Onderzoek naar het delen van data en software van de door NWO en ZonMw gefinancierde projecten
Researchdata en software die voortkomen uit financiering van NWO en ZonMw moeten zo open mogelijk worden gedeeld. Maar in hoeverre gebeurt dit daadwerkelijk? Een in februari gepubliceerd rapport werpt voor het eerst licht op de uitwerking van het beleid rondom researchdatabeheer.
Als onderzoeksfinanciers vinden NWO en ZonMw het belangrijk dat researchdata en software die deel uitmaken van toegekende projecten zo open mogelijk worden gedeeld. Databeschikbaarheid verbetert de transparantie en reproduceerbaarheid van onderzoek en maakt hergebruik van data in vervolgonderzoek mogelijk. Sinds 2013 (ZonMw) en 2016 (NWO) hebben de onderzoeksfinanciers beleid met als minimumeis dat onderzoeksdata zo open als mogelijk beschikbaar gesteld moeten worden, zodat ze hergebruikt kunnen worden. Tot nu toe hadden NWO en ZonMw echter geen kwantitatief overzicht in hoeverre onderzoekers voldoen aan dit datamanagementbeleid.
Innovatief onderzoeksontwerp
NWO gaf Technopolis de opdracht een studie uit te voeren. Hiervoor werd een innovatieve methode gebruikt: alle artikelen die in 2022 en 2023 werden gepubliceerd en waarin NWO en ZonMw als financiers werden erkend (N=10.053) werden geanalyseerd met behulp van de open-source tekst- en data-mining-tool Grobid (GeneRation Of BIbliographic Data). Met behulp van machine learning kan deze tool verschillende manieren onderscheiden waarop data en software in publicaties worden genoemd: of data wordt gebruikt, of nieuwe data wordt gecreëerd of dat data wordt gedeeld. De resultaten van deze analyse werden aangevuld met gegevens uit twee grote citatiedatabases die metadata over data- en softwarecitaten verzamelen: OpenAIRE en DataCite.
De belangrijkste bevindingen van het rapport voor publicaties uit 2023 zijn:
- 44% van de onderzochte publicaties bevat een data availability statement.
- 20% van de publicaties vermeldt dat data wordt gedeeld.
- 16% van de publicaties bevat een formele datacitatie.
- 3% van de publicaties vermeldt softwaredeling.
Het rapport en de onderliggende data zijn vrij beschikbaar in: Zenodo