‘Net even iets meer doen dan het gewone’
Eigenlijk hebben we in het sociaal domein volgens Erik Dannenberg mensen nodig die als een soort huisarts soms zelf cliënten helpen, soms verwijzen, soms alleen een steuntje in de rug bieden, maar altijd betrokken blijven. ‘Let wel: dat is net als een huisarts, een specialisme’, voegt hij eraan toe.
Dannenberg is een warm voorstander van integraal werken waarbij de vragen en problemen van klanten voorop staan. ‘We moeten echt ophouden met denken vanuit afdelingen, producten of sectoren. Jeugdhulp, schuldhulp, sociaalmaatschappelijk werk, re-integratie, wijkzorg, het gaat altijd om mensen met vragen en problemen. We zullen veel meer met een brede blik moeten kijken.’
Puzzelstukjes
‘En nee, dat betekent niet dat we specialismen moeten opheffen en allemaal generalist moeten worden’, vervolgt hij. ‘Dan gooi je heel veel kennis de prullenbak in. Maar professionals moeten wel onderling de verbinding aangaan. Zoals elk puzzelstukje grenst aan andere stukjes zo zou elke professional verbonden moeten zijn met collega’s uit andere disciplines. Het liefst met zijn allen werkend vanuit 1 ruimte. En zet er dan gelijk ook maar beleidsambtenaren bij, dan is die verbinding ook alvast gelegd.’
Slecht slapen?
Volgens Dannenberg werkt het niet als een gemeente alleen de kaartenbak met werkzoekenden probeert te legen. Die mensen zie je dan binnen de kortste keren terug. ‘Ga kijken wat er aan de hand is. Vraag waar mensen slecht van slapen. Gezondheidsproblemen? Schulden? Niet kunnen lezen of schrijven? Weinig zelfvertrouwen? Daar moet je mee aan de slag. Samen met je collega’s van andere disciplines.’
Sociale huisarts
Dus specialismen mogen van Dannenberg blijven, maar vakgebieden moeten wel naar elkaar toe groeien. ‘Professionals hoeven niet alles te weten, maar moeten wel vanuit meerdere perspectieven kunnen kijken’, zegt de Divosa-voorzitter. En ja, hij zou het eigenlijk wel goed vinden als er een specialisme bijkomt: een soort huisarts in het sociaal domein. Iemand met een spilfunctie, een netwerker met kennis van het hele sociale domein die getraind is om juist die centrale rol goed uit te voeren.
‘Kennis is belangrijk. Je leert altijd bij. Het is belangrijk om methodisch te leren. Doen-denken, denken-doen. Kijk wat in jouw praktijk werkt. Kijk naar de ervaringen van anderen. Laat je inspireren door onderzoek. Kennis is dynamisch, het groeit en verandert. Kennis is nooit af.’
Vakmanschap
Alle veranderingen in het sociale domein vragen best veel van professionals. Ze moeten nieuwe vaardigheden leren en nieuwe vakkennis opdoen. Ook Dannenberg ziet dat. ‘Vakmanschap wordt belangrijker dan ooit. Blijven leren dus ook. Zeker als je gewend bent om in je werk vooral de rechtmatigheid van een uitkering te toetsen, moet je leren ook een andere bril op te zetten. Dat gaat niet vanzelf.’
Douchen
Maar er valt veel mee te winnen, vindt Dannenberg. ‘We vragen mensen net even iets meer te doen dan het gewone. Neem een man die door een onaangename lichaamsgeur ontslagen dreigde te worden. Verzoeken van collega’s om vaker te douchen, werkte niet. Er dreigde ontslag. Een jobcoach vroeg erover door en bezocht hem thuis. Bleek er van alles mis te zijn met zijn douchecabine. Tja, daar hebben ze toen met steun van de WMO iets aan kunnen doen. Gevolg: meneer was weer schoon en mocht terug naar zijn werkgever. Die jobcoach keek iets verder dan gewoonlijk en bedacht met zijn WMO-collega’s een creatieve oplossing. Zo kan het ook.’