Kenniscentra voor Specifieke Doelgroepen 2027-2036

Binnen de langdurige zorg zijn er groepen mensen met aandoeningen die relatief weinig voorkomen, maar die wel om veel en complexe zorg vragen. Voor deze specifieke doelgroepen bleek onvoldoende kennis beschikbaar om hun kwaliteit van leven en zorg structureel te verbeteren. Aangezien het om relatief weinig mensen gaat, is het lastig om kennis te ontwikkelen, te delen en in de praktijk toe te passen. Daardoor bleef de kwaliteit van zorg achter.

Om dit aan te pakken liet het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) onderzoeken wat nodig is voor betere ondersteuning van deze doelgroepen. Daaruit kwam naar voren dat een sterke kennisinfrastructuur en samenwerking tussen zorgorganisaties essentieel zijn. Daarom startte ZonMw, in opdracht van VWS, het programma Kennisnetwerken voor Specifieke Doelgroepen (2020-2025). Binnen dit programma kregen verschillende netwerken ondersteuning om expertise op te bouwen, kennis te verspreiden en de zorgkwaliteit voor deze cliënten te verbeteren. Het huidige programma is hier een vervolg op.

ZonMw wil met kennis bijdragen aan goede zorg en ondersteuning voor iedereen, ook voor mensen met een chronische ziekte of beperking die veel en complexe zorg nodig hebben. Deze groepen zijn klein, daarom is het belangrijk om speciale kennis en expertise op te bouwen. Daarvoor is een sterke en duurzame kennisinfrastructuur nodig, met goede kenniscentra als basis.

Het programma Kenniscentra voor Specifieke Doelgroepen 2027-2036 zorgt hiervoor. Met subsidie krijgen kenniscentra meer continuïteit en stabiliteit. Zo kunnen zij hun werk goed blijven doen en de langdurige zorg verbeteren.

Het programma financiert belangrijke activiteiten van kenniscentra. Deze activiteiten zorgen ervoor dat kennis beschikbaar komt, wordt gedeeld en gebruikt in de praktijk. Ook stimuleert het programma samenwerking tussen wetenschap, zorgpraktijk, onderwijs en ervaringsdeskundigen. ZonMw ondersteunt de kenniscentra hierbij en moedigt hen aan om samen te werken. Zo wordt de kennisinfrastructuur sterker en verbetert de kwaliteit van zorg en leven duurzaam.

Binnen dit vervolgprogramma financiert ZonMw 2 soorten kenniscentra, namelijk:

• Kenniscentra die zich richten op LVHC (laag volume hoog complexe) doelgroepen. Dit zijn 7 doelgroepen waarvan het aantal cliënten met de betreffende aandoening minder is dan 1.500 mensen in Nederland.
• Kenniscentra die zich richten op andere specifieke doelgroepen. Dit zijn 5 doelgroepen die niet vallen in de categorie ‘laag volume’, aangezien het gaat om meer dan 1.500 cliënten. Echter is voor deze doelgroepen wel zeer complexe zorg en ondersteuning nodig.

In 2027 wordt bekend welke kenniscentra financiering mogen ontvangen uit het vervolgprogramma. 

De 5 kerntaken van een kenniscentrum zijn:

1. Opstellen en actualiseren van een onderzoeks- en ontwikkelagenda van de doelgroep, in samenwerking met de betrokken zorg-/expertisecentra en andere betrokkenen (cliënten/naasten).
2. Ontwikkelen van kennis en stimuleren en faciliteren van onderzoek en innovatie.
3. Bundelen en wegen van kennis over en innovaties voor de doelgroep en deze praktisch toepasbaar maken om zo bij te dragen aan de kwaliteitsontwikkeling van zorg en behandeling.
4. Bijdragen aan onderwijs en professionalisering van de langdurige zorg door vakkennis van zorgprofessionals te verbreden en te verdiepen door het ontwikkelen en aanbieden van scholing op basis van de meeste actuele kennis en nieuwe inzichten.
5. Agenderen van inhoudelijke beleidsthema's bij de zorg- en/of expertisecentra waarmee wordt samengewerkt, op basis van de gezamenlijk opgestelde onderzoeks- en ontwikkelagenda van de doelgroep.