Stappenplan voor keukentafelgesprekken moet Wmo-zorg verbeteren

Sinds de komst van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) zijn gemeenten verantwoordelijk voor de zorg van hun inwoners. Consulenten van gemeenten voeren samen met de cliënt zogenoemde keukentafelgesprekken om passende ondersteuning te kunnen bieden. Het bevorderen van zelfredzaamheid staat daarbij centraal. Uit onderzoek blijkt dat deze doelstelling vaak botst met andere waarden.

Het doel van de Wmo is dat mensen met een beperking zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen en kunnen meedoen aan de samenleving. Om de ondersteuningsvraag in beeld te krijgen, gaat een consulent van de gemeente in gesprek met zo’n cliënt. De opdracht die deze gesprekvoerders meekrijgen, is de zorgvrager te stimuleren om zijn of haar problemen vooral zelf op te lossen samen met het eigen netwerk. Bij dit soort gesprekken kunnen waarden en perspectieven nogal eens uiteenlopen en met elkaar botsen.

Gesprekken en literatuur

Onderzoekers van het Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg (Nivel) wilden weten welke dilemma’s zich tijdens dergelijke gesprekken kunnen voordoen. Daarvoor gingen ze in gesprek met beleidsvoerders Wmo, Wmo-consulenten en oudere hulpvragers. Ook verdiepten zij zich in Nederlandse publicaties over het fenomeen keukentafelgesprekken.

Meer maatwerk

Uit deze studie blijkt dat gemeentelijke gespreksvoerders zich ongemakkelijk voelen wanneer ze zich alleen moeten richten op zelfredzaamheid en het inperken van de professionele hulp. Zij willen ruimte hebben om de keuzevrijheid van de cliënt te respecteren en schade bij cliënten en mantelzorgers te voorkomen. Met het oog op deze aspecten zouden gemeenten hun gespreksvoerders de ruimte moeten geven om samen met cliënt en mantelzorger na te gaan wat passende oplossingen zijn voor de ondersteuningsvraag. Een dergelijke ingewikkelde afweging kan op een gestructureerde wijze worden gemaakt via de stappen verkennen, onderzoeken, afwegen en besluiten. Gespreksvoerders kunnen volgens de onderzoekers meer maatwerk leveren, mits zij meer ruimte krijgen van gemeenten om andere relevante waarden naast die van zelfredzaamheid mee te nemen.

Onderwerpen