Spel Boobytrap maakt lastige thema’s en vermoedens bespreekbaar

‘Slachtoffers van seksuele uitbuiting zullen zelf niet of nauwelijks vertellen wat ze hebben meegemaakt. Ze willen of durven niet. Dat kan te maken hebben met loyaliteit of  schaamte.’ Veronique van Miert, senior onderzoeker bij het lectoraat residentiële Jeugdzorg van de Hogeschool Leiden, zet de bevindingen van het behoefte-onderzoek (uitgevoerd door het  Verwey-Jonker Instituut) helder uiteen. ‘Met als gevolg dat we vaak te laat zijn en dat signalen door verschillende betrokkenen worden opgepakt maar niet onderling worden gedeeld waardoor het vervolgens niet tot een echte melding komt.’

Afbeelding

Het belang om zo vroeg mogelijk te signaleren is helder. Het behoefte-onderzoek laat ook zien dat een veilige en vertrouwde omgeving hierbij belangrijk is, dan pas doen deze meiden hun verhaal. Onderzoeker Van Miert: ‘Dit vraagt dan natuurlijk wel om professionals met voldoende kennis die weten hoe ze moeten signaleren. Dit vraagt ook om toegankelijke informatie voor slachtoffers. Ook handvatten voor gespreksvoering zijn nodig.’

De onderzoekers van het lectoraat zijn aan de hand van deze bevindingen verdergegaan en hebben zich gericht op de gezinshuizen. ‘Dat past bij de huidige transitie naar  kleinschalige jeugdhuizen. “Zo thuis mogelijk opgroeien”, is het uitgangspunt. Uit de leefklimaatonderzoeken die we als lectoraat al jaren uitvoeren, weten we dat de gezinshuizen heel goed in staat zijn om te zorgen voor een positief leefklimaat. Gezinsouders zijn vaste begeleiders waar jongeren makkelijk een vertrouwensband mee kunnen opbouwen.’

Uit eerdere onderzoeken weten de onderzoekers dat gezinshuisouders regelmatig te maken hebben met vermoedens en signalen maar behoefte hebben aan meer kennis. Vanuit die vraag is specifiek voor gezinshuisouders in de pilot een training ontwikkeld door Mireille Gommans, waar in totaal 28 ouders uit het hele land en een aantal professionals aan hebben deelgenomen. ‘We hebben in het onderzoek ook acht meiden van deze gezinshuizen gevolgd. Ze hebben vragenlijsten ingevuld en zijn geïnterviewd. Dit ging overigens niet om slachtoffers van seksuele uitbuiting. Bij de helft was wel sprake van zorgen over seksueel risicogedrag.’

In de trainingen van in totaal 5 uur kwamen allerlei verschillende onderwerpen - van seksuele ontwikkeling, social media en weerbaarheid - ter sprake. De deelnemers waren positief, vertelt Van Miert. ‘Gezinshuisouders geven naderhand aan vaker in gesprek te gaan met jongeren, zijn meer alert op signalen en luisteren eerder naar hun onderbuikgevoel.’

Een ander punt van de gezinshuisouders was dat ze het ook belangrijk vinden om aandacht te hebben voor normale seksuele ontwikkeling en niet alleen maar te focussen op de risico’s.

‘Ook gaven de ouders aan dat zij het ondanks alle kennis toch lastig vinden om over de thema’s passende bij dit onderwerp het gesprek met jongeren aan te gaan. Vanuit het lectoraat is daarom - samen met de input van jongeren en ervaringsdeskundigen - het spel Boobietrap ontwikkeld.’

Afbeelding

Een bordspel dat op een speelse manier allerlei serieuze onderwerpen aan bod laat komen. ‘Dit spel is gespeeld door alle pilotdeelnemers, op een behandelgroep, twee crisisopvanggroepen en twee groepen leerlingen op het vmbo. De reacties waren zeker positief, zowel van jongeren als van de gezinshuisouders. De jongeren hadden plezier, leerden elkaar beter kennen en er kwamen een paar keer ook serieuze signalen naar boven.’

Informatie over de training is op te vragen bij het lectoraat Residentiële Jeugdzorg, contactpersoon: Femia Vuist (e-mail via link). Het spel is inmiddels in productie en te bestellen via Femia Fuist (e-mail via link).

Tekst: Jessica Maas
Fotografie: Frank Hoyinck (via Hogeschool Leiden)