Een soepele overgang naar 18 jaar voor jongeren
Voor jongeren die jeugdhulp ontvangen, verandert er veel zodra ze 18 jaar worden. Ze vallen onder andere wet- en regelgeving en vaak gaat dit gepaard met een wisseling in betrokken organisaties en professionals. Dit maakt het voor zowel de jongeren als de ouders een onrustige periode. Daarom hebben de gemeente Oosterhout en de GGD West-Brabant onderzocht hoe de overgang vanuit de jeugdhulp soepeler kan. Het project leverde niet alleen een rapport met aanbevelingen op voor de wijkteams. Maar ook een checklist voor álle jongeren in de gemeente die bijna 18 jaar worden.
Hoera, 18 jaar! En dan..?
Uit gesprekken met jongeren en ouders blijkt dat zij niet goed weten wat er allemaal geregeld moet worden als een jongere 18 jaar wordt. Het is niet duidelijk voor hen bij wie ze terecht kunnen als het niet lukt om zaken te regelen. Het gaat dan niet alleen over het voortzetten van zorg na de 18e verjaardag, maar ook over thema’s zoals wonen, werken, inkomen, studiefinanciering, Wajong uitkering, DigiD, enzovoort. Jongeren en hun ouders vinden de informatie hierover erg versnipperd. Ook weten zij niet goed wat het lokale hulpaanbod is. Vrijwel alle jongeren en ouders die dit knelpunt in het onderzoek benoemden gaven aan dat een brief namens de gemeente zou helpen.
Checklist voor álle jongeren
Uit het onderzoek bleek ook dat jongeren die geen jeugdhulp ontvangen, onvoldoende weten wat zij moeten regelen als ze 18 jaar worden. Dit was reden genoeg voor de gemeente Oosterhout om ook deze jongeren te gaan ondersteunen. Daarom ontwikkelden zij de Checklist Bijna 18. Deze checklist stuurt de gemeente Oosterhout, samen met een verjaardagskaart, naar alle jongeren in de gemeente. In het kwartaal dat ze 17 jaar worden, zodat ze voldoende tijd hebben om alle zaken te regelen. In totaal gaat het om zo’n 600 jongeren per jaar. Op deze checklist staan de rechten en plichten waar een jongere die 18 jaar wordt mee te maken kan krijgen. Als jongeren willen weten bij wie ze in Oosterhout terecht kunnen met vragen over bepaalde thema’s, worden zij via een QR-code verwezen naar www.oosterhout.nl/bijna18. Het fijne van deze site is dat alles overzichtelijk op één plek staat.
Hulp voor een soepele overgang
Uit het onderzoek blijkt daarnaast dat het voor de jongeren die wél jeugdhulp ontvangen, belangrijk is dat zij samen met een betrokken professional een toekomstplan opstellen waarin alle leefdomeinen aan bod komen. Het sociaal team van de gemeente Oosterhout gaat deze toekomstplannen actief opvragen bij professionals. Zodat de toekomstplannen worden besproken in een integraal screeningsteam en er een advies aan de jongeren en de professionals kan worden gegeven. Daarnaast wordt professionals aanbevolen om altijd te checken of de jongere een steunfiguur heeft en zo niet om iemand te zoeken die deze rol kan vervullen. Een andere aanbeveling is om professionals te scholen in wet- en regelgeving waarbij ook aandacht is voor het echt luisteren naar jongeren en hun ouders zodat zij zich gehoord voelen.
Alle resultaten en aanbevelingen van het onderzoek staan in het Rapport ‘Op naar een soepele overgang naar 18 jaar voor jongeren die jeugdhulp ontvangen. Leren van ervaringen van jongeren uit de gemeente Oosterhout’.