NWA Thuis in verschillende woonvormen
Het NWA-programma Thuis in verschillende woonvormen richt zich op het verder ontwikkelen van kennis over verschillende woonvormen waarbij huisvestiging, begeleiding en ondersteuning voor (ex)dakloze mensen en mensen met een psychische kwetsbaarheid geboden wordt. De opgedane kennis zal in de praktijk en (gemeentelijke) beleid toegepast worden.
Aanleiding
Tussen 2009 en 2018 is het aantal dakloze mensen in Nederland verdubbeld. Uit onderzoek en ervaring blijkt dat voor het werken aan herstel en het opbouwen van een (nieuwe) toekomst een eigen thuis het beste startpunt is. Door in te zetten op het voorkomen van dakloosheid worden op korte en lange termijn kosten bespaard in opvangplekken, sociale uitkeringen, zorginstanties, politie en justitie. Bovendien wordt hierbij veel persoonlijk leed en opstapeling van problemen bij dakloze mensen voorkomen.
Gemeenten zijn daarnaast ook verantwoordelijk voor het organiseren van woonplekken voor mensen die niet zelfstandig kunnen wonen door psychische kwetsbaarheden. Zij hebben, net als mensen die dakloos zijn, behoefte aan een passende woonplek met begeleiding. Op deze manier is het makkelijker voor hen om actief mee te doen aan de samenleving en is de kans op herstel groter.
Doel
Het NWA-programma Thuis in verschillende woonvormen wil kennis ontwikkelen op hoe een aantal inmiddels regelmatig toegepaste woonvormen voor dakloze mensen en mensen die uitstromen uit beschermd wonen eruitzien, wat de onderscheidende kenmerken van deze varianten zijn en hoe de kenmerken, inclusief de zorg, bijdragen aan duurzaam herstel en participatie van kwetsbare inwoners.
Het programma levert inzichten op onder andere onderstaande vraagstukken:
- Welke (duurzame) woonvormen zijn er?
- Hoe kunnen deze woonvormen op een goede manier ingezet worden?
- Voor welke doelgroepen kunnen deze woonvormen ingezet worden?
- Wat is er nodig voor een ‘zachte landing’ in de wijk?
De kennis en inzichten worden vervolgens doorvertaald in handelingsperspectieven voor praktijk en (gemeentelijk) beleid, zodat zij in staat gesteld worden om op een goede manier de verschillende woonvormen in te zetten en die passend te ondersteunen.
Samenwerking
Binnen dit NWA programma is de raad van bestuur van NWO het besluitvormend orgaan. De callprocedure wordt uitgevoerd door ZonMw.
Project Wonen Eerst
In het project Wonen Eerst onderzoekt het consortium Passende huisvesting hoe Nederland de overstap maakt van tijdelijke opvang naar Wonen Eerst als structurele aanpak van dakloosheid. Deze aanpak richt zich op mensen eerst van passende huisvesting voorzien, in plaats van tijdelijke opvang. In dit project wordt gekeken naar verschillende initiatieven die passende huisvesting voorzien voor verschillende groepen mensen. Daarbij zal onder andere in kaart worden gebracht welke resultaten zij behalen, welke belemmeringen zij tegenkomen en wat er nodig is om deze op te lossen?
Doel
Het project draagt bij aan de overgang naar Wonen Eerst en richt zich daarbij specifiek op:
- Het versterken van initiatieven die zich richten op passende huisvesting
- Het aanpassen van woon- en omliggend beleid om die initiatieven mogelijk te maken
- Het (re)activeren van (nieuwe) huisvestingsactoren en herpositioneren van zorgactoren
- Het de-stigmatiseren van dakloosheid en betekenisvolle participatie
Aanpak
Met een combinatie van kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeksmethoden worden bestaande initiatieven onderzocht en vinden gesprekken met professionals plaats, over de uitdagingen die zij ervaren. De uitgangspunten van het Nationaal Actieplan worden door vertaald naar een Wonen Eerst-kader en zal ingezet worden om nieuwe initiatieven te ontwikkelen voor verschillende doelgroepen. Het project bevat verschillende werkpakketten:
Werkpakketten:
1. Academy – Hogeschool Utrecht (HU), Straatconsulaat & Jimmys.
2. Dakloosheid en woonsysteem: analyse van woonpaden in en uit dakloosheid in diverse regio’s – VU & Universiteit van Amsterdam (UvA).
3. Evaluatie en doorontwikkeling regionale aanpak Wonen Eerst – Hogeschool Leiden & Hogeschool Utrecht.
4. Evaluatie en doorontwikkeling snelle herhuisvesting – Radboud UMC.
5. Evaluatie en doorontwikkeling bijzondere woonvormen – Hogeschool Utrecht.
6. Ontwerp nieuw huisvestingsgerichte initiatieven – Tue, Hanze Hogeschool Groningen en Hogeschool. Rotterdam.
7. MKBA - VU.
(Beoogde) resultaten:
- Kennis over de uitkomsten van huisvestingsgerichte initiatieven.
- Inzicht in belemmeringen bij het opzetten van initiatieven of voor het behalen van betere uitkomsten.
- Handelingskaders om deze belemmeringen weg te nemen.
- Blijvende, structurele samenwerkingsverbanden om ook op de langere termijn huisvestingsgerichte initiatieven te realiseren.
- Kennis over de betekenisvolle participatie van mensen met ervaringskennis bij het opzetten van initiatieven.
- Een Academy Wonen Eerst die kennis over de ontwikkeling van passende huisvesting verzamelt en verspreidt, ook na afloop van het project.
Samenwerking
Het consortium Passende huisvesting bestaat uit de volgende partners:
Uitvoerende partners:
Hogeschool Utrecht, Universiteit van Amsterdam, Vrije Universiteit, Radboud UMC, Technische Universiteit Eindhoven, Hogeschool Leiden, Hanze Hogeschool, Hogeschool Rotterdam, het Straatconsulaat en Jimmy’s.
Ondersteunende partners:
Housing First Nederland, Trudo, Nijestee, Kamers met Aandacht, PerMens, Woonstad Rotterdam, Woonbedrijf, De Regenboog Groep, De Tussen Voorziening, HVO Querido, Springplank, Valente, NEOS, Sociaal en Cultureel Planbureau, Planbureau voor de Leefomgeving, Werkprogemeente Eindhoven en Regio Meijerij Bommelerwaard.
