Toelichting bouwstenen voor lokale versterking en doorontwikkeling van betekenisvolle activiteiten voor thuiswonende mensen met dementie

Visualisatie ADMD
Voor het ZonMw-programma ‘Dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie’ zijn 6 bouwstenen geformuleerd.* Deze bouwstenen vormen de basis van de programma-activiteiten, zoals de subsidieoproep ‘Aan de slag met dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie in uw gemeente’, en kunnen door gemeenten worden ingezet om hun aanbod van betekenisvolle dagactiviteiten te versterken en door te ontwikkelen.

De beschrijvingen op deze pagina worden verder uitgewerkt in de subsidieoproep. De informatie op deze pagina zal regelmatig worden geüpdatet. De tekst in de subsidieoproep is altijd leidend.

Bouwsteen 1: Regiobeeld

Een regiobeeld geeft een cijfermatig beeld van de huidige en toekomstige gezondheidssituatie in uw gemeente. Om een regiobeeld te maken gebruikt u beschikbare lokale, regionale en landelijke data. U creëert inzicht in het huidige aantal mensen met dementie in uw gemeente en hoe zich dit de komende jaren ontwikkelt. Ook kijkt u naar data over de sociale en gezondheidssituatie in uw gemeente. Het regiobeeld geeft zo een onderbouwde verwachting van het benodigde aanbod van dagactiviteiten voor mensen met dementie en brengt de opgave in beeld.

Om beeld te krijgen van uw regio gebruikt u bestaande data, van bijvoorbeeld de website Regiobeeld.nl van het RIVM. Daarnaast stellen ook zorgkantoren, zoals het Zilveren Kruis, regiobeelden beschikbaar. Ook Alzheimer Nederland biedt data aan die kunnen worden ingezet om een regiobeeld te maken. Bovendien kunt u gebruik maken van de dementiemonitor en de dementiescan.

Bouwsteen 2: Omgevingsanalyse

Met de omgevingsanalyse brengt u kansen en knelpunten in de lokale context in kaart op het gebied van dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie. Dit is belangrijk om hierop te kunnen anticiperen bij het versterken van betekenisvolle dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie. 

Bij de omgevingsanalyse kijkt u naar aanbieders van dagactiviteiten, andere stakeholders in uw gemeente(n) en de sociale en politieke context. 

Bouwsteen 3: Behoefteanalyse

Met de behoefteanalyse wordt op gemeentelijk niveau inzichtelijk gemaakt wat de behoefte is aan dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie en hun naasten. Hierdoor weet u op welke behoeften moet worden ingespeeld om het aanbod van dagactiviteiten te versterken. Met de resultaten van Bouwsteen 2 (omgevingsanalyse) en Bouwsteen 3 (Behoefteanalyse) weet u wat de mogelijkheden zijn om het aanbod van dagactiviteiten te versterken.

Bouwsteen 4: Gezamenlijke visie

Een gezamenlijke visie biedt een eenduidig verhaal over wat er - op basis van bouwstenen 1, 2 en 3 - nodig is om te komen tot een aanbod van dagactiviteiten dat aansluit op behoeften van mensen met dementie. In de gezamenlijke visie bepaalt u de prioriteiten. Met het oog op de borging van de dagactiviteiten is het van belang dat de visie past binnen de bredere gemeentelijke visie.

Omdat dementie raakvlakken heeft met verschillende beleidsterreinen, is samenwerking met collega's van andere beleidsterreinen en externe partners essentieel. De gemeente speelt de rol van regisseur bij het opstellen van de visie, maar is niet de enige eigenaar. 

Bouwsteen 5: Plan van aanpak

U vormt een projectgroep om de visie uit te werken tot een plan van aanpak. Het plan van aanpak gaat u gezamenlijk uitvoeren aan de hand van Bouwsteen 6: Uitvoeren en borgen. Het is essentieel dat mensen met dementie en/of hun mantelzorgers actief onderdeel uitmaken van deze groep. Participatie van uw doelgroep draagt eraan bij dat het aanbod goed aansluit op hun behoeften. U kunt de participatiematrix gebruiken om samen het gesprek te voeren over hun gewenste rol in het project.

Met uw projectgroep werkt u de gezamenlijke visie uit  tot een plan van aanpak. Hierin beschrijft u hoe de visie gerealiseerd wordt. Hiervoor formuleert u SMART doelstellingen voor het versterken van dagactiviteiten. Ook beschrijft u de manier waarop u gezamenlijk de doelen wilt behalen en werkt u het tijdpad uit met rollen, taken en verantwoordelijkheden van de projectgroepleden. Beschrijf in het plan van aanpak ook hoe u omgaat met kansen en knelpunten (Bouwsteen 2 - Omgevingsanalyse) en hoe u hierop anticipeert.
 

Bouwsteen 6: Uitvoeren en borgen

Met deze bouwsteen wordt het plan van aanpak van bouwsteen 5 uitgevoerd en worden de dagactiviteiten geborgd. Ook zorgt u ervoor dat de dagactiviteiten en/of andere acties die worden ondernomen om dagactiviteiten te versterken bekend en zichtbaar worden. Met behulp van gerichte verspreidingsactiviteiten deelt u de verkregen inzichten met andere gemeenten, aanbieders van dagactiviteiten en geïnteresseerden.

*Deze bouwstenen wijken af van de bouwstenen uit het eerdere programma ‘Aanbod dagactiviteiten voor mensen met dementie’. Gedurende het vervolgprogramma ‘Dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie’ kunnen de bouwstenen - en dus de informatie op deze pagina - tussentijds worden aangepast op basis van nieuwe inzichten.