Advanced Therapy Medicinal Products; knelpunten en oplossingen voor toepassing in de zorgpraktijk
Adviesbureau SiRM heeft in opdracht van ZonMw onderzoek gedaan naar de infrastructuur voor de toepassing van geregistreerde ATMP’s (Advanced Therapy Medicinal Products;) in de zorgpraktijk.
De verkenning - inhoudelijk begeleid door een door ZonMw aangestelde begeleidingscommissie met experts uit het veld - heeft een aantal knelpunten en oplossingsrichtingen geïdentificeerd. Deze hebben betrekking op de belasting van betrokken zorgprofessionals en op het effectiever inzetten van de capaciteit voor ATMP-zorg. Het oplossen van deze knelpunten vergt inspanning en samenwerking van o.a. ziekenhuizen, farmaceutische bedrijven en overheid.
Advanced Therapy Medicinal Products (ATMP’s) zijn geneesmiddelen voor geavanceerde therapie, zoals cel- en gentherapie en weefseltherapie. Deze geneesmiddelen hebben een enorme potentie, omdat ze (op maat gemaakte) behandelingen kunnen bieden voor veel patiënten, ook voor aandoeningen die momenteel moeilijk of niet te behandelen zijn.
Voor het aanbieden van ATMP-zorg is specifieke infrastructuur in de zorgpraktijk nodig: professionals met de juiste opleiding en ervaring, en processen en apparatuur gericht op o.a. celafname, het product voor toediening gereed maken en op de daadwerkelijke toediening bij de patiënt.
Op dit moment passen ziekenhuizen een beperkt aantal (geregistreerde en in Nederland tot het basispakket toegelaten) ATMP’s toe in de zorgpraktijk.
Opzet
Doel van de verkenning was het identificeren van knelpunten in de infrastructuur voor het toepassen van ATMP’s en het effect te bepalen van een mogelijke toekomstige toename in het aantal ATMP’s en ATMP-behandelingen op deze knelpunten. Daarnaast zijn er aanbevelingen voor oplossingsrichtingen geformuleerd om de geïdentificeerde knelpunten te verlichten.
Adviesbureau SiRM deed uitgebreid deskresearch, voerde ongeveer 20 (groeps)interviews uit, alsook praktijkbezoeken bij drie Universitair Medische Centra (UMC’s). SiRM hield gesprekken met zorgmedewerkers die daadwerkelijk patiënten behandelen met ATMP’s of in dit zorgproces betrokken zijn. Daarnaast organiseerden ze een verdiepingssessie waaraan ook geïnterviewden en professionals van de bezochte UMC’s deelnamen.
SiRM werd tijdens de verkenning bijgestaan door een begeleidingscommissie met experts uit het velden vertegenwoordigers van het ministerie van VWS, FAST en ZonMw.
Conclusie
Knelpunten
De geïdentificeerde knelpunten hebben betrekking op een hoge (onnodige) belasting van zorgprofessionals en de (on)toereikendheid van de capaciteit bij UMC’s bij een toename van bepaalde typen ATMP’s (ex vivo cel-based gentherapieën, met name CAR-T).
SiRM concludeerde dat knelpunten, die nu nog relatief overzichtelijk zijn, de toekomstbestendigheid van ATMP-zorg onder druk zet. Het oplossen van deze knelpunten vergt inspanning en samenwerking van o.a. ziekenhuizen, farmaceutische bedrijven en overheid op meerdere sporen.
Aanbevelingen
In het rapport doet SiRM aanbevelingen om deze knelpunten te verlichten en om de capaciteit voor ATMP-zorg slimmer in te zetten bij vraagtoename. Zo worden er aanbevelingen gedaan voor het verminderen van de last van trainingen, audits en administratie voor zorgprofessionals, zowel op de korte, middellange en lange termijn. De oplossingsrichtingen op het gebied van capaciteit richten zich op het verkrijgen van inzicht op de toekomstige capaciteitsvraag, het bundelen van processen en het maken van afspraken over capaciteitsinzet door UMC’s en algemene ziekenhuizen.