Programma Ethiek & Gezondheid vervult een behoefte en is van grote meerwaarde

Afbeelding

Aanpassen aan een steeds veranderende maatschappelijke context

Het evaluatierapport, uitgevoerd door het bureau HHM, schetst een positief beeld van het programma E&G. Hieruit blijkt dat in een continu veranderende maatschappelijke context voortdurend belangrijke nieuwe ethische vraagstukken in de gezondheidszorg naar voren komen. De behoefte aan en noodzaak voor het programma E&G zijn duidelijk, gezien het scala aan thema’s en onderwerpen die in projecten zijn behandeld, maar ook uit de vraagstukken die nog open liggen. Het belang van (onafhankelijk) ethisch onderzoek wordt breed erkend en benadrukt. Ondanks de bescheiden omvang levert het programma E&G aanzienlijke toegevoegde waarde.

Aanbevelingen

Een belangrijke uitkomst van de evaluatie is de aanbeveling om het programma E&G te behouden, waarbij gekeken kan worden naar flexibelere subsidiemogelijkheden en verbreding van het programma. Daarnaast blijkt dat de implementatie van de onderzoeksresultaten deels tot stand is gekomen, maar ook dat de impact nóg groter kan zijn als het programma projecten ondersteunt bij de verdere verspreiding en implementatie van projectresultaten. Een uitdaging voor de toekomst van het programma ligt in het versterken van de betrokkenheid van patiënten, cliënten en burgers.

Publicatie: Ethisch gezondheidsonderzoek als moreel kompas voor de praktijk

Naar aanleiding van de evaluatie heeft ZonMw de digitale publicatie ‘Ethisch gezondheidsonderzoek als moreel kompas voor de praktijk’ samengesteld, met artikelen die zich richten op de resultaten van uiteenlopende onderzoeken die zijn gefinancierd vanuit het programma E&G.
In het voorwoord schetst Léon Wever, voorzitter van de programmacommissie Ethiek en Gezondheid, de rol van ethiek: ‘Iedereen in de zorg heeft te maken met ethische afwegingen. Wat is het goede? Met welke dilemma’s heb je te maken? Welke afwegingen spelen daarbij in de praktijk? En wat betekenen ethische afwegingen in de continue veranderingen in de zorg en in de samenleving? Ethische vraagstukken in de zorg zijn nooit klaar. Het programma E&G levert een onmisbare bijdrage aan de beantwoording van ethische vraagstukken in de gezondheidszorg.’

Diversiteit van ethische onderwerpen

De artikelen in de publicatie tonen de diversiteit van ethische vraagstukken en behandelen onderwerpen zoals nieuwe technologieën in embryo-onderzoek, dilemma’s over wanneer een donorkind informatie over de donor moet ontvangen, of hoe een pleegkind op een gezonde manier zijn psychosociale en religieuze identiteit kan ontwikkelen. De studies gaan ook over dilemma’s rondom het ondersteunen van kwetsbare aanstaande moeders bij het krijgen van een gezond kind, optimalisatie van de familieparticipatie bij mensen met dementie in een verpleeghuis door het meest optimaal inzetten van zowel de familie als de zorgmedewerkers en wat een goed leven inhoudt voor mensen met ernstige meervoudige handicaps.
In een bredere context bekijkt projectleider Mirjam Plantinga de mogelijkheden en voorwaarden voor het gebruik van genoombrede DNA-screening.  En in de column van Ruud ter Meulen, emeritus hoogleraar Ethiek Gezondheidszorg, wordt onderzoek naar ethische vraagstukken vanuit verschillende invalshoeken belicht. Hierbij benadrukt hij: een eensluidend antwoord op deze vraagstukken bestaat niet.
De publicatie besteedt daarnaast ook aandacht aan alle andere projecten die gefinancierd zijn binnen het programma E&G.