Nieuwe projecten infectieziektebestrijding van start
De komende maanden gaan 16 nieuwe projecten van start binnen de eerste subsidieoproep van het programma Infectieziektebestrijding 2025-2030. De onderzoeksprojecten gaan infectieziektepreventie versterken door kennis over infectieziekten te ontwikkelen en te implementeren.
Doel subsidieoproep en programma
Het programma Infectieziektebestrijding 2025-2030 richt zich op het ontwikkelen en verspreiden van wetenschappelijk onderbouwde kennis op het gebied van infectieziekten. Met dit programma draagt ZonMw substantieel bij aan het verminderen van de ziektelast veroorzaakt door infectieziekten en de maatschappelijke impact ervan.
Het doel van de subsidieoproep was het versterken van infectieziektepreventie door het ontwikkelen en/of implementeren van kennis over infectieziekten. De 16 gehonoreerde onderzoeksprojecten richten zich op ten minste één van de volgende thema’s:
- Preventie
- Communicatie, gedrag en maatschappij
- Immunologie en diagnostiek
- Opkomende infectieziekten, uitbraakonderzoek en infrastructuur
- One Health en non-alimentaire zoönosen
Gehonoreerde projecten
-
Sepsis is een levensbedreigende aandoening waarbij snelle herkenning en behandeling de kans op genezing verhoogt. In de praktijk wordt sepsis vaak te laat herkend. Het doel van dit project is aantonen dat het gebruik van een eerder ontwikkelde sepsis score leidt tot tijdige herkenning van sepsis, met minder sterfgevallen en IC-opnames als gevolg.
-
Ouders twijfelen in toenemende mate over het nut en de noodzaak om hun kind te vaccineren. Het doel van dit project is om een passende strategie te ontwikkelen om ouders en relevante professionals te infomeren en ondersteunen bij het besluitvormingsproces voor vaccinatie. De strategie wordt ontwikkeld in co-creatie met ouders en professionals om zo aan te sluiten bij hun behoeften, de timing van besluitvorming en de context. Hiermee wordt beoogd de acceptatie van vaccinaties te bevorderen en de ziektelast van infectieziekten te verminderen.
-
Vaccinatie is een krachtig middel om infectieziekten te voorkomen, maar werkt minder goed bij ouderen en mensen met een verzwakt afweersysteem. In dit project wordt bestudeerd hoe immuuncellen reageren op de griepprik bij gezonde mensen, ouderen en transplantatiepatiënten. Ook wordt onderzocht hoe de werking van vaccinaties kan worden verbeterd.
-
Vanaf het najaar van 2025 wordt het monoklonale antilichaam nirsevimab aangeboden aan baby’s om respiratoir syncytieel virus (RSV) te voorkomen. De implementatie van immunisatie met nirsevimab vereist monitoring van RSV op resistentie. Dit project heeft als doel een online ‘RSV-stoplichtsysteem’ te ontwikkelen en te valideren om een inschatting van mogelijke resistentie tegen antilichamen te kunnen maken.
-
Ziekten die van dieren op mensen overgaan (zoönosen) kunnen grote maatschappelijke en volksgezondheidsimpact hebben. Om effectieve maatregelen te nemen, is het van belang te begrijpen hoe mensen reageren, maar ook hoe hun gedrag het verloop van een uitbraak beïnvloedt, en omgekeerd. Dit project richt zich op het verbeteren van vroege detectie van zoönosen waarbij de interactie tussen menselijk handelen en uitbraakverloop wordt meegenomen.
-
Veroudering vermindert de immunologische bescherming tegen luchtwegvirussen, wat leidt tot een verhoogd risico op ernstige infecties en sterfte bij ouderen. Met unieke cohorten van oudere volwassenen wordt in dit project onderzocht hoe het immunologische geheugen verandert met de leeftijd en hoe dit de vatbaarheid voor veelvoorkomende luchtwegvirussen beïnvloedt.
-
Kinkhoest is een levensbedreigende ziekte voor pasgeboren baby’s en vormt ook risico’s voor zwangere personen. Vaccinatie tijdens de zwangerschap beschermt moeder en baby, maar de vaccinatiegraad is laag. Om de keuze voor vaccinatie voor zwangere personen makkelijker te maken, wordt in dit project samen met verloskundigen en zwangere personen de ‘MiMa-toolbox (Midwives & Maternal vaccination)’ ontwikkeld.
-
De gezondheid van ouderen varieert sterk en vaccinatie leidt niet altijd tot een goede immuunrespons. Dit project heeft als doel effectieve vaccinatiestrategieën in vergrijzende populaties te identificeren die sterfte en verloren levensjaren bij ouderen minimaliseren. Daarnaast wordt onderzocht hoe deze resultaten het beste geïmplementeerd en gecommuniceerd kunnen worden.
-
Vanaf 2025 wordt er een respiratoir syncytieel virus (RSV) vaccinatie aangeboden aan pasgeboren baby's. De acceptatie van de RSV-vaccinatie is uitdagend omdat mensen weinig weten over het virus en het vertrouwen in vaccinaties daalt. Dit project onderzoekt of een gespecialiseerde RSV-chatbot vaccinatiebereidheid vergroot.
-
Er is relatief weinig bekend over huid- en wekedeleninfecties (HI) in verpleeghuizen. Maar dit infectietype komt veel voor en heeft impact op patiënten en zorgmedewerkers.. Dit project beoogt inzicht te geven in de incidentie, prevalentie, risicofactoren, ziektelast en behandeling van HI, veroorzaakt door bacteriën of schimmels, in verpleeghuizen.
-
Candida auris is een schimmel die vaak resistent is tegen meerdere medicijnen en regelmatig uitbraken veroorzaakt in zorginstellingen. Het is van belang deze infectie in een vroeg stadium te herkennen, aangezien deze infectie moeilijk te bestrijden is. Het is vaak niet mogelijk om genetisch uitbraakonderzoek uit te voeren. Dit project beoogt een snelle, betrouwbare en toegankelijke methode voor de genotypering van Candida auris te ontwikkelen, zodat uitbraken sneller kunnen worden geïdentificeerd en ingeperkt.
-
De bacterie Clostridioides difficile veroorzaakt infectieuze diarree binnen en buiten de gezondheidszorg. Clostridioides difficile infectie (CDI) wordt behandeld met antibiotica, maar bij tot 20% van de patiënten keert de infectie terug. Op dit moment is er geen behandeling om CDI te voorkomen. Dit project onderzoekt of een opzettelijke blootstelling aan een onschuldige variant van de bacterie CDI kan voorkomen.
-
De dalende vaccinatiegraad en stijgende infectiecijfers in stedelijke gebieden onderstrepen de noodzaak van een beter begrip van de percepties, emoties en vertrouwensdynamiek die van invloed zijn op vaccinatiebeslissingen. Dit project heeft als doel inzicht te krijgen in hoe moeders met een migratieachtergrond omgaan met hun beslissingen over de meest recente vaccinatie van hun kind, en hun gedachten en overwegingen met betrekking tot toekomstige vaccinaties.
-
Schurft (scabiës) is een parasitaire huidinfectie die wordt veroorzaakt door schurftmijten en leidt tot hevige jeuk en huidafwijkingen. Schurft is lastig te behandelen en patiënten houden vaak maandenlang klachten. Dit project heeft als doel het ontwikkelen van nieuwe hulpmiddelen om schurft beter te begrijpen, herkennen, behandelen en beheersen. De onderzoekers werken aan nieuwe diagnostische methoden, bouwen een landelijke beeldbank voor scholing in diagnostiek, en ontwikkelen een webapp (Schurftplanner) die mensen helpt hun behandeling goed uit te voeren.
-
Bron- en contactonderzoek (BCO) wordt uitgevoerd door GGD’en, maar direct bewijs over de effectiviteit van BCO is beperkt. Dit project heeft als doel de uitvoering van BCO voor een selectie van meldingsplichtige infectieziekten te evalueren. Daarnaast wordt de bereidheid en voorkeuren van burgers om deel te nemen aan BCO in verschillende epidemiologische situaties onderzocht.
-
Vanaf 2025 wordt er in het winterseizoen een respiratoir syncytieel virus (RSV) vaccinatie aangeboden voor baby’s binnen 2 weken na geboorte. Door de jonge leeftijd kunnen ouders zorgen of vragen hebben die hun bereidheid tot vaccineren beïnvloeden. In dit project luisteren onderzoekers naar vragen, zorgen en misvattingen bij ouders via professionals en social media (social listening). De resultaten worden gebruikt om samen met ouders en professionals begrijpelijke en betrouwbare communicatiematerialen te ontwikkelen. Zo ondersteunen ze ouders bij een goed geïnformeerde keuze, wat de vaccinatiebereidheid kan vergroten.