Nederland pioniert met stopzetting van chlamydia-tests bij mensen zonder klachten
Tijdens het congres van de ‘International Union against Sexually Transmitted Infections’ (IUSTI), dat van 9 tot 11 oktober 2025 in Athene werd gehouden, presenteerde een Nederlands onderzoeksteam baanbrekende resultaten over de de-implementatie van chlamydia-tests bij mensen zonder symptomen bij de Centra Seksuele Gezondheid.
Nederlandse onderzoekers trekken internationale aandacht
Internationale context: een wereldwijde verschuiving in de publieke seksuele gezondheidszorg
Wereldwijd groeit de belangstelling voor het stoppen van routinematige chlamydia-tests bij asymptomatische personen. Deze verandering daagt gevestigde routines in de publieke gezondheidszorg uit en brengt structurele en professionele obstakels met zich mee. Tot voor kort had geen enkel land deze beleidswijziging daadwerkelijk doorgevoerd.
Nederlandse aanpak: eerste land met landelijke stopzetting
Nederland is het eerste land dat is gestopt met landelijke screening op chlamydia bij mensen zonder symptomen bij de Centra Seksuele Gezondheid. Vanaf 1 januari 2025 worden mensen zonder klachten (en die niet gewaarschuwd zijn voor chlamydia door een vaste partner met klachten) niet meer getest op een chlamydia-infectie. Er is geen bewezen meerwaarde dat het testen bij mensen zonder klachten de uiteindelijke ziektelast als gevolg van een chlamydia-infectie beperkt. (Zie ook: nieuwsbericht 'Herziening richtlijn chlamydia-testbeleid.)
Deze beslissing werd genomen op basis van gedegen jarenlang wetenschappelijk bewijs, waaronder dat verkregen uit de eerdere ZonMw Chlamydia Screening Implementatiestudie, en 2 recente ZonMw-cohorten (‘Neccst’ geleid door Birgit van Benthem en ‘FemCure’ geleid door Nicole Dukers). De invoering en de evaluatie van het beleid is op basis van actieve communicatie (SOA AIDS Nederland) en een gestructureerd en theoretisch onderbouwd de-implementatieproces. Tijdens de workshop in Athene werden praktische inzichten, geleerde lessen en bewijzen gedeeld over de haalbaarheid en acceptatie van deze aanpak binnen de publieke gezondheidszorg.
Belangrijke inzichten: wat is nodig voor succesvolle de-implementatie?
Een effectieve de-implementatie vereist:
- Intensieve betrokkenheid van belanghebbenden om draagvlak te creëren
- Goede (heldere en passende) communicatie en educatie richting publiek en professionals
- Monitoring van laboratoriumprocessen, patiëntperspectieven en praktische knelpunten
- Analyse van actuele testdata en complicaties, met continue terugkoppeling aan zorgprofessionals
Sprekers en bijdragen
Tijdens de sessie in Athene kwamen diverse experts aan het woord:
- Nicole Dukers (GGD Zuid Limburg, Maastricht University): EU- en Nederlandse richtlijnen
- Bernice Hoenderboom (HAN, Maastricht University, RIVM): Implementatieonderzoek
- Hanna Bos (SOA AIDS Nederland): Communicatiestrategieën
- Inge van Loo (MUMC+): Laboratoriumuitdagingen
- Daphne van Wees (RIVM): Patiëntperspectieven
- Birgit van Benthem (RIVM): Surveillance van complicaties
- Zoie Alexiou (Maastricht University): Surveillance van testgedrag
De sessie werd geleid door Nicole Dukers, Birgit van Benthem en Henry de Vries (GGD Amsterdam).
Erkenning: een prijs voor uitmuntend onderzoek
Een bijzonder moment was de uitreiking van de prijs voor beste mondelinge presentatie aan Zoie Alexiou, als erkenning voor haar indrukwekkende bijdrage aan het congres.
Vooruitblik: een voorbeeld voor andere landen
De Nederlandse aanpak biedt een waardevolle blauwdruk voor andere landen die overwegen hun chlamydia-testbeleid aan te passen. Het onderzoeksteam blijft zich inzetten voor wetenschappelijk onderbouwde seksuele gezondheidszorg, zowel nationaal als internationaal.