Waardenladder geeft patiënt met dementie meer vrijheid

Door de invoering van de Wet Zorg en Dwang (WzD) in 2020 is er meer aandacht voor onvrijwillige zorg. Voor zorgverleners betekent deze kentering dat zij minder dwang mogen toepassen bij patiënten. Zo moeten ook mensen met dementie meer bewegingsvrijheid krijgen. Maar welke gevolgen heeft die extra vrijheid voor de veiligheid van de patiënt zelf en zijn of haar omgeving? Zorgverleners hebben moeite daarin een goede balans te vinden.

Binnen twintig minuten

Wetenschappers van de sectie Ethiek en Recht van de Gezondheidszorg van het LUMC hebben de belangen, waarden en normen omtrent vrijheid en veiligheid onderzocht in de zorgpraktijk voor mensen met dementie. Op basis van de onderzoeksresultaten hebben ze de zogenoemde Waardenladder ontwikkeld. Met dit instrument kunnen zorgverleners inspelen op de individuele behoeften van mensen met dementie, hun veranderende situaties en de gewenste balans tussen veiligheid en vrijheid. Samen met collega’s en mantelzorgers is het met kaartjes en een speelbord mogelijk om binnen twintig minuten een adequaat plan van aanpak te ontwerpen.

Nieuwe doelgroepen

In de praktijk blijkt de Waardenladder een groot succes. Zorgverleners laten dankzij dit hulpmiddel de drang tot controle meer los. Daardoor ervaren mensen met dementie meer bewegingsvrijheid en meer kwaliteit van leven. Gezien dit succes willen de onderzoekers aparte versies van de Waardenladder ontwikkelen voor andere doelgroepen, zoals mensen met een verstandelijke beperking.