Antimicrobiële middelen
Antimicrobiële middelen zijn onmisbaar in de gezondheidszorg en dierhouderij. Het is van belang dat deze middelen werkzaam en effectief blijven om nare gevolgen van infectieziekten, zoals longontsteking of bloedvergiftiging, te voorkomen. Op deze pagina leest u over onze relevante programma’s en gefinancierde projecten op dit thema.
Antimicrobiële middelen
Antimicrobiële middelen zijn geneesmiddelen die worden voorgeschreven bij infecties door verschillende soorten micro-organismen: bacteriën, schimmels, virussen of parasieten. De inzet van dergelijke middelen beperkt de schade van de infectie en redt in veel gevallen een leven. Micro-organismen kunnen ook als antimicrobieel middel ingezet worden om andere soorten micro-organismen te bestrijden. Bijvoorbeeld bacteriofagen: virussen die bacteriën kunnen doden.
Antimicrobiële resistentie (AMR)
Micro-organismen kunnen resistent, ofwel ongevoelig, worden voor antimicrobiële middelen zoals antibiotica. Resistentieontwikkeling, ook wel antibioticaresistentie of antimicrobiële resistentie genoemd, is een groeiend wereldwijd probleem, omdat antimicrobiële middelen daardoor niet meer werkzaam zijn.
Hoe ontstaat antimicrobiële resistentie?
AMR ontstaat onder andere door (over)gebruik en onjuist gebruik van antimicrobiële middelen in de zorg, dierhouderij en landbouw. Hierdoor krijgen micro-organismen de kans zich aan te passen en resistente eigenschappen te ontwikkelen of uit te wisselen. Bijvoorbeeld door plasmiden en mobiele genetische elementen (MGE). Dit maakt infecties moeilijker te behandelen en vergroot de kans op complicaties, langere ziekteduur en hogere zorgkosten.
Onderzoek naar AMR: van preventie tot behandeling
Met het programma Antimicrobiële Resistentie 3 (AMR3) (2022-2027) stimuleren we de implementatie van bestaande kennis om AMR-risico's voor de menselijke gezondheid te voorkomen en te beperken. Hiermee dragen we bij aan:
- In kaart brengen van barrières en kansen voor AMR-interventies.
- Effectiever gebruik van antimicrobiële middelen bevorderen.
- Toepassen van kennis over AMR-gedrag bij preventie en uitbraken.
- Beter benutten en uitbreiden AMR-surveillance.
Over landsgrenzen heen: internationale samenwerking
AMR stopt niet bij nationale grenzen. Resistente micro-organismen verspreiden zich wereldwijd via mensen, dieren, voedsel en het milieu. Daarom zet ZonMw ook sterk in op internationale samenwerking. Door kennis te delen, onderzoeksagenda’s af te stemmen en gezamenlijk interventies te ontwikkelen, vergroten we de impact van Nederlandse expertise en dragen we bij aan mondiale oplossingen.
Lees meer over de internationale ZonMw-programma’s rondom het thema resistentie:
Onderzoeksthema’s en samenwerkingen
ZonMw financiert projecten op verschillende thema’s en faciliteert de toepassing van de ontwikkelde kennis. Daarnaast laten we regelmatig een kennisagenda opstellen, werken we samen met andere partijen die hier ook mee te maken hebben en werken we samen met verschillende onderzoeksprogramma’s aan dit onderwerp.
Nationaal actieplan tegen antimicrobiële resistentie
Het Nationale Actieplan Antimicrobiële Resistentie 2024-2030 om antimicrobiële resistentie terug te dringen is gepubliceerd. Met deze nieuwe langetermijnaanpak heeft Nederland de ambitie op AMR-gebied de samenwerking te versterken, kennis te verbreden, bewustzijn te verhogen en internationaal te verbinden. Het actieplan is een gezamenlijke inzet van de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) en Infrastructuur en Waterstaat (IenW).
