Mensen met verstandelijke beperking maken site over onderzoek in makkelijke taal

De academische werkplaats Sterker op eigen benen heeft al jaren een website. Die is bedoeld voor een breed publiek zoals (zorg)professionals, onderzoekers en studenten. ‘Maar we merkten dat die website niet toegankelijk is voor de mensen voor wie we het onderzoek doen,’ vertelt Kirsten Bevelander, programmaleider Inclusief onderzoek. Daarom kwam ze met het idee voor een tweede website, gezondsterker.nl, speciaal voor mensen met een verstandelijke beperking.

‘We willen dat iedereen mee kan doen,’ zegt Anneke van der Cruijsen, 1 van de ervaringsdeskundige co-onderzoekers die aan de site werkten. ‘Daarom moesten we de website anders maken. Niet alleen met makkelijke taal, maar met makkelijke uitleg.’ 

Het team koos bewust voor een compleet nieuwe aanpak. ‘We keken nauwelijks naar de bestaande website’, legt Kirsten uit. ‘Als je die probeert om te zetten, wordt het niet echt toegankelijk. Ook willen we informatie geven die juist de doelgroep belangrijk vindt.’

Samen met 4 co-onderzoekers en andere ervaringsdeskundigen - elk met hun eigen talenten - begon het team helemaal opnieuw. Welke onderwerpen vinden co-onderzoekers belangrijk? En hoe maak je de site toegankelijk?  ‘We keken bijvoorbeeld naar kleuren, naar pictogrammen, waar knoppen moeten staan’, vertelt Anneke. Dat gebeurde in kleine groepjes en in kleine stappen.

Het proces verliep iets anders dan verwacht. ‘Ontwerpers denken graag vooruit,’ zegt Kirsten. ‘Maar we merkten dat we echt in hele kleine, afgeronde stappen moesten werken. Je kunt bijvoorbeeld tegen ervaringsdeskundigen niet zeggen: kijk nog even niet naar die kleur, want we werken nu aan iets anders. Die kleur zit dan toch in de weg en moet eerst aangepast worden.’ 

Het eindresultaat is een site die op veel manieren toegankelijk is. Met korte zinnen en duidelijke woorden natuurlijk. Maar ook met pictogrammen naast tekst voor mensen die minder goed kunnen lezen. En een voorleesknop per alinea. Vooral ook veel filmpjes, waarin bijvoorbeeld de onderzoekers zichzelf voorstellen en hun onderzoek uitleggen. 

‘We haalden de moeilijke woorden uit de filmpjes’, legt Anneke uit. ‘Is er toch nog een moeilijk woord, dan kun je daar naast het filmpje op klikken voor uitleg.’ Ook de navigatie is makkelijk: niet alles op 1 lange pagina, maar overzichtelijke korte pagina’s met duidelijke knoppen.

Het project duurde 1 jaar. Dat is langer dan gepland. ‘Als we het sneller hadden gedaan, waren we dingen vergeten’, zegt Anneke. ‘Of hadden we dingen niet op de juiste plek gezet.’  Ze is trots op wat ze samen hebben gemaakt: ‘Je kunt het niet voor iedereen toegankelijk maken, maar voor de meesten hebben we dat nu gedaan.’

Volgens Kirsten begint het werk nu pas echt. ‘De site is een middel, niet het doel. Nu kunnen we filmpjes delen, podcasts opnemen, teksten laten voorlezen.’ De co-onderzoekers blijven betrokken om te zorgen dat ook nieuwe informatie in makkelijke uitleg wordt gemaakt.

De belangrijkste lessen uit het project:

• Brainstorm niet in grote groepen, maar werk in kleine teams.
• Kies webdesigners die al ervaring hebben met je doelgroep.
• Werk in kleine stapjes. Maak eerst 1 ding goed af voordat je verder gaat.
• Neem de tijd. Reken op minimaal 1 jaar voor het bouwen van zo’n website.
• Betrek verschillende mensen uit je doelgroep, iedereen heeft eigen ervaring.