CASyM en de weg naar een Europese Systems Medicine aanpak!
Van 2012 tot 2017 trok het multidisciplinaire Europese consortium CASyM (Coordination Action on Systems Medicine) samen op met vertegenwoordigers van de universiteiten, onderzoeksinstituten, klinische centra en industrie (grote industrie en MKB) om een visie en een praktisch plan te bouwen voor de implementatie van Systems Medicine in Europa.
CASyM heeft een kritische massa van relevante belanghebbenden bij elkaar gebracht om een sterk Europees Systems Medicine netwerk op te bouwen. Het uiteindelijke doel is om Systems Medicine in het dagelijks klinisch onderzoek te brengen ten behoeve van de volksgezondheid. Het CASyM is gefinancierd door de Europese Commissie en was onderdeel van kaderprogramma 7.
Waarom is Systems Medicine belangrijk?
Clinici baseren hun aanpak om patiënten te diagnosticeren en behandelen op geïntegreerde kennis van klinische observatie, empirische kennis en informatie van medische tests. Dit is een bewezen en succesvol concept. Echter, door de omvang van grote datasets en de complexiteit van de integratie en analyse van die datasets die we tegenwoordig kunnen produceren, worden clinici fors uitgedaagd om deze data in de dagelijkse praktijk ten behoeve van de patient te gebruiken. De wiskundige aanpak en het modelleren van biologische systemen dat onderdeel is van de Systems Medicine aanpak, biedt hiervoor unieke en effectieve kansen. Het biedt een systematische en aanpasbare aanpak, waarmee het toenemende aantal zeer complexe patiëntgegevens toegankelijk en begrijpelijk zal worden. Hiermee geeft Systems Medicine clinici een nieuw hulpmiddel in handen om patiënten sneller, beter en effectiever te diagnosticeren en behandelen.
CASyM-roadmap
De CASyM-roadmap, oorspronkelijk gepubliceerd in 2014 en gepubliceerd als herziene versie in 2017, identificeerde 4 kernprioriteiten en acties. Daarnaast beschrijft het tien sleutelgebieden en specifieke aanbevelingen voor een komende periode van 2, 5 en 10 jaar. Op basis van deze aanbevelingen, lanceerde de Europese Commissie (EC) het eerste ERA-NET (European Research Area Network) voor Systems Medicine Het ERA-NET (ERACoSysMed) "Systems Medicine to address clinical needs" begon in januari 2015 met als doel specifiekSystems Medicine ‘demonstrator’ projecten te financieren die gebieden identificeren waar een systeembenadering een klinische vraagstuk behandelt en dat oplossingsstrategieën voor klinische problemen biedt. Tegelijkertijd startte CASyM de Systems Medicine Web Hub (www.systemsmedicine.net) om vorming van een Systems Medicine gemeenschap te stimuleren . De Web hub is het enige centrale web-based platform over Systems Medicine dat ook een reeks aan sociale media kanalen integreert.
Omdat het CASyM consortium zou stoppen na de looptijd van het project is het is belangrijk dat de door CASym gestarte activiteiten worden voortgezet, zodat de aanzienlijke investeringen een langdurig voordeel biedt op het gebied van gezondheid, begrip van ziekten, financieringsbeleid en het creëren van een gezondheidseconomie. Daarom richte CASyM in 2016 de European Association of Systems Medicine (EASyM) op. Dit netwerk zal in de toekomst de strategie en visie voor Systems Medicine in Europa voortzetten.
De rol van ZonMw in CASyM
Binnen het consortium was ZonMw verantwoordelijk voor het inventariseren hoe Systems Medicine wordt toegepast in de industrie en het daarbij in kaart brengen van de knelpunten en uitdagingen. Tijdens het project heeft ZonMw 31 interviews gedaan met vertegenwoordigers van grote farmaceutische bedrijven, MKB gespecialiseerd in bioinformatica en andere bedrijven. Om verandering in de tijd te kunnen duiden zijn enkele industriële CASyM partners tegen het einde van CASyM opnieuw geïnterviewd. De bevindingen zijn opgenomen in het rapport ‘Europe-wide inventory of industry involved in Systems Medicine’. Specifieke aanbevelingen vanuit het perspectief van bedrijven zijn:
- Verbeteren van de interpretatie van ziektegegevens - Systems Medicine is nodig voor de industrie om ziektemechanismen te ontrafelen, de productportfolio te optimaliseren en voor het identificeren van nieuwe technologieën, drugtargets en patiëntenonderdelen.
- Stimuleren van publiek-private samenwerkingen - Publiek private samenwerking biedt goede mogelijkheden voor het combineren van de beste expertise en tradities in wetenschap en gezondheidszorg.
- Investeren in Proof of Concept - De industrie heeft een robuust en wijdverbreid Proof of Concept nodig om grote investeringen te kunnen verrichten voor de implementatie van de Systems Medicine benadering.
- Toegang tot data - Bedrijven onderstrepen de behoefte aan toegang tot en het gebruik van patiëntendata voor onderzoeksdoeleinden op zo’n manier dat ook de privacy van de patiënten wordt gewaarborgd. De focus moet liggen op specifieke ziekte aspecten van een homogene en goed gekarakteriseerde patiënten subpopulatie. De kwaliteit van data en een goede infrastructuur voor data en model management is een vereiste voor modelleren. Het FAIR principe is hierbij een goed uitgangspunt voor het gebruik en de toegankelijkheid van data. (Maak de data: Findable, Accecible, Interoperable en Reusable).
De CASYM-industriële partners concluderen dat de aanpak van de Systems Medicine ruimer is aangenomen in vergelijking met 2014. Er wordt meer samengewerkt met bedrijven. De systeembiologische aanpak wordt in bedrijven al standaard uitgevoerd. Er is een paradigma-shift opgetreden op het gebied van databases waarbij deze meer patiëntgericht zijn. Clinici worden al in de preklinische fase betrokken bij de Systems Medicine projecten binnen bedrijven. De toegang tot patiëntendata lijkt iets makkelijker te worden, maar het gebruik ervan blijft een knelpunt. Regelgeving rondom het gebruik van de gegevens van de patiënt werpt hindernissen op die de vooruitgang en de effectiviteit van de Systems Medicine aanpak vertragen. Er zijn op dit moment verschillende Europese initiatieven waarbij deze aspecten besproken worden. Modellering wordt een standaard instrument in de preklinische fase.
Actieplan voor de integratie van nationale programma’s op gebied van Systems Medicine en Personalised Medicine.
ZonMw heeft ook bijgedragen aan het opstellen van een rapport vanuit een strategisch en funding perspectief. In het rapport wordt ingegaan op korte termijn acties van ERACoSysMed en haar doelstellingen. Daarnaast wordt ingegaan op middellange en lange termijn strategieën, waaronder het belang van het gebruik van Systems Medicine als onderzoeksmethodiek binnen Personalised Medicine initiatieven.