Uitkomstinformatie in de zorg: van verzamelen naar gebruiken
Leidt het gebruik van uitkomstinformatie tot betere patiëntervaringen, uitkomstverwachtingen en beslissingen?
Diverse zorgorganisaties ontwikkelden toepassingen om uitkomstinformatie aantrekkelijk en efficiënt weer te geven. Onderzoekers van het Erasmus MC onderzochten in het project Uitkomstinformatie in de dagelijkse zorg: van verzamelen naar gebruiken de gebruikservaringen van zorgverleners en het effect van de toepassingen op patiëntervaringen, uitkomstverwachtingen en beslissingen. In deze blog delen ze hun ervaringen en resultaten.
Uitkomstinformatie verzamelen
Ondanks dat steeds meer behandelcentra patiënt- en uitkomstinformatie verzamelen in de dagelijkse zorgpraktijk, blijkt het daadwerkelijk toepassen van deze informatie in de zorg uitdagend. In ons project deden we hier in samenwerking met verschillende (zorg)instellingen (Erasmus MC, Xpert Clinics, Santeon, Rijndam Revalidatie en Erasmus school of health policy & management) onderzoek naar. Deze instellingen verzamelen routinematig patiënt- en uitkomstinformatie en ontwikkelden toepassingen om deze gegevens te tonen in dashboards, geïntegreerd in het elektronische patiëntendossier. Zo kunnen professionals deze gegevens ook daadwerkelijk gebruiken in de dagelijkse zorg.
Effect op het zorgproces
We onderzochten het effect van deze toepassingen op het zorgproces. Meer specifiek keken we in hoeverre zorgverleners en patiënten deze toepassingen daadwerkelijk gebruiken, en wat zij vinden van de gebruiksvriendelijkheid, de begrijpelijkheid en de toegevoegde waarde ervan. Ook onderzochten we de effecten op zorgkwaliteit en uitkomsten: op de ervaren gezamenlijke besluitvorming, op de mate waarin de patiënt het idee heeft voldoende te weten over de voor- en nadelen van de behandeling om een weloverwogen besluit te kunnen nemen, en op de verwachtingen van de patiënt over de behandeling.
Belangrijkste resultaten
We zetten de belangrijkste aanbevelingen die uit het onderzoek kwamen op een rij, voor zorgverleners, patiënten en beleidsmakers, ontwikkelaars en onderzoekers.
Aanbevelingen voor zorgverleners
- Gebruik de patiënt- en uitkomstinformatie; dit leidt tot betere zorgervaringen, betere uitkomstverwachtingen en meer geloofwaardigheid van de behandeling.
- Heb aandacht voor opvallende gegevens uit de patiënt- en uitkomstinformatie; deze bevatten soms informatie die niet in een gesprek naar boven komt.
- Leg patiënten uit wat je doet met de uitkomstinformatie; hierdoor vinden patiënten het invullen van vragenlijsten nuttig en voelen ze zich gehoord.
Voor zorgverleners hebben we onze onderzoeksresultaten en tips in de factsheet ‘Uitkomstinformatie: wat betekent dit voor mijn patiënten en mij als zorgverlener?’ samengevat.
Aanbevelingen voor patiënten
- Gebruik de vragenlijsten om het gesprek met de zorgverlener voor te bereiden. Dit kan helpen om alle belangrijke informatie door te geven en om te onthouden wat je wilt zeggen en vragen.
- Vraag je zorgverlener wat je kunt verwachten op basis van de uitkomsten van eerdere patiënten. Gebruik deze informatie om te ontdekken wat de voor- en nadelen van een behandeling zijn en om de informatie van de zorgverlener beter te begrijpen.
- Vraag tijdens het behandeltraject hoe je uitkomsten veranderen. Hiermee kun je zien waar je staat in de behandeling en kun je gemotiveerd blijven om de behandeling af te maken.
Voor meer uitleg over uitkomstinformatie en hoe patiënten deze kunnen gebruiken om samen met hun zorgverlener te beslissen, maakten we een animatievideo. Ook zetten we onze onderzoeksresultaten uiteen in de factsheet ‘Uitkomstinformatie: wat betekenen vragenlijsten en metingen voor mij als patiënt?’.
Aanbevelingen voor beleidsmakers, ontwikkelaars en onderzoekers
- Overweeg om de uitkomstinformatie ook toegankelijk te maken voor patiënten; dit geeft de patiënt inzicht in hun aandoening, in het mogelijke behandeleffect, en hun voortgang.
- Maak de uitkomstinformatie voor iedereen begrijpelijk, ook voor mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden.
- Maak vragenlijsten kort en bondig en stel vragen maar 1 keer.
- Laat de toepassingen maximaal aansluiten op het zorgproces waardoor ze zorgverleners en patiënten minimaal belasten. Betrek hiervoor zorgverleners en patiënten bij de ontwikkeling en geef bij de implementatie voldoende uitleg over de inhoud en wijze van gebruik.
Een uitgebreide beschrijving van onze bevindingen en aanbevelingen kunnen beleidsmakers, ontwikkelaars, onderzoekers en andere geïnteresseerden vinden in ons eindrapport ‘Uitkomstinformatie in de dagelijkse zorg: van verzamelen naar gebruiken’.
De projectgroep
ZonMw en uitkomstgerichte zorg
Inzicht in voor de patiënt relevante uitkomsten van zorg is nodig om zorg te bieden die beter aansluit op de wensen en behoeftes van de patiënt. Daarom financieren we onderzoek naar wat er nodig is om die uitkomstinformatie in te zetten om beter samen te beslissen, te leren en te verbeteren én naar hoe je dat het beste kunt organiseren. Dat doen we vanuit verschillende programma’s. Het onderzoek van Robbert Wouters en Joris Veltkamp ontvangt subsidie vanuit ons programma Kennisvragen Uitkomstgerichte Zorg. Met dit programma richten we ons op het in kaart brengen van hoe zorgprofessionals werken met uitkomstinformatie in de medisch-specialistische zorgpraktijk, en wat daarin wel en niet werkt.