ZonMw tijdlijn Vrij onderzoek en Talent https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Vrij onderzoek en Talent nl-nl Sat, 23 Oct 2021 08:42:04 +0200 Sat, 23 Oct 2021 08:42:04 +0200 TYPO3 news-7671 Tue, 07 Sep 2021 12:41:03 +0200 12 jonge onderzoekers gaan (bio)medisch en gezondheidsonderzoek doen dat buiten de gebaande paden ligt https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/12-jonge-onderzoekers-gaan-biomedisch-en-gezondheidsonderzoek-doen-dat-buiten-de-gebaande-paden-li/ Het ZonMw-programma Off Road geeft met een subsidie ook dit jaar jonge wetenschappers de kans om onderzoek te doen in medisch en/of gezondheidsonderzoek. Dit onderzoek ligt buiten de gebaande paden en heeft als doel nieuwe inzichten en onverwachte doorbraken voor de gezondheidszorg en zorginnovatie te bewerkstelligen. Wat maakt deze subsidie bijzonder?

Bijzonder aan deze subsidie is dat er geen vooronderzoek vereist is en dat er niet gekeken wordt naar eerdere prestaties van de onderzoeker. Het gaat om het onconventionele idee en ligt buiten de gebaande paden. Uiteraard moet de onderzoeker wel aangeven hoe hij of zij tot het idee is gekomen, wat het doel is en helder beschrijven op welke manier het wordt onderzocht. Het betreft hier fundamenteel onderzoek dat aan het begin zit van de ontwikkeling van nieuwe kennis.

Eindresultaat niet te voorspellen

We verwachten dat enkele van deze experimentele onderzoeken resulteren in baanbrekende ontdekkingen en accepteren dat dit voor een deel van de Off Road-projecten niet zal gelden (High Risk - High Gain projecten).We beseffen dat het gaat om risicovol onderzoek waarbij het eindresultaat niet te voorspellen is. ZonMw accepteert dit risico om enerzijds jonge onderzoekers uit te dagen en anderzijds doorbraken mogelijk te maken.

De 12 onderzoekers die dit jaar de uitdaging aan gaan zijn:


Dr. Callista Mulder, Amsterdam UMC
De biologische klok in zaadcelvorming

Dr. Tom Houben, Maastricht Universiteit
Het bestrijden van verroeste vetten als onconventionele benadering om de doeltreffendheid van antidepressiva te verbeteren

Dr. Anouk Schrantee, Amsterdam UMC
Het rustende brein: hoe neurometabolisme ten grondslag ligt aan fluctuaties in het hersennetwerk

Dr. Christian Greve, UMCG
Computersimulaties ter bepaling van het risico op een terugval na klompvoet behandeling

Dr. Jung-Chin Chang (m), Amsterdam UMC
Leren van muizen: stopt jeuk bij leverziekten met goede gal?

Dr. Jorge Dominguez Andres, Radboud UMC
Immuunherkenning van vermeende buitenaardse microbiële structuren

Dr. Tim Snijders, Maastricht Universiteit Medisch Centrum
Sauna behandeling om spiermassa verlies tijdens veroudering tegen te gaan

Dr. Willem Velema, Radboud Universiteit
De oorsprong van mutaties herleiden in resistente bacteriën

Dr. Annie Yang, Radboud UMC
Sterfte uitbuiten om een veilig en effectief malariavaccin te maken

Dr. Mathis Funk, Erasmus MC
Hoe evolueren vogelgriepvirussen spontaan in gevaarlijkere varianten?

Dr. Tom Schirris, Radboud UMC
MitoCarrier-Glo: hoe geneesmiddelen metabolieten transport in mitochondriën beïnvloeden

Dr. Ahmed Mahfouz, Leiden UMC
Een celltype en populatie specifieke immunologische respons op adjuvanten voorspellen

Meer informatie

 

]]>
news-7667 Tue, 07 Sep 2021 10:00:00 +0200 Meer dan 80% publicaties NWO en ZonMw Open Acces https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/meer-dan-80-publicaties-nwo-en-zonmw-open-acces/ 85% van de publicaties die voortkomen uit financiering van NWO in 2020 zijn open Acces beschikbaar. Voor ZonMw is dit percentage met 83% nagenoeg gelijk. Dat blijkt uit de tweejaarlijkse Open Acces Monitor die in opdracht van de onderzoeksfinanciers door het CWTS is uitgevoerd. NWO en ZonMw zetten zich al lange tijd in voor de transitie naar Open Science. Sinds de introductie van het Open Science beleid bij NWO en ZonMw in 2009 is een enorme vooruitgang geboekt. Zij blijven streven naar 100% Open Acces voor publicaties en voor onderzoeksdata zover dat mogelijk is.

Het CWTS onderzocht de voortgang. Belangrijkste conclusies zijn:

  • Van de in 2020 gefinancierde publicaties voortkomend uit NWO financiering is 85% Open Acces beschikbaar: hetzij via de platforms van de uitgever (gouden route) of via een repository (de groene route). Voor ZonMw is dat 83%. Dat is een groei van respectievelijk 17% en 23% ten opzicht van de vorige monitor in 2018.
  • Het aandeel publicaties in volledig gouden tijdschriften evenals het aantal publicaties in hybride tijdschriften neemt toe. Dit laatste als gevolg van de succesvolle Open Acces overeenkomsten van de VSNU met grote uitgevers.
  • Er zijn geen grote verschillen tussen de Open Acces scores van universiteiten. Binnen vakgebieden zijn wel verschillen in de gekozen routes. Onderzoekers in de exacte- en natuurwetenschappen kiezen vaker voor de groene route. In de biomedische wetenschappen is het publiceren in full gold Open Acces meer gemeengoed.

Caroline Visser, verantwoordelijk voor Open Science in de raad van bestuur van NWO: “Het is fantastisch dat 85% van het door NWO gefinancierde onderzoek inmiddels open beschikbaar is. Open Science leidt tot grotere vindbaarheid, zichtbaarheid en toegankelijkheid van onderzoeksresultaten en dus tot meer impact. Zowel in de wetenschap als in de maatschappij. In samenwerking met Nederlandse wetenschappelijke instellingen en medische centra hebben we veel bereikt en hoewel – zoals vaak – de laatste stappen misschien de lastigste zijn: we blijven streven naar 100%. En dat is realistisch. Immers: het delen van een artikel via de groene route zoals door alle instellingen mogelijk gemaakt, is altijd een optie. We gaan onderzoekers daar ook meer nadrukkelijk op wijzen en aan de voorwaarde tot Open Acces publiceren houden”.

“Als onderzoeksfinanciers vinden we Open Acces belangrijk,” vult Jeroen Geurts aan, bestuursvoorzitter van van ZonMw en lid van de raad van bestuur van NWO, “want het vergroot de impact van onderzoek, verbetert de kwaliteit vanwege de transparantie en bevordert internationaal samenwerken. Daarom stellen we eisen aan het onderzoek dat we financieren. Maar we nemen ook stappen om onderzoekers daarbij te helpen. Daarom zijn NWO en ZonMw op 1 april van dit jaar lid geworden van Europe PMC (PubMed Central), een Open Science platform dat een wereldwijde collectie van wetenschappelijke artikelen en andere onderzoeksresultaten onderhoudt. Onderzoekers van NWO en ZonMw-gefinancierd onderzoek op het terrein van de levens- en medische wetenschappen kunnen nu hun publicaties op één centrale plek met een wereldwijd publiek te delen. Dit lidmaatschap van Europe PMC is een volgende stap naar 100% Open Acces publiceren”.

Open Science is de beweging die staat voor een meer open en participatieve onderzoekspraktijk waarbij publicaties, data, software en andere vormen van wetenschappelijke informatie in een zo vroeg mogelijk stadium gedeeld worden en voor hergebruik beschikbaar gesteld worden. Open Science leidt tot meer impact, zowel op wetenschap als op maatschappij. NWO en ZonMw vinden dat publiek gefinancierd onderzoek open beschikbaar moet zijn en dragen daarom actief bij aan de transitie naar Open Science. In dat kader sloten zij zich in 2019 ook aan bij cOAlitie S, een samenwerkingsverband van internationale onderzoeksfinanciers die als doel hebben de transitie naar 100% Open Acces publiceren te versnellen. Het op Plan S gebaseerde Open Acces beleid van NWO en ZonMw is ingevoerd met ingang van 1 januari 2021.  

Meer informatie

]]>
news-7522 Mon, 19 Jul 2021 09:20:15 +0200 NWO lanceert nieuwe NWA-call over acceptatie van proefdiervrije modellen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nwo-lanceert-nieuwe-nwa-call-over-acceptatie-van-proefdiervrije-modellen/ Hoe stimuleren we acceptatie en implementatie van bestaande proefdiervrije modellen? Deze vraag staat centraal in de nieuwe call die de Nationale Wetenschapsagenda (NWA) heeft gepubliceerd, waarmee bijna 2,9 miljoen euro beschikbaar komt voor onderzoek door brede consortia van onderzoekers en maatschappelijke partners. ZonMw voert deze call for proposals in samenwerking met NWO uit. Blootstelling chemische stoffen

De mens wordt dagelijks aan tal van chemische stoffen blootgesteld, die voorkomen in bijvoorbeeld geneesmiddelen, cosmetica en het milieu. Om de mens te beschermen tegen de mogelijke gevaren van deze stoffen, is een goede beoordeling van de veiligheid van een stof noodzakelijk.

Transitie naar proefdiervrije modellen

Tot op heden worden hierbij veelal proefdieren gebruikt. Dit proefdiergebruik ondervindt steeds meer kritiek, zowel vanuit een maatschappelijk als wetenschappelijk oogpunt. Denk hierbij aan dierenwelzijn en de vertaalbaarheid van dier op mens. Meerdere partijen zetten zich in om de transitie naar proefdiervrije modellen voor de veiligheidsbeoordeling van stoffen te versnellen. Ook zijn er al talloze bestaande proefdiervrije modellen.

Desondanks blijft het brede gebruik van proefdiervrije modellen achter. Er zijn namelijk veel actoren betrokken rondom dit thema, zoals de maatschappij, de wetenschap, wet- en regelgeving en het bedrijfsleven. Elk van hen brengt eigen motieven, overtuigingen en belangen met zich mee. Daarom vraagt het accepteren en het implementeren van proefdiervrije modellen om extra inzet, flexibiliteit en vertrouwen. Door al deze partijen uit te nodigen om deel te nemen in consortia, stimuleren we dat bestaande proefdiervrije modellen worden ingezet voor een betrouwbare voorspelling van effecten op de gezondheid van de mens.

Meer informatie over de NWA-call 'acceptatie van proefdiervrije modellen'

]]>
news-7492 Wed, 14 Jul 2021 09:04:00 +0200 78 ervaren onderzoekers ontvangen NWO-Vidi subsidie https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/78-ervaren-onderzoekers-ontvangen-nwo-vidi-subsidie/ De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft 78 ervaren onderzoekers een Vidi-financiering van 800.000 euro toegekend, 15 daarvan vallen onder het ZonMw werkterrein. Hiermee kunnen zij de komende vijf jaar een eigen, vernieuwende onderzoekslijn ontwikkelen en een onderzoeksgroep opzetten. Wat gaan de laureaten onderzoeken?

De laureaten gaan met het geldbedrag onder andere onderzoeken hoe ons zelfbeeld ons geheugen vervormt en zo tot slechtere financiële beslissingen leidt. De Vidi wordt ook ingezet om te onderzoeken wat de implicaties van interacties tussen luchtwegvirussen zijn voor het vaccinatiebeleid. Een ander onderzoek zal zich richten op de beoordeling van de veiligheid van bruggen, op basis van satellietgegevens.  

NWO-Talentprogramma

Vidi is gericht op ervaren onderzoekers die na hun promotie al een aantal jaren succesvol onderzoek hebben verricht. Vidi maakt samen met de Veni- en Vici-beurzen deel uit van het NWO-Talentprogramma (voorheen: de Vernieuwingsimpuls). Binnen het Talentprogramma zijn onderzoekers vrij om hun eigen onderwerp voor financiering in te dienen. Op deze manier stimuleert NWO nieuwsgierigheidsgedreven en vernieuwend onderzoek. NWO selecteert onderzoekers op basis van de kwaliteit van de onderzoeker, het innovatieve karakter van het onderzoek, de verwachte wetenschappelijke impact van het onderzoeksvoorstel en mogelijkheden voor kennisbenutting.

Meer informatie

 

 

]]>
news-7479 Thu, 08 Jul 2021 09:15:00 +0200 Nieuwe planning Veni-rondes: eenduidigheid in alle domeinen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-planning-veni-rondes-eenduidigheid-in-alle-domeinen/ De planning voor dit NWO-Talentenprogramma wordt in 2022 weer volledig gelijk getrokken, precies zoals die was voor alle verschuivingen van afgelopen jaar door de coronacrisis en hack bij NWO. Ook zet NWO een stap in meer eenduidigheid in haar procedures; een wens die in het veld al lange tijd leeft. De verplichte vooraanmelding geldt voortaan binnen de Veni, waarmee een volgende stap is gezet voor het beperken van de aanvraagdruk. Gezamenlijke startmoment

Er is met de NWO-domeinen gekeken naar het beste gezamenlijke startmoment van de nieuwe rondes in 2022. Daarbij is rekening is gehouden met de wens om geen overlap van rondes te creëren of opnieuw veranderingen in de reeds lopende beoordelingsprocedures door te voeren.

Het besluit over de Veni 2021 van de wetenschapsdomeinen ZonMw en ENW is komende december, die van SGW en TTW staat gepland in april volgend jaar. NWO realiseert zich dat de Veni-aanvragers van de domeinen ZonMw en ENW langer moeten wachten dan ze waarschijnlijk hadden gehoopt.

Planning voor alle domeinen

De nieuwe Veni-planning voor alle domeinen ziet er als volgt uit:
•    Deadline (verplichte) vooraanmelding dinsdag 6 september 2022
•    Deadline uitgewerkte aanvragen dinsdag 24 januari 2023
•    Het besluit over de Veni aanvragen ronde 2022 vindt in juni 2023 plaats.

De peildatum blijft gehandhaafd op 1 januari 2022. Dat betekent dat de Veni-ronde 2022 open staat voor onderzoekers die op 1 januari 2022 maximaal drie jaar geleden gepromoveerd zijn. Ook onderzoekers die promoveren tussen 1 januari en 6 september 2022 komen in aanmerking voor deze ronde.

Meer informatie

]]>
news-7408 Mon, 21 Jun 2021 13:40:53 +0200 Wetenschapstalenten naar buitenlandse topinstituten https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/wetenschapstalenten-naar-buitenlandse-topinstituten/ 31 onlangs gepromoveerde onderzoekers gaan onderzoek doen aan buitenlandse onderzoeksinstellingen met een Rubicon-financiering van NWO. Het programma Rubicon is bedoeld om jonge, veelbelovende wetenschappers de mogelijkheid te geven internationale onderzoekservaring op te doen. Hiermee kunnen wetenschappers tot 24 maanden onderzoek doen aan een buitenlandse onderzoeksinstelling. De hoogte van de financiering is afhankelijk van de gekozen bestemming en de duur van het verblijf.

Deze 10 projecten gaan een bijdrage leveren aan gezondheidsonderzoek en zorginnovatie:

  • Onverwachte speler in de hersenontwikkeling Dr. M. Brouwer, Radboud Universiteit Nijmegen -> België ->Vlaams Instituut voor Biotechnologie -> 24 maanden
  • Een Lassa vaccine; bescherming tegen een dodelijk virus van een ongewenste huisgast Drs. P.J.M. Brouwer, Amsterdam UMC (locatie AMC) - > Verenigde Staten -> The Scripps Research Institute, Department of Integrative Structural and Computational Biology, 24 maanden
  • Hersenleeftijd en de geestelijke gezondheid van jongeren L.K.M. Han MSc, Amsterdam UMC (Locatie AMC) -> Australië -> Melbourne University -> 24 maanden
  • Op zoek naar nieuwe behandelingen voor nierziekten W. Hoepel MSc, Universiteit van Amsterdam -> Verenigd Koninkrijk -> Cambridge University -> 24 maanden
  • Stresstest voor hart- en vaatziekten Dr. A. de Jong, Leids Universitair Medisch Centrum -> Verenigde Staten -> NYU Grossman School of Medicine -> 24 maanden
  • Een digitale tweeling die artsen helpt bij het vinden van de optimale therapie Dr. L.M. van Loon, Universiteit Twente -> Australian National University -> 24 maanden
  • Hoe denken wij aan onze stap? Dr. C. McCrum, Maastricht University -> België -> KU Leuven -> 16 maanden
  • Kunstmatige intelligentie voor borstkankerscreening Dr. R. van der Sluijs, Universiteit Utrecht -> Verenigde Staten -> Stanford University – Radiology -> 18 maanden
  • Cel stress als veroorzaker van kanker Dr. A. Steins, Universiteit van Amsterdam -> Australië -> Australian National University, College of Health and Medicine -> 24 maanden
  • Bloedplaatjes en het risico op veneuze trombose Drs. J. Tilburg, Leiden Universiteit Medisch Centrum -> Verenigde Staten -> Boston Children’s Hospital/Harvard Medical School -> 24 maanden

Zij gingen hen voor

Een aantal onderzoekers die met een Rubicon-beurs de wijde wereld in zijn gegaan, vloggen over hun ervaringen in het buitenland. Een aantal van de vlogs zijn opgenomen voor de aanvang van de covid-19 pandemie, maar ook tijdens de pandemie heeft er onderzoek doorgang gevonden. Bekijk hoe deze onderzoekers hun onderzoekservaring in het buitenland hebben beleefd.

Meer informatie

]]>
news-7384 Mon, 21 Jun 2021 10:18:00 +0200 ZonMw investeert in bruggenbouwers die kliniek en onderzoek met elkaar verbinden https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zonmw-investeert-in-bruggenbouwers-die-kliniek-en-onderzoek-met-elkaar-verbinden/ Met elk een subsidie van maximaal 200.000 euro uit het programma Klinische Fellows gaan 5 jonge gepromoveerde clinici hun eigen wetenschappelijke onderzoekslijn opzetten. Ook zullen zij met hun onderzoeksproject een brug creëren tussen kliniek en wetenschappelijk onderzoek. De onderzoekers gaan zich bezig houden met betere keuzen voor de behandeling van patiënten gediagnosticeerd met een voorstadium van baarmoederhalskanker, betere therapiekeuzes voor patiënten met darmziekten zoals de ziekte van Crohn, meer kennis van de ziekte reumatoïde artritis (RA) sneller herstel na een herseninfarct, en gepersonaliseerde counseling en zorg voor ouders die met een vroeggeboorte te maken krijgen.

Dit jaar was er vanuit de ZonMw programma’s DoelmatigheidsOnderzoek en Goed Gebruik Geneesmiddelen extra budget beschikbaar om ieder één talentvolle jonge medische specialist een Klinische Fellowship te bieden.

Overzicht van de projecten (alfabetisch op naam):

  • Dr. E.M.G. (Edith) van Esch (Catharina Ziekenhuis) - Validation and implementation of prognostic immunological factors for clinical responses to imiquimod therapy in patients with cervical high grade squamous intraepithelial lesions (Goed Gebruik Geneesmiddelen)
  • Dr. E.A.M. (Noortje) Festen (UMC Groningen) - Improving treatment for IBD by translating basic biology into treatment choices
  • Dr. R. (Rachel) Knevel (Leids Universitair Medisch Centrum) - Using a big data approach to divide the syndrome Rheumatoid Arthritis into homogenous subsets
  • Dr. B. (Bob) Roozenbeek (ErasmusMC) - Prehospital triage of patients with suspected stroke symptoms: development, implementation and evaluation of a decision support tool (Doelmatigheidsonderzoek)
  • Dr. E.J.T. (Joanne) Verweij (Leids Universitair medisch Centrum) - On the limits of neonatal viability: the ethics of changing towards an individualized prognosis-based approach

Een Klinisch Fellowship is een persoonsgebonden stimuleringssubsidie voor een gepromoveerde en gespecialiseerde clinicus die klinisch werk wil blijven combineren met wetenschappelijk onderzoek. De clinicus kan met dit fellowship een start maken met het opzetten van een eigen onderzoekslijn. Het programma is voor clinici die nog min of meer aan het begin van hun wetenschappelijk carrière staan.

Meer informatie

]]>
news-7336 Fri, 11 Jun 2021 09:34:00 +0200 Parel voor onderzoek naar het hart als defibrillator https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/parel-voor-onderzoek-naar-het-hart-als-defibrillator/ Op 10 juni ontving dr. Daniël Pijnappels (LUMC) een Parel voor zijn onderzoek naar het hart als defibrillator. Het begon met de ingeving dat het hart zelf een ritmestoornis zou moeten kunnen stoppen. Mede dankzij een ZonMw-subsidie is dat inmiddels bij proefdieren gelukt: het hart herstelt het gezonde hartritme met zelfopgewekte elektriciteit. Pijnappels’ onderzoek richt zich onder meer op boezemfibrilleren, een hartritmestoornis waar ruim 300.000 Nederlanders last van hebben. De behandeling bestaat onder andere uit medicijnen. Bij onvoldoende resultaat kan het normale hartritme hersteld worden door het toedienen van een elektrische schok (cardioversie). Dit is pijnlijk en daarom moeten patiënten hiervoor eerst in het ziekenhuis in slaap worden gebracht. Helaas is het effect van de procedure vaak tijdelijk, waardoor herhaling nodig is.

Pijnloos stoppen

Het zou veel mooier zijn als het hart zelf in staat was om de hartritmestoornis te herstellen, bedacht bioloog dr. Daniël Pijnappels (LUMC) in 2011. Dat moest in principe mogelijk zijn door gebruik te maken van de elektriciteit die het hart normaal gesproken opwekt om de hartspier te laten samentrekken. ‘Het hart als defibrillator zou pijnloos zijn voor de patiënt, want van de elektrische stroompjes die elke hartslag vergezellen merk je ook niets’, licht hij toe. De vraag was: hoe kun je het hart zo sturen dat het op het juiste moment en de juiste plek de benodigde elektriciteit opwekt? Pijnappels vond het antwoord in lichtgevoelige eiwitten afkomstig van algen.

Eiwitten uit algen

Met een nieuwe methode genaamd optogenetica is het mogelijk om lichtgevoelige eiwitten in cellen in te brengen. ‘Vervolgens kun je een specifiek proces in de cel sturen met licht’, legt Pijnappels uit. ‘Zo kun je met bepaalde lichtgevoelige eiwitten afkomstig uit algen met licht beïnvloeden wanneer en waar de hartcellen elektriciteit produceren en hoeveel.’ Pijnappels bemachtigde een Vidi-subsidie van ZonMw, waarna een team van onder meer wiskundigen, ingenieurs, biologen en artsen aan de slag ging.

LED-lampje

Na succesvolle experimenten met hartcellen in een kweekschaaltje volgde de stap naar een dier. Dat vroeg om een speciaal LED-lampje: met voldoende lichtopbrengst, maar wel heel klein en zonder veel warmteproductie. ‘De afdeling Micro-elektronica van de TU Delft wilde ons hierbij helpen’, vertelt Pijnappels. En met succes: de ingenieurs ontwikkelden in rap tempo het benodigde lampje. Daarmee kon de stap naar een levende rat gezet worden. ‘Het was een geweldig moment toen bleek dat het inderdaad mogelijk was de hartritmestoornis automatisch te beëindigen, zonder een zware elektrische schok’, zegt Pijnappels.

Vervolgonderzoek

Uiteindelijk is het natuurlijk de bedoeling dat patiënten van de behandeling gaan profiteren. Pijnappels is daarom druk bezig met vervolgonderzoek, waarvoor onder andere een grote Europese subsidie is verkregen. ‘Het liefst willen we het hart laten defibrilleren zonder dat daarvoor een LED-lampje nodig is’, licht hij toe. ‘In plaats van licht zou dan het optreden van de hartritmestoornis zelf de trigger moeten zijn. Dan is het hart echt een biologische defibrillator geworden.’

Meer informatie

 

]]>
news-7276 Wed, 19 May 2021 15:44:00 +0200 Proefdiervrije innovaties versnellen en kansen verzilveren https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/proefdiervrije-innovaties-versnellen-en-kansen-verzilveren/ Vandaag ontving minister Carola Schouten van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van Jeroen Geurts, voorzitter van ZonMw, een verkenning voor een Nederlands onderzoeksprogramma voor proefdiervrije innovaties. Jeroen Geurts benadrukte de conclusie uit de verkenning dat meer coördinatie en investeringen in onderzoek zullen helpen de transitie naar proefdiervrije innovatie te versnellen. De verkenning is een initiatief van ZonMw en het NCad. ZonMw en het Nationaal Comité advies dierproevenbeleid (NCad) voerden de verkenning uit. Zij zijn beiden partners in het programma Transitie naar Proefdiervrije Innovatie (TPI). Dit TPI-programma wordt geregisseerd en gefaciliteerd door het ministerie van LNV.

Minister Schouten: ‘De afgelopen 2,5 jaar is door TPI de transitie naar proefdiervrije innovatie een flinke stap verder gebracht. Onderzoekers, financiers, beoordelaars, NGO’s, ondernemers én beleidsmakers met hetzelfde doel, weten elkaar al steeds beter te vinden. Tegelijkertijd begrijp ik dat de ambitie hoog is en dat we sneller vooruit willen. Het is daarom goed dat ZonMw en NCad nadenken over hoe we TPI verder kunnen vormgeven in de toekomst. Ook de komende jaren blijft ieders inzet nodig om uiteindelijk zoveel als verantwoord is, proefdiervrij te kunnen zijn, en deze verkenning helpt daarbij.’

Meer coördinatie en investeringen in de keten van proefdiervrije innovatie

De aanleiding voor de verkenning was de constatering van ZonMw en het Nationaal Comité advies dierproevenbeleid (NCad) dat met het huidige tempo de transitie naar proefdiervrij onderzoek langzaam gaat. Ondanks dat er op veel plekken in Nederland gewerkt wordt aan organen-op-een chip en andere proefdiervrije modellen, is daadwerkelijk toepassing daarvan nog niet altijd mogelijk. Wil Nederland de ingezette transitie naar proefdiervrij onderzoek versnellen, dan zijn er extra coördinatie tussen en investeringen van alle betrokken partijen in de keten nodig: overheden, onderzoeksinstellingen en bedrijven.

Een cruciale rol voor de nieuwe generatie

ZonMw en NCad adviseren om extra in te zetten op innovatie, toepassing en onderwijs.
‘Om de transitie naar dierproefvrije wetenschap succesvol te maken, is een forse investering in de wetenschap nodig’ stelt Henk Smid (voorzitter NCad) als mede-initiatiefnemer. Dan versnelt de ontwikkeling van nieuwe proefdiervrije modellen. De implementatie van bestaande proefdiervrije methoden vraagt ook om extra aandacht. Een van de belangrijke fasen daarin is inzicht krijgen in hoe innovaties zonder proefdieren geïmplementeerd kunnen worden: hoe zijn ze te valideren of kwalificeren als werkzaam of veilig? Daarmee kunnen de kansen die er liggen sneller verzilverd worden. De nieuwe generaties onderzoekers spelen een cruciale rol in de versnelling van de transitie. Onderwijs in het gedachtengoed en de methoden van proefdiervrij onderzoek helpt hen om verantwoorde keuzes te maken voor hun onderzoeksopzet. Zij kunnen zo de kwaliteit en relevantie van hun onderzoek verhogen, én vertaling van hun resultaten naar de mens verbeteren.

Een toekomst met zo min mogelijk proefdieronderzoek?

De komende maanden zal ZonMw gebruiken om de adviezen uit de verkenning verder uit te werken tot een strategische agenda en een strategie voor financiering waarbij ZonMw streeft naar breed gedragen onderzoeks- en innovatieconsortia. Ook zullen ZonMw en NCad inzetten op een sterkere positionering en profilering van proefdiervrij onderzoek, om kennis sneller te delen en initiatieven beter met elkaar te verbinden.
Jeroen Geurts en Henk Smid hopen dat de aanbieding van de verkenning aan minister Carola Schouten voor een verdere versnelling van de ingezette transitie naar onderzoek zonder proefdieren. En ze hopen dat een nieuw kabinet overweegt daar ook haar bijdrage aan te leveren. ‘ZonMw ziet uit naar een toekomst waarin het werken met proefdieren is geminimaliseerd, zonder dat er onverantwoordelijke risico’s worden genomen ten aanzien van de kwaliteit van het onderzoek. ‘We hebben snel meer kennis nodig om goede alternatieven te creëren’ benadrukt Jeroen Geurts.

Meer informatie

  • Verkenning naar de wenselijkheid en haalbaarheid van een Nederlands onderzoeksconsortium ter bevordering van dierproefvrije innovaties.
  • Transitie Proefdiervrije Innovatie TPI, het programma voor de Transitie Proefdiervrije Innovatie, wil de transitie naar proefdiervrije innovatie versnellen. Het TPI programma wordt gedragen door partners uit de publieke en private sector en maatschappelijke organisaties.
  • Meer Kennis met Minder Dieren ZonMw stimuleert al 20 jaar innovaties die bijdragen aan het beantwoorden van wetenschappelijke vragen zonder dierproeven en zet in op het 3V-beleid (Vervangen, Verminderen en Verfijnen). We doen dit onder andere met het programma Meer Kennis met Minder Dieren.
  • Nationaal Comite advies dierproevenbeleid (NCad) Het Nationaal Comité advies dierproevenbeleid (NCad) is ingesteld voor de bescherming van dieren die worden gebruikt voor wetenschappelijke doeleinden en voor onderwijs.

De verkenning is tot stand gekomen met de medewerking van deskundigen die werkzaam zijn bij: RIVM, VUmc / ACTA, Stichting Proefdiervrij, Leids Universitair Medisch Centrum, ministerie van Economische Zaken en Klimaat, ministerie van Landbouw, Natuur en Visserij, Francis Crick Institute, TNO, KNAW, Biomedical Primate Research Centre (BPRC), Institute for human Organ and Disease Model Technologies (hDMT), de Nierstichting, Hoge School Utrecht, Health~Holland, Universiteit Maastricht, Radboud UMC, Erasmus MC en Universiteit Utrecht.

]]>
news-7195 Fri, 23 Apr 2021 10:45:00 +0200 Industrie en wetenschap gaan samen proefdiervrije innovaties ontwikkelen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/industrie-en-wetenschap-gaan-samen-proefdiervrije-innovaties-ontwikkelen/ Twee Nederlandse onderzoeksgroepen gaan samen met de industrie proefdiervrije innovaties ontwikkelen via de ZonMw-subsidieoproep Create2Solve. De projecten richten zich de komende vijf jaar op een 3D-model van menselijke hersencellen en op een betere testmethode voor de toxische dosis van stoffen. De projecten dragen bij aan het beperken van proefdiergebruik in zowel de industrie als de wetenschap. De geselecteerde projecten: een betere testmethode voor de toxische dosis van stoffen


Een van de onder voorbehoud gehonoreerde projecten is van dr. Nynke (N.I.) Kramer (Universiteit Utrecht, Institute for Risk Assessment Sciences), in samenwerking met het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en de private partners Vivaltes en Toxys. Dit project richt zich op het ontwikkelen van een robuuste proefdiervrije testmethode om de toxische dosis van moeilijk oplosbare stoffen vast te stellen. ‘’Door het meer betrouwbaar maken van proefdiervrije testmethodes, zullen eindgebruikers hier ook meer vertrouwen in krijgen en dit toepassen als alternatief voor dierproeven’’ zegt Nynke Kramer.

Het project gaat een oplossing bieden voor Challenge 1, de probleemstelling die eerder is opgesteld door het consortium bestaande uit Shell, Sabic en LyondellBasell. De vraagstellingen zijn daarmee door de eindgebruikers zelf opgesteld. ‘’Hierdoor zijn de uitkomsten van het project ook echt iets waar de eindgebruikers wat aan hebben’’ zegt Nynke Kramer. ‘’Zo zouden we sneller kunnen komen tot een proefdiervrij tijdperk in de toxicologie’’. Ook zal het project het aantal dierproeven aanzienlijk beperken door niet alleen de focus op de wetenschap te leggen. James Wheeler, Senior Eco-Toxicologist bij Shell, zegt: ‘’Het samenbrengen van meerdere partijen schept een ideale situatie voor succes en implementatie van proefdiervrije innovaties in zowel de praktijk als op internationaal beleidsniveau.’’  

Een 3D-model van menselijke hersencellen


Het tweede onder voorbehoud gehonoreerde project is van dr. Femke (F.M.S.) de Vrij (Erasmus MC) in samenwerking met de private partner Core Life Analytics. Het richt zich op het ontwikkelen van een proefdiervrij 3D-model met menselijke hersencellen dat zal bijdragen aan medicijnontwikkeling en onderzoek. ‘’Zeker voor complexe hersenaandoeningen die moeilijk in proefdiermodellen te onderzoeken zijn, is het van groot belang om onderzoek te doen met menselijk materiaal’’ zegt Femke de Vrij.

Hiermee gaat dit project een oplossing bieden voor Challenge 2, de probleemstelling die is opgesteld door het consortium bestaande uit Charles River Laboratories en Danone Nutricia Research. De opzet van het project wordt gezien als hoopgevend voor medische toepassingen. Het combineren van de diepgaande academische kennis met de input van de toepassingsgerichte industrie, zal leiden tot modellen die gebruikt kunnen worden voor de succesvolle ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen. Daarnaast opent de samenwerking met de industrie nieuwe deuren. ‘’Opschaling van experimenten en grootschalige data-analyse is nu mogelijk, waar een academische onderzoeksgroep doorgaans zelf geen capaciteit voor heeft’’ zegt Femke de Vrij.

Create2Solve


Met de subsidieoproep Create2Solve, onderdeel van het programma ‘Meer Kennis Met Minder Dieren’, organiseert ZonMw, samen met het bedrijfsleven, vraag gestuurd onderzoek naar proefdiervrije innovaties. Hiermee ondersteunt ZonMw de ontwikkeling van impactvolle, proefdiervrije innovaties die moeten leiden tot verkoopbare methoden, modellen en/of diensten. De financiering voor Create2Solve is afkomstig van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV), de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en de Stichting Proefdiervrij.

In juli 2019 eindigde fase 0 van Create2Solve. In deze fase werden twee vraagstukken, de zogeheten Challenges, van twee consortia van bedrijven geformuleerd tot een subsidieoproep. Kennisinstellingen konden in samenwerking met een private partner een projectvoorstel indienen voor de challenges. Drie ‘proof-of-concept’-projecten gingen door naar fase 1 in december 2019. In de huidige fase 2, zijn er twee van deze projecten, één per challenge, geselecteerd om hun voorstellen te ontwikkelen tot een proefdiervrije innovatie, samen met de betrokken private partijen. De projectgroepen ontvangen ieder één miljoen euro en krijgen maximaal vijf jaar de tijd om hun project uit te voeren.

Samenvattingen van de projecten

Project Challenge 1: Better in-vitro Dosing (BID): Framework and technology development for improving the quality of in vitro data - dr. Nynke (N.I.) Kramer (Universiteit Utrecht, Institute for Risk Assessment Sciences)

(Private) partners: Vivaltes, Toxys en RIVM
Challenge-houders: Shell, Sabic en LyondellBasell

Om dierproeven te verminderen, worden in vitro celsystemen ingezet om de toxische dosis van een test stof vast te stellen. Normaal wordt de nominale concentratie (de hoeveelheid toegevoegde stof gedeeld door het volume medium) gebruikt om concentratie-effect relaties vast te stellen. Dit leidt echter tot slechte voorspellingen van de toxische dosis in dier en mens van vluchtige, lipofiele en instabiele stoffen omdat maar een kleine fractie van deze stoffen bij de cellen komen. Om verdamping, afbraak en binding aan plastic en plasma eiwitten in vitro van deze stoffen onder controle te houden, willen we in dit project gebruik maken van gesloten glazen potjes en welplaten die gedoseerd worden middels een polymeer (genaamd ‘partition-controlled dosing’). We hebben een beslisboom ontwikkeld die aanduidt onder welke omstandigheden het verstandig is om deze technieken te gebruiken.

Project Challenge 2: 3D MICro-brains: An animal-free human 3D cortical network platform for screening myelination and inflammation phenotypes. 3D Myelination & Inflammation Cortical network platform (3D MICro-brains) - dr. Femke (F.M.S.) de Vrij (Erasmus MC)

Private partner: Core Life Analytics
Challenge-houders: Charles River Laboratories en Danone Nutricia Research

Recente ontwikkelingen in geïnduceerde pluripotente stamcel (iPSC) technologie maken het mogelijk om celtype-specifieke humane celkweekmodellen te implementeren voor onderzoek en medicijnontwikkeling. In dit project ontwikkelen onderzoekers een 3D-model met menselijke hersencellen die de complexe structuur van de hersenen in vroege ontwikkeling nabootsen. Deze micro-hersenen (3D MICro-brains) brengen het modeleren van de frontale cortex terug tot de essentie in een formaat van letterlijk een miljoenste van het normale hersenvolume. Het platform bevat alle relevante hersenceltypen: functionele neuronen en glia in gelaagde radiale structuren, inclusief astrocyten, myeline-producerende oligodendrocyten en microglia die een cruciale rol spelen bij ontstekingsprocessen in de hersenen. Bovendien is dit model volledig diervrij en draagt zo bij aan de transitie naar proefdiervrij onderzoek. Door de reproduceerbaarheid en schaal van dit platform leent het zich bij uitstek voor geautomatiseerde toepassingen in medicijnontwikkeling en onderzoek, die verder zullen worden uitgewerkt met een bedrijf dat geautomatiseerde hoge-resolutie beeldverwerking toevoegt aan dit project.

Meer informatie:

]]>
news-7146 Mon, 19 Apr 2021 12:00:00 +0200 Parel voor data-goudmijn https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/parel-voor-data-goudmijn/ Welke patiënten met hart- en vaatziekten lopen (opnieuw) risico op een hartinfarct, hartfalen of een beroerte? Wat is de optimale individuele behandeling? Cardioloog prof. dr. Folkert Asselbergs (UMCU) ontving op 15 april de ZonMw Parel voor een dataverzameling die bijdraagt aan het beantwoorden van deze vragen en voor het ontwikkelen van een zelfmanagementplatform. In de afgelopen decennia is veel winst geboekt in de behandeling van hartinfarcten en beroertes. Er komen steeds meer mensen die zo’n ernstige gebeurtenis overleefd hebben. Sommigen krijgen hartfalen of andere problemen, terwijl anderen nog jaren in redelijke gezondheid leven. Om meer zicht te krijgen op de risicofactoren voor toekomstige gezondheidsproblemen, zijn gegevens nodig van zeer veel verschillende mensen met uiteenlopende achtergronden. Asselbergs kreeg in 2011 subsidie uit het ZonMw programma Klinische Fellows om zo’n dataverzameling op te zetten.

Bruggenbouwer

De commissie die de Parel toekent, noemt Asselbergs een ‘bruggenbouwer’ die heeft bijgedragen aan een unieke internationale samenwerking. Inmiddels zijn genetische en klinische gegevens van zo’n 260.000 mensen uit 64 ziekenhuizen gestandaardiseerd opgeslagen en toegankelijk voor onderzoek. Het internationale samenwerkingsverband werkt met zogeheten gefedereerde data-analyses, die de gegevens in het oorspronkelijke ziekenhuis laten. Het analyseprogramma gaat als het ware langs bij alle lokale dataverzamelingen en rapporteert alleen de conclusies. De privacy van patiënten is daardoor gegarandeerd en internationale samenwerking wordt ook juridisch vergemakkelijkt. Er gaan immers geen patiëntgegevens het ziekenhuis uit.

Eerste resultaten

Gebleken is dat niet alle genetische risicofactoren voor het ontstaan van hart- en vaatziekten ook bijdragen aan een verhoogd risico op hernieuwde problemen. Er komt meer zicht op individuele verschillen in de reactie op geneesmiddelen en andere behandelingen, waardoor de behandeling steeds verder geïndividualiseerd kan worden.

Meer informatie

]]>
news-6979 Mon, 01 Mar 2021 08:34:50 +0100 6 wetenschappers ontvangen NWO-Vici voor medische wetenschappen en zorginnovatie (ZonMw) https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/6-wetenschappers-ontvangen-nwo-vici-voor-medische-wetenschappen-en-zorginnovatie-zonmw/ 6 vooraanstaande wetenschappers ontvangen ieder 1,5 miljoen euro van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Met deze Vici-beurs kunnen ze de komende vijf jaar een vernieuwende onderzoekslijn ontwikkelen op het terrein van medisch onderzoek en zorginnovatie en een eigen onderzoeksgroep opbouwen. Hack NWO

Als gevolg van de hack van NWO, kunnen NWO en ZonMw nu alleen de laureaten bekend maken die bij ZonMw hebben ingediend. Het is nog onbekend wanneer de aanvragers die bij NWO hebben ingediend, geïnformeerd zullen worden over hun Vici-voorstel. 

Vici

Vici is een van de grootste persoonsgebonden wetenschappelijke premies van Nederland en is gericht op gevorderde onderzoekers. De wetenschappers doen op verschillende gebieden onderzoek. Binnen de Vici zijn wetenschappers namelijk vrij om hun eigen onderzoeksproject voor te dragen voor financiering. Deze 6 Vici-laureaten gaan onder meer onderzoeken welke rol etnische achtergrond heeft op het risico om suikerziekte te krijgen, spontane en overgeërfde genetische mutaties en nieuwe benaderingen om te karakteriseren hoe ons afweersysteem verandert na elke influenzavirus infectie en hoe deze veranderingen de virusevolutie beïnvloeden.

Statistieken

Van de 44 bij ZonMw ingediende aanvragen zijn er 15 (34%) door vrouwen en 29 (65%) door mannen ingediend. In totaal kregen 1 vrouwelijke kandidaat en 5 mannelijke kandidaten een beurs toegekend. Het totale honoreringspercentage is 14 procent.

NWO talentprogramma: over de Vici

De Vici-financiering is bestemd voor zeer ervaren onderzoekers die hebben aangetoond met succes een eigen vernieuwende onderzoekslijn tot ontwikkeling te kunnen brengen en die als coach voor jonge onderzoekers kunnen fungeren. Vici biedt de onderzoeker de gelegenheid een eigen onderzoeksgroep op te bouwen, vaak vooruitlopend op een structurele hoogleraarspositie.

De Vici-financiering is een van de drie financieringsvormen van het NWO Talentprogramma. De andere twee instrumenten zijn de Veni-financiering (voor pas gepromoveerden, tot 3 jaar na promotie) en de Vidi-financiering (voor ervaren postdocs, tot 8 jaar na promotie).

De Vici is onderdeel van het NWO Talentprogramma. ZonMw voert deze ronde uit voor het domein van medisch onderzoek en zorginnovatie.

Meer informatie

 

]]>
news-6871 Thu, 04 Feb 2021 10:06:29 +0100 ZonMw Open Competitie: medio juni nieuwe subsidieronde open https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zonmw-open-competitie-medio-juni-nieuwe-subsidieronde-open/ Medio juni 2021 kunnen innovatieve teams van onderzoekers weer een projectidee indienen voor de ZonMw Open Competitie. In de huidige situatie wordt er veel van iedereen gevraagd. Daarom bieden we aanvragers geen 2 maar 4 maanden voorbereidingstijd om na opening van de subsidieronde hun projectidee in te dienen. De deadline voor het indienen is medio oktober 2021. ZonMw Open Competitie is specifiek bedoeld voor excellente onderzoeksteams om hun onderzoekslijnen te innoveren voor wat betreft inhoud én samenwerking. Het oogmerk is ruimte creëren voor team science leidend tot synergistische, grensverleggende wetenschap van uitzonderlijke kwaliteit op het (grens)gebied van fundamenteel onderzoek naar gezondheidszorg en innovatie.

De ZonMw Open Competitie is onderdeel van de NWO financieringslijn Vrij Onderzoek. ZonMw voert deze ronde uit voor het domein van medisch onderzoek en zorginnovatie.

Meer informatie

 

 

]]>
news-6817 Thu, 21 Jan 2021 13:36:35 +0100 Cultuurverandering staat centraal op het eerste Recognition & Rewards Festival https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/cultuurverandering-staat-centraal-op-het-eerste-recognition-rewards-festival/ Morgen vindt het eerste Recognition & Rewards Festival plaats; een online evenement voor alle iedereen die geïnteresseerd is in het nieuwe erkennen en waarderen van wetenschap en wetenschappers. De dag staat in het teken van een cultuurverandering waar het Nederlandse wetenschapsveld gezamenlijk aan werkt. Het festival vindt plaats ruim een jaar na de lancering van het landelijke programma voor de brede erkenning en waardering van de verschillende talenten van wetenschappers, ‘Ruimte voor ieders talent. Jeroen Geurts, bestuurslid NWO en bestuursvoorzitter van ZonMw: “Er zijn al goede eerste stappen gezet om talent binnen de universiteiten en onderzoeksinstellingen anders te waarderen. Die komen op dit Festival uitgebreid aan bod, zodat we van elkaar kunnen leren. En natuurlijk kijken we ook vooruit en vragen we ons hardop af wat de volgende cruciale stappen zijn om tot een bredere en betere waardering van wetenschappers te komen.”

Cultuurverandering

Alle ‘Erkennen & Waarderen’-commissies van de Nederlandse universiteiten komen samen bij dit online evenement. Naast de stand van zaken en het toekomstperspectief is er aandacht voor veranderkunde, omdat cultuurverandering essentieel is voor dit onderwerp. In de middag zijn er verschillende workshoprondes, die de deelnemers virtueel kunnen bijwonen. Bijvoorbeeld over het narratief CV, een van de maatregelen waarmee succesvol getest wordt. Geurts: “De eerste bevindingen van het werken met narratieve CV’s zijn goed. De eigen kwaliteiten van een onderzoeker worden zo beter getoetst. Er is niet alleen aandacht voor het aantal publicaties van een persoon, maar ook voor andere vaardigheden zoals leiderschap en onderwijs.”

Aanmelden

Het festival wordt georganiseerd vanuit het Erkennen en Waarderen programma, een samenwerkingsverband van verschillende partijen in de Nederlandse kenniscoalitie: KNAW, NFU, NLU, NWO, VSNU en ZonMw. Deze partijen stonden ook aan de wieg van het landelijke plan om ruimte te geven aan de diverse talenten van wetenschappers. Omdat de huidige maatschappelijke uitdagingen vragen om multidisciplinaire samenwerking door wetenschappers met verschillende kwaliteiten, is er een andere manier van erkennen en waarderen nodig. Het festival is op vrijdag 22 januari van 10:00 uur tot 16:00 uur. Aanmelden of meer informatie is te vinden op de website van Recognitionrewardsfestival.

Meer informatie

 

]]>
news-6625 Mon, 07 Dec 2020 08:08:19 +0100 Nieuw Open Access publicatieplatform voor Horizon 2020 en Horizon Europe gelanceerd https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuw-open-access-publicatieplatform-voor-horizon-2020-en-horizon-europe-gelanceerd/ Vanaf december kunnen onderzoekers gratis hun publicaties open access publiceren op het nieuwe platform Open Research Europe. Het platform van de Europese Commissie moet door Horizon 2020 gefinancierd onderzoek vrij toegankelijk maken en een plek voor onderzoeksdiscussies faciliteren. Ook voor Horizon Europe onderzoekers is het platform gratis.

Het platform wordt bekostigd uit Horizon 2020 en geldt alleen voor onderzoek gefinancierd uit het Europese programma.  Het initiatief maakt het makkelijker om te voldoen aan de open access voorwaarden van de onderzoeksfinanciering. Het platform maakt onderscheid tussen zes vakgebieden: Agricultural & veterinary sciences, Engineering & technology, Humanities & the arts, Medical & health sciences, Natural sciences en Social sciences. Publiceren is gratis en inzendingen zijn mogelijk vanaf december 2020.

Meer informatie

Bron: Neth-er

 

]]>
news-6581 Mon, 30 Nov 2020 11:43:51 +0100 ZonMw zet in op meer transparantie van dierproeven en evalueert eigen Open Science beleid https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zonmw-zet-in-op-meer-transparantie-van-dierproeven-en-evalueert-eigen-open-science-beleid/ In 2021 stelt ZonMw twee nieuwe voorwaarden in die de transparantie van proefdieronderzoek en het hergebruik van de kennis ervan verder moeten vergroten. Tegelijkertijd onderzoekt ZonMw de effecten van dit beleid door ervaringen en aanbevelingen op te halen bij betrokken onderzoekers. Met deze kennis kan ZonMw haar eigen beleid aanscherpen en belanghebbenden zoals onderzoeksfinanciers en kennisinstellingen adviseren. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap financiert deze pilot. ZonMw stimuleert Open Science en stelt eisen aan de kwaliteit en relevantie van het onderzoek dat zij financiert. De eisen voor FAIR data en datamanagement moeten ervoor zorgen dat onderzoeksdata beter (her)bruikbaar worden. Om kennis vrij toegankelijk te maken en de impact ervan te vergroten, verplicht ZonMw onderzoekers ook wetenschappelijke publicaties Open Access te publiceren. Nieuw is dat ZonMw bij wijze van proef twee extra voorwaarden voor proefdieronderzoek opneemt in een aantal subsidieprogramma’s. Deze voorwaarden zijn preregistratie van het onderzoeksprotocol vooraf en publicatierichtlijnen voor de verslaglegging van de uitvoering achteraf. Meer transparantie kan voorkomen dat onnodig dubbel onderzoek met proefdieren (vermindering) gedaan wordt en dat de kwaliteit ervan (verfijning) verbeterd kan worden. Met een pilot gaat ZonMw tegelijkertijd de effecten ervan evalueren.

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap financiert deze pilot om onnodige duplicatie van proefdieronderzoek te voorkomen en meer en beter (her)gebruik van de data ervan te vergroten. Transparantie van proefdieronderzoek draagt bij aan de Vermindering, Verfijning en Vervanging (3V’s) van onderzoek met proefdieren.

Met de pilot die bestaat uit interviews en enquêtes met de betrokken onderzoekers, evalueert ZonMw zowel de uitvoering als de effecten van de nieuwe voorwaarden. De nieuwe richtlijnen moeten bijdragen aan de vermindering, verfijning en vervanging van dierproeven, waar ZonMw al 20 jaar aan bijdraagt met het onderzoeksprogramma Meer Kennis met Minder Dieren (MKMD). Ook worden de effectiviteit van de richtlijnen voor FAIR data en Open Access meegenomen in deze pilot. Met de resultaten ervan zal ZonMw haar beleid waar nodig bijstellen en aanscherpen. De inzichten worden ook gedeeld met wetenschappers, onderzoeksfinanciers en kennisinstellingen (nationaal en internationaal) en moeten concrete aanbevelingen opleveren voor deze partijen.

Meer informatie

]]>
news-6570 Wed, 25 Nov 2020 14:37:18 +0100 Vooraankondiging: najaar van 2021 nieuwe ronde ZonMw Open Competitie https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vooraankondiging-najaar-van-2021-nieuwe-ronde-zonmw-open-competitie/ In het najaar van 2021 kunnen aanvragers weer voorstellen indienen voor de ZonMw Open Competitie. De oorspronkelijke datum was februari 2021, maar door de COVID pandemie loopt de huidige ronde uit. We hebben ook voor vervolgronden maatregelen moeten nemen en het tijdpad moeten aanpassen. Meer informatie en het exacte tijdspad met deadlines volgen in 2021.

ZonMw Open Competitie is specifiek bedoeld voor excellente onderzoeksteams om hun onderzoekslijnen te innoveren voor wat betreft inhoud én samenwerking. Het oogmerk is ruimte creëren voor team science leidend tot synergistische, grensverleggende wetenschap van uitzonderlijke kwaliteit op het (grens)gebied van fundamenteel onderzoek naar gezondheidszorg en innovatie.

Meer informatie

]]>
news-6476 Tue, 10 Nov 2020 08:18:55 +0100 Systematisch literatuuronderzoek vervangt, vermindert en verfijnt proefdieronderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/systematisch-literatuuronderzoek-vervangt-vermindert-en-verfijnt-proefdieronderzoek/ Een systematische literatuuranalyse van eerder uitgevoerd proefdieronderzoek stelt onderzoekers in staat de kwaliteit en relevantie van hun eigen onderzoek te verbeteren. En dat is niet het enige voordeel. Uit een casestudie van ZonMw naar 8 jaar financiering voor systematic reviews, blijkt dat onderzoekers ook anders zijn gaan kijken naar proefdieronderzoek. En ze zijn zich bewuster geworden van de verantwoording en uitvoering van proefdieronderzoek. Een systematisch literatuuronderzoek of systematic review geeft onderzoekers een gedegen en volledig overzicht van alle literatuur op het terrein van hun onderwerp. Met die kennis kunnen ze een goede onderbouwde keuze maken voor het diermodel dat ze willen gaan toepassen in hun onderzoek, of dat ze kunnen kiezen voor een proefdiervrij alternatief. Door vooraf beter te inventariseren wat er al gedaan is en wat het beste model is voor het onderzoek, kan de medische wetenschap niet alleen onnodige herhaling van onderzoek voorkomen - ‘research waste’ -maar ook ‘animal waste’, het onnodig gebruik van proefdieren.

Proefdiervrije innovaties en kwaliteit en relevantie van proefdieronderzoek zijn belangrijke speerpunten van het ZonMw onderzoeksprogramma Meer Kennis met Minder Dieren (MKMD). In samenwerking met het expertisecentrum SYRCLE (Systematic Review Centre for Laboratory Experimention, Radboudumc) ondersteunt ZonMw sinds 2012 het gebruik van systematische literatuurstudies voor proefdieronderzoek. In de periode 2012 tot nu zijn met meer dan 1,4 miljoen euro 88 systematisch literatuurstudies gefinancierd en 21 workshops georganiseerd (ruim 385 deelnemers). SYRCLE verzorgde de workshops en ondersteunde de onderzoekers bij de opleiding en uitvoering. Na acht jaar was het tijd om de balans op te maken.

Impact op het proefdieronderzoek

Met de inzichten van de reviews maken onderzoekers andere en betere keuzen voor de opzet van hun onderzoek, de methoden en diermodellen die ze willen gaan gebruiken. Uit literatuuronderzoek blijkt namelijk dat er nog geregeld een verkeerd diermodel (bijvoorbeeld verkeerde stam) voor een onderzoeksvraag wordt gebruikt. De systematic reviews hebben ook invloed op de uitvoering en rapportage van het proefdieronderzoek. Onderzoekers die zo’n literatuuronderzoek uitvoerden, leggen bijvoorbeeld beter de kenmerken van dieren vast, rapporteren beter over de huisvesting, de gekozen behandeling en de rechtvaardiging van de keuze van het diermodel. Hoogwaardige tijdschriften zijn ook steeds meer bereid de reviews te publiceren en ze hebben steeds meer een hoge citatie-index.

Impact op de onderzoekers en hun vakgebieden

Onderzoekers die een systematic review uitvoeren met ondersteuning van SYRCLE kregen ook de kans om hun wetenschappelijke en interpersoonlijke vaardigheden verder te ontwikkelen. Ze keken na afloop vaak kritischer naar de kwaliteit en de ethische implicaties van hun eigen onderzoek en naar het preklinisch onderzoek in het algemeen. Ook collega’s en vakgenoten profiteerden van hun inzichten en kennis, zodat veranderingen in werkwijzen van onderzoeksteams mogelijk werden. In sommige gevallen leidde dit ertoe dat er geen diermodellen meer werden ingezet en was er meer oog voor proefdiervrije innovaties.
De meerwaarde van het uitvoeren van een systematisch literatuuronderzoek werd ook opgemerkt in de bredere onderzoekgemeenschap. Systematic reviews die door het programma MKMD waren gefinancierd hebben andere nationale en internationale onderzoekers aangezet om een systematisch literatuuronderzoek uit te gaan voeren en andere onderzoeksvragen te stellen.

Weerstand

Niet iedereen is overtuigd van het nut van systematic reviews. Er is hier en daar weerstand bij collega's, begeleiders, referenten en tijdschriftredacteuren. De huidige conventies en cultuur in de preklinische wetenschap lijken daarvoor de belangrijkste oorzaak te zijn. Meer voorlichting over het doel en de meerwaarde van deze reviews zou kunnen helpen. Toch zijn de meeste onderzoekers in het algemeen positief over hun literatuuronderzoek, hoewel een groot aantal zich niet had gerealiseerd hoeveel tijd zo'n project zou kosten. De steun die ze ontvingen van ZonMw en SYRCLE was daarom belangrijk.

Conclusie

Uit de casestudie naar 8 jaar financiering voor systematic reviews kunnen hoopvolle conclusies getrokken worden. Systematische literatuuranalyses voor proefdieronderzoek hebben een grote meerwaarde voor proefdieronderzoek en ander onderzoek. Ze dragen bij aan een grotere bewustwording rond betere kwaliteit van de opzet, uitvoering en rapportage van het onderzoek en de noodzaak tot grotere relevantie van onderzoek met proefdieren voor de mens. Onderzoekers die zo’n literatuuranalyse uitvoeren worden zich bewuster van de implicaties van proefdieronderzoek en proefdiervrije innovaties. Dit heeft bovendien een breder effect, naar bijvoorbeeld hun collega’s maar ook de vakgebieden waarin ze werken, zowel nationaal als internationaal.

Succes uitbouwen

Om dit succes verder uit te kunnen bouwen doen de betrokken onderzoekers een aantal aanbevelingen. Ze adviseren om ook afgestudeerden en promovendi toe te laten tot de financiering en de begeleiding door SYRCLE en kleine tot grote (met 10.000 of meer papers) systematic reviews mogelijk te maken. Met meer ondersteuning en financiering van ZonMw en SYRCLE zou de beschikbare financiering ook gerichter en efficiënter ingezet kunnen worden. En met meer voorlichting en bekendheid via workshops en in opleidingen kunnen systematic reviews een structureel onderdeel worden van onderzoek met proefdieren. De algemene conclusie is dat de module in de komende jaren voortgezet zou moeten worden met meer en meer diverse financieringsmogelijkheden.

Meer informatie

]]>
news-6459 Thu, 05 Nov 2020 10:05:40 +0100 Uitnodiging nominaties voor de Willy van Heumenprijs 2021 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/uitnodiging-nominaties-voor-de-willy-van-heumenprijs-2021/ Het Willy van Heumenfonds gaat in 2021 opnieuw de Willy van Heumenprijs toekennen. De prijs is vastgesteld op € 15.000,-, naar eigen inzicht te besteden aan het welzijn van dieren. Voor wie

In aanmerking komen wetenschappers/onderzoekers die in de afgelopen twee jaar een afgerond onderzoek hebben gepubliceerd waarmee een substantiële bijdrage is geleverd aan het vervangen, verminderen of verfijnen van dierproeven (3V’S).

Uitnodiging voor Nominaties

Nomineer uzelf of een ander. Heeft u de perfecte kandidaat voor ogen? Lever dan vóór maandag 15 februari 2021 uw nominatie aan via het e-mailadres MKMD@zonmw.nl. Dit is het e-mailadres van het programmateam Meer Kennis met Minder Dieren (MKMD) van ZonMw. Dit programmateam ondersteunt het Willy van Heumenfonds en coördineert het ophalen van de aanmeldingen.

Procedure

Van elke kandidaat ontvangen wij graag de volgende drie onderdelen:

  • CV van maximaal 2 kantjes A4;
  • Een motivering van maximaal 350 woorden. De motivering dient te onderbouwen hoe dit gepubliceerde onderzoek bijdraagt aan of impact heeft op de 3V’s;
  • De publicatie van het onderzoek als PDF.

Uit alle inzendingen zal de wetenschappelijke adviesraad van het Willy van Heumenfonds een aanbeveling doen aan het bestuur met daarop drie kandidaten. Deze kandidaten worden door het bestuur op de hoogte  gesteld. Tevens zal het bestuur een persbericht met de nominaties verzenden. Hierna besluit het bestuur aan wie de prijs wordt toegekend. Dit wordt bekend gemaakt tijdens de prijsuitreiking die plaats vindt tijdens een nader te plannen bijeenkomst in het najaar van 2021.

Informatie

]]>
news-6443 Thu, 05 Nov 2020 09:15:00 +0100 NWO-Veni van 250.000 euro voor 161 onderzoekers https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nwo-veni-van-250000-euro-voor-161-onderzoekers/ NWO heeft 161 veelbelovende jonge wetenschappers een Veni-financiering van maximaal 250.000 euro toegekend. Hiermee kunnen de laureaten gedurende drie jaar hun eigen onderzoeksideeën verder ontwikkelen. De Veni-laureaten gaan onder andere onderzoek doen naar de impact van sociale netwerken op democratie, de ontwikkeling van een biosensor die bijdraagt aan het profileren van vingersporen en schonere waterstofproductie ten behoeve van de energietransitie. Ook wordt de Veni ingezet voor onderzoek naar de relatie tussen veel voorkomende ziektes en zeldzame ziektes, metabole versterking van vaccins, en het dynamisch voorspellen, monitoren en geven van aanbevelingen voor late effecten na borstkanker.    

25 van de 161 gehonoreerde onderzoekers gaan een bijdrage leveren aan innovatie en nieuwe kennis voor de gezondheidszorg en medisch onderzoek.

De Veni is onderdeel van het NWO Talentprogramma dat ZonMw uitvoert voor het domein van Zorginnovatie en Medisch Onderzoek.

Meer informatie

Bron: NWO

 

]]>
news-6429 Wed, 04 Nov 2020 09:20:00 +0100 NWO-Vidi van 800.000 euro voor 81 ervaren onderzoekers https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nwo-vidi-van-800000-euro-voor-81-ervaren-onderzoekers/ De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft 81 ervaren onderzoekers een Vidi-financiering van 800.000 euro toegekend. Hiermee kunnen zij de komende vijf jaar een eigen, vernieuwende onderzoekslijn ontwikkelen en een onderzoeksgroep opzetten. De laureaten gaan met het geldbedrag onder andere onderzoeken welke computermodellen bijdragen aan een betere onderbouwing van beleidsbeslissingen voor klimaataanpassingen. De Vidi wordt ook ingezet om een systeem te ontwikkelen waarmee robots zich bewust worden van hun fysieke beperkingen, zelfs na beschadigingen. Een ander onderzoek zal zich richten op de ontwikkeling van nieuwe computermodellen die hartritmestoornissen beter behandelbaar zullen maken.

15 van de 81 gehonoreerde onderzoekers gaan een bijdrage leveren aan innovatie en nieuwe kennis voor de gezondheidszorg en medisch onderzoek.

De Vidi is onderdeel van het NWO Talentprogramma dat ZonMw uitvoert voor het domein van Zorginnovatie en Medisch Onderzoek.

Meer informatie

Bron: NWO

]]>
news-6097 Tue, 01 Sep 2020 12:07:00 +0200 Proefdiervrije innovaties voor beter COVID-19 onderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/proefdiervrije-innovaties-voor-beter-covid-19-onderzoek/ Met financiering van het ministerie van VWS starten deze zomer 40 onderzoeksprojecten naar de coronapandemie en de gevolgen ervan. Er is snel en veel kennis nodig over het SARS-CoV-2 virus en de ziekte COVID-19. Proefdiervrije modellen kunnen daarbij helpen omdat de resultaten beter vertaalbaar zijn naar de mens en sneller resultaten op kunnen leveren. Vijf projecten gaan daarom aan de slag met proefdiervrij onderzoek. In april van dit jaar stelde het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 40 miljoen euro beschikbaar aan ZonMw en NWO voor onderzoek naar de coronapandemie en de gevolgen ervan voor onze samenleving, zoals de ziekte COVID-19. De onderzoeksresultaten moeten zo snel mogelijk beschikbaar komen voor iedereen die daar belang bij heeft: artsen en verpleegkundigen, landelijke en gemeentelijke overheden, hulpverleners en burgers. Met proefdiervrije innovaties kan onderzoek beter en sneller gedaan worden omdat de resultaten beter vertaalbaar zijn naar de mens. En dat is juist nu van levensbelang. De commissie van het ZonMw-onderzoeksprogramma ‘Meer Kennis met Minder Dieren’ stelde daarom extra geld beschikbaar om onderzoek met dergelijke proefdiervrije innovaties binnen het onderzoeksprogramma COVID-19 mogelijk te maken en selecteerde vijf projecten.  “Ik ben trots op de geleverde prestatie van alle betrokkenen, aanvragers en beoordelaars, omdat er in korte tijd heel veel werk is verzet” zegt Dick Tommel, voorzitter van de commissie Meer Kennis met Minder Dieren.

Stichting Proefdiervrij

Ook Stichting Proefdiervrij stelde budget beschikbaar voor deze subsidieoproep. “Voor onderzoek naar COVID-19 worden veel dierproeven gedaan. Dat gaan we hoogstwaarschijnlijk terugzien in de cijfers”, zegt Debby Weijers van Proefdiervrij, “We willen met dit initiatief graag bijdragen aan COVID-19-onderzoek zonder dierproeven. Juist voor deze ziekte – en vergelijkbare ziekten in de toekomst – hopen we veel te bereiken met humane modellen. Deze modellen laten namelijk nauwkeuriger zien hoe de ziekte verloopt bij mensen. Ook kunnen we met humane modellen onderzoek personaliseren: door bijvoorbeeld stamcellen of computersimulaties gebaseerd op patiëntdata te gebruiken. Zo kunnen we beter onderzoeken waarom het virus bepaalde groepen zieker maakt dan andere groepen. Diermodellen gaan geen antwoord geven op deze en andere vragen”.

Voorbeeldprojecten

In deze speciale ronde, ingebed in de COVID-19 subsidieoproepen, zijn 5 projecten geselecteerd die breder gebruik van bestaande proefdiervrije innovaties of de ontwikkeling van nieuwe proefdiervrije innovaties mogelijk gaan maken.

Een pufje heparine tegen besmetting met corona? – Theo Geijtenbeek (Amsterdam UMC)

Professor Theo Geijtenbeek, hoogleraar Moleculaire en Cellulaire Immunologie aan het Amsterdam UMC, gaat het onderzoek leiden naar de mogelijk preventieve werking van het antistollingsmiddel laag moleculair gewicht heparine tegen SARS-CoV-2. COVID-19 patiënten krijgen nu al direct bij ziekenhuisopname heparine toegediend door middel van injecties om bloedstolsels te voorkomen. Maar Geijtenbeek en zijn groep ontdekten dat dit middel ook de binding van het virus aan cellen blokkeert en daardoor infectie voorkomt. Zij willen nu onderzoeken of het inhaleren van heparine preventief kan werken zodat bijvoorbeeld zorgpersoneel zich met een heparine-inhalatie kan beschermen tegen besmetting. De eerste stap in het onderzoek is innovatief, zegt een trotse Geijtenbeek. Vrijwilligers worden gevraagd heparine te inhaleren via de neus. Vervolgens halen de onderzoekers wat cellen van het neusslijmvlies weg (zoals bij een coronatest) en stellen die cellen vervolgens bloot aan het virus om de antivirale werking van heparine te onderzoeken. Geijtenbeek: “We willen dit op deze manier doen om dierproeven te vermijden en eerder naar de klinische fase kunnen gaan. En tijd is belangrijk bij deze pandemie”. Daarnaast zal de onderzoeksgroep gebruik maken van een dynamisch humaan celmodel om de werking van heparine op infectie van het coronavirus verder te kunnen onderzoeken.

Een breed toepasbaar dynamisch celmodel – Robbert Rottier (Sophia Kinderziekenhuis)

Een dynamisch celmodel is een onderzoeksopzet waar ook het consortium onder leiding van Robbert Rottier, senior-onderzoeker bij de longafdeling van het Sophia Kinderziekenhuis, mee aan de slag gaat. Voor het huidige corona-onderzoek wordt veel gebruik gemaakt van statische longsystemen. Het nadeel van deze modellen is dat ze maar in beperkte mate de werking van longcellen in een mens nabootsen. Daarom gaat het team van Rottier samen met professor Roman Truckenmüller van de Universiteit Maastricht, en het MERLN instituut een gesloten dynamisch systeem maken. Ze zullen een bestaande bioreactor gebruiken om tegelijkertijd menselijke cellen te kweken van zowel het epitheel van luchtwegen als van bloedvaten. Door er ‘microfluids’ doorheen te sturen ontstaat een dynamisch systeem. Daarmee kan het ontstaan en verloop van virale infecties zoals COVID-19 beter bestudeerd worden. Door de samenwerking met Truckenmüller, expert op het gebied van nanotechnologie en biochips, en het MERLN instituut kan dit systeem ook snel op commerciële schaal gemaakt worden en beschikbaar gesteld worden aan laboratoria. Het team werkt ook aan een protocol zodat het model zonder extra training toegepast kan worden. Volgens Rottier heeft het werken aan proefdiervrije innovaties bijkomende voordelen: “Sinds we aan dit soort innovaties werken, zoeken we binnen de onderzoeksgroep steeds meer naar alternatieven en is bij ons het gebruik van proefdieren gedaald”.

Humane celmodellen combineren met genetische kenmerken – Jeffrey Beekman (UMC Utrecht)

Het werken aan proefdiervrije innovaties kan onderzoekers bewuster maken van manier waarop zij onderzoek doen. Dat ondervond ook professor Jeffrey Beekman, hoogleraar cellulaire ziektemodellen aan het UMC Utrecht: “Hiervoor was ik nog niet zo bezig met proefdiervrij onderzoek, de subsidieoproep en het schrijven van de aanvraag hebben me daar bewuster van gemaakt. Ik heb nu nog meer oog voor de materialen waar ik mee werk, zoals de menselijke cellen die afkomstig zijn van individuen en het serum dat ik gebruik om de cellen te laten groeien. Die zijn vaak van dierlijke oorsprong.” Voor onderzoek naar COVID-19 gaan Beekman en zijn onderzoeksteam celmodellen inzetten om te bestuderen hoe in vivo de corona-infectie op verschillende organen inwerkt: bovenste luchtwegen (neus), onderste luchtwegen (longen), darmen en nieren. “Door deze modellen te combineren met de unieke genetische kenmerken van de donoren van deze cellen, kun je de verschillende weefsels vergelijken en op het spoor komen van factoren die van invloed zijn op de effecten van het coronavirus en op de werkzaamheid van medicijnen”, vertelt Beekman, “dat is juist in het geval van COVID-19 belangrijk omdat het virus verschillende organen aantast”.

Microchips als mini-patiënt met COVID-19 – Andries van der Meer (Universiteit Twente)

Hoe kun je een COVID-19 patiënt nabootsen zodat je kunt onderzoeken waarom sommige patiënten bloedstollingen ontwikkelen? Dat was de vraag waarmee Andries van der Meer, onderzoeker Toegepaste Stamcel Technologie aan de Universiteit Twente, en zijn team aan de slag gaan. 10-30% - van de mensen die met COVID-19 in het ziekenhuis terecht komen ontwikkelen bloedstollingen. Daardoor heeft juist deze groep mensen een veel slechtere prognose. De basis voor het project is een door de Universiteit Twente ontwikkeld model van minibloedvaten op een microchip. Door aan dit model bloedplasma van patiënten toe te voegen, hopen Van der Meer en zijn team modellen van COVID-19 patiënten te kunnen ontwikkelen. Met deze modellen kan het ontstaan van bloedstollingen nagebootst worden. Om dit mogelijk te maken zochten ze de samenwerking met Saskia Middeldorp, hoogleraar Inwendige Geneeskunde van het Amsterdam UMC en Christine Mummery, hoogleraar Ontwikkelingsbiologie van het LUMC. Voor het onderzoek is het essentieel dat er materiaal van verschillende patiënten, met en zonder COVID-19, gebruikt wordt. Want waarom heeft de ene COVID-19 patiënt wel last van deze stolsels en zuurstofgebrek en andere niet? Deze individuele modellen functioneren als mini-patiënten waarop in een tweede fase behandelingen en medicijnen getest kunnen worden.
Voor Van der Meer is het gebruik van deze humane modellen een logische stap: “De technologie heeft zich de afgelopen 5 á 10 jaar zo ontwikkeld dat we nu modellen kunnen maken die dicht bij de mens staan en daardoor ook weer een snelle ‘turn-over’ kunnen maken naar patiënten. De reflex om bij medisch onderzoek diermodellen in te zetten is diepgeworteld. Maar met het extra gereedschap dat we nu hebben kunnen we spannende dingen doen die meerwaarde hebben en proefdiervrij zijn”.   

Beter inzicht in longschade door COVID-19 – Pieter Hiemstra (LUMC)

Patiënten herstellen langzaam van COVID-19 en het lijkt erop dat zowel het virus zelf als de reactie van het afweersysteem op het virus schade veroorzaakt aan de longblaasjes. Hoe reageren de cellen die de luchtwegen en longblaasjes bekleden, de epitheelcellen, op het virus en hoe draagt die reactie bij aan de longschade? Dat zijn de vragen waarmee Pieter Hiemstra, hoogleraar Celbiologie en Immunologie van Longziekten samen met collega’s van het LUMC, aan de slag gaat. Voor het onderzoek gaat het team gebruik maken van beproefde humane celmodellen, organoïden en conventionele kweekmodellen. In de eerste fase worden van onder andere de neus en de longblaasjes epitheelcellen gekweekt om te kijken wat het virus doet met de verschillende celtypen.

]]>
news-6090 Mon, 31 Aug 2020 08:47:45 +0200 Open Access: meer impact van onderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/open-access-meer-impact-van-onderzoek/ Open Access publiceren zorgt ervoor dat onderzoek snel en makkelijk toegankelijk is. Tijdens de coronapandemie is meer dan ooit gebleken dat dit belangrijk is. Artsen en patiënten bijvoorbeeld zoeken naar informatie over de behandeling van COVID-19. Om de impact van kennis te verder vergroten, verscherpt ZonMw met ingang van 1 januari 2021 de richtlijnen voor Open Access. Wat verandert er? Beter onderzoek en meer impact door Open Access

Het snel en toegankelijk delen van publicaties en data (Open Access) helpt de wetenschap, de gezondheidszorg en het onderwijs vooruit. Artsen, patiënten, beleidsmakers en praktijkprofessionals kunnen meteen gebruik maken van de meest recente inzichten en data. De kwaliteit van onderzoek en data verbetert omdat collega’s meteen mee kunnen kijken en experimenten kunnen reproduceren in hun eigen lab. En onderzoekers kunnen beter samenwerken, nationaal en internationaal. Het wordt ook eerder duidelijk wat wel en niet werkt zodat onderzoek bijgesteld of gestopt kan worden. Het is grotendeels aan Open Access publicaties te danken geweest dat snel aangetoond kon worden dat de werking en veiligheid van chloroquine en hydroxychloroquine als behandeling voor COVID-19-patiënten onvoldoende is. Jeroen Geurts, voorzitter van het bestuur van ZonMw: “De coronapandemie heeft extra scherp gemaakt waarom Open Access publiceren van belang is”.

Implementatie van Plan S

Al sinds 2013 verplicht ZonMw onderzoekers om alle publicaties die voortkomen uit onderzoek dat geheel of gedeeltelijk door ZonMw gesubsidieerd is, Open Access beschikbaar te stellen. Uit een onderzoek van het Centre for Science and Technology Studies (CWTS) blijkt dat dit in 2018 al lukte voor 60% van de publicaties. ZonMw wil deze stijgende lijn sterker doorzetten. Medio 2019 heeft ZonMw zich achter Plan S voor Open Access geschaard. Dit plan is opgesteld door cOAlition S, een samenwerkingsverband van internationale subsidieverstrekkers, met als doel om 100% Open Access te bereiken. ZonMw gaat, net als NWO, dit jaar de richtlijnen van Plan S implementeren.

Direct 100% Open Access vanaf 1 januari 2021

De principes van Plan S gelden voor alle subsidieoproepen die ZonMw publiceert vanaf 1 januari 2021. In vergelijking met 2020 scherpt ZonMw de richtlijnen dus verder aan. In de praktijk komt het er onder andere op neer dat er gratis toegang is tot de publicaties en er geen embargotermijn is tussen de datum van publicatie in een tijdschrift en de vrije toegankelijkheid van de publicatie online. Ook wordt publiceren mogelijk onder een open Creative Commons licentie waardoor resultaten verspreid/hergebruikt kunnen worden en wordt gericht op het behoud van auteursrechten door auteurs of hun instituten.

Drempels op de weg

Veel onderzoekers publiceren al Open Access maar nog niet in alle gevallen en ook niet altijd ‘direct’. De implementatie van Plan S zal dus voor onderzoekers van ZonMw-projecten kansen bieden maar ook drempels opwerpen. Onderzoekers lopen er onder andere tegenaan dat er voor Open Access publiceren soms hoge bedragen betaald moet worden. Daar wordt momenteel aan gewerkt, onder meer door landelijke afspraken van universiteiten met uitgevers. Ook ZonMw kijkt naar mogelijkheden om hier oplossingen voor te vinden. Rob Diemel, ZonMw coördinator Open Science: ”ZonMw wil Open Access stimuleren via meerdere routes, waarbij projectleiders zelf een keuze kunnen maken. Zo kunnen aanvragers in nieuwe rondes vanaf 2021 in hun projectbegroting budget opnemen voor publicatie via de zogeheten volledig gouden route (direct gratis en voor iedereen toegankelijke publicatie). Ook faciliteren we de groene route door onderzoekers toegang te bieden tot een wereldwijd veelgebruikt repository. Dit leidt tot snellere verspreiding van onderzoeksresultaten en biedt de onderzoekers meer zichtbaarheid.”

Open Access om kennis in de maatschappij te benutten

Ondanks dat de transitie van publiceren achter betaalmuren naar Open Access een lastig proces is, ziet Jeroen Geurts ook dat onderzoekers Open Access steeds meer omarmen: “Onderzoekers voelen natuurlijk ook de noodzaak om hun bevindingen maatschappelijk te laten benutten. Je ziet bij de COVID-19 onderzoeksprogramma’s dat er heel veel expertise is in Nederland om de negatieve effecten, medisch en niet-medisch, van COVID-19 tegen te gaan. Snelle toegang tot elkaars onderzoek en daar gebruik van kunnen maken, is voor onderzoekers, zeker wanneer ze werken in een race tegen de klok, van levensbelang.”

Erkennen en waarderen

Open Access vraagt ook om een andere manier van erkennen en waarderen van onderzoekers. Open Access publicaties zijn beter vindbaar, worden vaker geciteerd en hebben een groter bereik. Het is belangrijk dat onderzoekers worden gewaardeerd om de kwaliteit van hun onderzoek en het belang ervan voor wetenschap en/of maatschappij, en niet om omstreden indicatoren zoals de journal impact factor en H-index. Daarom worden de principes van DORA (Declaration on Research Assessment) vanaf 2021 toegepast in de beoordeling en selectie van ZonMw-subsidieaanvragen. Dat moet leiden tot een andere manier van erkennen en waarderen van onderzoekers.

Verplichten maar ook informeren en faciliteren

In de loop van 2020 zal ZonMw vooral bezig zijn om de richtlijnen van Plan S te implementeren en onderzoekers en projectteams te informeren en adviseren over het Open Access publiceren van hun onderzoek. Ook zal het ZonMw Open Access-team deze implementatie faciliteren door de richtlijnen in de processen op te nemen en de ZonMw-medewerkers goed voor te bereiden op deze veranderingen, zodat zij aanvragers kunnen helpen. Op de ZonMw-website is alle informatie te vinden en uiteraard kan iedereen die vragen heeft, terecht bij de medewerkers van het Open Access-team.

Meer informatie

]]>
news-5885 Thu, 02 Jul 2020 16:07:13 +0200 NWO maakt implementatierichtlijnen Plan S bekend https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nwo-maakt-implementatierichtlijnen-plan-s-bekend/ Deze week maakte NWO haar beleid voor open access publiceren bekend. De richtlijnen van PlanS zullen van toepassing zijn op subsidieoproepen die NWO vanaf 1 januari 2021 zal publiceren. Deze regels gaan dus ook gelden voor een aantal programma’s van ZonMw. Het gaat dan om de Talentprogramma’s (Veni, Vidi en Vici), Rubicon en de ZonMw Open competitie. Over het open access beleid dat gaat gelden vanaf 1 januari 2021 voor alle andere subsidieoproepen van ZonMw, zullen we u binnenkort informeren.

Lees het nieuwsbericht op de website van NWO

]]>
news-5839 Wed, 24 Jun 2020 09:19:13 +0200 Zes onderzoekers beloond met hoogste onderscheidingen in de Nederlandse wetenschap https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zes-onderzoekers-beloond-met-hoogste-onderscheidingen-in-de-nederlandse-wetenschap-2/ Zes wetenschappers ontvangen dit jaar de hoogste onderscheidingen in de Nederlandse wetenschap. Dit jaar ontvangen prof. dr. Nynke Dekker, prof. dr. ir. Jan van Hest, prof. dr. Pauline Kleingeld en prof. dr. Sjaak Neefjes de Spinozapremie. Prof. dr. Linda Steg en prof. dr. Ton Schumacher krijgen de Stevinpremie. De laureaten krijgen ieder 2,5 miljoen euro, te besteden aan wetenschappelijk onderzoek en activiteiten met betrekking tot kennisbenutting. De onderzoekers ontvangen de premie voor hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk. Bij beide premies staat de kwaliteit van de onderzoeker voorop; waar bij de Spinozapremie de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken, honoreert de Stevinpremie in de eerste plaats de maatschappelijke impact.

Uitreiking premies in september 2020

De feestelijke uitreiking van de Spinozapremies en Stevinpremies vindt plaats op woensdag 30 september. Tijdens de uitreiking geven de Spinoza- en Stevinlaureaten inzicht in de inhoud van hun onderzoek en wordt duidelijk waarvoor ze de premie willen inzetten.

Meer informatie

Bron: NWO

]]>
news-5568 Tue, 14 Apr 2020 12:30:56 +0200 18 startende wetenschapstalenten naar buitenlandse topinstituten met Rubicon https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/18-startende-wetenschapstalenten-naar-buitenlandse-topinstituten-met-rubicon/ 18 onlangs gepromoveerde onderzoekers gaan onderzoek doen aan buitenlandse onderzoeksinstellingen met een Rubicon-financiering van NWO. Het programma Rubicon is bedoeld om jonge, veelbelovende wetenschappers de mogelijkheid te geven internationale onderzoekservaring op te doen. Ze onderzoeken onder andere hoe de eerste tekenen van Alzheimer beter gedetecteerd kunnen worden, de rol van stress bij pijn, hoe planten huidmondjes maken en het proces van zinkende delta’s wordt bestudeerd.

Tien van de 18 projecten gaan een bijdrage leveren aan gezondheidsonderzoek en zorginnovatie:

Sneller en efficiënter medicijnonderzoek

  • Dr. R.P.A. (Ruben) van Eijk (m), Universitair Medisch Centrum Utrecht -> Verenigde Staten, Stanford University, Center for Innovative Study Design, 12 maanden.Het ontwikkelen van medicijnen kost veel tijd en geld. De onderzoeker innoveert wiskundige modellen om sneller te bepalen of een experimenteel middel werkt én veilig is. Hierdoor kunnen onderzoekers in de toekomst hun beschikbare middelen efficiënter besteden.

Eerste tekenen van Alzheimer opsporen met digitale, hoogfrequente metingen

  • Dr. R. J. (Roos) Jutten (v), Amsterdam UMC -> Verenigde Staten, Harvard University, Massachusetts General Hospital, Department of Neurology, 24 maanden. Inzicht in vroege afwijkingen door Alzheimer is essentieel voor onderzoek naar preventieve behandelingen. Het doel van mijn onderzoek is om de allereerste geheugenproblemen die ontstaan door Alzheimer beter te detecteren met nieuwe computertests die hoogfrequent bij mensen thuis worden afgenomen.

Klokje rond eten?

  • Dr. I.W.K. (Imre) Kouw (v), Universiteit Maastricht -> Australië, Royal Adelaide Hospital, ICU Research, 24 maanden. Intensive care patiënten worden meestal continu gevoed en gaan sterk achteruit tijdens opname. Eten gedurende 24 uur heeft negatieve effecten bij gezonde mensen. De onderzoeker bekijkt hoe sondevoeding op gezette tijden de bloedsuikerspiegels en maag-darmfunctie beïnvloedt bij intensive care patiënten.

Het beroepsprofiel van de eosinofiel

  • Dr. S.T.T. (Sjoerd) Schetters (m), Amsterdam UMC -> België, Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB), Inflammation Research Center, Gent, 24 maanden. Astma wordt vaak veroorzaakt door eosinofielen, afweercellen die schade veroorzaken aan de long. Nieuwe medicijnen treffen deze cellen, maar het is duidelijk dat sommige eosinofielen ook een weldoende rol kunnen spelen in ons lichaam. De onderzoeker gaat uitzoeken of verschillende soorten eosinofielen aanwezig zijn bij ziekten zoals astma en of het wel veilig is deze allemaal uit te schakelen.

Pijn & Stress: Van het verleden naar het heden

  • Dr. A. (Aleksandrina) Skvortsova (v), Universiteit Leiden -> Canada, McGill University, Pain Genetics Lab, 24 maanden Onze pijngevoeligheid wordt door eerdere ervaringen beïnvloed. Dit project onderzoekt wat de rol van stress is in het verband tussen pijn in het verleden en het heden en of de pijnervaring kan worden verminderd door stress te verminderen.

Schildklierhormoon en suikerstofwisseling in de lever

  • Dr. A.H. (Anne) van der Spek (v), Amsterdam UMC, Locatie AMC -> Verenigde Staten, Cornell University, Weill Cornell Medicine, 15 maanden. Schildklierpatiënten hebben een grotere kans op suikerziekte. De relatie tussen schildklierhormoon en suikerstofwisseling in mensen is nog niet duidelijk. De onderzoeker gaat in menselijke levercellen het effect van veranderingen in het schildklierhormoon op de verwerking van suiker bestuderen.

Bescherming tegen plotse hartdood voor wie het echt nodig heeft

  • Dr. F.V.Y. (Fleur) Tjong (v), Universiteit van Amsterdam -> Verenigde Staten, Stanford University, Stanford Medical School Cardiovascular Medicine, 12 maanden. Een ICD wordt geïmplanteerd om het hart te ‘resetten’ als het zodanig op hol slaat dat een patiënt anders overlijdt. Niet altijd is duidelijk wie écht risico loopt. Artificial-Intelligence kan helpen dit te bepalen, en een leidraad vormen voor behandeling.

Een prothese met gevoel, hoe voelt dat?

  • C.S. (Ceci) Verbaarschot, MSc (v), Radboud Universiteit -> Verenigde Staten, University of Pittsburgh, Rehab Neural Engineering Labs, 24 maanden. Tegenwoordig zijn er prothesen waarmee men kan bewegen en voelen. Deze kunstmatige tastzin wordt bereikt via elektrische stimulatie van de hersenen. Hoe dit voelt en welke eigenschappen van gevoel kunnen worden bereikt via hersenstimulatie, zal in dit project worden onderzocht.

Hoe beïnvloeden darmbacteriën onze reactie op medicatie?

  • Dr. C.G.P. (Carlos) Voogdt (m), Universiteit Utrecht -> Duitsland, EMBL, Heidelberg, 24 maanden. Darmbacteriën kunnen ingenomen medicijnen veranderen voordat deze hun doel bereiken. De onderzoeker gaat achterhalen welke bacteriën hiervoor verantwoordelijk zijn, hoe zij dit precies doen en wat het gevolg is van deze bacteriële activiteit voor onze darmcellen.

Towards precision psychiatry

  • Dr. T. (Thomas) Wolfers (m), Radboud Universiteit -> Verenigde Staten, Harvard University Medical School & Boston Children’s Hospital, Boston, 24 maanden. Het begrijpen van mechanismes die ten grondslag liggen aan een psychisch probleem is een vereiste om behandelingen te verbeteren. Door mijn nieuwe methode zullen wij in staat zijn om mechanismes voor iedere afzonderlijke patiënt in kaart te brengen.

Meer informatie

 

bron: NWO

]]>
news-5564 Tue, 14 Apr 2020 10:41:37 +0200 NWO past planning Talentprogramma’s aan wegens coronacrisis https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nwo-past-planning-talentprogrammas-aan-wegens-coronacrisis/ NWO heeft de planning van de Talentprogramma’s Rubicon, Veni, Vidi en Vici aangepast. Op deze manier kan NWO waarborgen dat aanvragers van financiering over een gelijk speelveld blijven beschikken en dat transparante en zorgvuldige beoordeling mogelijk blijft. NWO vindt aanpassing van de planning noodzakelijk. Alle betrokkenen bij het aanvraag- en beoordelingsproces hebben daardoor voldoende tijd en ruimte om hun werk te doen. Niet alleen de beschikbaarheid van aanvragers maar ook die van referenten van onderzoeksvoorstellen en leden van beoordelingscommissies staat onder druk door de maatregelen die zijn ingesteld vanwege het coronavirus. Ook moeten NWO-medewerkers het proces op een adequate manier kunnen begeleiden.

Meer informatie

]]>
news-5490 Thu, 26 Mar 2020 18:18:16 +0100 Extra geld voor creatieve oplossingen coronavirus (COVID-19) https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/extra-geld-voor-creatieve-oplossingen-coronavirus-covid-19/ Het ministerie van VWS stelt extra geld beschikbaar om creatieve oplossingen te faciliteren met betrekking tot het coronavirus (COVID-19). De pandemie heeft een grote impact op de zorg en samenleving. Op korte termijn zijn daarom oplossingen nodig voor praktische problemen in en buiten ziekenhuizen.

UPDATE 14-04-2020: deze regeling is inmiddels gesloten. Indienen is niet meer mogelijk.

Praktische uitdagingen

De komende weken en maanden leidt de coronacrisis tot allerlei praktische uitdagingen in de zorg en de samenleving. De vraag is hoe we in deze tijd goede zorg en ondersteuning kunnen blijven bieden. Praktische uitdagingen zijn bijvoorbeeld tekorten aan bepaalde materialen in ziekenhuizen, maar ook de zorg en ondersteuning aan kwetsbare mensen. Ook staan onze zorg- en hulpverleners voor de uitdaging om hun werk zo goed mogelijk te kunnen blijven doen.

Creatieve oplossingen

Creatieve oplossingen zijn nodig voor praktische technologische zaken in de (ziekenhuis)zorg, zoals medische hulpmiddelen. Anderzijds zijn er oplossingen nodig om kwetsbare groepen en hun zorg- en hulpverleners te helpen bij het bieden van de juiste zorg en ondersteuning.

Bedrijven of organisaties die een creatieve oplossing willen uitwerken of uitvoeren komen in aanmerking voor ofwel een startimpuls of een projectimpuls. Daarbij gaat het om oplossingen die buiten reguliere zorg- en welzijnsactiviteiten vallen. Een belangrijke voorwaarde voor deze projectimpuls is dat de creatieve oplossing voorziet in de behoefte van de doelgroep, zoals ziekenhuispersoneel. Dit moet blijken uit de samenstelling van het projectteam.

Financiële impuls aanvragen

Er zijn twee financiële impulsen beschikbaar.

  1. Een startimpuls van maximaal € 7.500,- (inclusief BTW). Deze impuls is bedoeld voor het uitwerken en eventueel toepassen of piloten van een idee.
  2. Een projectimpuls van € 7.500,- tot € 15.000,- (inclusief BTW). Belangrijke voorwaarde voor deze projectimpuls is dat de creatieve oplossing voorziet in de behoefte van de doelgroep.

Alle in Nederland gevestigde rechtspersonen kunnen een offerte indienen die past binnen de kaders van deze regeling.

Meer informatie

Kijk voor meer informatie, de aanvraagprocedure en de voorwaarden op de pagina Creatieve oplossingen aanpak coronavirus (COVID-19).

]]>
news-5462 Thu, 19 Mar 2020 08:26:35 +0100 Replicatiestudies derde ronde: belangrijk onderzoek opnieuw doen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/replicatiestudies-derde-ronde-belangrijk-onderzoek-opnieuw-doen/ Voor de derde keer financieren NWO en ZonMw projecten waarmee onderzoek van anderen opnieuw wordt uitgevoerd. Ditmaal gaat het om zeven studies uit de gezondheids-, sociale en geesteswetenschappen. Door financiering van replicatie willen NWO en ZonMw bijdragen aan het vergroten van transparantie van onderzoek en aan de kwaliteit van het rapporteren van resultaten. Het gaat hier om ‘hoeksteenonderzoek’ waarvan de resultaten in het verleden de basis vormden voor vervolgonderzoek of een belangrijke plaats hebben ingenomen in onderwijs, beleidsvorming of het publieke debat.

Meer informatie

]]>
news-5445 Fri, 13 Mar 2020 14:54:39 +0100 Interviews subsidierondes NWO opgeschort, NWO-evenementen afgelast https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/interviews-subsidierondes-nwo-opgeschort-nwo-evenementen-afgelast/ NWO ziet zich gezien de maatregelen om het coronavirus in te dammen genoodzaakt enkele maatregelen rond het subsidieproces te nemen. Wij doen dit omdat wij het belangrijk vinden om kandidaten, commissieleden en medewerkers niet te vragen om activiteiten te ondernemen die afgeraden worden door het kabinet en omdat wij ons de impact van onze beslissingen over aanvragen realiseren en daarom ook zeer zorgvuldig willen zijn. Door de vele terechte afzeggingen wordt dat laatste steeds moeilijker.

Interviewrondes opgeschort

NWO heeft besloten met onmiddellijke ingang de interviewrondes voor de lopende subsidierondes, zoals de Vidi, op te schorten. Voor zover het zich nu laat aanzien, zullen de interviews enkele maanden worden uitgesteld. ZonMw verwacht vooralsnog om op 25 maart de kandidaten te kunnen informeren over wie voor een interview wordt uitgenodigd.

Meer informatie

]]>