Het uitvoeren van zorgevaluatieonderzoek, onderzoek dat inzicht biedt in welke bestaande zorg het beste resultaat geeft tegen welke kosten, kan beter. Daar zijn alle partijen in het veld voor de medische specialistische zorg, verenigd in het programma ZorgEvaluatie en Gepast Gebruik (ZE&GG) het over eens.

Het programma ZE&GG heeft als doel gesteld dat binnen 5 jaar iedere zorgevaluatie in Nederland binnen 3 maanden na de start kan includeren in alle deelnemende centra en dat 90% van de onderzoeken binnen de geplande tijd is afgerond. Hiertoe zijn verbeteracties ingezet en interventies aangekondigd. Om het effect van deze acties te kunnen evalueren en meten heeft ZonMw als strategisch partner van het programma ZE&GG een kwantitatieve analyse uitgevoerd.
ZonMw heeft ook een kwalitatieve analyse gemaakt. Die inventariseert hoeveel lopende en afgeronde zorgevaluaties te maken hebben gehad met problemen tijdens de inclusie- en/of opstartfase. ZonMw financiert al jarenlang doelmatigheidsonderzoek en beschikt daardoor over de juiste gegevens om deze analyses te kunnen doen.

Kwantitatieve analyse: op tijd startklaar, maar opstart- en inclusiefase langer dan gepland

Met behulp van dossieronderzoek zijn voor 146 doelmatigheidsstudies die tussen 2014 en 2020 zijn gestart relevante gegevens in kaart gebracht. Daarin is er o.a. gekeken naar de geplande en daadwerkelijke datum van goedkeuring van de METC (Medisch Ethische Toetsingscommissie) bij de opstartfase en naar het verschil tussen de planning en realisatie van de inclusie van patiënten. De meeste studies starten zoals gepland: 61% van de studies is volgens planning startklaar en 35% van de studies begint volgens planning met includeren. Een beperkt aantal studies (7%) heeft te maken
met meer dan 6 maanden vertraging in de opstartfase. Daarnaast toont de kwantitatieve analyse aan dat 23% van de studies de inclusiefase volgens planning afrondt en 56% van de studies meer dan 6 maanden vertraging oploopt bij de afronding van de inclusiefase.

Kwalitatieve analyse: belemmeringen en problematiek bij de uitvoering van DoelmatigheidsOnderzoek

Voor de kwalitatieve analyse zijn 30 voortgangsrapportages van de lopende zorgevaluaties bekeken. Ook zijn projectleiders bevraagd over de voortgang van hun onderzoek. Aanvullend zijn er gesprekken geweest met programmamanagers bij ZonMw en andere stakeholders.
De gesignaleerde knelpunten zijn grofweg te verdelen in twee categorieën. Enerzijds zijn er opstartproblemen, die zich eenmalig voordoen. Deze opstartproblemen komen bij de studies veelvuldig voor. Echter wanneer opstartproblemen eenmaal overwonnen zijn, keren ze niet meer terug. Het gaat daarbij onder meer om het verkrijgen van METC-verklaringen, de complexe dynamiek rondom het opzetten van een multicenter studie; wijzigingen in wet- en regelgeving. Anderzijds is er sprake van problemen bij het includeren van patiënten. Die is doorgaans chronischer van aard en de problemen zijn vaak hardnekkig, moeilijker op te lossen en leiden ertoe dat een studie vertraagt en steeds meer uitloopt. Inclusieproblematiek wordt onder andere veroorzaakt door dat er te weinig tijd is op een drukke poli of omdat er concurrerende studies lopen.

Aanbevelingen

De analyses laten zien dat veel studies vertraging oplopen en de redenen voor vertraging divers en ook vaker complex zijn. Oplossingen om vertragingen te voorkomen zijn deels al ondervangen in nieuwe initiatieven van ZonMw en het Programma ZE&GG. Lopende initiatieven zijn onder andere gericht op het opzetten van een online inclusiemonitor waarin op detailniveau het verloop van zorgevaluaties in de diverse ziekenhuizen en zelfstandige klinieken gevolgd kan worden. Daarnaast wordt gewerkt aan een Veldnorm Zorgevaluatie die het verloop van procedures in de toetsing en tussentijdse monitoring eenvoudiger, korter en eenduidiger maakt. Om de kwaliteit van het doelmatigheidsonderzoek te verbeteren en de studies te versnellen, zijn er in het ZonMw programma DoelmatigheidsOnderzoek 2022-2026 twee nieuwe subsidievormen. Er is een stimuleringssubsidie voor samenwerking en methodologische ondersteuning. Ook is er financiering voor voorbereidende studies, waarmee systematische reviews, pilot- en uitvoerbaarheidsstudies uitgevoerd kunnen worden.

Rapportage

Rapport verloop opstart-en inclusiefase DoelmatigheidsOnderzoek

Meer informatie

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website