Mensen met een minder goed functionerend immuunsysteem lopen een hoger risico op complicaties bij een COVID-19-infectie. Bovendien weten we niet goed genoeg of deze mensen voldoende worden beschermd na vaccinatie. Daarom faciliteert ZonMw 8 studies die zich richten op de werking van COVID-19 vaccins bij deze patiëntgroepen. Met deze kennis kunnen patiënten, behandelaars en beleidsmakers goede keuzes maken in de vaccinatiestrategie.

Mensen met een verstoord immuunsysteem reageren vaak niet of nauwelijks op een COVID-19 vaccinatie. Een derde vaccinatie kan de oplossing zijn om deze zogenoemde non- en low-responders beter te beschermen tegen het virus.

Vaccinonderzoek in gezonde volwassenen

Door middel van vaccinonderzoek wordt door fabrikanten eerst onderzocht wat de werking van vaccins bij gezonde volwassenen is.  Zo is het ook gegaan bij de ontwikkeling van de nieuwe vaccins tegen COVID-19. Specifieke risicogroepen zijn maar heel beperkt in deze eerste vaccinatiestudies meegenomen. Dan gaat het bijvoorbeeld om mensen met bepaalde ziektes of aandoeningen, met overgewicht, het syndroom van Down, zwangeren en bepaalde leeftijdsgroepen. Voor het bestrijden van de coronapandemie is het belangrijk dat iedereen beschermd is tegen de gevolgen van een COVID-19-infectie.

Speciale aandacht voor verstoord immuunsysteem

In aanvulling op internationale studies kijken we in Nederland naar een aantal specifieke doelgroepen waar nog geen onderzoek naar wordt gedaan, of waar aanvullend onderzoek nodig is. Het gaat dan om mensen die een minder goed functionerend immuunsysteem hebben, zoals longgetransplanteerden of mensen met HIV. De onderzoekers en medewerkers van ZonMw vertellen in blogs en een podcast over hun ervaringen met het opzetten en uitvoeren van deze onderzoeken.

Uniforme werkwijze maakt kennisdeling eenvoudiger

Het is belangrijk dat de kennis uit deze vaccinonderzoeken snel kan worden toegepast. Om die kennisdeling en overstijgend onderzoek mogelijk te maken, werken de studies in Nederland samen met gezamenlijk afgestemde protocollen en meetmethoden. De geharmoniseerde protocollen kan overstijgende analyse mogelijk maken. Ook worden de resultaten van deze 8 studies tussentijds met elkaar gedeeld. Hierbij worden ook het ministerie van VWS, het RIVM en de Gezondheidsraad betrokken.

Commissievoorzitter Willy Spaan en RIVM-coördinator Cécile van Els vertellen over deze unieke harmonisatie van projecten waarin ZonMw een coördinerende rol heeft.

Een derde prik voor mensen met een ernstige afweerstoornis

De eerste resultaten laten zien dat deze patiënten veilig gevaccineerd kunnen worden en dat een aantal patiëntengroepen na vaccinatie een goede antistofrespons heeft. Deze patienten zijn na twee vaccinaties voldoende beschermd tegen de ernstige gevolgen van een COVID-19 infectie.

Daarentegen zijn er  verschillende patiëntgroepen bij wie twee vaccinaties tegen COVID-19 nog onvoldoende effect heeft. Deze patiënten maken onvoldoende of geen antistoffen en afweercellen aan en zijn daardoor onvoldoende beschermd tegen COVID-19. Een derde vaccinatie zal voor een aantal van deze patiënten mogelijk een oplossing kunnen zijn en een betere bescherming bieden.

Tijdens een webinar van ZonMw hebben de onderzoekers hun resultaten over vaccinatie bij nieraandoeningen en kanker gepresenteerd.

Bij welke mensen met een verstoord immuunsysteem is de werking van de coronavaccins onderzocht?

Patiënten met primaire immuundeficiënties of immuunstoornissen (VACOPID)

Kankerpatiënten (solide tumoren) die worden behandeld met chemotherapie en/of immuuntherapie (VOICE)

Patiënten met een hematologische aandoening (COBRA-KAI)

Patiënten die worden behandeld met afweeronderdrukkende middelen (bijvoorbeeld reuma, IBD of MS) (2TB/Target to B substudie)

Niergetransplanteerde en dialyse-patiënten (RECOVAC)

Longgetransplanteerden (COVALENT)

Mensen met hiv (COVIH)

Mensen met het syndroom van Down (PRIDE)

Vaccinstudies: onderdeel van breed coronaonderzoek

Samen met opdrachtgevers, beleidsmakers, onderzoekers, patiënten, praktijkprofessionals, dataprofessionals en internationale partners werkt ZonMw aan mogelijkheden om nu en in de toekomst met onderzoek en kennis bij te dragen aan oplossingen in de strijd tegen het coronavirus en COVID-19 en de effecten daarvan op de maatschappij. De vaccin-studies horen daar ook bij.

Heeft u vragen over deze studies? Neem dan contact op via covid19@zonmw.nl.

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website