Leren en verbeteren binnen de Wet verplichte ggz (Wvggz)
In het Verdiepingsonderzoek Uitvoering Wvggz (ZonMw, 2024) is onderzocht wat ggz-professionals en -instellingen zelf kunnen doen om de belangrijkste doelstellingen van de Wvggz beter te realiseren: het voorkomen en beperken van verplichte zorg, het versterken van de rechtspositie van cliënten en het verbeteren van de kwaliteit van verplichte zorg.
Thema's binnen het eindrappport
In het bijzonder is daarbij aandacht besteed aan de volgende 7 thema's:
- beter aansluiten bij de wensen en voorkeuren van de cliënt;
- beter samenwerken met familie en naasten;
- wederkerigheidsbeginsel;
- bevorderen en versterken van ambulante zorg;
- voorkomen en beperken van verplichte zorg;
- samenloop Wvggz en Wet geneeskundige behandelovereenkomst (Wgbo);
- samenloop Wvggz en Wet zorg en dwang (Wzb).
Het eindrapport bevat een uitgebreid overzicht van de bevindingen op elk van genoemde thema’s. En daarnaast 45 aanbevelingen aan ggz-professionals, ggz-instellingen, beroeps- en brancheorganisaties en de wetgever en een beschrijving van 40 best practices.
Doel van de opdracht
ZonMw heeft aan mr. dr. Emke Plomp (PSYCHOLEX) een opdracht verstrekt voor het verspreiden van de resultaten van het Verdiepingsonderzoek Uitvoering Wvggz (ZonMw, 2024) en het bevorderen van de implementatie hiervan.
Wie is Emke Plomp
Emke Plomp studeerde farmacie, rechten en geneeskunde aan de Universiteit Utrecht en promoveerde in het gezondheidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam. Zij werkte eerst 6 jaar als advocaat bij De Brauw Blackstone Westbroek en volgde daarna haar opleiding tot psychiater in het UMC Utrecht. Sinds 2013 combineert zij haar werk als psychiater met onderzoek, advisering en kennisoverdracht op het gebied van het gezondheidsrecht via haar eigen bedrijf PSYCHOLEX. Zij voerde het Verdiepingsonderzoek in samenwerking met het Amsterdam UMC uit.
Verrichte werkzaamheden
De resultaten zijn verspreid via social media, interviews, gesprekken, presentaties, nascholingen en publicaties. Op 25 april 2024 is een landelijk symposium 'Niet morgen, maar nu!' georganiseerd. Tijdens dit symposium heeft Emke Plomp de belangrijkste resultaten van het Verdiepingsonderzoek gepresenteerd. Daarnaast hebben 5 zorgprofessionals vanuit verschillende ggz-instellingen hun ‘best practice’ gepresenteerd.
Reacties uit het veld
Vanuit beroepsorganisaties, ggz-instellingen en andere partijen die bij de uitvoering van de Wvggz betrokken zijn was en is er nog steeds veel belangstelling voor de resultaten van het Verdiepingsonderzoek. Deze bieden immers inzicht in de door ggz-professionals en ggz-instellingen zélf voorgestelde of reeds toegepaste oplossingen om verplichte zorg verder terug te dringen, de rechtspositie van cliënten te versterken en de kwaliteit van verplichte zorg verder te verhogen. Ggz-professionals en bestuurders geven aan dat het rapport inspiratie biedt en hen stimuleert nog vaker bij elkaar ‘in de keuken’ te kijken, van elkaar te leren en de best practices over te nemen. In steeds meer regio’s vinden inmiddels ook gesprekken plaats om de samenwerking tussen de verschillende partijen die bij de uitvoering van de Wvggz betrokken zijn en tussen Wvggz- en Wzd-aanbieders verder te verbeteren.
Vervolgstappen
- Het eindrapport van het Verdiepingsonderzoek biedt handvatten waarmee ggz-professionals en ggz-instellingen ook de komende jaren nog verder aan de slag kunnen.
- De wetgever kan deze ontwikkelingen faciliteren door het overnemen van de aanbevelingen die aan de wetgever zijn gedaan.
Lees hier het eindrapport
Verdiepingsonderzoek Uitvoering Wet verplichte ggz (Wvggz): goede voorbeelden uit de praktijk.
- E. Plomp & J. Legemaate, Verdiepingsonderzoek Uitvoering Wvggz: goede voorbeelden uit de praktijk, Den Haag: ZonMw, maart 2024.
Meer publicaties
- S. Musterd & M. Twillert, 'De wetsherziening Wvggz laat nog op zich wachten - wat kan er al wél. Rapport van psychiater Emke Plomp biedt praktische handvatten' (interview over Verdiepingsonderzoek Uitvoering Wvggz), Medisch Contact 2024/21, p. 14-17.
De wetsherziening Wvggz laat nog op zich wachten – wat kan er al wél? - E. Plomp, 'Hoofdlijnen van het Verdiepingsonderzoek Uitvoering Wvggz', Journaal GGZ en Recht plus 2024/46, nr. 4, p. 12-24.
JGGZRplus 2024/46 - Hoofdlijnen van het Verdiepingsonderzoek Uitvoering Wvggz - E. Plomp, 'Proactieve zorgplanning in de Wet verplichte ggz', in: W. Kastelein, C. Ploem & J. Sijmons (red.), Goed gezondheidsrecht. Liber amicorum voor Johan Legemaate, Den Haag: Boom 2024, p. 187-198
Naar een nieuwe regeling voor somatische zorg onder dwang - E. Plomp, 'Naar een nieuwe regeling voor somatische zorg onder dwang', in: J. Legemaate e.a., Een toekomstbestendige WGBO. Preadvies 2025 Vereniging voor Gezondheidsrecht, Den Haag: Boom 2025, p. 105-141.
Een toekomstbestendige WBGO - E. Plomp, 'Samenloop en grensverkeer tussen de Wvggz en de Wzd: hoe verder?', Tijdschrift voor Gezondheidsrecht 2025 (49) 5, p. 466-485.
Samenloop en grensverkeer tussen de Wvggz en de Wzd: hoe verder?