NWO en ZonMw nemen deel aan open access PLOS-deal
Onderzoekers van deelnemende instituten kunnen de komende twee jaar gratis hun resultaten voortkomend uit NWO en ZonMw gefinancierde projecten Open Access publiceren in zeven tijdschriften van uitgever PLOS. Daarvoor maken NWO en ZonMw geld vrij, dat de wetenschapsfinanciers rechtstreeks betalen aan het consortium dat de afspraken met PLOS maakte.
Deze nieuwe manier van betalen voor publicaties maakt onderdeel uit van een pilot om te onderzoeken hoe efficiënter en transparanter om te gaan met publicatiekosten. Tevens geeft het project een impuls aan Open Science. Eind maart tekenden NWO en ZonMw een overeenkomst met SURF - de ICT coöperatie van Nederlandse onderwijs- en onderzoeksinstellingen- voor deelname aan de PLOS-pilot. PLOS staat voor Public Library of Science en is een wetenschappelijke uitgever die zich inzet voor open toegang tot wetenschappelijke informatie. De pilot is opgezet door UNL, de koepelorganisatie van Nederlandse universiteiten, en UKB, het samenwerkingsverband van de 13 universiteitsbibliotheken en de Koninklijke Bibliotheek KB. Een groot aantal Nederlandse universiteiten en onderzoeksinstellingen neemt eraan deel.
Zeven PLOS-titels
Non-profit-uitgever PLOS geeft al zijn tijdschriften Open Access uit en is daarom gekozen als samenwerkingspartner in de pilot. Deze omvat de volgende zeven wetenschappelijke tijdschriften:
- PLOS ONE
- PLOS Complex Systems
- PLOS Computational Biology
- PLOS Digital Health
- PLOS Genetics
- PLOS Neglected Tropical Diseases
- PLOS Pathogens
Gold open access
NWO en ZonMw stellen reeds jaren als voorwaarde voor financiering dat publicaties Open Access worden gepubliceerd. Dat gebeurt al in 95 procent van de gevallen, blijkt uit de jaarlijkse inventarisatie van NWO en ZonMw, maar de manier van Open Access publiceren verschilt. De nu afgesloten overeenkomst resulteert in permanente vrije toegang voor lezers (gold Open Access). Daarbij betalen NWO en ZonMw de kosten via SURF aan de uitgever, en hoeven onderzoekers of hun instellingen de kosten niet te betalen. Gebruikelijk is dat ze er via projectfinanciering middelen voor krijgen. Het is de eerste keer dat NWO en ZonMw rechtstreeks deze manier van publiceren financieren.
Voordelen
Onderzoekers profiteren van deze overeenkomt doordat zij geen individuele facturen meer hoeven te verwerken en betalen. Voor NWO en ZonMw biedt de pilot meer inzicht in publicatiegedrag en kosten. Het consortiummodel zorgt daarnaast voor potentiële kortingen en verbeteringen in de werkprocessen. Daarbij is vastgelegd dat NWO en ZonMw elk een vast bedrag betalen, ongeacht het aantal publicaties. Het contract wordt beheerd door SURF, dat ook de administratieve afhandeling verzorgt.
De resultaten van de pilot worden na het eerste en tweede jaar geëvalueerd. Deze ervaringen helpen om toekomstige nationale deals met Open Access uitgevers te professionaliseren. Met deze stap onderstrepen NWO en ZonMw hun voortrekkersrol in de transitie naar Open Science.