Vervolg en afronding MESO-project

Laatst aangepast:
4 handen die een lamp vasthouden

Stichting MESO heeft in de periode 2020–2026 via een herhaalbaarheidsonderzoek aangetoond dat het zorgconcept van Multidisciplinaire Eerstelijns Ouderenzorg (MESO), zoals ontwikkeld door Ester Bertholet vanaf 2011 in Velp, ook in andere regio’s succesvol toepasbaar is. 

Aanleiding

Het MESO-project (Multidisciplinaire Eerstelijns Ouderenzorg met inzet van een specialist ouderengeneeskunde) is in 2020 gestart. Doel van het herhaalbaarheidsonderzoek was om aannemelijk te maken dat de werkwijze van Ester Bertholet voor de inzet van ouderengeneeskundige expertise in de eerste lijn ook buiten de regio Velp/Arnhem toepasbaar is en tot vergelijkbare resultaten kan leiden.

Daarbij is gekeken naar effecten op de kwaliteit van leven van ouderen en hun naasten, de tevredenheid van zorgprofessionals en mantelzorgers en de zorgkosten.

Aanleiding voor de ontwikkeling van deze werkwijze was de groeiende zorgvraag van ouderen en hun wens om zo lang mogelijk thuis te blijven wonen. Huisartsen ervaren bij een deel van deze ouderen complexe zorgvragen waarbij aanvullende ouderengeneeskundige expertise nodig is. Ester Bertholet vestigde zich daarom als specialist ouderengeneeskunde in de eerste lijn en ontwikkelde een werkwijze waarin nauw wordt samengewerkt met huisartsen.

Doel 

Het doel was om, bij positieve onderzoeksresultaten, toe te werken naar structurele bekostiging van deze vorm van zorg. Daarmee zou de werkwijze breder beschikbaar kunnen komen voor ouderen en hun naasten en voor huisartsenpraktijken in Nederland.

Om de overdraagbaarheid van de werkwijze te onderzoeken, zijn op 3 locaties in Nederland pilots ingericht. Professionals werden opgeleid om volgens de MESO-werkwijze te werken. Een onafhankelijk onderzoek moest vervolgens inzicht geven in de vraag of de werkwijze ook in andere regio’s toepasbaar is en daar tot vergelijkbare resultaten leidt.

Werkwijze/aanpak

Voor de uitvoering van het project is Stichting MESO opgericht. In het bestuur waren MESO-Velp en de eerstelijnsorganisaties uit de 3 pilotregio’s Tiel, Zoetermeer en Rotterdam vertegenwoordigd. Daarnaast zijn 2 landelijke projectleiders aangesteld: een inhoudelijk expert en een veranderkundig expert. In iedere pilotregio was een lokale projectleider verantwoordelijk voor de aansturing van het lokale MESO-team.

De MESO-teams zijn geschoold in de werkwijze en hebben data verzameld voor het herhaalbaarheidsonderzoek. Ook is een lerend netwerk ingericht om kennis en ervaringen tussen de regio’s uit te wisselen. Gedurende het project is intensief samengewerkt met verschillende stakeholders, waaronder zorgaanbieders, onderzoekers, opleiders en systeempartijen. Daarnaast is gewerkt aan materialen en instrumenten die de overdraagbaarheid en verdere toepassing van de MESO-werkwijze ondersteunen.

Samenwerkingspartners

In de regio Velp/Arnhem is de bestaande samenwerking tussen de praktijk van Ester Bertholet, eerstelijnsorganisatie EenPlus en diverse lokale formele en informele partners voortgezet en verder uitgebreid richting de VVT-organisaties.

In de 3 pilotregio’s is vanaf de start samenwerking georganiseerd tussen de eerstelijnsorganisatie en 1 of meerdere VVT- en/of thuiszorgorganisaties. Vanuit deze basis is in iedere regio verder gewerkt aan verbreding van het netwerk, onder andere met paramedici, gemeenten en welzijnsorganisaties.

Op landelijk niveau is samenwerking gezocht met branche- en beroepsverenigingen, de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), Zorginstituut Nederland, zorgverzekeraars en belangenorganisaties. In 2023 is het MESO-project daarnaast aangesloten bij het project ‘Beter Thuis met huisarts en specialist ouderengeneeskunde’ (GZSP) en het Leernetwerk Acute Ouderenzorg.

Resultaten

Nadat het herhaalbaarheidsonderzoek positieve resultaten liet zien, kon de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) aan de slag met structurele bekostiging van deze vorm van zorg. Dit heeft in 2025 geleid tot de prestaties ‘Zorgtraject kwetsbare patiënten startfase’ en ‘Zorgtraject kwetsbare patiënten vervolgfase’.

Naast de onderzoeksresultaten zijn gedurende het project diverse inhoudelijke, financiële en organisatorische inzichten vastgelegd in verschillende documenten. De contractering van trajectzorg kwam aanvankelijk terughoudend op gang bij zorgverzekeraars. Vanaf 2027 wordt de betaaltitel breder beschikbaar.

Hiermee ontstaat in regio’s meer ruimte om een samenhangend zorgcontinuüm voor kwetsbare ouderen vorm te geven. Zorgprofessionals kunnen daarbij, afhankelijk van de individuele zorgvraag en zorgsituatie, beoordelen welke vorm en intensiteit van zorg het meest passend is.

Vervolgstappen en/of aanbevelingen

Een belangrijke vervolgstap is om zorgaanbieders en professionals voldoende ruimte te bieden om op basis van de zorgvraag passende zorg te kunnen bieden. Dit vraagt om bekostigingsvormen die flexibel op- en afschalen mogelijk maken.

Voor deze zorg betekent dit onder meer dat de huidige bekostigingsvormen, zoals consulten en trajectzorg, verder worden ontwikkeld en beter op elkaar aansluiten, zonder onnodige schotten. Ook is het van belang dat multidisciplinaire zorg die vanuit verschillende domeinen wordt ingezet, passend kan worden bekostigd.

Daarnaast is verdere kennisuitwisseling tussen regio’s van belang. Regio’s kunnen van elkaar leren bij het vormgeven van een samenhangend zorgcontinuüm, het organiseren van gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de populatie en het ontwikkelen van netwerkzorg. Daarbij is het wenselijk om samenwerking en afstemming zo doelmatig mogelijk te organiseren en de administratieve en overleglast voor zorgprofessionals te beperken.

Gerelateerde programma’s

Kenmerken

Looptijd: 100%

Balk met voortgang project

Gerelateerde pagina's:
Beter Thuis

Projectleider en penvoerder:
I. van Doormalen

Verantwoordelijke organisatie:
Stichting MESO