Patiënten met bloedkanker of patiënten met een hiv-infectie hebben mogelijk een verminderde immuunrespons op vaccins. Het is van belang dat deze groepen patiënten goed beschermd worden tegen COVID-19. Er zijn echter nog veel vragen over de effectiviteit van vaccins ten gevolge van hun onderliggende ziekte en/of behandeling, die de effectiviteit van vaccinatie zou kunnen verminderen.

Senior man krijgt vaccin van vrouwelijke dokter

Patiënten met bloedkanker of patiënten met een hiv-infectie hebben mogelijk een verminderde immuunrespons op vaccins. Het is van belang dat deze groepen patiënten goed beschermd worden tegen COVID-19. Er zijn echter nog veel vragen over de effectiviteit van vaccins ten gevolge van hun onderliggende ziekte en/of behandeling, die de effectiviteit van vaccinatie zou kunnen verminderen. Recent is als onderdeel van een netwerk van vaccinstudies onderzoek gefinancierd naar de immuunrespons na vaccinatie bij mensen met leukemie, andere hematologische ziekten en hiv.

Hematologische maligniteit

Patiënten met een hematologische maligniteit, kwaadaardige aandoening van het bloed of bloedvormend weefsel, hebben een verhoogd risico op overlijden ten gevolge van COVID-19. In de COBRA-KAI studie  staat de vraag centraal of vaccinatie voldoende bescherming biedt aan patiënten met een hematologische aandoening. Bij deze patiënten kan de activatie van T-cellen en het produceren van antistoffen belemmerd worden door enerzijds de ziekte en anderzijds behandelingen die het afweersysteem onderdrukken. Dit is de reden dat deze patiënten vaak afzien van vaccinatie. Een samenwerkingsverband tussen Amsterdam UMC, UMC Groningen, Erasmus UMC start een onderzoek naar de effectiviteit van vaccinatie bij deze groep patiënten.

Hiv

De immuunrespons bij mensen die leven met hiv (PLHIV) op de COVID-19-vaccins die gebruikt worden in Nederland is momenteel onbekend. De immuunrespons kan verminderd zijn door PLHIV. In de COVIH-studie wordt onderzoek gedaan naar de immuunrespons op COVID-19-vaccins bij PLHIV in Nederland. Het onderzoek wordt geleid door het OLVG in samenwerking met het Erasmus MC en het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) . In totaal werken 22 ziekenhuizen mee waar patiënten onder controle zijn voor hun hiv-infectie.

Netwerk van vaccinstudies

Vanuit ZonMw zijn in totaal acht projecten gefinancierd naar de immuunrespons na vaccinatie bij patiëntgroepen met een verzwakt immuunsysteem. Dit onderzoek is aanvullend op het onderzoek van het RIVM in het kader van monitoring en evaluatie van nationale vaccinatieprogramma’s en onderzoek uitgevoerd door de vaccinfabrikanten. De patiënten worden gevaccineerd als onderdeel van de vaccinatiestrategie van COVID-19 die de rijksoverheid heeft opgesteld. De onderzoeksprojecten gaan kennis opleveren voor patiënten en behandelaars en ondersteunen een optimale inzet van vaccins bij deze groepen.

Resultaten

Na het onderzoek verwachten de onderzoekers patiëntengroepen te kunnen identificeren die, soms tegen de verwachting in, toch goed reageren op vaccinatie. Anderzijds is het mogelijk voor  patiënten die onvoldoende beschermd zijn na vaccinatie extra bescherming te genereren door huisgenoten te vaccineren (ringvaccinatie) of patiënten zelf een ‘booster’ vaccinatie te geven (waarvan onderzoekers het effect in een vervolgstudie zouden willen gaan onderzoeken). De kennis die wordt opgedaan in deze studie zal daarnaast, naar verwachting, ook toegepast kunnen worden bij jaarlijkse vaccinatiecampagnes tegen griep en andere ziekteverwekkers.

Voorbereid op nieuwe pandemieën

Door met gestandaardiseerde protocollen en meetmethoden te werken binnen de ZonMw- en RIVM-projecten, en deze internationaal af te stemmen, is overstijgend onderzoek mogelijk over de verschillende vaccins en populaties heen. De kennis die wordt ontwikkeld door de (inter)nationale samenwerking en analyse zorgt dat we beter voorbereid zijn bij de inzet van vaccins bij eventuele nieuwe pandemieën.

Meer informatie

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website