Valpreventie
Valpreventie richt zich op het voorkomen van valincidenten bij ouderen en kwetsbare mensen met een verhoogd risico. Dat gebeurt door risicofactoren tijdig te signaleren en aan te pakken. Door vergrijzing neemt het aantal ouderen in Nederland verder toe. Daarmee groeit ook het aantal mensen dat een verhoogd risico heeft op vallen.
Valpreventie bij ouderen
Voor ouderen is vallen een van de grootste gezondheidsrisico’s. Vallen leidt jaarlijks tot duizenden ziekenhuisopnames, verminderde kwaliteit van leven en een hoog zorggebruik. Valletsel kan fysiek zijn, zoals een botbreuk. Maar vallen brengt ook angst op een nieuw valincident met zich mee. Daardoor bewegen ouderen vaak minder, terwijl voldoende bewegen belangrijk is om fit en zelfstandig te blijven.
Effectieve valpreventie zorgt ervoor dat ouderen langer zelfstandig thuis wonen. Bewezen interventies focussen bijvoorbeeld op het verbeteren van balans en beweeglijkheid. Ook het aanpassen van de woonomgeving met slimme sensoren of een speciale vloer kunnen het valrisico verminderen bij kwetsbare ouderen.
In Nederland werken we met de Ketenaanpak Valpreventie om valrisico’s vroegtijdig op te sporen. Deze aanpak is vastgelegd in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en bestaat uit 4 stappen:
- Opsporen van ouderen met een verhoogd valrisico met een valrisicotest.
- Uitvoeren van een valrisicobeoordeling bij ouderen met een hoog risico.
- Inzetten van passende valpreventieve interventies.
- Doorverwijzen naar structureel beweegaanbod om resultaten vast te houden.
Wat is valpreventie?
ZonMw ondersteunt onderzoek, innovatie en samenwerking om effectieve aanpakken voor valpreventie verder te ontwikkelen, implementeren en op te schalen.
Bij valpreventie gaat het om het verminderen van valrisico. Dit kan door het versterken van gezondheid en mobiliteit en het creëren van een veilige leefomgeving. Ook technologie speelt een steeds grotere rol binnen valpreventie. Digitale toepassingen die ondersteuning bieden bij signalering, monitoring en preventie helpen vallen voorkomen.
Samenwerking in de ketenaanpak valpreventie
In meerdere ZonMw-projecten kwam terug dat effectieve valpreventie sterk afhankelijk is van samenwerking tussen gemeenten, zorgpersoneel, zorgverzekeraars en ouderen. Daarbij is het belangrijk dat de betrokken partijen onderling duidelijke afspraken maken. Binnen de regionale ketenaanpak valpreventie werken deze partijen samen om ouderen met een verhoogd valrisico op tijd te signaleren, beoordelen en op een passende manier te ondersteunen.
Ook voor huisartsen en apothekers is een belangrijk rol weggelegd. Zij hebben vaak vroeg zicht op ouderen met een verhoogd valrisico en zijn daarmee belangrijk voor de signalering en doorverwijzing. Zij kunnen bijvoorbeeld wijzen op valpreventie in de thuiszorg, waar de wijkvepleging de woonomgeving beoordeelt op veiligheid. Dit gaat hand in hand met valpreventie ergotherapie, waarbij de dagelijkse routine van een persoon wordt geanalyseerd. Gecombineerd kunnen zo risico's in de leefomgeving in kaart worden gebracht en aangepast. Door kennis, technologie en samenwerking te combineren, ontstaat een sterkere ketenaanpak die meer ouderen bereikt en ondersteunt.
Technologie en innovatie voor valpreventie
Valpreventie technologie kan een belangrijke rol spelen in het voorkomen van valincidenten. Voorbeelden van deze digitale toepassingen zijn risicosignalering, slimme sensoren of apps die de patiënt begeleiden met beweegprogramma’s.
ZonMw stimuleert onderzoek waar niet de technologie voor valpreventie centraal staat, maar vooral hoe deze succesvol kan worden ingebed in de dagelijkse processen van zorgpersoneel en gemeenten. Naast digitale toepassingen komen ook hybride zorgpaden meer onder de aandacht. Dit zijn zorgpaden waarbij fysieke zorg wordt gecombineerd met digitale ondersteuning, in dit geval digitale valpreventie.
Wat doet ZonMw rondom valpreventie?
ZonMw zet subsidies uit voor onderzoek, innovatie en implementatie om valpreventie verder te versterken. Daarbij richten we ons op praktijkonderzoek naar valpreventie. ZonMw financiert onderzoek naar valpreventie en kosteneffectiviteit, regionale samenwerking, digitale ondersteuning en implementatie van de ketenaanpak valpreventie.
We dragen vanuit verschillende programma’s bij aan het doel om ouderen langer veilig en zelfstandig thuis te laten wonen en daarmee de druk op de zorg terug te dringen.
Onderzoek naar valpreventie krijgt onder andere aandacht binnen de programma's:
- Verpleging en Verzorging,
- Preventieprogramma 2023-2026,
- kaderprogamma Passende Zorg
- Zorg voor innoveren.
Daarnaast lopen binnen ZonMw tientallen projecten op het gebied van valpreventie. Deze projecten bieden inzicht in wat werkt, welke knelpunten er zijn en hoe succesvolle aanpakken breder kunnen worden ingezet. Bent u benieuwd naar de resultaten uit afgeronde projecten over valpreventie of wilt u weten welke projecten er momenteel lopen?
