Expertisefunctie Zintuiglijk Gehandicapten 2027-2030
Mensen met een zintuiglijke beperking verdienen goede zorg en ondersteuning. Dat vraagt om sterke samenwerking tussen instellingen in de sector, zodat specialistische kennis kan worden ontwikkeld, gedeeld en toegepast. Dit programma stimuleert die samenwerking en financiert zowel wetenschappelijk als praktijkgericht onderzoek.
Aanleiding
De groep mensen met een zintuiglijke beperking is net zo divers als de Nederlandse bevolking. Door die diversiteit lopen de behoeften aan zorg en ondersteuning sterk uiteen. Om daar goed op in te kunnen spelen is maatwerk nodig. Dat vraagt om specifieke kennis en deskundigheid, maar ook om goede samenwerking tussen onderzoek, beleid en praktijk. Brede samenwerkingsverbanden – ook wel kennisinfrastructuren genoemd - spelen hier een belangrijke rol bij. Kennisinfrastructuren brengen verschillende partijen bij elkaar, die samen werken aan het ontwikkelen, verspreiden en het gebruiken van relevante kennis.
Sinds 2019 financiert ZonMw in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) de kennisinfrastructuur binnen de zintuiglijke gehandicaptensector. Dit gebeurt binnen het programma Expertisefunctie Zintuiglijk Gehandicapten (ZG). De afgelopen jaren heeft het programma gezorgd voor een sterke infrastructuur. Om die infrastructuur verder te versterken en de maatschappelijke impact ervan te vergroten voert ZonMw tussen 2027 en 2030 dit vervolgprogramma uit.
Wat verstaan we onder een zintuiglijke beperking?
Een zintuiglijke beperking is een aandoening waarbij 1 of meerdere zintuigen beperkt of helemaal niet functioneren. De groep mensen met een zintuiglijke beperking is divers. Het gaat om:
- Mensen met een visuele beperking - variërend van mensen met slechtziendheid tot volledige blindheid.
- Mensen met een auditieve beperking - dit gaat om mensen die slechthorend of doof zijn.
- Mensen met een communicatieve beperking. Hieronder vallen onder andere mensen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS).
- Mensen met een meervoudige zintuiglijke beperking. Dit zijn mensen met een combinatie van visuele, auditieve en/of communicatieve beperkingen.
Doel
Het doel van het programma is om de kwaliteit van zorg en ondersteuning voor mensen met een zintuiglijke beperking te verbeteren, zodat zij het leven kunnen leiden dat bij hen past. Het programma richt zich op:
- Het verstevigen en doorontwikkelen van bestaande samenwerkingsverbanden binnen de zintuiglijk gehandicaptensector (kennisinfrastructuur);
- Het ontwikkelen van nieuwe kennis en het daadwerkelijk in gebruik nemen van bestaande kennis.
In het programma is aandacht voor een aantal specifieke thema’s. In de programmatekst leest u daar meer over.
Samenwerking
Binnen het programma worden bestaande samenwerkingsverbanden binnen de zintuiglijk gehandicaptensector gefinancierd. Het gaat in dit geval over:
- Kennis Over Zien - richt zich op mensen met een visuele beperking;
- Deelkracht – richt zich op mensen met een auditieve/ communicatieve beperking.
Beide samenwerkingsverbanden – ook wel consortia of deelsectoren genoemd – bestaan uit zorginstellingen en andere partners, zoals doelgroepvertegenwoordigende organisaties.
Meerjarenplannen en voortgangsverslagen
Iedere deelsector stelt een meerjarenplan op. Hierin worden de plannen voor de komende periode beschreven. De plannen voor de periode 2027 – 2030 komen begin 2027 beschikbaar. Verder leveren de deelsectoren ieder jaar een voortgangsverslag op. Deze kunt u hier inzien:
Programmaspecifieke informatie
Het beschikbare budget voor dit programma wordt op 2 manieren verdeeld, namelijk via:
- Een subsidie voor de kennisinfrastructuur;
- Subsidies voor onderzoeksrondes.
In juni 2026 opent de subsidieronde voor de kennisinfrastructuur.
