Huisartsen kritisch over health checks
Steeds meer mensen maken gebruik van health checks om hun gezondheid preventief te controleren. De resultaten kunnen leiden tot ongerustheid, overbehandeling en dus extra zorgkosten. Ook de relatie arts-patiënt kan hierdoor veranderen, zo blijkt uit ethisch en empirisch onderzoek.
Health checks, ook wel Direct to Consumer tests genoemd, passen in de ontwikkeling waarbij zorgconsumenten de eigen regie in handen willen nemen. Voorbeelden daarvan zijn de Total Body Scan, het Duizend Dollar Genoom maar ook eenvoudige tests die via de drogist verkrijgbaar zijn. Mensen nemen zelf het initiatief en wanneer ze dat nodig vinden, gaan ze met de resultaten naar hun huisarts.
Komt een test bij de dokter
Het Prof. dr. G.A. Lindeboom Instituut, dat zich bezighoudt met medisch-ethische thema’s, onderzocht samen met de Nederlandse Patiënten Vereniging (NPV) welke gevolgen health checks kunnen hebben voor de zorg. Voor deze studie ’Komt een test bij de dokter’ doken de onderzoekers eerst in de wetenschappelijke literatuur over de ethische aspecten van deze tests. Daarna hielden ze enquêtes onder gebruikers en niet-gebruikers, interviewden ze artsen en brachten ze gebruikers en artsen met elkaar in gesprek.
Patiëntenbrochure
Uit de studie blijkt dat ongeveer 10 procent van de Nederlanders ooit een health check heeft gebruikt. Zelden levert dit tijdige informatie op over een ernstige ziekte. Huisartsen waarschuwen dat de tests kunnen leiden tot onnodige ongerustheid, overdiagnostiek, overbehandeling en extra zorgkosten. Hoewel veel artsen niet gelukkig zijn met deze ontwikkeling, delen ze hun twijfels doorgaans zelden met de test-gebruikers. De onderzoekers benadrukken dat ondanks de stijgende vraag naar health checks de duurzame arts-patiëntrelatie in stand moet blijven. NPV heeft een brochure gemaakt om mensen te helpen bij het maken van een bewustere keuze om zo’n test wel of niet te ondergaan.
Meer informatie
- Project 731010018: Patient initiated diagnostics: a moral investigation of its consequences for the patient-doctor relationship. (‘Komt een test bij de dokter…’, ‘A Test seeing a doctor’)
- Hoofdaanvrager en projectleider: prof. dr. T.A. Boer
- Organisatie: Prof. dr. G.A. Lindeboom Instituut
- Programma: Ethiek en Gezondheid 2
- Onderwerp: Ethiek
Keer terug naar de publicatie:
'Ethisch gezondheidsonderzoek als moreel kompas voor de praktijk'