Impact van de TRIDENT studies: de NIPT definitief onderdeel prenatale screening
In de TRIDENT studies is de afgelopen jaren de implementatie van de niet-invasieve prenatale test (NIPT) in het landelijke prenatale screeningsprogramma onderzocht. De resultaten hebben bijgedragen aan het besluit dat de NIPT vanaf 1 april 2023 definitief onderdeel wordt van de prenatale screening voor zwangere vrouwen.
De TRIDENT- studies
Binnen de TRIDENT-studies wordt sinds 1 april 2014 de NIPT aangeboden aan hoog-risico zwangeren (TRIDENT-1) en sinds 1 april 2017 aan alle zwangeren (TRIDENT-2). Bij de NIPT wordt het bloed van de moeder gebruikt om in het laboratorium te testen of het ongeboren kind mogelijk het down-, edwards-, of patausyndroom heeft. De NIPT is veiliger dan een vruchtwaterpunctie of vlokkentest, die kunnen leiden tot een miskraam. De door ZonMw gesubsidieerde TRIDENT studies worden uitgevoerd door het landelijke NIPT Consortium, een samenwerkingsverband van acht Nederlandse Universitaire Centra.
Implementatie in Nederland
In de TRIDENT-2 studie is de afgelopen jaren onderzocht hoe de NIPT zo goed mogelijk in Nederland kan worden aangeboden. In de studie is gekeken naar alle stappen die nodig zijn voor het invoeren van de NIPT: de counseling aan zwangere vrouwen, de test die wordt uitgevoerd in het laboratorium en de zwangerschapsuitkomsten. Ook zijn de ervaringen van zwangere vrouwen met vragenlijsten en interviews onderzocht. Het grootste deel van de onderzoeksvragen zijn inmiddels beantwoord.
De resultaten van de TRIDENT-2 studie laten zien dat de introductie van de NIPT als eerste screeningtest op down-, edwards- en patausyndroom in Nederland goed verlopen is. De test is veel betrouwbaarder dan de tot 1 oktober 2021 gebruikte combinatietest. Zwangere vrouwen zijn goed geïnformeerd over hun keuze voor de test en zijn tevreden met hun deelname.
De NIPT definitief opgenomen in screeningsprogramma
De TRIDENT-2 studie loopt af op 1 april 2023. Hierna wordt de NIPT definitief beschikbaar als eerste screeningstest op down-, edwards- en patausyndroom voor alle zwangere vrouwen, niet alleen maar als deelnemer aan het onderzoek. Ook komt de eigen bijdrage van 175 euro te vervallen. In het Coalitieakkoord 'Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst' was al opgenomen dat de NIPT voor alle vrouwen zonder kosten beschikbaar wordt gesteld. Nu heeft minister van Volksgezondheid Ernst Kuipers dit ook medegedeeld in een brief aan de Tweede Kamer.
Het RIVM heeft de opdracht gekregen de implementatie van de NIPT voor te bereiden. Deze voorbereidingen zijn in volle gang, zo schrijft minister Kuipers. De aanbesteding voor de laboratoria die de testen gaan uitvoeren is afgerond en er wordt nog gewerkt aan onder andere de ICT-systemen, kwaliteitsrichtlijnen en bekostigingsstructuur.
Meer informatie
- Kamerbrief over Structurele implementatie NIPT
- Onderzoeksrapport TRIDENT-2 studie
- Website van het NIPT Consortium
- Website van het RIVM over de NIPT