Blijven meedoen: 21 projecten dragen bij aan dementievriendelijke samenleving

Van alle mensen met dementie in Nederland woont bijna 70 procent nog thuis. De meesten van hen wíllen ook zo lang mogelijk in hun vertrouwde omgeving blijven. Thuis voelen zij zich het meest op hun gemak en functioneren zij het beste. Toch merken veel mensen met dementie dat de wereld om hen heen geleidelijk kleiner wordt. Het wordt lastiger om activiteiten te ondernemen die vroeger vanzelfsprekend waren, zoals een wandeling in de buurt, dansles, zingen in een koor of sporten bij de plaatselijke vereniging. Niet omdat mensen met beginnende dementie dit niet meer willen, maar omdat de omgeving er nog onvoldoende op is ingericht.

Veel mensen met dementie geven aan graag door te willen gaan met de activiteiten die zij ondernamen vóór zij de diagnose kregen. Die vertrouwde bezigheden bieden houvast en structuur. Ze zijn meer dan vrijetijdsbesteding: ze zijn een bron van welbevinden, verbondenheid en eigenwaarde. Daarnaast geven dagactiviteiten waaraan mensen met (beginnende) dementie kunnen deelnemen de mantelzorger wat ruimte om op adem te komen.

De subsidieoproep 'Blijven meedoen: ook met dementie' sluit aan bij de doelstellingen van de in 2026 herijkte Nationale Dementiestrategie. In de strategie staat hoe de overheid dementie aan wil pakken. Dat doen zij aan de hand van 3 thema’s:

1. ‘Dementie onderzoeken’, dat moet zorgen voor meer inzicht in oorzaken, preventie en genezing van dementie;
2. ‘Een dementievriendelijke samenleving’, waarin wordt ingezet op zinvolle dagactiviteiten en een dementievriendelijke samenleving, en;
3. ‘Leven met Dementie’, waarin wordt ingezet op de verbinding met de ketenaanpak dementie uit het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA).

Het ZonMw-programma 'Dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie’ sluit aan op thema 2: het zorgen voor een dementievriendelijker Nederland. Het thema focust zich op meer begrip en steun voor mensen met dementie vanuit de directe omgeving. 

Dat vraagt om dagactiviteiten en ontmoetingscentra die het alledaagse leven van mensen met dementie stimuleren en faciliteren, zodat zij zo goed mogelijk kunnen (blijven) deelnemen aan dagelijkse activiteiten. Denk hierbij aan bijvoorbeeld vrijwilligerswerk, lidmaatschap van een vereniging of sociale ontmoetingen in de buurt.

ZonMw ondersteunt met deze subsidieoproep organisaties die reguliere activiteiten aanbieden, en die een concrete bijdrage willen leveren aan dat doel. Door samen te werken met ervaringsdeskundigen op het terrein van dementie en bestaande kennis over wat werkt actief te benutten, houden de gehonoreerde projecten hun reguliere activiteiten toegankelijk en aantrekkelijk voor mensen met beginnende dementie.

De projecten richten zich op verschillende activiteiten: van dammen tot muziek en van wandelingen tot cultuursensitieve ontmoetingen. Hieronder vindt u een overzicht van de 21 gehonoreerde projecten.

• Tijd voor muziek, blijven meedoen met dementie
  Dit project verbindt mensen met dementie, mantelzorgers en buurtbewoners door wekelijks samen muziek te maken en te beleven. De focus ligt op muziek als middel voor verbinding en zingeving, waarbij iedereen op eigen niveau meedoet, ongeacht waar iemand woont of in welke fase van dementie. Het doel is deze activiteit structureel en regulier in de wijk te verankeren.
  Lees meer over dit project
   
• Uitjezorg met sport, spel en samenzang
  Dit project richt zich onder andere op het toegankelijk maken van sport- en muziekverenigingen voor mensen met dementie en hun naasten door het vergroten van kennis over dementie bij de betreffende clubs.
  Lees meer over dit project
   
• Bestaande activiteiten toegankelijker voor mensen met (beginnende) dementie
  Het doel van dit project is een duurzaam programma opzetten waarmee activiteiten beter toegankelijk en passend gemaakt worden voor mensen met (beginnende) dementie en hun mantelzorgers.
  Lees meer over dit project
   
• Meedoen in de gemeente Lochem, ook met dementie
  Dit project van Welzijn Lochem onderscheidt zich door de methode Samenkracht, waarbij mensen met dementie en hun naasten zelf de regie houden over het toegankelijker maken van activiteiten in hun kern. Via dialoogbijeenkomsten en ontwerpateliers brengen bewoners, mantelzorgers, vrijwilligers en professionals samen concrete verbeteringen tot stand. De nadruk ligt op eigenaarschap, sociale verbondenheid en het versterken van de lokale gemeenschap van binnenuit.
  Lees meer over dit project
   
• Drenthe beweegt dementievriendelijk
  Dit project van SportDrenthe richt zich specifiek op sport en bewegen als middel om mensen met dementie langer zelfstandig te laten wonen en mantelzorgers te ontlasten. Door begeleiders op te leiden, bestaande beweeggroepen aan te passen en nieuw aanbod te starten, wordt een dementievriendelijke sport- en beweegomgeving in Drenthe opgebouwd. Een praktische handreiking moet de aanpak duurzaam verankeren en breed beschikbaar maken.
  Lees meer over dit project
   
• Meedoen op maat, blijven meedoen, ook met dementie/geheugenproblemen
  Door de inzet van speciaal opgeleide vrijwillige maatjes en door samenwerking met verenigingen en organisaties wil het project drempels verlagen en kansen vergroten. Tegelijkertijd versterken ze de deskundigheid van vrijwilligers, vergroten ze inclusie bij verenigingen en borgen ze kennis en ervaringen, zodat de aanpak ook na afloop duurzaam effect heeft.
  Lees meer over dit project
   
• Blijven meedoen, ook met dementie in Beilen
  Dit project richt zich op een tweerichtingsverbinding tussen mensen met dementie en lokale verenigingen en clubs mensen met dementie blijven actief binnen hun eigen vereniging, terwijl deelnemers van Odensehuis Beilen juist worden begeleid naar passende clubs en activiteiten. Vrijwilligers en bestuurders van deze verenigingen en clubs worden geschoold en ondersteund om inclusie concreet te maken.
  Lees meer over dit project
   
• Kwiek op pad in Maastricht 
  De Kwiek beweegroute biedt een laagdrempelige, veilige en sociale manier van bewegen in de buitenlucht, wat essentieel is voor het versterken van de kwaliteit van leven. Het project heeft als doel de huidige Kwiek beweegroute in Heugem te versterken voor mensen met dementie en een nieuwe tweede locatie te ontwikkelen met een passend programma voor thuiswonende mensen met dementie en hun naasten in Maastricht Oost.
  Lees meer over dit project
   
• Creatief meedoen, óók met dementie 
  Kerkelijk centrum De Ark organiseert wekelijks creatieve ochtenden waar ouderen o.a. samen schilderen, haken of sjoelen. Zij onderzoeken in samenwerking met een casemanager dementie en met bezoekers met dementie en hun mantelzorgers hoe de creatieve ochtenden langer toegankelijk en aantrekkelijk kunnen blijven.
  Lees meer over dit project
   
• Samen in Beweging: (On)bewust bewegen met Phemia Move
  Het project heeft als doel om de reguliere beweegactiviteiten van Phemia Move zó aan te passen dat thuiswonende mensen met dementie veilig, plezierig en volwaardig kunnen blijven meedoen. Er wordt een pilot uitgevoerd met aangepaste beweegsessies op twee locaties in Alphen aan den Rijn.
  Lees meer over dit project
   
• Blijven meedoen in je eigen buurt 
  Het project gaat samen met onder andere buurtbewoners met dementie en hun mantelzorgers/partners kijken naar de mogelijkheid tot ontmoeting in het buurtcentrum, toegankelijkheid buurtcentrum verbeteren voor inwoners met dementie. Ook willen ze de bestaande Beweegroute vernieuwen en aantrekkelijk maken voor thuiswonende mensen met (beginnende) dementie en stimuleren tot deelname aan een beweeggroep.
  Lees meer over dit project
   
• Blijven meedoen in Badhoevedorp; ‘Dementievriendelijk op maat’ 
  Dit project wil een aanpak en toolkit te ontwikkelen die lokale organisaties ondersteunen bij het dementievriendelijk(er) maken van hun activiteiten, zodat inwoners met (beginnende) dementie actief kunnen blijven deelnemen en een zinvolle rol in de gemeenschap behouden.
  Lees meer over dit project
   
• Betekenisvol Actief: ook met dementie
  Bij De Baanbreker zien ze de mens, niet de ziekte, en geloven ze in het benutten van talenten in plaats van het benadrukken van beperkingen. Het project streeft ernaar een duurzaam en laagdrempelig aanbod van zinvolle activiteiten te realiseren, waarin mensen met dementie (jong en oud) hun talenten kunnen inzetten en een gevoel van nuttigheid ervaren. 
  Lees meer over dit project
   
• Nooit aan de zijlijn – reguliere activiteiten dementievriendelijk(er) maken 
  De primaire focus ligt bij vrijwilligers en leden van aanbieders: zij krijgen kennis en handvatten om leden met dementie te herkennen, te ondersteunen en te behouden. Secundair profiteren mensen met dementie en hun mantelzorgers doordat zij in een veiligere en meer begripvolle omgeving hun vertrouwde activiteiten kunnen voortzetten.
  Lees meer over dit project
   
• Project Buurzaam 
  Het doel van project Buurzaam is om vóór eind 2026 in Veldhoven minimaal tien dementievriendelijke ontmoetingsplekken te realiseren. Deze plekken bieden een veilige, toegankelijke en vertrouwde omgeving waar ouderen, met en zonder dementie, elkaar kunnen ontmoeten en deelnemen aan zinvolle activiteiten. 
  Lees meer over dit project
   
• Geheugencafé - Kleurrijk ontmoeten 
  Gemeente Kampen is een Dementievriendelijke gemeente, waarbij WijZ welzijn Kampen met samenwerkingspartners een impuls wil geven aan het bieden van laagdrempelige en cultureelsensitieve activiteiten, specifiek gericht op oudere mensen met een migratieachtergrond.
  Lees meer over dit project
   
• Blijven meedoen bij Blauw Zwart in Wassenaar. Ook met dementie 
  Voetbalvereniging Blauw Zwart in Wassenaar staat bekend als maatschappelijk en sociaal betrokken.Iedereen is welkom, ongeacht leeftijd of achtergrond en de toegang is gratis. Onder de deelnemers bevindt zich een groeiend aantal thuiswonende mensen met (beginnende) dementie. Om te borgen dat deze deelnemers en ook hun naasten zich welkom blijven voelen is het initiatief ontstaan om de activiteiten en de locatie dementievriendelijk(er) te maken. 
  Lees meer over dit project
   
• Brein in Beweging, ook met Dementie - Een Fitter Brein-project in Hoogeveen
  Het project Brein in Beweging, ook met Dementie heeft als doel thuiswonende mensen met dementie en hun mantelzorgers blijvend te laten meedoen aan aangepaste damactiviteiten die plezier geven, sociale contacten versterken en het brein in beweging houden. 
  Lees meer over dit project
   
• Inloophuis de Schakel 
  De Schakel is een inloophuis voor mensen met geheugenproblemen of dementie en hun naasten. Wekelijks vinden er bijeenkomsten plaats waar deelnemers onder begeleiding van een professional ondersteuning krijgen bij het hervinden van hun vertrouwde activiteiten. De Schakel verbindt vraag en aanbod en biedt ook een eigen aanbod, zoals Sporten om niet te vergeten en Dansen om niet te vergeten. Deze activiteiten sluiten aan bij wat mensen vóór hun diagnose deden. Daarnaast is er ruimte voor ontmoeting, lotgenotencontact en voorlichting. 
  Lees meer over dit project
   
• Blijven meedoen in West Betuwe, ook met dementie
  West Betuwe is een uitgestrekte plattelandsgemeente waar mensen met dementie beperkte toegang hebben tot passende activiteiten. Dit project van Welzijn West Betuwe en Odensehuis West Betuwe richt zich op bewustwording bij vrijwilligers en deelnemers van reguliere ontmoetingsactiviteiten over de groeiende groep thuiswonende mensen met dementie. Via bijeenkomsten, dementievriendelijke activiteiten en workshops krijgen vrijwilligers concrete handvaten om hun activiteiten toegankelijk te houden. 
  Lees meer over dit project
   
• De Derde Helft voor iedereen
  Het project organiseert elke week op woensdag een gezellige middag bij FC Aalsmeer, waar ouderen en mensen met (beginnende) dementie samenkomen. Het doel is om minimaal vier leuke activiteiten aan te bieden, zoals bewegen, wandelen en samen iets doen in de kantine. Iedereen is welkom, ongeacht gezondheid. Het doel is dat meer mensen meedoen, zich thuis voelen en actief blijven.
  Lees meer over dit project