ProPark en DuSRA-VOILA brengen hun onderzoeksresultaten verder in de praktijk

Neuroloog en projectleider van ProPark, Dagmar Hepp, en bioloog en projectleider van DuSRA, Eline Slagboom, beiden onderzoeker bij het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), nemen ons mee in de inzichten uit de brainstormsessies en de toekomstplannen voor de 2 projectgroepen.

Dagmar: ‘ProPark is een grootschalige cohortstudie met als doel om beter inzicht te krijgen in het starten van een gepersonaliseerde behandeling voor mensen met Parkinson. Op dit moment is er in de richtlijnen beperkt onderscheid voor verschillende type patiënten en variëren ook de bijwerkingen van medicatie sterk per patiënt. Om richting een gepersonaliseerde aanpak te bewegen, is ook meer kennis van de biologische oorzaak van de ziekte nodig. Uiteindelijk willen we tot een classificatie van patiënten komen, om direct inzicht te krijgen in wie baat heeft bij welke therapie.’ 

Eline: ‘Het samenwerkingsverband ’Vitality Oriented Innovations for the Lifecourse of the Ageing society’ (VOILA), dat in 2019 van start ging, doet onderzoek naar het meten van verschillen in het verouderingsproces tussen mensen, het vroegtijdig signaleren van versnelde veroudering en het afremmen daarvan door interventies. Ook is de Nederlandse Vereniging voor Verouderingsonderzoek (Dutch Society for Research on Ageing: DuSRA) aangesloten. Tussen het begin van lichamelijke achteruitgang gemeten met biomarkers en het moment van een eerste diagnose ligt een periode waarin preventie nog mogelijk is, die vaak niet wordt benut. VOILA springt in dat gat om aan te haken op deze cruciale periode.’ 

Het VOILA-project richt zich op 3 onderdelen: 

• Grote cohortstudies waarin de gezondheidsdata van mensen 20 tot 30 jaar werd verzameld en waaruit moleculaire biomarkers werden ontwikkeld die 10 jaar voordat iemand komt te overlijden voorspellen dat er verhoogd risico is op snelle veroudering en overlijden. 
• Onderzoek naar de effectiviteit van leefstijlinterventies bij 60-plussers: is er verbetering van gezondheid zichtbaar in de biomarkers na inzet van een interventie? 
• Onderzoek naar het verouderingsproces van cellen en hoe medicatie eventueel een rol kan spelen in het terugdraaien van veroudering van cellen. 

Dagmar: ‘Tijdens de brainstormsessie stond de digitale toolbox van ProPark centraal, een verzameling aan analyse methodes waarbij op basis van draagbare sensoren de vordering van de ziekte van Parkinson goed en betrouwbaar thuis gemeten kan worden. De focus lag tijdens het gesprek op de doelmatige implementatie van de draagbare sensoren in de zorg en als meetpunt in klinische trials. Vanuit de projectgroep waren er ideeën, maar waren we ook benieuwd naar de verschillende invalshoeken om verder te concretiseren en te prioriteren. Daarnaast hebben we input verzameld op het AI-geïntegreerde ProPark dataplatform voor het efficiënt analyseren van de grote hoeveelheden onderzoeksdata, die gegeneerd worden met behulp van de digitale toolbox.’ 

Eline: ‘Tijdens de brainstormsessie met de groep experts lag de focus op implementatie van een van de meest informatieve biomarkers uit VOILA (MetaboHealth). Naast huisartsen, leefstijlartsen, apothekers, arbodiensten en het bedrijf dat de metingen van MetaboHealth gestandaardiseerd verricht (Nightingale Health), waren ook zorgverzekeraars en gezondheidswetenschappers aanwezig. Het doel was om te achterhalen of MetaboHealth aantrekkelijk is voor een groot publiek, of het zorgveld of de arbodienst de meerwaarde ervan inzien, en hoe een proof of principle in wijken kan worden gestart.’ 

Dagmar: ‘In deze brainstorm zijn belangrijke knelpunten besproken, zoals regelgeving voor medical devices (MDR) en het omgaan met de hoeveelheid aan reeds beschikbare apps. Deze apps zijn niet altijd van klinische aard, maar worden door patiënten wel gebruikt. De belangrijkste les is dat er geen kortere wegen zijn en dat het nodig is om tijdig de juiste experts aan te haken. Het belang van samenwerken met commerciële partijen, patiënten en vertegenwoordigers van betrokken instanties is essentieel om volgende stappen te zetten.’ 

Eline: ‘Veel partijen waren nog niet op de hoogte van de potentie van biomarkers als tijdige wake-up call voor verlies van gezondheid en motivator voor preventie. Anderzijds leven er nog wel vragen over bijvoorbeeld het overmedicaliseren van de samenleving of verwerking in bestaande zorgprocessen om extra werkdruk te voorkomen. Maar het enthousiasme overheerste; zo waren er al ideeën om de test regionaal aan te bieden in samenwerking met gemeentes en lokale apotheken. We moeten nog veel gesprekken voeren, maar veel partijen staan open voor het idee van de biomarkertest.’

Dagmar: ‘We hebben veel nieuwe contacten gelegd, bijvoorbeeld binnen de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), TNO, en met de directeur van Nightingale Health, die aanwezig was bij de VOILA-groep, over onderzoek naar metabole biomarkers binnen ProPark. Inmiddels staan vervolggesprekken gepland en gaan we verder met het concretiseren van onze roadmap voor de implementatie van onze digitale toolbox.’ 

Eline: ‘Voor DusRA-VOILA is al een businesscase ontwikkeld. Er ligt nu een plan om een pilotstudie te doen in de regio Den Haag waar bij zo’n 200 mensen data wordt verzameld over de waarde van de biomarker en de effectiviteit van een daaropvolgende interventie. Daarnaast wordt een proof of principle uitgezet waarin de test commercieel wordt aangeboden om de logistiek te organiseren. Zo ontstaat er inzicht in wie de biomarker wil laten meten en waarom, hoe je uitgifte van test en uitslag kunt organiseren en verbetering van de uitslag in leefstijlcentra kunt ondersteunen. Met deze nieuwe stappen willen we erachter komen wat haalbaar is en op welke manier we het beste kunnen implementeren. Die antwoorden vinden we door te starten en verder onderzoek te doen.’

Er was een grote groep experts die tijd vrij had gemaakt voor de brainstormsessies van ProPark en DusRA-VOILA. Clinici, wetenschappers, mensen uit het bedrijfsleven, zorgverzekeraars en overheidsinstanties waren aanwezig. Dankzij hun diverse inzichten en perspectieven was de middag een groot succes. In onderstaande groepsfoto’s zijn alle projectleden en experts terug te vinden.

Meer weten over de projecten? Lees onderstaande artikelen.

Kunt u iets bijdragen aan de projecten? Neem contact op met onderstaande projectleiders. 
ProPark: Neem contact op met projecteider  Bob van Hilten of Dagmar Hepp 
DuSRA-VOILA: Neem contact op met projectleider Eline Slagboom of Marian Beekman