Verder versterken samenwerking rondom onbegrepen gedrag

De ministeries van VWS en JenV hebben de handen ineen geslagen om een impuls te geven aan de samenwerking rondom mensen met onbegrepen gedrag. Vanuit het ZonMw-Actieprogramma Grip op Onbegrip is er 59 miljoen euro beschikbaar gesteld voor ggz, politie, gemeenten, GGD en andere organisaties die zorg en ondersteuning bieden aan deze mensen.

Sterke netwerken rondom mensen met onbegrepen gedrag

Mensen met onbegrepen gedrag is een verzamelnaam voor mensen met een opstapeling van levensproblemen die niet de juiste zorg en ondersteuning ontvangen. Als ze met de politie in aanraking komen, wordt dat geregistreerd met incidentcode E33: overlast door persoon met verward gedrag. ‘Het Actieprogramma Grip op Onbegrip focust op sterke netwerken voor die mensen,’ legt ZonMw programmamanager Lisanne Hogema uit. ‘Het is belangrijk dat politie, gemeenten, GGD’en, zorgaanbieders en ervaringsdeskundigen goed met elkaar samenwerken. Zo kunnen mensen met onbegrepen gedrag en hun omgeving de juiste zorg krijgen als dat nodig is.’ Met het extra geld vanuit de ministeries kan een sterke impuls worden gegeven aan de opbouw en uitvoeringskracht van deze netwerken. Mensen met onbegrepen gedrag die te maken hebben met complexe problematiek staan daarbij centraal.

Waar gaat het extra geld naartoe?

Zoals Minister Yeşilgöz-Zegerius (JenV) en minister Helder (Langdurige Zorg en Sport) aankondigden in december 2022, wordt met het geld het te verdelen budget van het actieprogramma verhoogd. Een aantal subsidiemogelijkheden worden toegevoegd of uitgebreid. ‘Vanaf het begin van het programma zijn we al bezig met het vormen van Kenniswerkplaatsen Onbegrepen Gedrag en samenwerkingsverbanden Zorg en Veiligheid. Daarin krijgen partijen de ruimte om gezamenlijk te leren en verbeteren,’ legt Hogema uit. Organisaties bepalen samen met ervaringsdeskundigen en naasten hoe ze elkaar kunnen ondersteunen en wat zij nodig hebben van de ander. ‘Met het aanvullende geld geven we samenwerkingsverbanden Zorg en Veiligheid de mogelijkheid zich op extra aandachtspunten te richten.’

Aandacht voor signalen uit de wijk

1 van de aandachtspunten is zorgen dat na een signaal over zorgwekkend gedrag in de wijk de juiste actie wordt ondernomen. Om op die manier passende zorg of ondersteuning te kunnen bieden. ‘Hierbij kun je denken aan een Wijk-GGD’er of wijkfunctionaris die vroeg signaleert wie er in een wijk hulp nodig heeft en iemand tijdig met de juiste organisatie in contact brengt. Zo wordt iemand eerder geholpen en wordt het handelingsperspectief van professionals, waaronder de wijkagent, verbeterd,’ aldus Hogema.

Samenwerkende partijen in veiligheidsregio’s kunnen extra subsidie aanvragen

Een ander aandachtspunt is het intensiveren van de samenwerking tussen het zorg-, veiligheids- en sociaal domein. Het gaat hierbij onder meer over samenwerkingen rondom een melding in de meldkamer. ‘Een voorbeeld hiervan is dat er in de meldkamer iemand zit die goed kan beoordelen of iemand hulp van de politie of ggz nodig heeft. Of een combinatie, waarbij ze samen optrekken om de situatie op te lossen.’ Er is extra geld gereserveerd voor deze manier van samenwerking binnen de veiligheidsregio’s en zogenaamde ‘hotspots’. Dat zijn de steden waar de meeste overlast door personen met onbegrepen gedrag worden geregistreerd volgens een analyse van het Informatie Analyse Team. Het gaat om Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Den Haag, Eindhoven, Groningen en Haarlem.

Subsidiemogelijkheden

Het is nu mogelijk om per veiligheidsregio of hotspot laagdrempelig een starfinanciering aan te vragen. ‘Met deze startfinanciering kan een kwartiermaker worden aangesteld die partijen bij elkaar brengt, de knelpunten en oplossingsrichtingen samenbrengt en verwerkt in een plan van aanpak,’ licht Hogema toe. Het is de bedoeling dat dit plan van aanpak de basis is voor een subsidieaanvraag ‘domeinoverstijgend samenwerken in hotspots en veiligheidsregio’s' bij het actieprogramma.

Daarnaast zijn er de volgende subsidiemogelijkheden:

  • Grip op Onbegrip: domeinoverstijgend samenwerken in hotspots en veiligheidsregio’s
  • Vroegsignalering en opvolging in de wijk
  • Regionale Kenniswerkplaatsen Onbegrepen Gedrag
  • Praktijkgericht onderzoek onbegrepen gedrag

Bekijk de subsidiemogelijkheden van het Actieprogramma Grip op Onbegrip.

Begeleiding bij aanvragen subsidie en gedurende een project

De ministeries van JenV en VWS organiseren in 2023 en 2024 een tour van werkconferenties in alle 25 veiligheidsregio’s. Hiermee wordt de intensivering van de samenwerking gestimuleerd. Tijdens de werkconferenties worden bestuurders, managers en professionals samengebracht. Er worden goede voorbeelden gedeeld en lokale en regionale boegbeelden vertellen over hun werkwijzen ter inspiratie. Het programmateam van het actieprogramma is hierbij aanwezig om de subsidiemogelijkheden toe te lichten.

Aanvullend op de werkconferenties organiseert ZonMw dinsdag 21 maart, woensdag 12 april en donderdag 15 juni 2023 (13.00 – 14.30 uur) 3 online informatiebijeenkomsten over de subsidieoproepen. U kunt zich hiervoor aanmelden door te mailen naar gripoponbegrip@zonmw.nl. Het programmateam van Grip op Onbegrip is ook persoonlijk bereikbaar om mee te denken over welke subsidiemogelijkheden het beste bij de situatie in de regio aansluiten.

Verder staan de Regioadviseurs Zorg & Veiligheid klaar om regio’s te ondersteunen bij het realiseren van betere samenwerking.

Tenslotte, om de regio’s gedurende de looptijd te ondersteunen en volgen, start er vanuit het programma een landelijk begeleidingstraject.