10 projecten versterken alcoholpreventie in de praktijk
Binnenkort starten 10 nieuwe projecten die bestaande kennis, interventies en maatregelen voor alcoholpreventie verder gaan toepassen in de praktijk. De projecten richten zich op verschillende doelgroepen en settings, waaronder jongeren en studenten, ouders, gemeenten, het onderwijs en de ggz.
Bestaande kennis beter benutten
In Nederland is veel kennis beschikbaar over alcoholpreventie, maar deze wordt nog niet altijd optimaal toegepast in de praktijk. De 10 projecten richten zich daarom op het breder toepassen, implementeren en borgen van bestaande kennis, maatregelen en interventies.
De projecten werken onder meer aan het beter inbedden van alcoholpreventie in bestaande werkwijzen en samenwerkingsverbanden. Zo is er aandacht voor alcoholpreventie binnen het onderwijs, de ggz, apotheken en bestaande lokale ketenaanpakken. Andere projecten richten zich op het ondersteunen van gemeenten bij alcoholbeleid en handhaving, of op het breder beschikbaar maken van bestaande interventies voor specifieke doelgroepen.
Verschillende doelgroepen en praktijksituaties
De projecten laten zien dat alcoholpreventie op veel verschillende plekken kan worden versterkt. Zo wordt een bestaand lespakket aangepast voor mbo-studenten op niveau 1 en 2 en werken scholen in Utrecht-West gezamenlijk aan de implementatie van alcoholpreventie binnen het voortgezet onderwijs. Ook wordt IkPas verder verspreid onder mbo-, hbo- en wo-studenten.
Daarnaast is er aandacht voor ouders en jonge kinderen, onder meer door ouders te ondersteunen bij het versterken van weerbaarheid en gezonde keuzes bij hun kinderen en door de campagne ‘Zien Drinken, Doet Drinken’ regionaal te implementeren en te verbinden aan IkPas.
Ook professionals spelen een belangrijke rol. Projecten richten zich bijvoorbeeld op vroegsignalering van risicovol alcoholgebruik in de apotheek en binnen bestaande lokale ketenaanpakken. Binnen de ggz wordt gewerkt aan het beter benutten van Allesoverdrinken.nl . Gemeenten worden daarnaast ondersteund bij de verbinding tussen alcoholpreventie, toezicht en handhaving.
Praktische opbrengsten
De projecten leveren praktische kennis en hulpmiddelen op die direct in verschillende praktijksituaties kunnen worden gebruikt. Denk aan aangepaste interventiematerialen, implementatiehandleidingen, scholing voor professionals, een keuzehulp voor gemeenten en scholen en handvatten voor gemeentelijk alcoholbeleid.
Door ervaringen met de implementatie te verzamelen en te delen, ontstaat bovendien kennis over wat nodig is om bestaande aanpakken ook in andere organisaties, gemeenten en regio’s toe te passen en duurzaam te borgen.
Deze projecten gaan van start
-
Dit project richt zich op de regionale implementatie en structurele borging van de campagne ‘Zien Drinken, Doet Drinken’ in Rotterdam-Rijnmond. De campagne maakt ouders van minderjarige kinderen bewust van de invloed van hun eigen drinkgedrag op hun kinderen en wordt gekoppeld aan IkPas als concreet handelingsperspectief. De campagne wordt in minimaal 3 settings uitgevoerd en levert onder meer een implementatiehandleiding, een borgingsmodel en uitgewerkte verwijsroutes tussen ‘Zien Drinken, Doet Drinken’, IkPas en de Online Zelfhulp Alcohol op.
-
Gemeenten en scholen hebben toegang tot verschillende alcoholpreventieprogramma’s voor jongeren en jongvolwassenen, maar het kan lastig zijn om hieruit een passende keuze te maken. In dit project wordt bestaande kennis over werkzame elementen van alcoholinterventies vertaald naar een praktische keuzehulp. Deze wordt samen met gemeenten, scholen en een Gezonde School-adviseur ontwikkeld en getest. De keuzehulp moet gemeenten en scholen ondersteunen bij het systematisch en onderbouwd selecteren van passende alcoholpreventieprogramma’s.
-
Het bestaande alcoholpreventieve lespakket In Charge is beschikbaar voor studenten in mbo niveau 3 en 4. Dit project maakt het lespakket ook geschikt voor studenten in de eerste 2 leerjaren van mbo niveau 1 en 2. Samen met studenten, docenten en preventieprofessionals worden de materialen en ondersteuning aangepast aan onder andere het taalniveau, de leerbehoeften en de onderwijspraktijk van deze doelgroep. Het vernieuwde pakket wordt getest op mbo-scholen en vervolgens beschikbaar gemaakt via de bestaande implementatiestructuur van Helder op School.
-
Dit project onderzoekt hoe bestaande kennis en hulpmiddelen voor vroegsignalering van alcoholproblematiek beter kunnen worden toegepast in de apotheek. Een bestaande toolkit wordt via verschillende apotheeknetwerken in de praktijk getest. Daarbij wordt gekeken naar onder andere de houding, motivatie en rolopvatting van apotheekmedewerkers en naar de bruikbaarheid van de toolkit. De resultaten worden gebruikt om de toolkit verder te verbeteren en via bestaande netwerken breder te verspreiden.
-
In de regio’s Amsterdam, Gooi en Vechtstreek, Utrecht en Amersfoort worden gemeenten, GGD’en en professionals ondersteund bij het toepassen en borgen van bestaande kennis en interventies voor vroegsignalering van risicovol alcoholgebruik. Daarbij wordt alcoholpreventie verbonden aan bestaande lokale preventie- en gezondheidsaanpakken, zoals Kansrijke Start en valpreventie. Praktijkervaringen, succesfactoren en knelpunten worden verzameld en gedeeld, zodat de opgedane kennis ook in andere regio’s kan worden gebruikt.
-
Dit project implementeert de aanpak Risicovolle Verleidingen in de regio Hart voor Brabant. De aanpak ondersteunt ouders en verzorgers bij het versterken van vaardigheden van kinderen van 2 tot 12 jaar, zoals zelfvertrouwen, weerbaarheid, kritisch denken en zelfstandig keuzes maken. Via onder meer een regionale campagne, ouderbijeenkomsten en scholing voor professionals wordt de aanpak verbonden met bestaande regionale initiatieven op het gebied van middelenpreventie, waaronder NIX18 en SKIP.
-
Binnen dit project wordt gewerkt aan het beter benutten van het bestaande platform Allesoverdrinken.nl binnen de ggz. Samen met ggz-organisaties, professionals en cliënten wordt onderzocht wat nodig is om alcoholgebruik gemakkelijker bespreekbaar te maken en cliënten vaker naar de laagdrempelige informatie en ondersteuning op het platform te verwijzen. Het project levert onder andere praktische communicatiematerialen, handvatten voor professionals en aanbevelingen voor verdere toepassing binnen andere ggz-instellingen op.
-
Dit project bouwt voort op eerdere ervaringen met een versie van IkPas die specifiek is toegespitst op studenten. De Dry January Studenten-campagne wordt opnieuw uitgevoerd en verder verspreid onder mbo-, hbo- en wo-studenten. In co-creatie met studenten wordt bestaand campagnemateriaal aangepast aan verschillende studentencontexten. De opgedane ervaringen worden gebruikt om de implementatiestrategie verder te verbeteren en de aanpak landelijk in te bedden.
-
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor zowel preventie als toezicht en handhaving rond alcohol. In dit project worden 4 pilotgemeenten ondersteund bij het beter verbinden van deze onderdelen binnen hun Preventie- en Handhavingsplan en uitvoeringsplan. Daarbij wordt onder meer gekeken naar samenwerking tussen afdelingen en beschikbare capaciteit. Het project levert een aangevuld format, een praktisch stappenplan en inzichten op die ook door andere gemeenten kunnen worden gebruikt.
-
In de regio Utrecht-West gaan scholen, gemeenten, GGDrU en Jellinek gezamenlijk werken aan een structurele aanpak voor alcoholpreventie in het voortgezet onderwijs. Scholen nemen deel aan een regionale leergemeenschap en doorlopen gezamenlijk de stappen van de Gezonde School-aanpak, met Helder op School als basis. Minimaal 4 scholen werken toe naar een gedragen alcoholpreventiebeleid en zetten eerste stappen in de uitvoering en borging daarvan. De opgedane ervaringen worden gebruikt om een werkwijze te ontwikkelen die ook in andere gemeenten en regio’s kan worden toegepast.