt een subsidieronde op het gebied van klinisch onderzoek naar post-COVID. Deze subsidieronde richt zich op de belangrijkste onderwerpen op het gebied van klinisch onderzoek vanuit het patiëntperspectief, zoals geïdentificeerd in de achterbanraadpleging. De projecten die voortkomen uit deze subsidierondes moeten aansluiting vinden bij het nog te financieren onderzoeks- en expertisenetwerk post-COVID, waarover begin 2024 een besluit genomen zal worden.

De subsidierondes hebben een projectideefase die gevolgd wordt door een uitgewerkte subsidieaanvraagfase. Een projectidee is een beknopte versie van een uitgewerkte subsidieaanvraag. Er is voor deze opzet gekozen, omdat de verwachting is dat vanwege grote interesse een groot aantal aanvragen zal worden ingediend. Met deze opzet worden alleen de meest kansrijke projectideeën uitgenodigd om een uitgewerkte subsidieaanvraag in te dienen. Hierdoor blijft de werklast voor de beoordelaars (programmacommissie, patiëntpanel en externe referenten) beheersbaar. 

Beoordelingscriteria

De algemene ZonMw-criteria vormen de basis voor de criteria van de relevantie en kwaliteit. Deze vindt u in de procedurebrochure aanvragers. De oproep specifieke relevantie- en kwaliteitscriteria staan beschreven in de desbetreffende subsidieoproepen. De voorwaarden en criteria die worden opgenomen in de gepubliceerde subsidieoproepen zijn leidend.

Tijdpad subsidierondes

De subsidierondes zijn afhankelijk van het nog te nemen besluit over het onderzoeks- en expertisenetwerk post-COVID, die begin 2024 zal volgen. Hierdoor kunnen de aangegeven tijdpaden nog veranderen. De tijdpaden die vermeld staan in de subsidieoproepen zijn leidend.

Het proces tussen het openen van de subsidieoproepen en het honoreren van de aanvragen neemt een aantal maanden in beslag, doordat een vast aantal stappen moet worden doorlopen. De voornaamste reden voor deze doorlooptijd is dat zowel subsidieaanvragers als de beoordelaars (programmacommissie, patiëntpanel en referenten) voldoende tijd moeten hebben om respectievelijk de subsidieaanvraag op te stellen of de aanvragen te beoordelen. Een gedetailleerd overzicht van de te nemen stappen is te vinden op deze webpagina.

Voorlopige planning biomedische kennisvragen post-COVID*

Subsidieoproep online Medio januari 2024
Deadline indienen projectideeën 26 februari 2024, 14:00 uur
Deadline indienen uitgewerkte subsidieaanvraag 12 juni 2024, 14:00 uur
Besluit Medio oktober 2024

De deadlines in de subsidieoproep zijn leidend


Voorlopige planning klinische kennisvragen post-COVID*

Subsidieoproep online Eind januari/begin februari 2024
Deadline indienen projectidee 11 maart 2024, 14:00 uur
Deadline indienen uitgewerkte subsidieaanvraag 26 juni 2024, 14:00 uur
Besluit Eind oktober 2024

De deadlines in de subsidieoproep zijn leidend

Vragen

Bij vragen verwijzen we graag naar de post-COVID veelgestelde vragen pagina. Staat uw vraag hier niet tussen? Neem dan contact met ons op via covid19@zonmw.nl