Vijftien jonge wetenschappers starten met Rubiconbeurs eigen onderzoek in buitenland

Vijftien onlangs gepromoveerde onderzoekers gaan onderzoek doen aan buitenlandse onderzoeksinstellingen met een Rubicon-financiering van NWO en ZonMw. Ervaring in het buitenland is voor veel wetenschappers een belangrijke stap in hun carrière. Het programma Rubicon biedt jonge, veelbelovende wetenschappers deze mogelijkheid.

De onderzoeksvragen die deze onderzoekers proberen te beantwoorden zijn divers en wetenschapsbreed. Zo gaat Tirna Deb (Rijksuniversiteit Groningen) het mysterie van het sociale leven van sterrenstelsels bestuderen. Ruy Kortbeek (Universiteit van Amsterdam) onderzoekt hoe planten de aanmaak van afweerstoffen reguleren. De uitkomsten bieden mogelijkheden voor het telen van voedselgewassen die minder afhankelijk zijn van synthetische pesticiden. En Maria Iovine (Radboud Universiteit) onderzoekt waarom de Romeinse academische cultuur in de 17e eeuw niet tot een wetenschappelijke revolutie heeft geleid.

Waarheen en hoe lang?

Alle laureaten uit deze ronde vertrekken voor de maximaal toegestane 24 maanden. Zeven laureaten gaan naar de Verenigde Staten, drie naar het Verenigd Koninkrijk en de overige onderzoekers verblijven in België, Denemarken, Duitsland en Zweden voor hun onderzoek.

Kenmerken van het Rubicon-programma

De Rubiconbeurs maakt het voor jonge onderzoekers mogelijk onderzoek te doen aan een buitenlands instituut dat de beste omgeving biedt voor hun onderzoek. De hoogte van de financiering is afhankelijk van de gekozen bestemming en de duur van het verblijf. Per jaar kunnen NWO en ZonMw zo'n zestig jonge onderzoekers financieren binnen Rubicon (voor een totaalbedrag van 7 miljoen euro, verdeeld over 3 ronden). De toewijzingen uit dit bericht betreffen de eerste financieringsronde van 2023.

Feiten en cijfers van deze ronde

Budget: ruim 2,4 miljoen euro
Aantal (ontvankelijke) aanvragen: 44
Verdeling m/v bij aanvragen:  22 man, 22 vrouw
Aantal toewijzingen (honoreringspercentage): 15 (34,1%)
Verdeling m/v bij honoreringen: 8 man, 7 vrouw
Honoreringspercentage mannen: 36,4%
Honoreringspercentage vrouwen: 31,8%

Efficiënte samenwerking en communicatie tussen gistcellen voor optimale productvorming
Ir. A.C.A. van Aalst -> TU Delft -> Denemarken -> DTU -> 24 maanden

Gist wordt gebruikt voor tal van biotechnologische processen die gebruik maken van hernieuwbare grondstoffen. Om optimaal te functioneren moeten groei van de gist en productvorming in deze processen nauwkeurig kunnen worden gestuurd. Dit voorstel richt zich op het ontwikkelen van nieuwe, generieke methoden om dit mogelijk te maken.

Judea en Nabatea: Relaties tussen Joden en Arabieren in de Oudheid
Dr A. W. Aksu -> Rijksuniversiteit Groningen -> België -> KU Leuven -> 24 maanden

Joden en Nabateeërs (een vroeg Arabische groep) leefden naast elkaar in de Levant in de oudheid. We weten echter nauwelijks hoe deze gemeenschappen zich tot elkaar verhielden. Dit project werpt nieuw licht op Joods-Nabatese relaties door de Nabatese Dode Zeerollen te onderzoeken vanuit een geïntegreerde benadering van materialiteit en inhoud.

Barrières doorbreken: Spraakherkenning verbeteren voor ondervertegenwoordigde talen en dialecten
M. Bartelds, MA -> Rijksuniversiteit Groningen -> Verenigde Staten -> Stanford University -> 24 maanden

Recente doorbraken in deep learning hebben spraakherkenning verbeterd voor veel talen. De prestaties voor spraakherkenning blijven echter achter voor minderheidstalen, regionale talen en dialecten. Dit project onderzoekt de beste manier om deep learning modellen aan te passen zodat sprekers van deze talen en dialecten ook van moderne spraakherkenning kunnen profiteren.

Wiskunde met de snelheid van het licht
Dr. A. Cordaro -> Universiteit van Amsterdam-AMOLF -> Verenigde Staten -> Harvard University -> 24 maanden

Optische verwerking biedt een veelbelovend pad om gegevens met de snelheid van het licht en met lage vermogens te verwerken. We stellen voor om lithiumniobaat te gebruiken om onchip tijddomein signaalverwerking uit te voeren. Deze technologie kan leiden tot de ontwikkeling van kleinere, goedkope en energiezuinige hybride optisch-elektronische computerchips.

Het sociale leven van sterrenstelsels: het ontrafelen van het mysterie van galactische interacties en transformaties in verschillende omgevingen
Dr. T. Deb -> Rijksuniversiteit Groningen -> Verenigde Staten -> Harvard universiteit -> 24 maanden

Sterrenstelsels zijn sociale wezens. In een omgeving waar sterrenstelsels dicht bij elkaar zitten, verliezen ze hun gas, vormen ze geen sterren meer en soms botsen twee stelsels en vormen 1 nieuw stelsel. Ik stel voor om de veranderingen te bestuderen met de SMA, ALMA en MeerKAT telescopen.

Diodes voor spin-gepolariseerde superstromen
Dr. R. Fermin -> Universiteit Leiden -> Verenigd Koninkrijk -> University of Cambridge -> 24 maanden

Onze samenleving staat voor de uitdaging om de vermindering van CO2-uitstoot te verenigen met een groeiend aantal energieverslindende datacentra, die de infrastructuur van onze gedigitaliseerde wereld vormen. De onderzoeker gaat bestuderen hoe spin-gepolariseerde superstromen worden gelijkgericht in supergeleidende diodes, om zo een nieuwe generatie energie-efficiënte computers en kwantumtechnologieën mogelijk maken.

Toen Rome de Gouden Eeuw verloor. Academische culturen aan het begin van de Verlichting
Dr. M.F. Iovine -> Radboud Universiteit -> Italië -> Roma Tre University -> 24 maanden

17e -eeuwse Romeinse academies bundelden hun krachten samen om mechanische filosofie, atomisme en alchemie in een christelijk perspectief te harmoniseren. Als ze daarin waren geslaagd, zou de Verlichting een rijkere notie zijn geweest, niet in strijd met ‘religieus obscurantisme’. Deze studie onderzoekt de eigenaardige wetenschappelijke revolutie die Rome niet tot stand heeft gebracht.

Effecten van benzodiazepinen op oogbewegingen en geheugen voor een virtuele realiteitsmisdaad
Dr. L Kloft -> Maastricht Universiteit -> Duitsland -> Bonn Universiteit -> 24 maanden

Benzodiazepinen worden op grote schaal voorgeschreven en recreatief gebruikt, maar misbruik kan het cognitief functioneren aantasten en leiden tot crimineel gedrag. Dit project gebruikt oogbewegingsmetingen om het verband te onderzoeken tussen benzodiazepinen, aandacht, en ware en valse herinnering aan een gesimuleerde misdaad in virtuele realiteit.

Afweerstoffen ter bescherming van gewassen
Dr. R.W.J. Kortbeek -> Universiteit van Amsterdam -> Verenigde Staten -> Purdue Universiteit -> 24 maanden

In de natuur maken planten afweerstoffen aan die hen helpen zich te beschermen tegen vraatinsecten, schimmels en schadelijke bacteriën. De onderzoeker bekijkt hoe planten de aanmaak van deze stofjes reguleren. De uitkomsten van dit onderzoek biedt mogelijkheden voor het telen van voedselgewassen die minder afhankelijk zijn van synthetische pesticiden.

Voorkomen van hartspiercel aftakeling
R.G.C. Maas, MSc -> UMC Utrecht -> Engeland -> Nottingham Biodiscovery Instituut -> 24 maanden

Wanneer de spiercellen in het hart eenmaal falen, is er geen weg terug. De onderzoeker gaat overlappende patronen in hartspiercel functie en genetische expressie in uit stamcel gekweekte hartspiercellen van verschillende patiënten identificeren. Hierna worden therapieën getest om hartspiercel degradatie te verbeteren of zelfs voorkomen in patiënten met hart falen.

Een beeld van redox-gerelateerde cel toestanden
dr. A. Sigaeva -> Rijksuniversiteit Groningen -> Zweden -> KTH Royal Institute of Technology -> 24 maanden

Net als mensen zijn geen twee cellen hetzelfde en veranderen ze tijdens hun leven. De onderzoekers gaan met microscopen de 'celstemmingen' - de vergankelijke verschillen in redox celmetabolisme onder stress en tijdens differentiatie – vast te leggen. Dit zal wetenschappers helpen om beter te begrijpen hoe individuele cellen reageren op stress.

Kunstmatige intelligentie voor bloedstroom analyses in radiologische beelden van patiënten met een herseninfarct
MD, MSc, MSc, H. van Voorst -> Amsterdam UMC, Universiteit van Amsterdam -> Verenigde Staten -> Stanford University  -> 24 maanden

Na endovasculaire behandeling van een herseninfarct heeft een groot deel van de patiënten een slechte uitkomst doordat de bloedstroom niet volledig hersteld. In dit project worden kunstmatige intelligentie algoritmes ontworpen en geëvalueerd om in medische beelden automatisch de bloedstroom in bloedvaten te meten en zodoende behandelkeuzes te optimaliseren.

Herstel van motorische functie na beroerte
MSc. M. Wu -> Maastricht Universiteit -> Verenigd Koninkrijk -> Universiteit van Oxford -> 24 maanden

Wereldwijd lijden miljoenen overlevenden van een beroerte aan bewegingsproblemen, die de activiteiten van het dagelijks leven beïnvloeden. De onderzoeker zal een innovatieve en geïndividualiseerde, mechanistisch geïnformeerde benadering van hersenstimulatie ontwikkelen om de revalidatie van beroertes te verbeteren en de effecten ervan op de motorische functie en neurotransmitters testen.

Het ontwerpen van proteïnosomen voor de constructie van hoogwaardige kunstmatig antigen presenterende cellen ter verbeteren van T-cel expansie
H. Yang MSc -> Technische Universiteit Eindhoven -> Verenigde Staten -> Harvard Universiteit -> 24 maanden

Adoptieve T-celtherapie (ACT) is een veelbelovende behandeling tegen kanker die een uitdagende expansie van gespecialiseerde T-cellen van patiënten tot grote aantallen vereist. De onderzoeker zal een unieke klasse van biomimetische kunstmatige cellen ontwikkelen om een efficiënte T-celexpansie mogelijk te maken, waardoor nieuwe mogelijkheden worden geopend voor effectieve immunotherapie tegen kanker.

Nieuw licht op de oorsprong van röntgenvariabiliteit in Galactische accretterende zwarte gaten
Y. Zhang -> Kapteyn Astronomisch Instituut, Rijksuniversiteit Groningen -> Verenigde Staten, Centrum voor Astrofysica -> Harvard Universiteit -> 24 maanden

Zwarte gaten in röntgen dubbelsterren zijn een bron van kosmische röntgenstraling. De variabiliteit waarmee ze deze straling uitzenden - seconden tot jaren - is bijzonder. In dit project ga ik deze systemen onderzoeken met NASA's NICER telescoop aan boord van het International Space Station om de oorzaak hiervan te bepalen

In onze rubriek ‘Granted!’ vertelt cognitief neurowetenschapper Nadine Dijkstra (Radboud Universiteit) over het moment dat ze hoorde dat ze met een Rubiconbeurs aan de slag mocht en zo haar eigen onderzoek kon starten in Londen.

Lees hier het verhaal van neurowetenschapper Nadine Dijkstra.