Veelgestelde vragen Handreiking Contractering RESV

In de Visie eerstelijnszorg 2030 zijn bestuurlijke afspraken gemaakt over de versterking van de organisatie van de eerstelijnszorg, zodat deze blijvend toegankelijk is voor iedereen. Tot en met 2026 stelt het ministerie van VWS budget beschikbaar via ZonMw voor het ondersteunings- en stimuleringsprogramma ‘Versterking organisatie eerstelijnszorg’. Met de ZonMw-subsidies worden momenteel de eerste stappen gezet om de visie te implementeren en zijn momenteel 52 regio’s aan de slag met het vormen en ontwikkelen van RESV’s en hechte wijkverbanden. 

Vanaf 2027 is voor de RESV’s structurele financiering beschikbaar via contractering met zorgverzekeraars. Om hier aanspraak op te kunnen maken, dient een RESV-plan te worden opgesteld. De Handreiking Contractering RESV geeft de informatie die minimaal nodig is voor een RESV-plan en contractering per 2027. 

De beleidsregel Experiment versterking organisatie eerstelijnszorg binnen Zvw-verzekerde zorg is op 13 januari 2026 vastgesteld. De NZa heeft samen met de visiepartijen gewerkt aan het vormgeven van bekostiging van de regionale eerstelijnssamenwerkingsverbanden (RESV's) en hechte wijkverbanden binnen de Zorgverzekeringswet (Zvw). De bekostiging heeft een experimenteel karakter en is bewust open vormgegeven, op nadrukkelijk verzoek van het veld, om ruimte te laten voor regionale verschillen en maatwerk. 

In november 2025 zijn 3 gelijkvormige, digitale informatiebijeenkomsten georganiseerd door de landelijke partijen die betrokken zijn bij de handreiking. De presentatie is tijdens de informatiebijeenkomst(en) eind 2025 verder toegelicht. 

Download  de presentatie

Voor vragen over de (inhoud van) de handreiking, kan je terecht bij je eigen branche-/beroepsorganisatie of bij de zorgverzekeraar(s) die marktleider is/zijn. Veelgestelde vragen worden aan de webpagina 'Veelgestelde vragen Handreiking Contractering RESV' toegevoegd. LeVEL kan ondersteuning bieden bij het uitwerken van het RESV-plan door uitwisseling met en tussen regio’s en door het verspreiden van kennis op specifieke thema’s.  Voor vragen over de ZonMw-subsidies kunt u contact opnemen met ZonMw via eerstelijnszorg@zonmw.nl.

Het RESV-plan wordt opgesteld door gemandateerde vertegenwoordigers van partijen in de eerstelijnszorg en het sociaal domein. Een projectleider/ondersteuner vanuit bijvoorbeeld de regionale ondersteuningsstructuur (ROS), kan hier ook bij betrokken zijn. De zorgverzekeraar(s) die marktleider is/zijn en gemeenten worden in een zeer vroeg stadium bij betrokken bij het plan. Om voor financiering in aanmerking te komen, moet een RESV aan de minimale eisen voldoen zoals benoemd in bouwsteen 1 van de Handreiking Contractering RESV. 

Download het invulformat op zorgakkoorden.nl. 

Het is verplicht om het invulformat te gebruiken. Het format is in lijn met de opbouw van de Handreiking Contractering RESV. Eerder geschreven teksten kunnen in het format geplakt worden. 

Om het plan beknopt te houden, is de omvang van de antwoorden gelimiteerd. Het is dus wenselijk dat de antwoorden in het format passen. Mochten er uitzonderlijke situaties zijn, waarbij er meer toelichting nodig is dan in het format beschikbaar is, bespreek dit dan met je contactpersoon bij de zorgverzekeraar en/of contactpersoon bij de gemeente(n). 

Nee, er is geen format voor de begroting. Bespreek met de contactpersoon bij de zorgverzekeraar of hier vanuit de zorgverzekeraar specifieke voorwaarden aan gesteld worden. 

Het invulformat voor het RESV-plan is landelijk hetzelfde en wordt door alle zorgverzekeraars gebruikt. Het is wel mogelijk dat zorgverzekeraars op basis van hun inkoopbeleid vragen om specifieke onderdelen in het plan uit te lichten of toe te lichten, dan wel voorwaarden hebben voor de begroting bij het RESV-plan. Bespreek het plan en de begroting dus altijd tijdig met je contactpersoon bij de zorgverzekeraar.

Als je vragen hebt over het invulformat voor het RESV-plan kun je terecht bij je contactpersoon bij de zorgverzekeraar. 

Met de preferente zorgverzekeraar en de zorgverzekeraar die marktleider is, wordt hetzelfde bedoeld. Dit is de zorgverzekeraar die betrokken zal zijn bij de ontwikkeling en beoordeling van het RESV-plan. In sommige regio’s kunnen twee zorgverzekeraars betrokken zijn, bijvoorbeeld als zij allebei een groot marktaandeel hebben.

De handreiking vormt voor alle zorgverzekeraars de basis voor het inkoopbeleid. Een zorgverzekeraar kan ervoor kiezen om aanvullend beleid te maken. Zorgverzekeraars publiceren uiterlijk op 1 april 2026 hun inkoopbeleid voor het contractjaar 2027. Het is van belang om zorgverzekeraars tijdig te betrekken bij de ontwikkeling van de RESV-plannen, zodat mogelijke aanvullingen in het inkoopbeleid van een zorgverzekeraar zo tijdig mogelijk meegenomen kunnen worden. Het overzicht welke zorgverzekeraar(s) in elke regio betrokken is, staat op de website van Zorgverzekeraars Nederland.

Voor vragen of aandachtspunten over de ontwikkeling in jouw regio kun je terecht bij de regionale vertegenwoordiging (in oprichting) van jouw beroepsgroep. 

De trekker van het RESV (in oprichting) is het eerste aanspreekpunt voor een toelichtend gesprek en om relevante documenten (bijvoorbeeld regionale procesplanning, lopende afspraken, fasering) op te vragen. Dit is in sommige regio’s bijvoorbeeld de projectleider van het ZonMw-regioproject in de uitvoeringsfase, maar dit verschilt per regio. ZonMw inventariseert de komende periode wie in welke regio als aanspreekpunt voor het RESV fungeert.

Veel regio’s organiseren periodieke bijeenkomsten of versturen updates; het loont om daarbij aan te haken. Mocht het niet lukken om in contact te komen met de regionale projectleider, kan contact worden opgenomen met de zorgverzekeraar die marktleider is. 

De zorgverzekeraar die marktleider is, kan helpen knelpunten te duiden, partijen bij elkaar te brengen en regionaal procesherstel te bevorderen. De zorgverzekeraar kan ook contact leggen met de mandaatgemeente in het RESV-werkgebied. Neem hiervoor contact op met de inkoper of contactpersoon bij de zorgverzekeraar. 

Het op gang brengen of doorontwikkelen van inhoudelijke samenwerking verloopt soms moeizaam. Bij regionale knelpunten of wanneer het gesprek stokt, kan dit besproken worden met de marktleidende zorgverzekeraar(s). Leidt dit niet tot verbetering, dan kan de landelijke branche- of beroepsvereniging worden ingeschakeld. Zij kunnen contact leggen met andere brancheorganisaties, regionale projectleiders of zorgverzekeraars en zo verdere escalatie helpen voorkomen. De invulling van samenwerking in wijk en regio ligt echter formeel bij de regio zelf. Landelijke branche- en beroepsverenigingen kunnen hun leden ondersteunen, aansporen en informeren over landelijke afspraken. Wanneer knelpunten op meerdere plaatsen spelen of samenhangen met landelijk beleid of de handreiking contractering RESV, kunnen deze worden geagendeerd in de landelijke overlegtafels voor de Visie Eerstelijnszorg 2030, waar gekeken kan worden wat een passende oplossing is. Eventuele aanpassingen kunnen bijvoorbeeld worden meegenomen in regelgeving en contractering voor 2028.

ZonMw kan regionale knelpunten, al dan niet via het Leer- en Verbeternetwerk Eerste Lijn (LeVEL), verzamelen en inbrengen op de landelijke overlegtafels voor de Visie Eerstelijnszorg 2030. LeVEL signaleert en bundelt in overleg met ZonMw landelijke en regionale knelpunten. Actief melden van knelpunten kan via je LeVEL-ondersteuner, tijdens een LeVEL-activiteit (bijvoorbeeld thematische leercycli), het LeVEL-kanaal (privébericht) of level@nivel.nl. Vanuit de verschillende LeVEL-expertgroepen wordt het knelpunt van verschillende kanten benaderd. Daarbij beoogt LeVEL:

1. bij te dragen aan een oplossing door bestaande kennis en ervaringen
2. in co-creatie een oplossing te ontwikkelen en/of
3. te analyseren en agenderen bij betrokken landelijke partijen.

De deadline van 15 juli 2026 is met alle zorgverzekeraars gezamenlijk afgesproken, maar als het plan eerder gereed is, kan het plan al eerder worden ingediend. De financiers die het plan beoordelen, zullen met de indienende partijen afspraken maken over het tijdspad van de beoordeling. Als het RESV-plan eerder dan 15 juli 2026 wordt ingediend, betekent dit niet automatisch dat het plan eerder wordt beoordeeld.

Het plan moet uiterlijk gereed zijn op 15 juli 2026 om een overeenkomst voor het jaar 2027 te kunnen sluiten. Het is belangrijk dat de zorgverzekeraar(s) en gemeenten in een vroeg stadium betrokken worden bij de ontwikkeling van het plan. 

Het is mogelijk dat er tussentijds kleine wijzigingen zijn. Bijvoorbeeld als gevolg van (aanpassing van) de wet- en regelgeving. Waar mogelijk zullen we interpretatie of verdieping van afspraken met betrekking tot de handreiking toelichten op deze pagina met veelgestelde vragen. De meest recente versie van de handreiking staat op Zorgakkoorden.nl.

Om voor financiering in aanmerking te komen, moet een RESV aan de minimale eisen voldoen zoals benoemd in bouwsteen 1 van de Handreiking Contractering RESV. De RESV-vorming hoeft nog niet volledig uitgekristalliseerd te zijn om een RESV-plan te kunnen of mogen indienen. Daarbij moet het plan voor minimaal 2027 concreet zijn én laten zien welke stappen worden beoogd voor 2028 en 2029. Ontwikkelingsstappen in 2028 en 2029 kunnen betrekking hebben op invulling van de hoofdtaken, betrokkenheid van patiënten en/of inwoners, de samenwerking met gemeenten en sociaal domein, het aansluiten van beroepsgroepen en ontwikkeling van het aantal deelnemers aan (monodisciplinaire) regionale samenwerkingsverbanden.

Contractering is alleen mogelijk als een samenwerkingsverband aan de minimale eisen voldoet. Betrek zorgverzekeraars en gemeenten in een zeer vroeg stadium bij de RESV-plannen om de benodigde stappen te bepalen. 

Als een eerstelijnsdiscipline zich met mandaat heeft georganiseerd, kan deze discipline zich aansluiten bij een RESV. Het is niet noodzakelijk dat het (monodisciplinaire) samenwerkingsverband een juridische entiteit is. Regionaal bepalen de gemandateerde eerstelijnsberoepsgroepen/-organisaties en financier(s) op welke manier gemandateerde beroepsgroepen/organisaties deel uitmaken van een RESV. Als een beroepsgroep ervaart dat zij uitgesloten worden van gesprekken, kan deze situatie met de zorgverzekeraar(s) die marktleider is/zijn worden besproken. Als een beroepsgroep zich niet regionaal met mandaat georganiseerd heeft, kan een beroepsgroep zich (nog) niet aansluiten bij een RESV. Voor contractering is het van belang dat in ieder geval gemandateerde aanbieders van huisartsenzorg, wijkverpleging en farmaceutische zorg aangesloten zijn.

Het is belangrijk dat beroepsgroepen zich zo snel mogelijk met mandaat regionaal organiseren, zodat zij tijdig mee kunnen denken over (relevante delen van) het RESV-plan. Als beroepsgroepen zich (te) laat organiseren voor de deadline van het RESV-plan, is het mogelijk dat zij niet of slechts beperkt betrokken kunnen zijn. Voor contractering is het belangrijk dat tenminste de huisartsen, wijkverpleging en apothekers aangesloten zijn bij het RESV.

Het werkgebied van het RESV wordt voor contractering in 2027 afgebakend op postcodeniveau. In elk postcodegebied kan maar één RESV actief zijn. Het werkgebied moet minimaal gelijk zijn aan de R(H)O-regio. Is dit niet het geval, dan is het de verantwoordelijkheid van de betrokken partijen in de regio om inzichtelijk te maken waar het werkgebied (nog) niet voldoet en het werkgebied waar mogelijk aan te passen. Zorg dat de zorgverzekeraar(s) die marktleider is/zijn (en eventueel gemeenten) tijdig betrokken zijn bij het bepalen van het werkgebied.

Het werkgebied van het RESV zoals in het RESV-plan staat, heeft geen effect op de ZonMw-subsidie. De definitie van de regio in de ZonMw-subsidie is dezelfde als de definitie in de Visie eerstelijnszorg 2030, namelijk: subregio’s van de zorgkantoorregio’s. De subregio’s van de zorgkantoorregio’s komen ongeveer overeen met de huisartsenregio’s.

In het RESV-plan worden alle activiteiten opgenomen voor het jaar 2027. Het uitgangspunt is dat alle beroepsgroepen die zich met mandaat hebben georganiseerd, zich kunnen aansluiten bij een RESV. Als aansluiting van specifieke disciplines gedurende het jaar is voorzien, moet dit worden opgenomen in het RESV-plan en is aansluiting gedurende het jaar mogelijk.

Een RESV hoeft geen juridische entiteit te zijn. RESV-partijen kunnen werken met een kassiersfunctie, om het contract namens het RESV te sluiten en de middelen tussen partijen te verdelen op basis van de afspraken in het RESV-plan. Het RESV-plan heeft namelijk het gedragen mandaat van daarbij aangesloten beroepsgroepen/organisaties. Het is, ongeacht de juridische constructie, altijd van belang dat het RESV een slagvaardige multidisciplinaire vertegenwoordiging heeft. In bouwsteen 5 van de handreiking staat uit welke aspecten dit dient te bestaan.

Het RESV-plan is leidend voor de contractering. Een RESV kan een partij (of eventueel meerdere) aanwijzen om namens het RESV een contract te sluiten voor de in het RESV-plan beschreven afspraken. Het is mogelijk dat voor uitvoering van (onderdelen van) het RESV-plan wordt gecontracteerd bij de betreffende organisatie die de bemensing levert of een deel van de activiteiten uitvoert. De financiële middelen voor de uitvoering van (dit onderdeel van) het RESV-plan, kunnen dan niet via de begroting van het RESV lopen, maar direct via de betreffende organisatie. Als hiervan sprake is, wordt tenminste voldaan aan de volgende eisen: 

• Regionaal bepalen zorgverzekeraars met het RESV en de betreffende organisatie die optreedt als kassier/contractant, hoe deze bemensing gefinancierd wordt en beschrijven dit in het RESV-plan.
• Een dergelijke afspraak is transparant opgenomen in de begroting bij het RESV-plan en wordt ook in het contract van de verzekeraar met de betreffende kassier duidelijk aangegeven.
• Een dergelijke afspraak mag nooit leiden tot dubbele financiering. 

Het is mogelijk dat het RESV-werkgebied niet overeenkomt met de IZA-Regioplan-regio. Als de regiogrootte van het beoogde RESV niet overeenkomt met de IZA-Regioplan-regio, maken partijen inzichtelijk op welke punten de regio-indelingen afwijken. Neem contact op met de zorgverzekeraar die marktleider is in de regio om deze afwijkingen te bespreken. 

In bouwsteen 3 moet een SMART beschrijving worden gegeven over de te verwachte knelpunten die in de periode 2027 tot en met 2029 én op de langere termijn (>2030) worden opgelost of verminderd dankzij de samenwerking en geplande activiteiten. 

Dit sluit aan op de beschrijving van de knelpunten in bouwsteen 2. Hier gaat het ook om de periode van 2027 tot en met 2029 en de langere termijn, vanaf 2030.

In het RESV-plan worden de activiteiten voor 2027 concreet gemaakt en worden deze vertaald in een begroting (bouwsteen 7). De ontwikkelstappen voor 2028 en 2029 worden zo concreet mogelijk beschreven (bouwsteen 6) en waar mogelijk met een conceptbegroting onderbouwd. 

Bij bouwsteen 4 worden alle concrete activiteiten voor 2027 beschreven. Hierbij wordt aangegeven dat deze activiteiten beoogd worden om door te lopen in 2028 en verder. De ontwikkeling van de activiteit wordt toegelicht in bouwsteen 6. 

Inwoners dienen op een betekenisvolle manier betrokken te worden bij RESV’s. Dit gebeurt bijvoorbeeld via inspraak of burgerpanels. De invulling verschilt per regio en sluit aan bij bestaande structuren. Hier kan ook in de jaren 2027 tot en met 2029 ontwikkeling in mogelijk zijn. Samenwerking met het sociaal domein is daarbij essentieel, evenals het stimuleren van eigen regie en zelfredzaamheid bij inwoners.

Het is belangrijk dat deelnemers aan een RESV zicht hebben op de (resultaten van) activiteiten van het RESV, zoals deze zijn beschreven in het RESV-plan en ook aan de daaraan gerelateerde inkomsten en uitgaven. Het RESV (én indien van toepassing ook de kassier) legt deze inhoudelijke en financiële resultaten goed transparant vast zodat ze voor alle deelnemers aan het RESV inzichtelijk zijn. In het RESV-plan beschrijft hoe de aangesloten organisaties en beroepsbeoefenaren samenwerken en hoe het RESV verantwoording aflegt, zowel naar de deelnemende partijen als naar de financiers. 

Zie vragen bij bouwsteen 4.

In het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) is afgesproken om het budgettair kader Multidisciplinaire Zorg structureel te verhogen met € 70 miljoen, om vanaf 2027 landelijke financiering van RESV’s (inclusief samenwerking in hechte wijkteams) mogelijk te maken vanuit de Zorgverzekeringswet. Het budget voor een RESV komt tot stand op basis van de contractering tussen zorgverzekeraars en RESV’s op basis van het RESV-plan. Waar het gaat om inzet van sociaal domein worden gemeenten betrokken. 

Vanuit het RESV kunnen kosten worden begroot voor de coördinatie en organisatie van de 5 hoofdtaken. De begroting maakt onderscheid in de samenwerking op regionaal niveau, de samenwerking via een hecht wijkverband en de samenwerking tussen beroepsbeoefenaren om met afvaardiging en mandaat mee te doen aan een RESV. De zorginhoudelijke activiteiten zelf blijven via individuele zorgaanbieders gecontracteerd.

Deze financiering is onderdeel van de financiële afspraken tussen het RESV en de zorgverzekeraars en zijn uitgewerkt in het RESV-plan, tenzij beroepsgroepen voor deze taak al een vergoeding ontvangen vanuit andere afspraken. De activiteiten van beroepsgroepen die via het RESV gefinancierd kunnen worden, moeten gericht zijn op het met afvaardiging en mandaat deelnemen aan een RESV en bijdragen aan de hoofdtaken van een RESV. Een RESV is daarbij gericht op de coördinatie en organisatie van zorg. De zorginhoudelijke activiteiten zelf blijven via individuele zorgaanbieders gecontracteerd worden. 

Op de website van Zorgverzekeraars Nederland staat het overzicht van zorgverzekeraars per RESV-regio. In sommige regio’s zijn er 2 zorgverzekeraars betrokken, dit is aangegeven in het overzicht. Bij verschil van inzicht tussen deze 2 zorgverzekeraars prevaleert het inkoopbeleid van de zorgverzekeraar die marktleider is. 

De handreiking is voor alle zorgverzekeraars de basis voor hun inkoopbeleid. Zorgverzekeraars kunnen ervoor kiezen om aanvullend inkoopbeleid te maken op basis van de Handreiking Contractering RESV’s. Zorgverzekeraars beoordelen het plan van een RESV op basis van hun inkoopbeleid, waar relevant met inachtneming van de afspraken over betrokkenheid van een tweede zorgverzekeraar. Bij een verschil van inzicht over de beoordeling tussen de twee zorgverzekeraars, prevaleert het inkoopbeleid van de zorgverzekeraar die marktleider is.

De financiers die het plan beoordelen, zullen met de indienende partijen afspraken maken over het tijdspad van de beoordeling. De betrokken partijen streven ernaar om het beoordelingsproces van het RESV-plan uiterlijk 15 september 2026 af te ronden.

Inhoudelijke en financiële contractafspraken kunnen gedurende het jaar niet zomaar eenzijdig gewijzigd worden. Concrete plannen voor 2028 en verder worden betrokken bij het RESV-plan van het betreffende jaar.

Voor financiering van het RESV is een contract met zorgverzekeraars nodig. Het is belangrijk dat deze afspraken, maar ook afspraken met andere relevante aanbieders, tijdig gemaakt kunnen worden. Zorgverzekeraars streven ernaar om samen met de betrokken partijen het beoordelingsproces van het RESV-plan, en daarmee het contract tussen de zorgverzekeraar die marktleider is en het RESV, uiterlijk 15 september 2026 af te ronden. Als het RESV-plan wel voor 15 juli 2026 is ingediend, maar het onverhoopt niet haalbaar is om het beoordelingsproces voor 15 september 2026 af te ronden, maken de betrokken partijen tijdig nieuwe afspraken over het verdere proces. 

Ja, het RESV-plan met activiteiten voor 2028 dient 15 juli 2027 gereed te zijn. Deze deadline is onder voorbehoud van wijzigingen in het beoordelingsproces op basis van de evaluatie van het inkoopproces voor 2027. Op basis van de inzichten, wordt de Handreiking Contractering RESV waar nodig eind 2026 geactualiseerd voor de inkoopafspraken 2028. 

De betaaltitel voor het RESV en de betaaltitel voor O&I kunnen naast elkaar bestaan. De wijze waarop RESV-afspraken vertaald worden in de contractering en financiering worden regionaal gemaakt. In de begroting van het RESV staat waar financiering voor het RESV eventueel aanvullend is op bestaande financiering.

De Regionale Ondersteuningsstructeren (ROS’en) ondersteunen eerstelijnsorganisaties bij de vorming van RESV’s, bij ontwikkeling van hechte wijkverbanden en vormgeving van gemandateerde monodisciplinaire vertegenwoordiging. De ROS kan daarbij als procesbegeleider optreden. Waar de ROS en het RESV vergelijkbare activiteiten uitvoeren, beschrijft het RESV-plan hoe activiteiten van het RESV zich verhouden tot die van de ROS. 

Een gemeente is altijd tijdig betrokken bij de ontwikkeling, beoordeling en uitvoering van een RESV-plan als er inzet of financiering vanuit het sociaal domein of andere gemeentelijke taken wordt voorzien. Dit geldt zowel voor betrokkenheid van (i) de mandaatgemeente op IZA-regioniveau bij onderwerpen die raken aan de werkagenda voor implementatie van de basisfunctionaliteiten, als voor (ii) de betreffende lokale gemeente(n) bij afspraken over Hechte Wijkverbanden op wijkniveau. 

Het is niet mogelijk dat een RESV-plan afspraken bevat op het grensvlak van zorg en sociaal domein waarin een gemeente niet betrokken is. 

De betrokkenheid van gemeenten is specifiek van belang bij afspraken over Hechte Wijkverbanden, omdat stevige lokale teams het sociaal domein vertegenwoordigen binnen Hechte Wijkverbanden (AZWA-afspraak) en omdat ondersteuning vanuit RESV’s op Hechte Wijkverbanden en gemeentelijke afspraken over de organisatie van die lokale teams met elkaar in lijn dienen te zijn. 

Voor het contact met gemeenten bij een RESV-plan wordt onderscheid gemaakt tussen onderwerpen in het RESV-plan die de werkagenda voor opschalingen van de basisfunctionaliteiten raken en de betrokkenheid van gemeenten bij Hechte Wijkverbanden. 

De mandaatgemeente is aanspreekpunt voor het RESV als het gaat om afspraken op het snijvlak zorg en sociaal domein die raken aan basisfunctionaliteiten (zie ook de vraag ‘Wat zijn basisfunctionaliteiten en hoe worden deze uitgewerkt?’). De mandaatgemeente doet dit in samenhang met de marktleider zorgverzekeraar, die samen met de mandaatgemeente verantwoordelijk is voor het tot stand komen van de werkagenda voor implementatie van de basisfunctionaliteiten.

Voor afspraken over de uitwerking van de vertegenwoordiging van stevige lokale teams in Hechte Wijkverbanden (inclusief bijvoorbeeld afspraken over wijkindeling) loopt het contact met de gemeente waarin het Hecht Wijkverband actief is. Zie ook de vraag ‘Hoe bepaal je de omvang van een Hecht Wijkverband?’. 

Op het LEVEL-kanaal staan voorbeelden hoe de verbinding tussen zorg en sociaal domein op het niveau van dorpen/wijken en regio’s georganiseerd kan worden.

In het AZWA is afgesproken dat in een werkagenda bij het IZA-Regioplan sociale en zorgpartijen uitwerken welke (gezondheids)doelen bereikt moeten worden, hoe basisfunctionaliteiten hiervoor ingezet worden en hoe de onderlinge samenwerking in hun regio concreet georganiseerd is. Gemeenten, zorgverzekeraars en aanbieders van zorg en ondersteuning zijn hierop wederzijds aanspreekbaar. Het is van belang dat het RESV-plan, de werkagenda en het IZA-regioplan goed op elkaar aansluiten en dat partijen afspraken hierover maken.

Zie ook de vraag ‘wat zijn basisfunctionaliteiten en hoe worden deze uitgewerkt’. 

Een formeel akkoord van gemeenten op het RESV-plan is in 2027 niet noodzakelijk, maar het moet aantoonbaar zijn dat individuele gemeenten (als gaat om aansluiting van Hechte Wijkverbanden en lokale teams) en een mandaatgemeente (waar RESV-activiteiten raken aan basisfunctionaliteiten) betrokken zijn bij RESV-plannen bij activiteiten op het snijvlak van zorg en sociaal domein. De betreffende gemeenten kijken hierop ook mee in de beoordeling van het RESV-plan. 

In 2027 volstaat dat de samenwerking tussen zorg en sociaal domein op hoofdlijnen is uitgewerkt en dat duidelijk is dat gemeenten betrokken zijn. Als na indiening nog verdere afstemming met (enkele) gemeenten nodig is, kan het contract tussen de zorgverzekeraar en het RESV worden afgesloten met een voorbehoud op die specifieke onderdelen en worden afspraken gemaakt over tijdpad en gevolgen om vertraging op inhoudelijke doelen te voorkomen.

In de Handreiking Contractering RESV staat dat als een onderdeel van het RESV-plan om inzet of financiering vanuit meerdere domeinen vraagt, de financiering vanuit de Zorgverzekeringswet pas definitief wordt als het andere domein ook de inzet heeft toegekend voor deze afspraak. Dit betekent dat het contract tussen een RESV en een zorgverzekeraar wel kan worden afgesloten, maar dat op deze specifieke onderdelen een voorbehoud kan worden afgesproken over de benodigde financiering in het sociaal domein, bijvoorbeeld als deze financiering of inzet gerelateerd is aan de werkagenda voor de implementatie van de basisfunctionaliteiten. De regionale werkagenda voor het realiseren van de basisfunctionaliteiten, die voorwaardelijk is voor de financiële middelen die vanuit het AZWA beschikbaar worden gesteld voor gemeenten, is medio september gereed t.b.v. vaststelling en verzending naar VWS op uiterlijk 15 november 2026, De afspraken in de werkagenda worden door gemeenten meegenomen in besluitvorming over hun begrotingen.

Als op 15 juli de inzet vanuit gemeenten nog niet definitief is, maken het RESV en betrokken financiers zo snel mogelijk afspraken over het tijdpad van de betreffende activiteiten of projecten en de gevolgen hiervan voor een RESV-plan, om te voorkomen dat er vertraging ontstaat in de uitvoering van de activiteit of het project. 

Het bepalen van de omvang (gebiedsgrootte) van een Hecht Wijkverband vergt afstemming tussen het RESV, de betreffende zorgaanbieders die het Hecht Wijkverband vormen en de betreffende gemeenten. Het is belangrijk en zinvol dat de omvang enerzijds logisch aansluit bij de (stevige) lokale teams vanuit gemeenten en anderzijds bij bestaande herkenbare samenwerking in de eerstelijnszorg. Mogelijk is de schaalgrootte van een Hechte wijkverband op dit moment groter of anders vormgegeven dan die van een stevig lokaal team en het is ook denkbaar dat hier in de komende jaren nog ontwikkeling zal zijn. Het is daarom belangrijk dat vanuit een RESV (in oprichting) gemeenten in een vroeg stadium worden betrokken bij RESV-plannen en gemeenten actief hierover meedenken. 

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de vertegenwoordiging van het sociaal domein binnen hechte wijkverbanden via stevige lokale teams. Een RESV ondersteunt hechte wijkverbanden. Het sociaal domein is een strategische partner van het RESV; dit kan ook betekenen dat gemeenten (of hun vertegenwoordiging) deelnemen aan het RESV. Of en hoe dit wordt ingericht kan per regio verschillen en is aan gemeenten in de regio zelf.

 Inzet en financiering vanuit het sociaal domein (ook wanneer dit sociaal werk betreft) vraagt altijd om voorafgaande afspraken met de betreffende gemeente(n).

Zie ook de vraag Is het sociaal domein hetzelfde als sociaal werk?

Gemeenten zullen naar verwachting in de periode tot en met 2030 de focus leggen op het realiseren van de basisfunctionaliteiten en het inrichten van de basisinfrastructuur, o.a. rond samenwerking tussen lokale teams en hechte wijkverbanden. Vanuit het AZWA ontvangen gemeenten hier ook financiering voor. Als er vanuit het RESV onderwerpen zijn op het snijvlak van zorg en sociaal domein die breder zijn dan de basisfunctionaliteiten, dient met de betreffende gemeente(n) en de zorgverzekeraar die marktleider is, besproken te worden of deze onderwerpen prioriteit hebben en of de benodigde inzet vanuit het sociaal domein kan worden geborgd. 

Vanuit de landelijke partijen betrokken bij de Visie Eerstelijnszorg 2030 zal een communicatiebericht worden opgesteld om gemeenten te informeren over de uitwerking van de afspraken rondom de basisfunctionaliteiten en de verbinding daarbij met de eerste lijn. Daarbij wordt ook verwezen naar deze pagina met veelgestelde vragen.

In het AZWA zijn afspraken gemaakt over basisfunctionaliteiten. Basisfunctionaliteiten zijn landelijk afgesproken, minimaal noodzakelijke functies op het snijvlak van zorg en sociaal domein en/of publieke gezondheid (onder andere op de IZA-/GALA-ketenaanpakken). Afgesproken is dat deze functionaliteiten in elke regio of gemeente ingevuld worden en beschikbaar zijn voor inwoners en dat gemeenten, zorgverzekeraars en aanbieders van zorg en ondersteuning hierop wederzijds aanspreekbaar zijn. In het AZWA zijn afspraken gemaakt over basisfunctionaliteiten en aanpakken in ontwikkeling (ontwikkelagenda deel 1). 

In het AZWA is daarbij afgesproken dat de financiële middelen voor het sociaal domein en gezondheid aan gemeenten worden versterkt. Deze afspraken zijn gekoppeld aan de regionale werkagenda voor implementatie van de basisfunctionaliteiten. Het initiatief en de coördinatie hiervan ligt bij de mandaatgemeente en de zorgverzekeraar die marktleider is, het opstellen gebeurt in afstemming met aanbieders van zorg- en ondersteuning. Het is daarom belangrijk dat een RESV (in oprichting) betrokken is bij deze regionale werkagenda, ook om te borgen dat het perspectief van alle eerstelijnsdisciplines voldoende wordt betrokken. De werkagenda en de RESV-agenda zullen onderlinge samenhang moeten hebben en geen tegengestelde werkwijzen. 

In een werkagenda behorend bij het IZA-Regioplan werken partijen uit het sociaal domein en de zorg uit welke (gezondheids)doelen bereikt moeten worden, hoe de basisfunctionaliteiten hiervoor ingezet worden en hoe de onderlinge samenwerking in hun regio concreet georganiseerd is. Hierbij wordt rekening gehouden met de regionale context, activiteiten die reeds in de regio zijn gerealiseerd én met afspraken die worden/zijn gemaakt binnen samenwerkingsverbanden en organisaties, zoals een RESV, een Verloskundig Samenwerkingsverband (VSV), een Mentaal Gezondheidsnetwerk (MGN) of afspraken met GGD’en en in de keten van de jeugdgezondheidszorg. 

Voor de regionale uitwerking en uitvoering van de afspraken in het IZA (via de IZA-regiotafels) hebben gemeenten zich regionaal georganiseerd middels een ‘mandaatstructuur’. Gemeenten zijn binnen de IZA-regio partner in de planvorming en uitvoering en worden vertegenwoordigd door de onderling afgesproken (ambtelijke en bestuurlijke) regionale aanspreekpunten. 

Net als bij RESV’s, is de mandaatstructuur van gemeenten ook in ontwikkeling, het mandaat kan per regio verschillen. Voor RESV’s is belangrijk om goed uit te vragen hoe het mandaat tussen gemeenten is geregeld, om misverstanden te voorkomen. 

Gemeenten werken, onder allerlei namen en in allerlei samenstellingen, al sinds jaren dag met stevige lokale teams. Op allerlei manieren wordt er momenteel ingezet op het verder versterken hiervan. Deze teams werken op gemeentelijke wijkniveaus. Stevige lokale teams bieden ook daadwerkelijk zorg en ondersteuning aan mensen en gezinnen die (tijdelijk) met een uitdaging kampen. Op veel plekken zijn er al verbindingen tussen de eerstelijnszorg en de stevige lokale teams. In het AZWA is afgesproken dat stevige lokale teams het sociaal domein vertegenwoordigen binnen de Hechte Wijkverbanden en dat de aansluiting uiterlijk Q4 2028 overal gereed is.

Voor de toegang tot het sociaal domein en (stevige) lokale teams is er onder andere een richtinggevend kader en werkpakketten met kennis en onderzoek uit de praktijk vanuit VNG en een convenant tussen diverse partijen. 

Nee, het sociaal domein is breder dan sociaal werk. Sociaal werk is een belangrijk en onmisbaar onderdeel van het sociaal domein.

Het sociaal domein omvat alle taken en verantwoordelijkheden uit de sociaal domein wetten (Wmo, Jeugdwet, Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, Participatiewet en Wet publieke gezondheid). Deze taken zijn in alle gemeenten bij meerdere partijen belegd, dit kunnen bijvoorbeeld ook burgerinitiatieven of maatschappelijke organisaties zijn. In sommige gemeenten zijn deze taken door de gemeente uitbesteed, in andere gemeenten voert de gemeente deze taken zelf uit en worden deze niet uitbesteed. De ‘financier’ binnen het sociaal domein is de gemeente. Eventuele inzet van sociaal werk bij Hechte Wijkverbanden of een RESV vraagt daarom altijd om afspraken met gemeenten.