Parel voor onderzoek naar het hart als defibrillator

Op 10 juni ontving dr. Daniël Pijnappels (LUMC) een Parel voor zijn onderzoek naar het hart als defibrillator. Het onderzoeksteam slaagde er bij proefdieren al in om het hart automatisch een hartritmestoornis te laten herstellen, met behulp van zelfopgewekte elektriciteit en lichtgevoelige eiwitten uit algen.


Pijnappels’ onderzoek richt zich onder meer op boezemfibrilleren. Wanneer de gebruikelijke behandeling van deze hartritmestoornis faalt, is cardioversie een optie: het herstellen van het normale hartritme met een elektrische schok. Helaas is het effect vaak tijdelijk, waardoor herhaling van de ingrijpende procedure nodig is.

Pijnloos stoppen

Bioloog dr. Daniël Pijnappels (LUMC) bedacht een patiëntvriendelijker optie. In principe moet het namelijk mogelijk zijn om het hart zelf de ritmestoornis te laten stoppen, gebruikmakend van de elektriciteit die het hart zelf opwekt. ‘Dit zou pijnloos zijn voor de patiënt, want de normale elektrische stroompjes in het hart voel je ook niet’, zegt Pijnappels. Maar hoe kun je het hart zover krijgen?

Algen

Pijnappels nam zijn toevlucht tot optogenetica. Met deze methode kun je lichtgevoelige eiwitten in cellen inbrengen. ‘Door bepaalde lichtgevoelige eiwitten afkomstig uit algen in hartcellen te plaatsen, kun je met licht de elektriciteitsproductie sturen.’ Pijnappels verkreeg een Vidi-subsidie van ZonMw en ging aan de slag met onder anderen wiskundigen, ingenieurs, biologen en artsen.

LED-lampje

Na succesvolle experimenten met hartcellen in een kweekschaaltje volgde de stap naar een dier. Dat vroeg om een speciaal LED-lampje. ‘Hiervoor zochten we contact met de afdeling Micro-elektronica van de TU Delft’, vertelt Pijnappels. De ingenieurs ontwikkelden het benodigde lampje, waarna de methode voor het eerst getest kon worden in een levend dier. ‘Wat bleek? We konden inderdaad de hartritmestoornis automatisch beëindigen, zonder zware elektrische schok.’

Vervolgonderzoek

Uiteindelijk willen de onderzoekers natuurlijk patiënten helpen. Daarvoor loopt nu vervolgonderzoek. ‘Het liefst hebben we geen LED-lampje meer nodig’, licht de bioloog toe. ‘Het hart zou na gentherapie moeten defibrilleren in reactie op de hartritmestoornis zelf. Dan is het écht een biologische defibrillator geworden.’

    Meer informatie

    Naar boven
    Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website