De NAM Samenwerkingssubsidie geopend: de brug tussen innovatie en praktijk

Dit doen we door financiering beschikbaar te stellen voor intensieve, praktijkgerichte kennisoverdracht tussen twee onderzoeksgroepen. Door laboratoria de ruimte te geven om praktische expertise met elkaar te delen, willen we ervoor zorgen dat veel belovende New Approach Methodologies (NAMs) uitgroeien tot breed gedragen, standaard onderzoeksmethoden.

Het landschap van proefdiervrij onderzoek ontwikkelt zich in een hoog tempo. Innovatieve, mensgerichte modellen — variërend van complexe in vitro kweeksystemen tot in silico datamodellen — laten steeds vaker zien dat ze resultaten leveren die beter naar de mens vertaalbaar zijn dan traditionele dierproeven. Toch blijft de brede, dagelijkse toepassing van deze NAMs in de praktijk vaak achter.

Een belangrijk knelpunt is dat wetenschappelijke publicaties zelden de subtiele, praktische details bevatten die een ander laboratorium nodig heeft om een techniek zelfstandig te reproduceren. In zulke situaties is persoonlijke, hands-on begeleiding van de onderzoekers die de methode hebben ontwikkeld of beheersen onmisbaar. Door een structureel tekort aan tijd en middelen ontbreekt het labs met deze expertise vaak aan de ruimte om deze intensieve ondersteuning te bieden. Hierdoor blijven baanbrekende innovaties geïsoleerd en verliest de transitie naar proefdiervrije wetenschap kostbare tijd.

De NAM Samenwerkingssubsidie pakt dit probleem aan door middelen vrij te maken voor gerichte, collegiale kennisoverdracht. De oproep richt zich specifiek op complexe 3D-modellen van humane oorsprong, zoals organoïden en organ-on-chip systemen, waarbij gebruik wordt gemaakt van primaire of iPSC-afkomstige menselijke cellen. Deze geavanceerde systemen bieden onderzoekers de unieke kans om biologische vraagstukken te bestuderen in een goed gecontroleerde, fysiologisch relevante 3D-omgeving met menselijk materiaal. Dit opent onder andere nieuwe mogelijkheden voor gepersonaliseerde diagnostiek of behandeling en diversiteitsstudies.

Om een succesvolle overdracht van kennis te garanderen, wordt de subsidie aangevraagd als een gezamenlijk project van twee verschillende onderzoeksgroepen:

• Het ontvangende lab: Een onderzoeksgroep die een specifieke, geavanceerde NAM wil implementeren in het eigen laboratorium om daar in de toekomst nieuwe onderzoeksvragen mee te beantwoorden.
• Het overdragende lab: Een expertisegroep met een bewezen staat van dienst met de betreffende methodologie, die bereid is om de kennis over te dragen en collega's actief te trainen en te begeleiden.

Door het overdragende lab te compenseren voor de geïnvesteerde tijd en expertise, en tegelijkertijd de materiaal- en personeelskosten van het ontvangende lab te financieren, ontstaat een win-winsituatie die bijdraagt aan een duurzame verspreiding van kennis.

Het totale beschikbare budget voor deze subsidieoproep bedraagt € 500.000,- (mede mogelijk gemaakt door een gulle bijdrage van Stichting Proefdiervrij). Per project kan maximaal € 30.000,- worden aangevraagd, met een maximale looptijd van 12 maanden. Om het gezamenlijke karakter van de call te benadrukken, dienen zowel de hoofdaanvrager (het ontvangende lab) als de mede-aanvrager (het overdragende lab) aanspraak te maken op een deel van het budget, met een minimum van 20% per partij.

Let op: deze subsidieronde werkt op basis van doorlopende indiening. Aanvragen worden strikt beoordeeld op volgorde van binnenkomst. De oproep opent op 16 juni 2026 en loopt tot uiterlijk 30 maart 2027 (14.00 uur CET) — tenzij het subsidieplafond eerder wordt bereikt. In dat geval sluit de oproep voortijdig.

Bent u klaar om de krachten te bundelen en humane wetenschap verder te brengen? We adviseren geïnteresseerde onderzoekers om de volledige officiële tekst van de subsidieoproep aandachtig door te nemen. Hierin vindt u alle verplichte voorwaarden, subsidiabele kosten (zoals het verplichte gebruik van diervrije reagentia) en de specifieke beoordelingscriteria.

• Lees de officiële subsidieoproep
• Dien uw aanvraag in: Aanvragen mogen in het Nederlands of Engels worden opgesteld en worden ingediend via ons online systeem, Mijn ZonMw. Zie de subsidiepagina voor meer informatie.
• Vragen? Voor inhoudelijke vragen kunt u contact opnemen met het programmateam via mkmd@zonmw.nl. Voor technische ondersteuning rondom het indiensysteem kunt u terecht bij de ZonMw Servicedesk via servicedesk@zonmw.nl.