Digitaal Meedoen van Cordaan
Een dagbesteding is voor ouderen een moment van sociale interactie, beweging en routine. Stichting Cordaan biedt deze dagbesteding ook online aan, onder de noemer Digitaal Meedoen. Met de SET-subsidie is het aantal gebruikers van flink opgeschaald. De nieuwe dagbesteding past in de bredere ontwikkeling naar passende, toekomstbestendige zorg.
Cordaan helpt cliënten die korte of langere tijd verpleging, verzorging of begeleiding nodig hebben, waaronder in de sector ouderenzorg. Deze zorg wordt deels gegeven in de vorm van dagbesteding. Myriam Limper, projectleider en implementatiedeskundige voor digitale zorg, neemt ons mee in het ontstaan en de uitbreiding van Digitaal Meedoen, het digitale activiteitenaanbod dat wordt ingezet binnen de dagbesteding.
Tijdens de COVID-19 pandemie onderzocht Cordaan hoe zij op afstand in contact konden blijven met cliënten. Al snel ontstond het idee van een digitale dagbesteding. Met een eerdere ZonMw-subsidie (implementatie en opschalingscoach) is een activiteitenaanbod ontwikkeld. Dat aanbod is toen door middel van proeftuinen getest in een aantal dagbestedingslocaties.
De dagbesteding komt bij de cliënten thuis
Digitaal Meedoen wordt zowel hybride als volledig digitaal aangeboden. Er is een grote groep cliënten die op locatie meedoet. Het afgelopen kwartaal waren dat er 2400. Ook maken er op dit moment 47 cliënten vanuit hun eigen huis actief gebruik van de digitale activiteiten. ‘We onderschatten vaak hoe digitaal vaardig ouderen zijn. Zij hebben heel hun leven gewerkt en hebben daarbij om leren gaan met de komst van het internet’, zegt Myriam. ‘Veel ouderen hebben thuis internet en een device, en maken daar dagelijks gebruik van.'
Ze doen echt ergens aan mee, ondanks dat er een scherm tussen zit. Ze vergeten het scherm zodra ze opgaan in de activiteit.
Zij is het meest trots op deze concrete voorbeelden van impact. Ze zegt: ‘Ik geloof echt dat wij het verschil maken voor mensen die deze zorg anders niet ontvangen, omdat ze het huis niet uit kunnen. Het is ontzettend mooi dat we digitaal bij de mensen thuis kunnen komen en we hen ontmoeting en structuur kunnen bieden.’
Ook hoort Myriam regelmatig hoeveel de activiteiten betekenen voor de groep ouderen. ‘Mensen hebben het gevoel dat ze er echt even uit zijn, letterlijk of figuurlijk. Ze doen echt ergens aan mee, ondanks dat er een scherm tussen zit. Ze vergeten het scherm zodra ze opgaan in de activiteit’, licht ze toe.
Een gebruiksvriendelijk platform voor iedereen
Samen met de leverancier van het online platform, a&m impact, werkt stichting Cordaan eraan om het voor ouderen nog gebruiksvriendelijker te maken. Dit krijgt vorm in een geïntegreerde beeldbeloplossing binnen het platform, waar alle overbodige knopjes en functies zijn weggehaald. Zo hoeven deelnemers niet meer van het platform naar een Teams omgeving om deel te nemen aan een activiteit.
Voor Cordaan komt er door het geïntegreerde beeldbellen meer sturingsdata beschikbaar, zoals hoe lang mensen in een beeldbelgesprek blijven. En de mogelijkheid ontstaat om mensen na de activiteit meteen een evaluatie in te laten vullen. Met deze data kan Cordaan Digitaal Meedoen verder optimaliseren.
De organisatie richt zich niet alleen op ouderen, maar ook op mensen met een verstandelijke beperking en mensen met een psychische beperking. Voor deze uitbreiding ligt de uitdaging vooral in het regelen van de juiste begeleiding. ‘Binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) kan een participatiecoach huisbezoeken afleggen. Binnen de Wet langdurige zorg (Wlz) is er wel een vaste begeleider, maar deze is niet altijd in de gelegenheid om cliënten de ondersteunen bij Digitaal Meedoen. ‘Om de begeleiders in de Wlz te ontlasten verkennen we of we een ‘Team Meedoen Thuis’ kunnen opzetten vanuit de dagbesteding, om breed cliënten te ondersteunen’, zegt Myriam.
Een digitale denkwijze
Binnen Cordaan is een transitie naar toekomstbestendige zorg bezig. Myriam omschrijft: ‘We werken langzamerhand naar een nieuwe werkwijze toe, die er niet meer van uitgaat dat een cliënt altijd naar een locatie toe zal komen. Om meer zorg op maat te kunnen leveren, kijkt Cordaan steeds meer in de richting ‘thuis, tenzij’.
Concreet betekent dit onder andere dat het intakegesprek soms verplaatst wordt naar de thuisomgeving en medewerkers die het gewend zijn om bij een fysieke dagbesteding te staan nu ook huisbezoeken gaan doen. Bij de intake wordt een zorgplan met de cliënt opgesteld. Samen met de medewerker wordt dan gekeken welke activiteiten van Digitaal Meedoen aansluiten bij de doelen in het zorgplan.
Deze grote verandering kost tijd en moet bij zowel medewerkers als cliënten een nieuwe mentaliteit bewerkstelligen. Medewerkers ontvangen daarvoor bijvoorbeeld scholingen en coaching. Daarbij ontwikkelen ze vaardigheden voor 1 op 1 cliëntcontact en oefenen ze met het afbakenen van kaders. ‘Wat is dan jouw rol als medewerker dagbesteding? Waar ben je wel van en waar niet? Als je thuiskomt bij iemand en je ziet een verwaarloosde woning, ga je die dan opruimen?’, licht Myriam toe.
We werken langzamerhand naar een nieuwe werkwijze toe, die er niet meer van uitgaat dat een cliënt altijd naar een locatie toe kan komen.
De volle kracht van het digitale
Als Myriam terugkijkt op het SET-traject gaat ze in op het belang van je doelgroep kennen. Niet alleen werk je zo aan een product dat de mensen echt willen en dat aanslaat, maar je onderbouwt ook het bestaansrecht van wat je aan het doen bent. Myriam vertelt: ‘Je hebt te maken met financiers en zij willen weten voor wie je het doet en waarom het niet op de oude manier kan.’ Haar tip is dan ook om de doelgroep concreet in beeld te brengen. ‘We hebben nu bijvoorbeeld de interviews met deelnemers. Daardoor kreeg het project letterlijk een gezicht en konden we nog beter delen wat en voor wie Digitaal Meedoen iets oplevert’, vult ze aan.
Ook benadrukt Myriam de kracht van het verbinden van zorgorganisaties. Ze vindt het zonde dat zorgorganisaties die nu opstarten hun eigen ding doen en het wiel opnieuw uitvinden, vooral omdat Cordaan al een goede digitale oplossing heeft. Ze zegt: ‘Ik wil veel meer kijken naar hoe we kunnen samenwerken en het activiteitenaanbod en de technologie van verschillende instellingen kunnen samenvoegen. Zo kunnen we het efficiënter inrichten en hebben we pas echt de volle kracht van het digitale te pakken.’
De resultaten van de digitale dagbesteding bij Cordaan
- 29 aangesloten locaties
- Per kwartaal ca. 2400 deelnemers op de locatie
- 47 actieve deelnemers vanuit huis
- Gemiddeld 12 activiteiten per week
- Verbinding met ZZP’ers / kleine ondernemingen (activiteitenaanbieders) en studenten in de regio Amsterdam
- Meer digitale vaardigheid bij ouderen