Europees partnerschap One Health AMR van start
Na jaren van voorbereiding is het Europese One Health AMR-partnerschap in juni 2025 officieel gelanceerd. Het programma bundelt de krachten van 53 organisaties uit 30 landen om de strijd tegen antimicrobiële resistentie (AMR) de komende 10 jaar te intensiveren.
Onderzoek en innovatie versterken
Het Europese Partnership One Health Antimicrobial Resistance (EUP OHAMR) is opgezet onder het Horizon Europe-programma. Het doel is om onderzoek en innovatie rond AMR te versterken via een One Health-benadering, waarbij mens, dier, voedselveiligheid en milieu integraal worden meegenomen. AMR vormt een wereldwijde bedreiging die vraagt om directe actie: van het begrijpen van biologische resistentiemechanismen tot het ontwikkelen van nieuwe behandelingen, snelle diagnostiek en effectieve preventiemaatregelen.
Kernpunten EUP OHAMR
- 10-jarig programma (2025-2035) met focus op onderzoek, innovatie en beleidsafstemming.
- 250 miljoen euro beschikbaar, inclusief 75 miljoen euro co-financiering van de EU.
- Ambitieus kader van programma's bestaande uit financiering voor Research & Innovation-projecten, capaciteitsversterking, kennisvertaling, data-exploitatie en impact.
- Coördinatie door de Zweedse Onderzoeksraad.
- Doel: ontwikkeling van levensreddende behandelingen en het terugdringen van AMR wereldwijd.
- Bijdragen aan de wereldwijde Duurzame Ontwikkelingsdoelen en de Europese One Health Actieagenda tegen AMR.
- Voortbouwen op het succes van JPIAMR, dat sinds 2011 al meer dan 180 miljoen euro investeerde in AMR-onderzoek.
Activiteiten in het partnerschap
De activiteiten binnen het partnerschap zijn opgedeeld in 6 implementatieprogramma’s/werkpakketten, ieder geleid door een partnerorganisatie. Het partnerschap organiseert hiermee onder andere transnationale subsidieoproepen voor onderzoek en innovatie. Om de impact daarvan te versterken, organiseert het partnerschap onder meer trainingen voor meer expertise en samenhang in de aanpak van onderzoek.
Rol van ZonMw
De impact wordt verder versterkt door het hergebruik te maximaliseren van bestaande – en het herbruikbaar maken van nieuwe – data en gegevensbronnen voor het AMR-onderzoeksveld. Deze activiteiten, ondergebracht in werkpakket 5, voert ZonMw uit samen met de organisaties IACS (Spanje), SNSF (Zwitserland), KIT (Nederland), HLSC (Bulgarije) en SRC (Zweden). Bovendien voert ZonMw binnen werkpakket 1 het secretariaat van de Scientific Advisory Board (SAB) van het partnerschap. ZonMw zal ook deelnemen aan transnationale subsidieoproepen.
Kick-off bijeenkomst en FAIR awareness sessie
Op 22 en 23 september 2025 kwamen alle partners van het EUP OHAMR voor het eerst fysiek bijeen in Brussel voor de kick-off van het partnerschap. Hierbij waren meer dan 100 deelnemers aanwezig, waaronder ook vertegenwoordigers van de Europese Commissie.
Na de General Assembly bijeenkomst op de eerste dag, was het aan ZonMw op de tweede dag om werkpakket 5 af te trappen met een FAIR awareness sessie voor alle partners. Linda van Gaalen (ZonMw) modereerde de sessie en startte met het schetsen van de situatie. In het AMR-veld beschikken we over grote hoeveelheden data en datasets, en ieder onderzoek behelst in essentie datamanagement, maar er ontbreken standaarden. De data zijn verspreid opgeslagen en methoden zijn niet geharmoniseerd. Er is dus een grote verbeterslag te maken voor AMR-gerelateerde data, waar werkpakket 5 aan zal gaan bijdragen voor dit partnerschap.
Het bleek zeer waardevol om het onderwerp via een FAIR awareness sessie zo vlak na de officiële aftrap van het partnerschap bij de partners onder de aandacht te brengen. Er ontstond meer begrip voor de taken die het werkpakket omvat, wat er nodig is voor deze taken en welke sleutelrol de partners hierin spelen. Bovendien maakte de sessie en de discussie daarna inzichtelijk dat we gezamenlijk al heel veel weten op dit gebied. De noodzaak om met elkaar in gesprek te blijven om te zorgen dat we dezelfde taal (blijven) spreken kwam ook helder naar voren.
Kort overzicht van de presentaties uit de FAIR awareness sessie
-
Een door ZonMw verspreide vragenlijst liet zien dat de EUP OHAMR-partners data management erg belangrijk vinden en zich ook bewust zijn van de FAIR-principes. Evenwel was er bij de partners ook onduidelijkheid over wat dit concreet voor het partnerschap zou betekenen en hadden zij vragen over hun rol als financier van projecten binnen het partnerschap.
-
Aan Erik was het de taak het publiek mee te nemen in de wereld van FAIR-data. Wat betekent FAIR, wat voegt FAIR toe aan de huidige problematiek, en wat zijn de mogelijkheden als de data FAIR, ofwel Fully AI Ready, zijn? De presentatie van Erik werd goed ontvangen en bleek voor veel van de partners opheldering te geven over wat er bedoeld wordt met dit werkpakket, en waarom dit belangrijk is op de lange termijn.
-
Ook vanuit Europa wordt hergebruik van data gestimuleerd met bijbehorende regels. In dit kader belichtte Sarah de Data Act en de European Health Data Space (EHDS), een gezamenlijke plek voor het opslaan van gezondheidsdata in de Europese Unie.
-
Dimitar presenteerde hoe we van hergebruikte data kunnen profiteren en welke rol AI hierin zou kunnen spelen. Bovendien stond hij stil bij het belang van data stewards in dit kader, die een sleutelrol spelen in het FAIR maken van data en het ondersteunen van onderzoekers.
-
Margreet introduceerde tot slot de rol van werkpakket 5 en diens taken, doelen en beoogde uitkomsten binnen het partnerschap. Naast het vormen van een community richt werkpakket 5 zich op het stimuleren van hergebruik van bestaande data en expertise om te voorkomen dat ieder opnieuw het wiel moet uitvinden.
Externe kick-off
Na de FAIR awareness sessie volgde de externe kick-off voor alle relevante stakeholders. Bekijk hier de EUP OHAMR kick-off in Brussel.