Ben je ook benieuwd wat gezondheidsbescherming nou inhoudt? Speel dan het ganzenbordspel. Doe je best om als eerste op hokje 63 uit te komen. Elke speler mag per beurt met de dobbelstenen gooien en zijn of haar pion zoveel hokjes verplaatsen als wat de dobbelstenen aangeven. Klik op de afbeelding om het bord in een apart scherm te openen, dat werkt gemakkelijk met de vragen. Gooi twee dobbelstenen en spelen maar.
 

Kom je op een vakje?

Vakje 1: Teek en Lyme
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Je begint dit spel niet goed: je bent gebeten door een teek. Sla een beurt over en lees op onze website hoe onderzoek helpt bij de preventie, diagnostiek en behandeling van de ziekte van Lyme.

Vakje 2: Gezondheidsbescherming = preventie!
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Onze onderzoeken zijn gericht op de preventie van infectieziekten, resistentie en de effecten van voeding en klimaat op onze gezondheid.

Vakje 3: Wanneer hebben we het over een infectieziekte?
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Een infectieziekte ontstaat door een micro-organisme; voornamelijk bacteriën, virussen, schimmels, en parasieten. Infectieziekten kunnen ontstaan als mensen verminderde afweer hebben en/of het micro-organisme heel sterk is. Infectieziekten kunnen op verschillende manieren overgedragen worden, bijvoorbeeld dier -> mens en mens -> mens. Onderzoek naar infectieziektebestrijding richt zich zowel op voorkomen als op behandeling.

Vakje 5: Wat is antibiotica?
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Fleming constateert in 1928 dat een schimmel van het soort Penicillium, een stof afscheidt die bacteriën doodt. Deze stof is het eerste algemeen bruikbare antibioticum en remt bacteriegroei of doodt bacteriën. Negatief neveneffect is dat antibiotica ook gezonde bacteriën dooden.

Vakje 6: Waarom voedingsonderzoek?
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Bekijk het YouTube filmpje.

Vakje 8: Hoe verminderen we hittestress?
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

We weten nog niet wat het effect is van hittestress op gezondheid. En hoe we klimaatveranderingen als hittestress kunnen voorkomen en hoe we ons kunnen aanpassen aan klimaatverandering. Sommige maatregelen die goed zijn tegen hittestress, zoals meer groen en blauw in de stad, kunnen ook leiden tot meer ziekten, bijvoorbeeld tekenoverdraagbare ziekten (Lyme) of muggenoverdraagbare ziekten.

Vakje 9: Wat is OneHealth?
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

OneHealth is de gezamenlijke inspanning van meerdere sectoren en disciplines – zowel lokaal, nationaal en internationaal – om een optimale gezondheid voor mensen, dieren en de omgeving te bereiken.

Vakje 12: Vaccinatiebereidheid
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In Nederland worden mensen gevaccineerd als preventie tegen diverse virussen en bacteriën (zoals meningokokken). De vaccinatiegraad daalt en er is veel discussie over vaccinatiebereidheid. Wij stimuleren onderzoek naar diverse aspecten van vaccineren.

Vakje 14: Hoe kom het dat er resistentie is?
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Groeiende bacteriën hebben altijd manieren gevonden om ‘gevaren’ zoals antibiotica te weerstaan. Als het gaat om ziekmakende bacteriën, zullen er altijd mensen zijn die door antibioticaresistentie sterven. Bekijk het YouTube filmpje.

Vakje 15: Wat is JPI HDHL?
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In het JPI HDHL werken 26 landen samen om onderzoeksprogrammering op het terrein van voeding, dieet, gezondheid en beweging af te stemmen. Hierdoor wordt kennis gedeeld om leefstijlgerelateerde chronische ziekten als diabetes te voorkomen, of de gevolgen ervan te verminderen. Wij participeren namens Nederland in het JPI HDHL.

Vakje 18: Welk effect heeft klimaatverandering op onze gezondheid?
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Klimaatverandering kan op veel manieren effect hebben op onze gezondheid: hittestress in de stad, toename van allergieën, infectieziekten die worden overgedragen door vectoren (bijvoorbeeld muggen), ziekten die worden veroorzaakt door riooloverstromingen, fijnstof en UV-straling. Het is nog onbekend hoe groot deze toenames zullen zijn. Daarom is onderzoek nodig.

Vakje 20: Waar staat de afkorting GZB voor?
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Ganzenbord en gezondheidsbescherming.

Vakje 22: Wie doet wat op het gebied van gezondheidsbescherming?
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Voor de onderwerpen infectieziektebestrijding, antibioticaresistentie, voeding en klimaat zijn er meerdere opdrachtgevers. In relatie tot gezondheid is dat het ministerie van VWS; voor voeding ook ministerie van LNV; voor klimaat ook het ministerie van EZK en I&W. Er is dus niet 1 eigenaar.

Vakje 23: Wat is het verschil tussen ABR en AMR?
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

ABR (Antibioticaresistentie) richt zich op resistentieontwikkeling bij bacteriën. AMR (Antimicrobiële Resistentie) richt zich op resistentieontwikkeling bij de verschillende micro-organismen. Micro-organismen zijn naast bacteriën ook schimmels, virussen en parasieten.

Vakje 26: Samenwerking tussen patiënt en onderzoeker
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Daar waar mogelijk werken patiënten en onderzoekers samen zodat de resultaten uit het onderzoek direct toepasbaar zijn. Dit doen we o.a. met Lyme en Q-koorts.

Vakje 28: Oei, je hebt een tekenbeet, ga 2 stappen terug om te zien wat je er zelf aan kunt doen
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Ga 2 stappen terug.

Vakje 29: Hoe kunnen we gezonder gedrag stimuleren met voeding?
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Om dit soort vragen te beantwoorden, financiert het JPI HDHL onderzoeksprojecten, waarin verschillende landen en disciplines samenwerken zoals het PEN-project. Hier werken 28 instituten uit 7 landen samen om fysieke inactiviteit, ongezond eetgedrag en sedentair gedrag aan te pakken.

Vakje 31: Grensoverschrijdend
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De onderwerpen infectieziektebestrijding, antibioticaresistentie, voeding en klimaat vragen om een internationale aanpak. We bereiken veel met internationale samenwerking; onderzoekers zijn toonaangevend. Ze werken nu nog samen in Horizon2020; straks in Horizon Europe. Bekijk het Uitgelichtblok over Horizon 2020.

Vakje 33: Heb je ook zo’n last van fijnstof vandaag?
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Ga naar vakje 18 voor meer uitleg over de gezondheidseffecten van klimaatverandering!

Vakje 36: Overdracht van dier naar mens
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Infecties worden overgedragen van dier naar mens. Bijvoorbeeld Q-koorts via geiten, Lyme via teken, influenza en psittacose via vogels. Wij beperken ons tot non-alimentaire zoönosen, dat wil zeggen dat ziekten die door besmet voedsel worden veroorzaakt, niet worden meegenomen.

Vakje 37: Wat kunnen de gevolgen zijn van resistentie?
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De voorspelling is dat 10 miljoen mensen in 2050 overlijden door resistentie. Lees het artikel over mensen met kanker die moeten kiezen, sterven door kanker of resistentie. Ook urineweginfectie, longontsteking en een snee in je vinger kan door antibioticaresistentie leiden tot overlijden. En dat gebeurt nu al!

Vakje 38: Gezonde en duurzame voeding
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt
  • Gezonde en duurzame voeding zijn niet noodzakelijk hetzelfde, dus het is belangrijk om ons eetpatronen eigen te maken die zowel gezond als duurzaam zijn.
  • Hoewel de focus van JPI HDHL ligt op voeding en gezondheid, werken wij hieraan vanuit een voedselsysteembenadering.
  • Daarnaast nemen wij via JPI HDHL deel aan Fit4Food2030, een Europees project dat erop gericht is om de bijdrage van onderzoek aan de overgang naar een toekomstbestendig voedselsysteem te vergroten.
Vakje 42: Wat merk ik van de klimaatverandering??
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Door mildere winters overleven er meer pollen. Daardoor zijn er meer en sterkere pollen eerder in het seizoen en veroorzaken de pollen meer allergieklachten. Dit heeft groot effect op gezondheid en daardoor ook op arbeidsproductiviteit. Denk bijvoorbeeld aan de eikenprocessierups. Klimaatveranderingen dragen eraan bij dat meer rupsen overleven, met als gevolg meer overlast van blaasjes en jeuk. Er is nog weinig bekend over wat hier aan te doen is; daarom is meer onderzoek nodig.

Vakje 43: Beleid, praktijk, onderzoek en onderwijs: de unieke aanpak van ons
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Betrek, beleid, onderzoek, onderwijs en praktijk bij het onderzoek, zodat de gehele kenniscyclus doorlopen wordt. Een mooi voorbeeld is Lyme. Het lukte ons vastgelopen discussies los te maken. Door onze neutrale positie lukt het om patiënten, onderzoekers en artsen met elkaar in gesprek te krijgen en tot een oplossing te komen.

Vakje 46: Seks en infectieziekten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Infectieziekten die van mens op mens worden overgedragen via seks heten seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA’s). Voorbeelden zijn hiv, chlamydia en hepatitis B. In 2018 hadden wereldwijd in totaal 37,9 miljoen mensen een hiv-infectie. Bekijk het YouTube filmpje.

Vakje 49: Resistentie internationaal
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Resistentie houdt zich niet aan grenzen. Door transport van mensen goederen en voeding, wordt resistentie verspreid! We kunnen veel kennis verzamelen over resistentie in landen waar het een groter probleem is. Nederland is koploper in resistentie-onderzoek en we delen onze kennis met landen waar ze minder ver zijn. Wij faciliteren dit door onze deelname aan internationale samenwerkingsverbanden zoals het JPIAMR. Bruno Bruins, minister van VWS, verkondigt dit ook.

Vakje 50: Wat is de rol van voeding bij gezondheid en ziekten?
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

We weten in grote lijnen wat een gezonde voeding ter preventie van chronische welvaartziekten is. Dit staat bijvoorbeeld verwoord in de Richtlijnen Goede Voeding. Toch is er nog altijd onduidelijkheid over de precieze invulling van een gezonde voeding. Denk bijvoorbeeld aan de discussies rond vet en suiker, en het effect van voeding op het immuunsysteem. Er spelen ook talloze andere fundamentele vragen, bijvoorbeeld of via voedingsinterventies cognitieve achteruitgang te vertragen is.

Recentelijk, is er steeds meer aandacht dat voeding ook een prominente plaats verdient in de behandeling van chronische ziekten zoals diabetes mellitus, overgewicht en hart- en vaatziekten. Meer onderzoek is nodig om de (kosten)effectiviteit hiervan aan te tonen.

Vakje 51: Meer kans op infectieziekten door overstroming
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Mensen hebben meer kans op ziekten door overstroming van het riool door hevige regen.

Vakje 52: Je bent door de McDrive gegaan. Je zit in de put. Ga 2 vakjes terug
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Ga 2 vakjes terug.

Vakje 54: Wat is er zo belangrijk aan OneHealth?
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Dit antwoord is niet voldoende. Ga terug vakje 9 voor meer uitleg over OneHealth.

Vakje 55: Handhygiëne
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Door goede handhygiëne kunnen infecties voorkomen worden bij kwetsbare mensen, niet alleen thuis en in ziekenhuizen, maar ook in verpleeghuizen en kinderdagverblijven. We financieren onderzoek naar verbeteren van handhygiëne, ontsmetten van medisch materiaal en ontwikkeling van lesmateriaal voor verpleegkundigen.

Vakje 58: Stewardship
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In netwerken delen we kennis over het juiste gebruik van antibiotica. Bijvoorbeeld in A-teams in ziekenhuizen. Onderzoek heeft ervoor gezorgd dat kennis gedeeld wordt over de verschillende sectoren heen. Denk bijvoorbeeld aan voorschrijfgedrag hoe mensen om moeten gaan met gezelschapsdieren.

Vakje 59: Welke muggenoverdraagbare ziekten komen naar Nederland?
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Door klimaatverandering kunnen meer muggen overleven in Noord-Europa. Zij nemen tropische ziekten met zich mee, zoals bijvoorbeeld chikungunya, dengue en Zika. Er worden regelmatig tijgermuggen gevonden in Nederland. Recent is het eerste geval van Westnijlvirus gevonden in Duitsland. In Zuid-Italië zijn op veel plaatsen al terrassen met muskietengaas. Onderzoek is nodig hoe Nederland zich het beste hierop kan voorbereiden.

Vakje 60: Na het werk ben je eigenlijk te moe om te sporten.
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het cluster Sport en Bewegen = preventie. En stimuleert ook gezonder gedrag.

Vakje 62: Vlak bij de Finish!! Weet je het antwoord op de volgende vraag: is Lyme een zoönose?
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Is je antwoord ‘ja’, dan mag je blijven staan. Is je antwoord ‘nee’, ga je terug naar vakje 36.

Vakje 63: Gefeliciteerd!
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Goed gedaan! Jij hebt dit ganzenbordspel over gezondheidsbescherming gewonnen!

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website