‘Neemt Nederland dit verdrag wel serieus?’

‘Het is een schande dat een beschaafd gaaf land als Nederland er 10 jaar over deed om dit verdrag te ratificeren,’ zegt Rabin Baldewsingh. Hij wijst erop dat het gaat om een verdrag dat de rechten van mensen met een beperking zou moeten garanderen. Maar dan moet je wel werk maken van de uitvoering, voegt hij eraan toe. ‘De implementatie van wat wij hebben afgesproken, verloopt zeer traag. Het gaat om het welzijn en het welbevinden van mensen met een beperking voor wie wij als overheid een zorgplicht hebben. Ik constateer dat wij die zorgplicht verzaken. Het gaat om een zeer belangrijk document. Wie het ratificeert, legt zichzelf een verplichting op. Je kunt je afvragen of Nederland dit soort verdragen serieus neemt.’

Gevraagd naar iets wat er de afgelopen 10 jaar verbeterd is, noemt Baldewsingh de Nationale Strategie 2040 en werkagenda. Die eerste schetst de route naar een inclusieve samenleving in 2040, die tweede benoemt maatregelen. Maar verder dan dat komt hij niet. ‘Als ik kijk naar de positie van mensen met een beperking op de arbeidsmarkt en de woningmarkt, in het onderwijs en de gezondheidszorg, wat is er dan concreet verbeterd? Het lukt mij niet om zaken te benoemen. Dus ja, er is beweging, er zijn plannen gemaakt. Maar qua implementatie en concrete acties maak ik mij zorgen.’ Baldewsingh zal de politiek op de huid blijven zitten. ‘Aanjagen is mijn belangrijkste rol. Ik heb de afgelopen jaren verschillende bijeenkomsten gehouden met mensen met een beperking. De inspiratie die daaruit komt, gebruik ik om zaken op de agenda te krijgen.’ Zo presenteert Baldewsingh eind juni 2026 een advies aan het kabinet om de situatie van mensen met een beperking te verbeteren.

De wensen die hij heeft voor de komende jaren zijn stuk voor stuk terug te vinden in dat advies. Zo heeft Nederland volgens Baldewsingh internationaal ‘een enorme achterstand’ als het gaat om toegankelijk bouwen. ‘Op de een of andere manier durven we toegankelijk bouwen niet verplicht te stellen. Op dit moment loopt er een pilot van 2 jaar met een zogenaamde NEN-norm, daarna gaan we evalueren. Nou, dat vind ik raar. Ik zeg in mijn advies: maak die NEN-norm verplicht. Ik heb uit de bouwsector zelf vernomen dat ze daar niet tegen zouden zijn. Maar de politiek durft niet door te pakken.’

Tijdens een recent congres hoorde Baldewsingh een leerling met een beperking vertellen dat ze met veel plezier naar een reguliere basisschool gaat. ‘Haar verhaal vond ik zeer inspirerend. Het sluit perfect aan bij een ander advies: schuif regulier en speciaal onderwijs in elkaar, zodat alle kinderen dezelfde kansen krijgen en gezamenlijk kunnen opgroeien. Dan realiseren we inclusief onderwijs zoals het VN-verdrag Handicap het bedoelt.’

Ook een derde punt is ontleend aan de dagelijkse werkelijkheid van mensen met een beperking. Op de arbeidsmarkt worden soms onhaalbare eisen gesteld, ziet Baldewsingh. ‘Als iemand niet meer dan 20 of 24 uur per week kan werken, kan hij nog steeds een zeer waardevolle medewerker zijn. Maar op de een of andere manier zit dat niet in ons systeem. Ik concludeer dat er sprake is van ongelijke behandeling op basis van persoonlijke kenmerken. Dat noemen we discriminatie. Zo simpel is het.’ 

Ontbreken er wellicht nog inzichten of kennis om de wensen van Baldewsingh in vervulling te laten gaan? Hier legt de Nationaal Coördinator tegen Racisme en Discriminatie de link met onderzoeksinstituten. ‘Discriminatie komt nooit alleen, er spelen altijd dingen mee die we op het eerste gezicht niet zien. Dus het vergroten van kennis om discriminatie, racisme en vooroordelen te herkennen, is belangrijk en dus is onderzoek belangrijk. Maar dat onderzoek moet wel altijd bijdragen aan de bestrijding van discriminatie. Dat gebeurt naar mijn mening in Nederland te weinig. ZonMw financiert onderzoeksprojecten van andere partijen waarin kennis ontwikkeld en verspreid wordt; het zou mij een lief ding waard zijn als ze ook helpen aanjagen. Wat doen we met al die kennis die er is? Zullen we dat eens vertalen in concrete acties, in duw- en trekwerk richting ministeries, met als doel om dingen voor elkaar te krijgen?’

Tekst: Stan Verhaag
Fotografie: Sietske Raaijmakers