ZonMw tijdlijn Open Science https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Open Science nl-nl Sun, 13 Jun 2021 05:53:06 +0200 Sun, 13 Jun 2021 05:53:06 +0200 TYPO3 news-7336 Fri, 11 Jun 2021 09:34:00 +0200 Parel voor onderzoek naar het hart als defibrillator https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/parel-voor-onderzoek-naar-het-hart-als-defibrillator/ Op 10 juni ontving dr. Daniël Pijnappels (LUMC) een Parel voor zijn onderzoek naar het hart als defibrillator. Het begon met de ingeving dat het hart zelf een ritmestoornis zou moeten kunnen stoppen. Mede dankzij een ZonMw-subsidie is dat inmiddels bij proefdieren gelukt: het hart herstelt het gezonde hartritme met zelfopgewekte elektriciteit. Pijnappels’ onderzoek richt zich onder meer op boezemfibrilleren, een hartritmestoornis waar ruim 300.000 Nederlanders last van hebben. De behandeling bestaat onder andere uit medicijnen. Bij onvoldoende resultaat kan het normale hartritme hersteld worden door het toedienen van een elektrische schok (cardioversie). Dit is pijnlijk en daarom moeten patiënten hiervoor eerst in het ziekenhuis in slaap worden gebracht. Helaas is het effect van de procedure vaak tijdelijk, waardoor herhaling nodig is.

Pijnloos stoppen

Het zou veel mooier zijn als het hart zelf in staat was om de hartritmestoornis te herstellen, bedacht bioloog dr. Daniël Pijnappels (LUMC) in 2011. Dat moest in principe mogelijk zijn door gebruik te maken van de elektriciteit die het hart normaal gesproken opwekt om de hartspier te laten samentrekken. ‘Het hart als defibrillator zou pijnloos zijn voor de patiënt, want van de elektrische stroompjes die elke hartslag vergezellen merk je ook niets’, licht hij toe. De vraag was: hoe kun je het hart zo sturen dat het op het juiste moment en de juiste plek de benodigde elektriciteit opwekt? Pijnappels vond het antwoord in lichtgevoelige eiwitten afkomstig van algen.

Eiwitten uit algen

Met een nieuwe methode genaamd optogenetica is het mogelijk om lichtgevoelige eiwitten in cellen in te brengen. ‘Vervolgens kun je een specifiek proces in de cel sturen met licht’, legt Pijnappels uit. ‘Zo kun je met bepaalde lichtgevoelige eiwitten afkomstig uit algen met licht beïnvloeden wanneer en waar de hartcellen elektriciteit produceren en hoeveel.’ Pijnappels bemachtigde een Vidi-subsidie van ZonMw, waarna een team van onder meer wiskundigen, ingenieurs, biologen en artsen aan de slag ging.

LED-lampje

Na succesvolle experimenten met hartcellen in een kweekschaaltje volgde de stap naar een dier. Dat vroeg om een speciaal LED-lampje: met voldoende lichtopbrengst, maar wel heel klein en zonder veel warmteproductie. ‘De afdeling Micro-elektronica van de TU Delft wilde ons hierbij helpen’, vertelt Pijnappels. En met succes: de ingenieurs ontwikkelden in rap tempo het benodigde lampje. Daarmee kon de stap naar een levende rat gezet worden. ‘Het was een geweldig moment toen bleek dat het inderdaad mogelijk was de hartritmestoornis automatisch te beëindigen, zonder een zware elektrische schok’, zegt Pijnappels.

Vervolgonderzoek

Uiteindelijk is het natuurlijk de bedoeling dat patiënten van de behandeling gaan profiteren. Pijnappels is daarom druk bezig met vervolgonderzoek, waarvoor onder andere een grote Europese subsidie is verkregen. ‘Het liefst willen we het hart laten defibrilleren zonder dat daarvoor een LED-lampje nodig is’, licht hij toe. ‘In plaats van licht zou dan het optreden van de hartritmestoornis zelf de trigger moeten zijn. Dan is het hart echt een biologische defibrillator geworden.’

Meer informatie

 

]]>
news-7328 Mon, 31 May 2021 16:03:21 +0200 Oproep voor Podium: ‘De waarde van AI voor de bio-ethiek’ https://nvbioethiek.wordpress.com/2021/05/26/oproep-voor-podium-de-waarde-van-ai-voor-de-bio-ethiek/ Kunstmatige intelligentie (AI) speelt een toenemende rol in ons dagelijks leven. Zoekmachines, chatbots en digitale assistenten worden bijvoorbeeld alle aangestuurd door AI-technieken. Zelfs de ethiek zou volgens sommigen kunnen profiteren van deze technologie door de ontwikkeling van kunstmatige morele adviseurs. De NVBe brengt binnenkort een preadvies uit: “Siri, wat adviseer jij? Over het gebruik van kunstmatige intelligentie voor morele oordeelsvorming”. Katleen Gabriels zal haar preadvies presenteren tijdens het NVBe jaarsymposium op 11 juni. news-7103 Thu, 01 Apr 2021 10:05:59 +0200 Vragen en ondersteuning bij de oproep Citizen Science voor Gezondheid en Zorg https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vragen-en-ondersteuning-bij-de-oproep-citizen-science-voor-gezondheid-en-zorg/ Heeft u vragen over de subsidieoproep of bent u op zoek naar een geschikte samenwerkingspartner? ZonMw en Health~Holland organiseren zowel een matchmakingbijeenkomst als spreekuren waarin we u verder kunnen helpen. Bovendien staan onze adviseurs u graag te woord om ook daarbuiten met u mee te denken.

Citizen Science voor Gezondheid en Zorg

De subsidieoproep Citizen Science voor Gezondheid en Zorg (CS4GZ) is bedoeld om gelijkwaardige samenwerkingen tussen burger(wetenschapper) en beroepswetenschappers te stimuleren in gezondheidsonderzoek. Burgers – al dan niet in de rol van patiënt – hebben als eindgebruiker een andere kijk op de doelen van het onderzoek dan een beroepswetenschapper of ondernemer. Een actieve en gelijkwaardige samenwerking zorgt voor een zo compleet mogelijke aanpak, met resultaten die bijdragen aan de gewenste transitie in gezondheid en zorg.  

Matchmaking

Bent u een burger(wetenschapper), beroepswetenschapper of ondernemer en nog op zoek naar een geschikte samenwerkingspartner? Kom dan naar de matchmakingbijeenkomst op dinsdag 13 april! Hier zoeken we samen met u naar (een) geschikte partner(s).

Meld u nu aan voor de matchmaking

De bijeenkomst vindt digitaal plaats op dinsdag 13 april van 12:00-13:30 uur.

Spreekuren

Heeft u nog een vraag over de oproep en wilt u graag in gesprek met een van onze adviseurs? Dat kan! Reserveer een tijdsblok voor een van de spreekuren op donderdag 15 (13:00 -15:00 uur) of dinsdag 20 april (10:00 - 12:00 uur). Tijdens deze spreekuren krijgt u 20 minuten de tijd voor een één-op-één gesprek waar u al uw vragen kwijt kunt.

Meld u nu aan voor het spreekuur

]]>
news-7079 Fri, 26 Mar 2021 10:50:38 +0100 Burgers en onderzoekers als samenwerkingspartners in gezondheidsonderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/burgers-en-onderzoekers-als-samenwerkingspartners-in-gezondheidsonderzoek/ Bent u onderzoekend van aard en geïnteresseerd in gezondheidsonderzoek of verzamelt u zelf al veel onderzoeksdata? Dan is deze kans iets voor u. Start samen met een beroepswetenschapper een onderzoek naar gezondheids- en zorgverbeteringen. Lees meer over de mogelijkheden. Door de belangen en zienswijzen van burgers en patiënten in elke fase van onderzoek te integreren, zorgen we uiteindelijk samen voor duurzame gezondheid en zorg. Daarom stimuleren ZonMw en Health~Holland deze samenwerking met een nieuwe subsidieoproep Citizen Science voor Gezondheid en Zorg (CZ4GZ).

Ideeën van burgers belangrijk binnen onderzoek

We verzamelen gezamenlijk heel veel gezondheidsdata: hoeveel stappen we zetten, hoeveel we slapen of wat we eten. We meten en experimenteren erop los om te kijken wat het beste werkt voor ons. Dat levert nieuwe vragen: werkt dit ook voor anderen? Waarom werkt dit? Als ervaringsdeskundige levert u met uw vragen en data een potentieel belangrijke bijdrage aan wetenschappelijk onderzoek. U heeft wellicht een andere kijk op de doelen van het onderzoek, dan een beroepswetenschapper. En samen zorgt dat voor een zo compleet mogelijke aanpak, met resultaten die snel toegepast kunnen worden in de praktijk.

Burgers en onderzoekers werken gelijkwaardig samen binnen onderzoek

Voor het doen van een wetenschappelijk onderzoek, is een beroepswetenschapper nodig. Kent u al een onderzoeker waar zo’n samenwerking mee kan? Kijk dan samen naar de mogelijkheden. Kent u nog geen beroepswetenschapper? Sluit dan aan bij de (online) matchmakingbijeenkomst op 13 april. Tijdens deze bijeenkomst wordt geprobeerd om u, de ervaringsdeskundige, te koppelen aan een beroepswetenschapper.

Ook zijn er andere organisaties waar u terecht kunt voor het vinden van samenwerkingspartners. Dit zijn bijvoorbeeld patiëntenorganisaties en gezondheidsfondsen. Zij hebben vaak al contacten met beroepswetenschappers en kunnen u mogelijk koppelen.

Voorwaarden voor de subsidie

Om in aanmerking te komen voor de subsidie, is er een aantal voorwaarden waar de samenwerking aan moet voldoen. Zo moeten er verschillende partijen vertegenwoordigd worden:een u als burger en een beroepswetenschapper. Deze wetenschapper moet werkzaam zijn bij een onderzoeksorganisatie. Denk daarbij onder andere aan een universiteit, hogeschool of universitair medische centra (UMC). Daarnaast is het ook een voorwaarde dat er een onderneming meewerkt aan het onderzoek. Door de onderneming al tijdens het onderzoek in de samenwerking te betrekken, vergroten we de kans dat de resultaten uit het onderzoek sneller hun weg vinden naar de praktijk.

Een overzicht van alle voorwaarden voor de samenwerking staan uitgebreid beschreven in de subsidieoproep .

Meer informatie

Bent u na het lezen van deze informatie geïnteresseerd en wilt u meer weten over deze subsidieoproep? Meld u dan aan voor de (online) informatiebijeenkomst  op 1 april. Hier hoort u meer over de voorwaarden van de oproep en ervaringsverhalen van patiënten, onderzoekers en ondernemingen die eerder hebben samengewerkt met een beroepswetenschapper aan een gezondheidsonderzoek .

Alle informatie over de oproep leest u terug in de subsidieoproep:
-    Subsidieoproep Citizen Science voor Gezondheid en Zorg (CS4GZ)
-    Informatiebijeenkomst op 1 april 2021
-    Matchmakingbijeenkomst op 13 april 2021 (meer informatie volgt)

]]>
news-7063 Thu, 18 Mar 2021 16:47:30 +0100 Het spel veranderen: over de beoordeling van onderzoekers en hun onderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/het-spel-veranderen-over-de-beoordeling-van-onderzoekers-en-hun-onderzoek/ Vandaag kwamen Europese onderzoeksfinanciers bij elkaar voor een consultatie bijeenkomst. De Europese Commissie organiseerde deze bijeenkomst. Verschillende Europese financiers van wetenschappelijk onderzoek focusten op de beoordeling van onderzoekers en onderzoeksteams. Jeroen Geurts, voorzitter van ZonMw en ambassadeur van het Nederlandse initiatief Erkennen en Waarderen, was erbij om het Nederlandse perspectief te presenteren. Jeroen Geurts startte zijn bijdrage aan de ronde tafel discussie met een kort statement waarin hij het position paper Ruimte voor Ieders Talent toelichtte en voorbeelden gaf van manieren om onderzoekers niet meer alleen op onderzoek, maar ook op onderwijs, de balans tussen individueel onderzoek en team science, open science, leiderschap en klinisch onderzoek te beoordelen. Een van de voorbeelden was de introductie van een narratief CV bij het Talentprogramma van NWO en ZonMw. Anderen waren een national rapport (Engelstalig) over de professionalisering van data stewardship en het voornemen om Open Science (open access en FAIR data) een standaard onderdeel te maken in subsidieoproepen en aanvraagformulieren.

Jeroen Geurts: “De reden voor het succes van het Nederlandse initiatief Erkennen en Waarderen was de vroege bouw van een sterke coalitie van programmeurs en financiers van Onderzoek en een bottom-up proces dat grondige, lokale implementatie van de voorgestelde veranderingen mogelijk maakte. Op deze manier veraderden we niet alleen de spelregels maar het hele spel.”

Meer informatie

]]>
news-6951 Mon, 08 Mar 2021 08:00:00 +0100 Professionalising data stewardship with competences, training and education https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/professionalising-data-stewardship-with-competences-training-and-education/ As part of the National Programme Open Science (NPOS), the 'Professionalising data stewardship in the Netherlands' report was recently published. This report provides arguments for urgent decisions and activities to ensure adequate data steward capacity in the Netherlands, in order to realise the ambitions for Open Science. How are Open Science and FAIR data connected?

The Dutch National Programme Open Science (NPOS) has defined 3 key areas:

  • Open Access: making all research output (articles etc.) accessible for everyone without costs
  • FAIR data: making all research data FAIR: Findable, Accessible, Interoperable and Reusable
  • citizen science: promoting the involvement of citizens in science programmes

Within the key area of ‘FAIR data’ the current report focuses on the people who can help to turn FAIR data into reality - namely data stewards.

What is a data steward?

Data stewardship is a catch-all term for numerous support functions, roles and activities with respect to creating, maintaining and using research data. The core responsibilities and tasks vary from policy advising and consultancy, to operational, and technical, ICT-related tasks. Unfortunately, a data steward is not yet uniformly defined as most descriptions originate from the fast evolving landscape of Open Science, research data management and FAIR data, and thus share its newness and fuzziness.

In this report data stewardship is defined as 'the responsible planning and executing of all actions on digital data before, during and after a research project, with the aim of optimising the usability, reusability and reproducibility of the resulting data' (definition put forward by DTL).

Why do we need more data stewards?

In the past years it has become clear that there is a large need for and shortage of individuals with data stewardship expertise. Furthermore, a lack of formal education and training, a lack of awareness and recognition amongst researchers and the absence of a coordinated approach all hamper the professionalisation and expansion of this profession.

How many data stewards do we need where in the organisation and with what competences?

Each research-performing institute should ask these questions. This report helps to build the foundation to answer them. It provides an overview of the current situation of data stewardship in the Netherlands. It gives specific recommendations to multiple stakeholders, so that they can move forward with advancing FAIR data stewardship in their organisation. Furthermore, it draws attention to the urgent need for nationally coordinated implementation.

What next steps can organisations take?

In the report it is recommended that:

  • the defined data stewardship and research software engineer competences will be consolidated and implemented
  • the corresponding job profiles should be formalised via national job classification systems
  • tailored training programmes matching the required competences should be defined, developed and delivered
  • a data steward skills tool should be built, which then serves as a single point of reference for up-to-date information on competences, job profiles, and training opportunities, and allows for (self-)assessment and identification of career development options

The recommendations in the report are specifically tailored to the following stakeholders in the Netherlands:

  • local research organisations, such as universities, university medical centres, universities of applied sciences, and their board members, deans and HR managers
  • umbrella organisations, such as VSNU, NFU and VH and similar representative organisations
  • research-funding organisations, such as ZonMw and NWO
  • representatives of the researcher communities, such as PNN, the networking organisation for PhD candidates, and the local Open Science communities
  • service-providing, networking and training organisations, such as DTL, SURF, LCRDM, Health-RI, and RDNL

Over 30 representatives from numerous organisations participated and endorse the report

The NPOS-F project team consisted of over 30 representatives of multiple Dutch universities, university medical centres, universities of applied sciences and service providers. In addition, major stakeholders speaking for diverse organisations such as VSNU, VH, NFU, PNN, SURF and ZonMw were involved in this project. Thanks to active involvement of these partners and the practical applicability of the recommendations, the team is convinced that the necessary decisions and activities to ensure adequate data steward capacity in the Netherlands will be implemented in the near future.

NPOS, ZonMw, Open Science and FAIR data

This end report of the NPOS-F project team ‘Professionalising data stewardship’ is part of the NPOS FAIR data programme line. Authors of the report are representatives of DTL (Dutch Techcentre for Lifesciences), DANS (Data Archiving and Networked Services), Maastricht University, GO FAIR Foundation, ZonMw and LCRDM (National Coordination Point Research Data Management).

ZonMw aims at improving the scientific and social impact of research output, including research data. To gain impact from research data, one must be able to reuse them for verification of research findings, or for future research. To this end, ZonMw requires researchers to perform research data management and stewardship (RDM), and to share their data to contribute to future, innovative research. ZonMw’s procedures for RDM aim at creating data that are findable, accessible, interoperable and reusable (FAIR), and high quality research projects.

More information

 

 

 

 

 

]]>
news-6807 Tue, 19 Jan 2021 11:30:00 +0100 Onderzoekers krijgen toegang tot wereldwijd platform voor open access publiceren https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/onderzoekers-krijgen-toegang-tot-wereldwijd-platform-voor-open-access-publiceren/ Op 1 april worden NWO en ZonMw lid van Europe PMC (PubMed Central), een open science platform dat een wereldwijde collectie van wetenschappelijke artikelen en andere onderzoeksresultaten onderhoudt. Dit lidmaatschap maakt het onderzoekers van NWO- en ZonMw-gefinancierd onderzoek op het terrein van de levens- en medische wetenschappen mogelijk hun publicaties op één centrale plek met een wereldwijd publiek te delen. Daarmee voldoen ze ook aan de open access-eisen die NWO en ZonMw stellen aan door hun gefinancierde onderzoeksprojecten: het direct toegankelijk maken van publicaties. Europe PMC is één van grootste open access wetenschappelijke platforms, en is de Europese versie van het wereldwijd gebruikte Amerikaans PubMed Central (PMC). Het bevat bijvoorbeeld 6,6 miljoen volledige artikelen en 38,1 miljoen abstracts, waaronder die uit PubMed en PubMed Central (PMC). Waar PubMed toegang biedt tot abstracts en PMC tot volledige artikelen, biedt Europe PMC online toegang tot een wereldwijde collectie van abstracts, volledige artikelen, preprints en patenten in de medische-  en levenswetenschappen. Het lidmaatschap van NWO en ZonMw van Europe PMC faciliteert door ZonMw en NWO gefinancierde onderzoekers om hun onderzoeksresultaten op een toegankelijke manier, volgens de zogenoemde ‘groene route’, en op één locatie open access te delen en daarmee nog zichtbaarder en vindbaar te maken.

De voordelen van open access publiceren via Europe PMC

Europe PMC is meer dan alleen een platform. Het is ook een van de rijkste zoekmachines op het gebied van de levens- en medische wetenschappen. Publicaties worden automatisch verrijkt of gekoppeld met informatie uit andere bronnen zoals preprints en informatie van financiers, of bijvoorbeeld met links naar onderliggende onderzoeksdata. Sommige uitgevers zullen artikelen voortkomend uit NWO en ZonMw financiering automatisch uploaden naar Europe PMC.
Europe PMC is verheugd dat NWO en ZonMw lid worden van dit wereldwijde platform voor open access publiceren.

100% open access publiceren als ambitie

In 2019 hebben onderzoeksfinanciers NWO en ZonMw zich achter Plan S geschaard met de ambitie om de principes van Plan S per 1 januari 2021 volledig te implementeren. Plan S is opgesteld door cOAlition S, een samenwerkingsverband van internationale onderzoeksfinanciers die als doel hebben de transitie naar 100% Open Access publiceren te versnellen. In de afgelopen jaren hebben NWO en ZonMw zich ingezet om dit te realiseren. NWO en ZonMw hebben hiervoor onder andere hun voorwaarden aangescherpt, namelijk dat alle wetenschappelijke publicaties die voortkomen uit door NWO en ZonMw gefinancierd onderzoek direct open access gepubliceerd dienen te worden. Het lidmaatschap van Europe PMC is een volgende stap om onderzoekers te helpen dit te realiseren en te voldoen aan de principes van Plan S.

Binnenkort zullen NWO en ZonMw onderzoekers en andere betrokkenen nader informeren over de manier waarop zij van de diensten van Euro PMC gebruik kunnen maken.

Meer informatie

Europe PMC:

NWO Open Access beleid:

ZonMw Open Access beleid:

]]>
news-6625 Mon, 07 Dec 2020 08:08:19 +0100 Nieuw Open Access publicatieplatform voor Horizon 2020 en Horizon Europe gelanceerd https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuw-open-access-publicatieplatform-voor-horizon-2020-en-horizon-europe-gelanceerd/ Vanaf december kunnen onderzoekers gratis hun publicaties open access publiceren op het nieuwe platform Open Research Europe. Het platform van de Europese Commissie moet door Horizon 2020 gefinancierd onderzoek vrij toegankelijk maken en een plek voor onderzoeksdiscussies faciliteren. Ook voor Horizon Europe onderzoekers is het platform gratis.

Het platform wordt bekostigd uit Horizon 2020 en geldt alleen voor onderzoek gefinancierd uit het Europese programma.  Het initiatief maakt het makkelijker om te voldoen aan de open access voorwaarden van de onderzoeksfinanciering. Het platform maakt onderscheid tussen zes vakgebieden: Agricultural & veterinary sciences, Engineering & technology, Humanities & the arts, Medical & health sciences, Natural sciences en Social sciences. Publiceren is gratis en inzendingen zijn mogelijk vanaf december 2020.

Meer informatie

Bron: Neth-er

 

]]>
news-6606 Wed, 02 Dec 2020 14:27:18 +0100 NWO: video Open Science https://www.youtube.com/watch?v=TJq9WQt80cU&feature=youtu.be Open Science is de beweging die staat voor een meer open en participatieve onderzoekspraktijk waarbij publicaties, data, software en andere vormen van wetenschappelijke informatie in een zo vroeg mogelijk stadium gedeeld worden en voor hergebruik beschikbaar gesteld worden. Open Science leidt tot meer impact, zowel op wetenschap als op maatschappij news-6589 Tue, 01 Dec 2020 10:40:21 +0100 NWO komt met nieuw financieringsinstrument om Open Science te stimuleren https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nwo-komt-met-nieuw-financieringsinstrument-om-open-science-te-stimuleren/ De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) lanceert het ‘Open Science Fund’, een nieuw financieringsinstrument dat bedoeld is om Open Science een impuls te geven. Via het programma kunnen projecten financieel worden ondersteund op het brede terrein van Open Science, bijvoorbeeld projecten gericht op vernieuwende manieren van (open) publiceren, het delen van FAIR data of software of projecten die bijdragen aan de cultuurverandering die nodig is. Het Open Science Fund is een nieuw middel om de onderzoekers ook te erkennen en te waarderen voor open onderzoekpraktijken.

Het Open Science Fund staat open voor onderzoekers uit alle wetenschapsgebieden. De bedoeling is onderzoekers te ondersteunen bij het – over de volle breedte van Open Science – ontwikkelen, testen en implementeren van innovatieve manieren om onderzoek open, vrij toegankelijk, transparant en herbruikbaar te maken. In de eerste ronde is 1 miljoen euro beschikbaar voor projecten tot maximaal 50.000 euro. Het Open Science Fund is een belangrijke volgende stap in het erkennen en waarderen van open onderzoekspraktijken.

Stan Gielen, voorzitter van NWO, over het doel van het Open Science Fund: “Open Science vergt een cultuurverandering. Die proberen we op zoveel mogelijk manieren te bewerkstelligen, maar niet alleen via voorwaarden en regels. Het is cruciaal dat we de – groeiende groep - onderzoekers die Open Science al in de praktijk brengen verder uitdagen en daarvoor belonen. Dat is wat wij met het Open Science Fund hopen te bereiken".

Meer informatie

Bron: NWO

]]>
news-6581 Mon, 30 Nov 2020 11:43:51 +0100 ZonMw zet in op meer transparantie van dierproeven en evalueert eigen Open Science beleid https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zonmw-zet-in-op-meer-transparantie-van-dierproeven-en-evalueert-eigen-open-science-beleid/ In 2021 stelt ZonMw twee nieuwe voorwaarden in die de transparantie van proefdieronderzoek en het hergebruik van de kennis ervan verder moeten vergroten. Tegelijkertijd onderzoekt ZonMw de effecten van dit beleid door ervaringen en aanbevelingen op te halen bij betrokken onderzoekers. Met deze kennis kan ZonMw haar eigen beleid aanscherpen en belanghebbenden zoals onderzoeksfinanciers en kennisinstellingen adviseren. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap financiert deze pilot. ZonMw stimuleert Open Science en stelt eisen aan de kwaliteit en relevantie van het onderzoek dat zij financiert. De eisen voor FAIR data en datamanagement moeten ervoor zorgen dat onderzoeksdata beter (her)bruikbaar worden. Om kennis vrij toegankelijk te maken en de impact ervan te vergroten, verplicht ZonMw onderzoekers ook wetenschappelijke publicaties Open Access te publiceren. Nieuw is dat ZonMw bij wijze van proef twee extra voorwaarden voor proefdieronderzoek opneemt in een aantal subsidieprogramma’s. Deze voorwaarden zijn preregistratie van het onderzoeksprotocol vooraf en publicatierichtlijnen voor de verslaglegging van de uitvoering achteraf. Meer transparantie kan voorkomen dat onnodig dubbel onderzoek met proefdieren (vermindering) gedaan wordt en dat de kwaliteit ervan (verfijning) verbeterd kan worden. Met een pilot gaat ZonMw tegelijkertijd de effecten ervan evalueren.

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap financiert deze pilot om onnodige duplicatie van proefdieronderzoek te voorkomen en meer en beter (her)gebruik van de data ervan te vergroten. Transparantie van proefdieronderzoek draagt bij aan de Vermindering, Verfijning en Vervanging (3V’s) van onderzoek met proefdieren.

Met de pilot die bestaat uit interviews en enquêtes met de betrokken onderzoekers, evalueert ZonMw zowel de uitvoering als de effecten van de nieuwe voorwaarden. De nieuwe richtlijnen moeten bijdragen aan de vermindering, verfijning en vervanging van dierproeven, waar ZonMw al 20 jaar aan bijdraagt met het onderzoeksprogramma Meer Kennis met Minder Dieren (MKMD). Ook worden de effectiviteit van de richtlijnen voor FAIR data en Open Access meegenomen in deze pilot. Met de resultaten ervan zal ZonMw haar beleid waar nodig bijstellen en aanscherpen. De inzichten worden ook gedeeld met wetenschappers, onderzoeksfinanciers en kennisinstellingen (nationaal en internationaal) en moeten concrete aanbevelingen opleveren voor deze partijen.

Meer informatie

]]>
news-6466 Fri, 06 Nov 2020 09:49:19 +0100 Data stewards eager to learn how to create FAIR metadata for national COVID-19 data portal https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/data-stewards-eager-to-learn-how-to-create-fair-metadata-for-national-covid-19-data-portal/ ZonMw, Health-RI and the GO FAIR Foundation will kick off a new series of 9 virtual workshops. More than 80 data stewards and researchers from different institutes will learn to design machine actionable metadata. These workshops are part of a ZonMw project that will help to develop COVID FAIR data services and a national COVID-19 data portal. Both are instrumental to facilitate and speed up research on COVID-19. In the current COVID-19 pandemic, a plethora of COVID-19 related data is produced in the health care system and the Dutch research community. This data is crucial for research on ways to prevent COVID-19, to find optimal treatment of patients and for managing the impact of the pandemic on society and economy. There is as huge impact on science. The COVID-19 data portal will enable the broader COVID-19 research community to find, access and reuse the data that already has been generated.

Fruitful collaboration

The training programme offered by ZonMw, Health-RI and the GO FAIR Foundation is now halfway. Data stewards and researchers were first introduced to the importance of FAIR data. Now, it is all about the process of developing machine-readable metadata templates. Data stewards are excited to start the series of 9 Metadata for Machine workshops where they will learn how to create these templates for their own projects. Machine actionable metadata are crucial to open up research data in the national COVID-19 data.

More information

]]>
news-6447 Wed, 04 Nov 2020 09:28:16 +0100 Eenvoudige aanvraagprocedure Open Access Boeken https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/eenvoudige-aanvraagprocedure-open-access-boeken/ Het aanvraagproces voor financiering uit het NWO Open Access Boeken programma is volgens onderzoeker Sara Polak eenvoudig en men krijgt snel uitsluitsel is haar ervaring. Qua timing kwam dit financieringsinstrument precies op het juiste moment. Afgelopen zomer diende ze een aanvraag in, binnen enkele weken kreeg ze groen licht. En dus verschijnt begin 2021 bij University of Wales Press de bundel n.a.v. van haar NWO Rubicon project "From Dormant to Disruptive Memory: Ebola in the American Imagination". Hoofd- en medeaanvragers van door NWO gefinancierde projecten kunnen een aanvraag doen.

Meer informatie

 

]]>
news-6373 Mon, 19 Oct 2020 08:37:28 +0200 Grootste studie ooit over wetenschappelijke integriteit van start https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/grootste-studie-ooit-over-wetenschappelijke-integriteit-van-start/ De National Survey on Research Integrity (NSRI) wordt vanaf 15 oktober verspreid onder bijna 40.000 onderzoekers in Nederland. De enquête is daarmee niet alleende grootste studie wereldwijd over wetenschappelijke integriteit, maar ook de eerste studie diezich richt op de hele onderzoeksgemeenschap, in alle disciplines, in Nederland. Het onderzoek beoogt een zo nauwkeurig en volledig mogelijk beeld te schetsen van factorenen ontwikkelingen die wetenschappelijke integriteit kunnen bevorderen of tegenwerken, zoalsopen science-beleid, onderlinge concurrentie, vertrouwen in gepubliceerde bevindingen,werkdruk, alsmede bedenkelijke en verantwoorde onderzoekspraktijken.

"We leven in een tijd waarin de resultaten van wetenschappelijk onderzoek essentieel zijn ombeslissingen te nemen die van invloed zijn op de volksgezondheid en de welvaart van onsland", zegt professor Lex Bouter, projectleider van het NSRI. "Er staat veel op het spel, en hetis absoluut noodzakelijk dat degenen die op wetenschap moeten vertrouwen, ook onzeonderzoekspraktijken kunnen vertrouwen."

De NSRI is een van de projecten van het Bevorderen van Verantwoorde Onderzoekspraktijken (BVO)programmavoor 'onderzoek naar onderzoek', en wordt gefinancierd door ZonMw, Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO)en hun partners. ZonMw, NWO en hun partners investeren in vijf jaar in totaal 3,8 miljoen euro inde vier pijlers van het BVO-programma, waarvan de NSRI er één is.

De BVO-website: “Door middel van de NSRI krijgen we inzicht in de aard en de oorzaken van twijfelachtigeonderzoekspraktijken. De uitkomsten worden gebruikt om onderbouwd verbeteringen door te kunnen voeren.

”Waarom wetenschappelijke integriteit -en waarom nu?"


Anders dan ethiek, verwijst wetenschappelijke integriteit in het algemeen naar de principes en normen die tot doel hebben de validiteit en geloofwaardigheidvan onderzoek te waarborgen", aldus Gowri Gopalakrishna, de postdoc-onderzoeker van het NSRI-team. "Het is niet alleen in Nederland,  maar  ook  wereldwijd  een  urgent  onderwerp  geworden,  zeker  met  dehuidige beweging naaropen science".

Versneld  wetenschappelijk  publiceren  tijdens  de  Covid-19-pandemie  is  een  voorbeeld  dat Bouter,  Gopalakrishna  en  hun  team  hebben  aangehaald  als  reden  om wetenschappelijke integriteit onder de aandacht van onderzoekers te brengen, waarbij zij opmerkten dat de eerste vier  maanden  van  de  pandemie  resulteerden  in  veel  meer  gerelateerde  wetenschappelijke publicaties dan bijvoorbeeld in 2003 met het uitbreken van SARS.

Meer informatie
 

]]>
news-6306 Tue, 06 Oct 2020 16:30:02 +0200 Powerful US research funder unveils strict open-access policy https://www.nature.com/articles/d41586-020-02793-5?utm_source=Nature+Briefing&utm_campaign=f99132318c-briefing-dy-20201002&utm_medium=email&utm_term=0_c9dfd39373-f99132318c-43672369 Eén van de rijkste biomedische onderzoeksorganisatie ter wereld, de Howard Hughes Medical Institute (HHMI), kondigde op 1 oktober aan dat onderzoekers die zij financieren, meteen open access moeten publiceren. Deze zogenoemde ‘gouden route’ betekent een verandering van het huidige beleid van het HHMI, waarbij het tot wel enkele jaren mocht duren voordat resultaten vrij en gratis toegankelijk zijn. Lees meer (in English) news-6302 Tue, 06 Oct 2020 13:29:47 +0200 Overzicht van collecties, databanken en diensten van onderzoek naar AMR beschikbaar https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/overzicht-van-collecties-databanken-en-diensten-van-onderzoek-naar-amr-beschikbaar/ Samen met JPIAMR en VALUE-Dx zijn we trots dat er nu een overzicht van collecties, databanken en diensten van onderzoek naar antimicrobiële resistentie (AMR) beschikbaar is. De gegevens voor dit overzicht zijn vorig jaar met behulp van een vragenlijst verzameld. De resultaten zijn beschikbaar in een publiek rapport en in een interactief dashboard. Het dashboard kan geraadpleegd door de gehele AMR- onderzoeksgemeenschap. Bekijk hier de onderzoeksresultaten en het overzicht

De resultaten van de vragenlijst zijn opgenomen in een public report en in een interactief dashboard:

Bekijk het public report

Bekijk het interactieve dashboard

Volgende survey

Een volgende survey zal worden uitgezet om meer gedetailleerde informatie te verzamelen over individuele resources en services, en om aspecten te adresseren met betrekking tot vindbaarheid, hergebruik, duurzaamheid en kwaliteit. Voor de volgende survey streven we ernaar om een machine-readable metadataschema te gebruiken, waarmee we ervoor zorgen dat de input wordt gedocumenteerd volgens een gestandaardiseerde en door de gemeenschap overeengekomen beschrijving, uitwisselbaar is en up-to-date blijft! 

Dit is een initiatief door ZonMw namens de consortia JPIAMR en VALUE-Dx.

Meer informatie

]]>
news-6217 Thu, 24 Sep 2020 13:37:00 +0200 8 onderzoeken over antibioticaresistentie en FAIR-data https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/8-onderzoeken-over-antibioticaresistentie-en-fair-data/ Tijdens de derde en laatste subsidieronde van het programma Antibiotica Resistentie ontving ZonMw 17 uitgewerkte aanvragen. Hiervan starten er binnenkort 8 onderzoeksprojecten. Bijzonder aan deze ronde was dat de onderzoekers werden uitgedaagd om gebruik te maken van bestaande data en deze meer FAIR te maken. Daarbovenuit zijn deze onderzoeken vanzelfsprekend gericht op de aanpak van antibioticaresistentie vanuit een One Health benadering. Overzicht gehonoreerde projecten

De gehonoreerde projecten op het gebied van antibioticaresistentie en hergebruik van data hebben de volgende titels en hoofdaanvragers:

  1. Tackling antibiotic resistance by scanning antibiotic prescription patterns in primary care and identifying targets for improvement – Dr. K. Hek, NIVEL
     
  2. VRE-crossword, horizontal or vertical? Transmission of vancomycin-resistant Enteroccus faecium in Dutch hospitals – Dr. A.C. Schürch, Universitair Medisch Centrum Utrecht
     
  3. SiMiLAR study: Design of a Sustainable workflow to Monitor and control health care related transmission of LA-MRSA – Dr. M.H. Hermans, Jeroen Bosch Ziekenhuis
     
  4. AMR and Plasmids: One Health undercover transmission – Dr. L. van Alphen, Maastricht Universitair Medisch Centrum
     
  5. EStABLiSH – Effects of decreaSing AntiBiotic use in animals on antibiotic reSistance in Human infections - Dr. E. van Duijkeren, RIVM
     
  6. SUMmarizing antiMicrobial transmission data to Enable data Reanalysis and predictions by FAIR data use (SUMMERFAIR) – Dr. Ir. E.A.J. Fischer, Universiteit Utrecht
     
  7. Monitoring of Antibiotic Resistance in Veterinary Pathogens by re-use of data? Validation of existing databases – Dr. R. Bouwstra, Gezondheidsdienst voor Dieren
     
  8. Quantifiying the complex drivers of antibiotic resistance transfer by reusing (meta-) genomic databases – Dr. B.E. Dutilh, Universiteit Utrecht

Meer informatie over deze 8 en andere ZonMw-projecten over antimicrobiële resistentie vindt u op www.zonmw.nl/resistentie.

FAIR-data

Naast onderzoek naar antibioticaresistentie lag de focus tijdens deze subisidieronde ook op het hergebruiken van data en deze meer FAIR te maken. Dit houdt in dat de bestaande data zo worden verbeterd dat deze makkelijk vindbaar, toegankelijk, uitwisselbaar en te hergebruiken zijn voor toekomstig onderzoek. Het gebruik van FAIR-data binnen wetenschap en samenleving versnelt kennisontwikkeling en innovatie.

Antibioticaresistentie en One Health benadering

Resistente bacteriën komen voor in mensen, dieren en de omgeving. Vanuit de disciplines betrokken bij humane gezondheid, veterinaire gezondheid en het milieu is kennis nodig om een effectieve aanpak van antibioticaresistentie te realiseren. Deze benadering staat bekend onder de noemer ‘One Health’.

Van de gehonoreerde projecten richten 2 projecten zich op de humane setting (project 1 en 2), 4 projecten op het snijvlak humaan-veterinair (project 3 t/m 6), 1 project op de veterinaire setting (project 7) en 1 project heeft een volledige One Health benadering (project 8).

Projectleidersbijeenkomst

Bij de start van de gehonoreerde projecten gaat ZonMw een bijeenkomst voor de projectleiders organiseren. Tijdens deze bijeenkomst wordt er ondersteuning geboden bij het FAIR maken van de bestaande data in samenwerking met data-experts.

Programma Antibioticaresistentie 

Deze 8 projecten zijn gefinancierd vanuit het programma Antibiotica Resistentie. ZonMw wil met het ontwikkelen, verspreiden en toepassen van kennis uit dit programma bijdragen aan de strategie voor de aanpak van antibioticaresistentie in Nederland.

Antibioticaresistentie is een van de thema’s binnen het cluster Gezondheidsbescherming. Er wordt ook wel eens gesproken over antimicrobiële resistentie, omdat naast bacteriën ook andere micro-organismen zoals schimmels, virussen en parasieten resistent kunnen worden. In dit programma wordt echter uitsluitend onderzoek gefinancierd dat zich richt op antibioticaresistentie. Dit is een urgent en wereldwijd probleem dat vraagt om een multidisciplinaire en internationale aanpak. Bacteriën kunnen zich snel aanpassen aan hun omgeving en worden resistent als zij worden blootgesteld aan antibiotica. Het risico bestaat dat mensen als gevolg hiervan overlijden aan een onschuldige infectieziekte zoals een blaasontsteking, omdat de veroorzakende bacterie niet meer gevoelig is voor antibiotica. Wij financieren onderzoek, verspreiden de kennis die onderzoek oplevert en stimuleren de toepassing van die kennis.

Meer informatie

]]>
news-6097 Tue, 01 Sep 2020 12:07:00 +0200 Proefdiervrije innovaties voor beter COVID-19 onderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/proefdiervrije-innovaties-voor-beter-covid-19-onderzoek/ Met financiering van het ministerie van VWS starten deze zomer 40 onderzoeksprojecten naar de coronapandemie en de gevolgen ervan. Er is snel en veel kennis nodig over het SARS-CoV-2 virus en de ziekte COVID-19. Proefdiervrije modellen kunnen daarbij helpen omdat de resultaten beter vertaalbaar zijn naar de mens en sneller resultaten op kunnen leveren. Vijf projecten gaan daarom aan de slag met proefdiervrij onderzoek. In april van dit jaar stelde het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 40 miljoen euro beschikbaar aan ZonMw en NWO voor onderzoek naar de coronapandemie en de gevolgen ervan voor onze samenleving, zoals de ziekte COVID-19. De onderzoeksresultaten moeten zo snel mogelijk beschikbaar komen voor iedereen die daar belang bij heeft: artsen en verpleegkundigen, landelijke en gemeentelijke overheden, hulpverleners en burgers. Met proefdiervrije innovaties kan onderzoek beter en sneller gedaan worden omdat de resultaten beter vertaalbaar zijn naar de mens. En dat is juist nu van levensbelang. De commissie van het ZonMw-onderzoeksprogramma ‘Meer Kennis met Minder Dieren’ stelde daarom extra geld beschikbaar om onderzoek met dergelijke proefdiervrije innovaties binnen het onderzoeksprogramma COVID-19 mogelijk te maken en selecteerde vijf projecten.  “Ik ben trots op de geleverde prestatie van alle betrokkenen, aanvragers en beoordelaars, omdat er in korte tijd heel veel werk is verzet” zegt Dick Tommel, voorzitter van de commissie Meer Kennis met Minder Dieren.

Stichting Proefdiervrij

Ook Stichting Proefdiervrij stelde budget beschikbaar voor deze subsidieoproep. “Voor onderzoek naar COVID-19 worden veel dierproeven gedaan. Dat gaan we hoogstwaarschijnlijk terugzien in de cijfers”, zegt Debby Weijers van Proefdiervrij, “We willen met dit initiatief graag bijdragen aan COVID-19-onderzoek zonder dierproeven. Juist voor deze ziekte – en vergelijkbare ziekten in de toekomst – hopen we veel te bereiken met humane modellen. Deze modellen laten namelijk nauwkeuriger zien hoe de ziekte verloopt bij mensen. Ook kunnen we met humane modellen onderzoek personaliseren: door bijvoorbeeld stamcellen of computersimulaties gebaseerd op patiëntdata te gebruiken. Zo kunnen we beter onderzoeken waarom het virus bepaalde groepen zieker maakt dan andere groepen. Diermodellen gaan geen antwoord geven op deze en andere vragen”.

Voorbeeldprojecten

In deze speciale ronde, ingebed in de COVID-19 subsidieoproepen, zijn 5 projecten geselecteerd die breder gebruik van bestaande proefdiervrije innovaties of de ontwikkeling van nieuwe proefdiervrije innovaties mogelijk gaan maken.

Een pufje heparine tegen besmetting met corona? – Theo Geijtenbeek (Amsterdam UMC)

Professor Theo Geijtenbeek, hoogleraar Moleculaire en Cellulaire Immunologie aan het Amsterdam UMC, gaat het onderzoek leiden naar de mogelijk preventieve werking van het antistollingsmiddel laag moleculair gewicht heparine tegen SARS-CoV-2. COVID-19 patiënten krijgen nu al direct bij ziekenhuisopname heparine toegediend door middel van injecties om bloedstolsels te voorkomen. Maar Geijtenbeek en zijn groep ontdekten dat dit middel ook de binding van het virus aan cellen blokkeert en daardoor infectie voorkomt. Zij willen nu onderzoeken of het inhaleren van heparine preventief kan werken zodat bijvoorbeeld zorgpersoneel zich met een heparine-inhalatie kan beschermen tegen besmetting. De eerste stap in het onderzoek is innovatief, zegt een trotse Geijtenbeek. Vrijwilligers worden gevraagd heparine te inhaleren via de neus. Vervolgens halen de onderzoekers wat cellen van het neusslijmvlies weg (zoals bij een coronatest) en stellen die cellen vervolgens bloot aan het virus om de antivirale werking van heparine te onderzoeken. Geijtenbeek: “We willen dit op deze manier doen om dierproeven te vermijden en eerder naar de klinische fase kunnen gaan. En tijd is belangrijk bij deze pandemie”. Daarnaast zal de onderzoeksgroep gebruik maken van een dynamisch humaan celmodel om de werking van heparine op infectie van het coronavirus verder te kunnen onderzoeken.

Een breed toepasbaar dynamisch celmodel – Robbert Rottier (Sophia Kinderziekenhuis)

Een dynamisch celmodel is een onderzoeksopzet waar ook het consortium onder leiding van Robbert Rottier, senior-onderzoeker bij de longafdeling van het Sophia Kinderziekenhuis, mee aan de slag gaat. Voor het huidige corona-onderzoek wordt veel gebruik gemaakt van statische longsystemen. Het nadeel van deze modellen is dat ze maar in beperkte mate de werking van longcellen in een mens nabootsen. Daarom gaat het team van Rottier samen met professor Roman Truckenmüller van de Universiteit Maastricht, en het MERLN instituut een gesloten dynamisch systeem maken. Ze zullen een bestaande bioreactor gebruiken om tegelijkertijd menselijke cellen te kweken van zowel het epitheel van luchtwegen als van bloedvaten. Door er ‘microfluids’ doorheen te sturen ontstaat een dynamisch systeem. Daarmee kan het ontstaan en verloop van virale infecties zoals COVID-19 beter bestudeerd worden. Door de samenwerking met Truckenmüller, expert op het gebied van nanotechnologie en biochips, en het MERLN instituut kan dit systeem ook snel op commerciële schaal gemaakt worden en beschikbaar gesteld worden aan laboratoria. Het team werkt ook aan een protocol zodat het model zonder extra training toegepast kan worden. Volgens Rottier heeft het werken aan proefdiervrije innovaties bijkomende voordelen: “Sinds we aan dit soort innovaties werken, zoeken we binnen de onderzoeksgroep steeds meer naar alternatieven en is bij ons het gebruik van proefdieren gedaald”.

Humane celmodellen combineren met genetische kenmerken – Jeffrey Beekman (UMC Utrecht)

Het werken aan proefdiervrije innovaties kan onderzoekers bewuster maken van manier waarop zij onderzoek doen. Dat ondervond ook professor Jeffrey Beekman, hoogleraar cellulaire ziektemodellen aan het UMC Utrecht: “Hiervoor was ik nog niet zo bezig met proefdiervrij onderzoek, de subsidieoproep en het schrijven van de aanvraag hebben me daar bewuster van gemaakt. Ik heb nu nog meer oog voor de materialen waar ik mee werk, zoals de menselijke cellen die afkomstig zijn van individuen en het serum dat ik gebruik om de cellen te laten groeien. Die zijn vaak van dierlijke oorsprong.” Voor onderzoek naar COVID-19 gaan Beekman en zijn onderzoeksteam celmodellen inzetten om te bestuderen hoe in vivo de corona-infectie op verschillende organen inwerkt: bovenste luchtwegen (neus), onderste luchtwegen (longen), darmen en nieren. “Door deze modellen te combineren met de unieke genetische kenmerken van de donoren van deze cellen, kun je de verschillende weefsels vergelijken en op het spoor komen van factoren die van invloed zijn op de effecten van het coronavirus en op de werkzaamheid van medicijnen”, vertelt Beekman, “dat is juist in het geval van COVID-19 belangrijk omdat het virus verschillende organen aantast”.

Microchips als mini-patiënt met COVID-19 – Andries van der Meer (Universiteit Twente)

Hoe kun je een COVID-19 patiënt nabootsen zodat je kunt onderzoeken waarom sommige patiënten bloedstollingen ontwikkelen? Dat was de vraag waarmee Andries van der Meer, onderzoeker Toegepaste Stamcel Technologie aan de Universiteit Twente, en zijn team aan de slag gaan. 10-30% - van de mensen die met COVID-19 in het ziekenhuis terecht komen ontwikkelen bloedstollingen. Daardoor heeft juist deze groep mensen een veel slechtere prognose. De basis voor het project is een door de Universiteit Twente ontwikkeld model van minibloedvaten op een microchip. Door aan dit model bloedplasma van patiënten toe te voegen, hopen Van der Meer en zijn team modellen van COVID-19 patiënten te kunnen ontwikkelen. Met deze modellen kan het ontstaan van bloedstollingen nagebootst worden. Om dit mogelijk te maken zochten ze de samenwerking met Saskia Middeldorp, hoogleraar Inwendige Geneeskunde van het Amsterdam UMC en Christine Mummery, hoogleraar Ontwikkelingsbiologie van het LUMC. Voor het onderzoek is het essentieel dat er materiaal van verschillende patiënten, met en zonder COVID-19, gebruikt wordt. Want waarom heeft de ene COVID-19 patiënt wel last van deze stolsels en zuurstofgebrek en andere niet? Deze individuele modellen functioneren als mini-patiënten waarop in een tweede fase behandelingen en medicijnen getest kunnen worden.
Voor Van der Meer is het gebruik van deze humane modellen een logische stap: “De technologie heeft zich de afgelopen 5 á 10 jaar zo ontwikkeld dat we nu modellen kunnen maken die dicht bij de mens staan en daardoor ook weer een snelle ‘turn-over’ kunnen maken naar patiënten. De reflex om bij medisch onderzoek diermodellen in te zetten is diepgeworteld. Maar met het extra gereedschap dat we nu hebben kunnen we spannende dingen doen die meerwaarde hebben en proefdiervrij zijn”.   

Beter inzicht in longschade door COVID-19 – Pieter Hiemstra (LUMC)

Patiënten herstellen langzaam van COVID-19 en het lijkt erop dat zowel het virus zelf als de reactie van het afweersysteem op het virus schade veroorzaakt aan de longblaasjes. Hoe reageren de cellen die de luchtwegen en longblaasjes bekleden, de epitheelcellen, op het virus en hoe draagt die reactie bij aan de longschade? Dat zijn de vragen waarmee Pieter Hiemstra, hoogleraar Celbiologie en Immunologie van Longziekten samen met collega’s van het LUMC, aan de slag gaat. Voor het onderzoek gaat het team gebruik maken van beproefde humane celmodellen, organoïden en conventionele kweekmodellen. In de eerste fase worden van onder andere de neus en de longblaasjes epitheelcellen gekweekt om te kijken wat het virus doet met de verschillende celtypen.

]]>
news-6090 Mon, 31 Aug 2020 08:47:45 +0200 Open Access: meer impact van onderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/open-access-meer-impact-van-onderzoek/ Open Access publiceren zorgt ervoor dat onderzoek snel en makkelijk toegankelijk is. Tijdens de coronapandemie is meer dan ooit gebleken dat dit belangrijk is. Artsen en patiënten bijvoorbeeld zoeken naar informatie over de behandeling van COVID-19. Om de impact van kennis te verder vergroten, verscherpt ZonMw met ingang van 1 januari 2021 de richtlijnen voor Open Access. Wat verandert er? Beter onderzoek en meer impact door Open Access

Het snel en toegankelijk delen van publicaties en data (Open Access) helpt de wetenschap, de gezondheidszorg en het onderwijs vooruit. Artsen, patiënten, beleidsmakers en praktijkprofessionals kunnen meteen gebruik maken van de meest recente inzichten en data. De kwaliteit van onderzoek en data verbetert omdat collega’s meteen mee kunnen kijken en experimenten kunnen reproduceren in hun eigen lab. En onderzoekers kunnen beter samenwerken, nationaal en internationaal. Het wordt ook eerder duidelijk wat wel en niet werkt zodat onderzoek bijgesteld of gestopt kan worden. Het is grotendeels aan Open Access publicaties te danken geweest dat snel aangetoond kon worden dat de werking en veiligheid van chloroquine en hydroxychloroquine als behandeling voor COVID-19-patiënten onvoldoende is. Jeroen Geurts, voorzitter van het bestuur van ZonMw: “De coronapandemie heeft extra scherp gemaakt waarom Open Access publiceren van belang is”.

Implementatie van Plan S

Al sinds 2013 verplicht ZonMw onderzoekers om alle publicaties die voortkomen uit onderzoek dat geheel of gedeeltelijk door ZonMw gesubsidieerd is, Open Access beschikbaar te stellen. Uit een onderzoek van het Centre for Science and Technology Studies (CWTS) blijkt dat dit in 2018 al lukte voor 60% van de publicaties. ZonMw wil deze stijgende lijn sterker doorzetten. Medio 2019 heeft ZonMw zich achter Plan S voor Open Access geschaard. Dit plan is opgesteld door cOAlition S, een samenwerkingsverband van internationale subsidieverstrekkers, met als doel om 100% Open Access te bereiken. ZonMw gaat, net als NWO, dit jaar de richtlijnen van Plan S implementeren.

Direct 100% Open Access vanaf 1 januari 2021

De principes van Plan S gelden voor alle subsidieoproepen die ZonMw publiceert vanaf 1 januari 2021. In vergelijking met 2020 scherpt ZonMw de richtlijnen dus verder aan. In de praktijk komt het er onder andere op neer dat er gratis toegang is tot de publicaties en er geen embargotermijn is tussen de datum van publicatie in een tijdschrift en de vrije toegankelijkheid van de publicatie online. Ook wordt publiceren mogelijk onder een open Creative Commons licentie waardoor resultaten verspreid/hergebruikt kunnen worden en wordt gericht op het behoud van auteursrechten door auteurs of hun instituten.

Drempels op de weg

Veel onderzoekers publiceren al Open Access maar nog niet in alle gevallen en ook niet altijd ‘direct’. De implementatie van Plan S zal dus voor onderzoekers van ZonMw-projecten kansen bieden maar ook drempels opwerpen. Onderzoekers lopen er onder andere tegenaan dat er voor Open Access publiceren soms hoge bedragen betaald moet worden. Daar wordt momenteel aan gewerkt, onder meer door landelijke afspraken van universiteiten met uitgevers. Ook ZonMw kijkt naar mogelijkheden om hier oplossingen voor te vinden. Rob Diemel, ZonMw coördinator Open Science: ”ZonMw wil Open Access stimuleren via meerdere routes, waarbij projectleiders zelf een keuze kunnen maken. Zo kunnen aanvragers in nieuwe rondes vanaf 2021 in hun projectbegroting budget opnemen voor publicatie via de zogeheten volledig gouden route (direct gratis en voor iedereen toegankelijke publicatie). Ook faciliteren we de groene route door onderzoekers toegang te bieden tot een wereldwijd veelgebruikt repository. Dit leidt tot snellere verspreiding van onderzoeksresultaten en biedt de onderzoekers meer zichtbaarheid.”

Open Access om kennis in de maatschappij te benutten

Ondanks dat de transitie van publiceren achter betaalmuren naar Open Access een lastig proces is, ziet Jeroen Geurts ook dat onderzoekers Open Access steeds meer omarmen: “Onderzoekers voelen natuurlijk ook de noodzaak om hun bevindingen maatschappelijk te laten benutten. Je ziet bij de COVID-19 onderzoeksprogramma’s dat er heel veel expertise is in Nederland om de negatieve effecten, medisch en niet-medisch, van COVID-19 tegen te gaan. Snelle toegang tot elkaars onderzoek en daar gebruik van kunnen maken, is voor onderzoekers, zeker wanneer ze werken in een race tegen de klok, van levensbelang.”

Erkennen en waarderen

Open Access vraagt ook om een andere manier van erkennen en waarderen van onderzoekers. Open Access publicaties zijn beter vindbaar, worden vaker geciteerd en hebben een groter bereik. Het is belangrijk dat onderzoekers worden gewaardeerd om de kwaliteit van hun onderzoek en het belang ervan voor wetenschap en/of maatschappij, en niet om omstreden indicatoren zoals de journal impact factor en H-index. Daarom worden de principes van DORA (Declaration on Research Assessment) vanaf 2021 toegepast in de beoordeling en selectie van ZonMw-subsidieaanvragen. Dat moet leiden tot een andere manier van erkennen en waarderen van onderzoekers.

Verplichten maar ook informeren en faciliteren

In de loop van 2020 zal ZonMw vooral bezig zijn om de richtlijnen van Plan S te implementeren en onderzoekers en projectteams te informeren en adviseren over het Open Access publiceren van hun onderzoek. Ook zal het ZonMw Open Access-team deze implementatie faciliteren door de richtlijnen in de processen op te nemen en de ZonMw-medewerkers goed voor te bereiden op deze veranderingen, zodat zij aanvragers kunnen helpen. Op de ZonMw-website is alle informatie te vinden en uiteraard kan iedereen die vragen heeft, terecht bij de medewerkers van het Open Access-team.

Meer informatie

]]>
news-5984 Wed, 29 Jul 2020 14:38:53 +0200 Optimalisering datagebruik in COVID-19-onderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/optimalisering-datagebruik-in-covid-19-onderzoek/ We laten FAIR-datadiensten en een dataportaal ontwikkelen om het gebruik van data in COVID-19-onderzoek te optimaliseren. Aan GO FAIR Foundation en stichting Health-RI hebben we vanuit het COVID-19 Programma hiertoe opdracht gegeven. Met deze opdracht willen ZonMw en andere financiers het ‘Virus Outbreak Data Access Network' (afgekort VODAN) realiseren dat bijdraagt aan de oplossing van de COVID-19-crisis. Ontwikkeling FAIR-datadiensten

De GO FAIR Foundation ontwikkelt samen met de COVID-19-onderzoeksgemeenschap de standaarden en technologieën om data uit de COVID-gerelateerde ZonMw-projecten FAIR te maken en daarmee herbruikbaar voor toekomstig onderzoek. FAIR staat voor ‘findable, accessible, interoperable, reusable for machines and humans’. De FAIR-datadiensten zijn toegespitst op deze FAIR-principes. Het gaat hierbij om specifieke keuzes die COVID-onderzoekers maken op bijvoorbeeld het gebied van metadata. De FAIR-datadiensten zijn hierbij voortdurend toegespitst op de onderzoeksthema’s (COVID-19) en -methoden (bijvoorbeeld klinisch, biomedisch, sociaalwetenschappelijk onderzoek).  

Samenwerking data-experts en COVID-19-experts

De ontwikkeling van FAIR-datadiensten gebeurt in nauwe samenwerking met de projecten die ZonMw honoreert voor de bestrijding van de coronapandemie en de gevolgen daarvan voor gezondheid en maatschappij. De GO FAIR Foundation en stichting Health-RI bieden vervolgens ondersteuning bij de toepassing hiervan in de projecten van het COVID-19 Programma. De data- en COVID-19-experts vormen samen een ‘data stewardship community’ waarbinnen zij ervaringen uitwisselen en de verdere ontwikkeling van FAIR-datadiensten voeden.

Nationaal dataportaal

Health-RI ontwikkelt een nationaal dataportaal waarmee onderzoekers – onder voorwaarden en rekening houdend met de privacy van betrokkenen - toegang kunnen krijgen tot de FAIR-onderzoeksdata en data van COVID-19-ziekenhuispatiënten.
Health-RI bouwt aan een nationale gezondheidsinfrastructuur die optimaal toegang geeft tot kennis, tools, faciliteiten, zorgdata en lichaamsmateriaal (biobanken). Voor de opdracht van ZonMw is het relevant dat alle universitair medische centra (umc’s), gecoördineerd door NFU, zijn betrokken. De umc’s op hun beurt werken samen met de grote perifere ziekenhuizen. Gezamenlijk worden zo de meeste COVID-19-patiënten in Nederland bereikt. Het dataportaal staat ook open voor andere zorgaanbieders die COVID-19-data willen aanleveren voor onderzoek. Health-RI coördineert de complexe samenwerking tussen zorg, onderzoek en infrastructuur voor verantwoord onderzoek naar COVID-19.

Winst voor COVID 19-onderzoek

De COVID-19-specifieke FAIR-datadiensten komen beschikbaar voor al het COVID-19-gerelateerde onderzoek, zowel nationaal als internationaal. Ze voegen belangrijke waarde toe aan de projecten binnen en buiten ZonMw. Ook bieden zij kansen voor al het toekomstig en innovatief onderzoek naar COVID-19, zoals:

  • de toepassing van nieuwe onderzoekstechnieken (zoals kunstmatige intelligentie), die zonder deze nieuwe FAIR-datadiensten niet mogelijk zouden zijn
  • een sneller inzicht in COVID-19-gerelateerde problemen, zoals bijvoorbeeld het ziektebeloop.

Het resultaat van de opdrachten draagt op die manier bij aan de versnelling van de oplossing van de internationale coronacrisis, zowel met betrekking tot de ziekte, als de sociaalmaatschappelijke en economische gevolgen van COVID-19. Hiermee zijn we ook goed voorbereid op een uitbraak van een (nieuwe) infectieziekte.

Meer informatie

]]>
news-5951 Fri, 17 Jul 2020 10:47:00 +0200 Gehonoreerd innovatief onderzoek in COVID-19 Programma https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/gehonoreerd-innovatief-onderzoek-in-covid-19-programma/ Binnen het COVID-19 Programma zijn inmiddels 40 projecten gehonoreerd. Daarnaast zullen 12 projecten na aanvullende administratieve stappen financiering ontvangen. Vanuit dit programma start onderzoek dat zich richt op de effecten van en de maatregelen tegen de coronapandemie. Het gaat om een substantiële financiële injectie in het Nederlandse onderzoeksveld. Hiermee zet het ministerie van VWS samen met ZonMw en NWO in op snelle invoering van innovatieve maatregelen die voortkomen uit deze projecten. Onderzoek over volle breedte van de gezondheidszorg

Een effectieve aanpak van de coronapandemie brengt vele kennisbehoeftes en onderzoeksvragen met zich mee. Het COVID-19 Programma heeft drie aandachtsgebieden:

  • Voorspellende diagnostiek en behandeling
  • Zorg en preventie
  • Maatschappelijke dynamiek

Voorspellende diagnostiek en behandeling

Binnen aandachtsgebied 1 ‘Voorspellende diagnostiek en behandeling’ zijn 17 projecten gehonoreerd van de 22 projecten die hiervoor in aanmerking komen. Een aantal projecten richt zich op nieuwe of bestaande therapieën en hun werkingsmechanismen. Andere projecten houden zich bezig met het verkrijgen van inzichten in onder andere het microbioom, immuniteit, voorspellende parameters en behandeling op maat.
Een voorbeeld van zo’n project is: Een fase-2-klinisch-onderzoek noodzakelijk voor de klinische ontwikkeling van medicijn lanadelumab voor COVID-19 van dr. R. Brüggemann en dr. F van de Veerdonk van het Radboudumc. In dit project wordt onderzocht of het intraveneus toedienen van lanadelumab de behoefte aan externe toediening van zuurstof – noodzakelijk door longoedeem – kan verminderen en voorkomen tijdens de COVID-19-infectie.

Proefdiervrije innovaties

Naast de genoemde 22 projecten gaan vijf projecten binnen aandachtsgebied 1 onderzoek doen naar de ontwikkeling van nieuwe of bredere toepassing van bestaande proefdiervrije innovaties. Het ZonMw-programma Meer Kennis met Minder Dieren en de Stichting Proefdiervrij stelden hiervoor ruim € 2 miljoen beschikbaar. Het uiteindelijke doel is relevanter gezondheids(zorg)onderzoek voor de mens.

Zorg en preventie

Binnen aandachtsgebied 2 ‘Zorg en preventie’ zijn 20 projecten gehonoreerd van de 25 projecten die hiervoor in aanmerking komen. Deze projecten richten zich op de organisatie van de zorg en kwetsbare burgers. Daarnaast is specifiek aandacht voor zorgverleners. De focus ligt op:

  • De impact van gedrag en gedragsveranderingen op de verspreiding van het virus
  • De gevolgen van de maatregelen voor het individu of voor specifieke kwetsbare groepen
  • Verspreiding van de epidemie en maatregelen om dit te voorkomen

Zo is er bijvoorbeeld het project 'TRACE II: Patiëntuitkomsten na uitgestelde electieve operaties tijdens de COVID-19 pandemie' van dr. D. de Korte-de Boer en prof. dr. Wolfgang Buhre (afdeling Anesthesiologie en Pijngeneeskunde van het Maastricht Universitair Medisch Centrum+). In dit project worden de effecten van het uitstellen van niet-acute operaties tijdens de COVID-19 pandemie door een consortium van 10 instellingen, waaronder vier academische en vier perifere ziekenhuizen, onderzocht.

Palliatieve zorg

Binnen aandachtsgebied 2 komen vijf projecten in aanmerking voor honorering door het programma ‘Palliantie. Meer dan zorg’. Hiervan zijn er nu drie gehonoreerd. De projecten richten zich op ondersteuning en rouwverwerking van naasten bij het overlijden van hun dierbaren. Daarnaast is er aandacht voor de impact van sociale isolatie door COVID-19 op intra- en extramurale zorg voor mensen met dementie in de palliatieve fase.

Looptijd en budget

De ministeries van VWS en OCW en NWO financieren het COVID-19 Programma. Voor dit actie- en onderzoeksprogramma is in totaal € 40 miljoen beschikbaar voor subsidies aan praktijk- en onderzoeksprojecten. Eind augustus is de besluitvorming over de subsidieaanvragen van aandachtsgebied 3 ‘Maatschappelijke dynamiek’. Alle projecten starten in september 2020.

Uitzonderlijke situatie

De coronacrisis heeft aanzienlijke impact, ook op de volksgezondheid en de gezondheidszorg. Er is grote behoefte aan nieuwe kennis en praktische oplossingen om de negatieve gevolgen van de pandemie te beperken. Onderzoek is nodig om te leren van de negatieve en positieve ervaringen, zowel nu als op de langere termijn. In opdracht van VWS hebben we daarom samen met NWO in maart een actie- en onderzoeksprogramma voorbereid dat geresulteerd heeft in onder andere het COVID-19 Programma. Het tempo waarin dit is verlopen, is een enorme uitdaging voor de subsidieaanvragers, voor NWO en voor ons zelf.

Meer informatie

 

]]>
news-5885 Thu, 02 Jul 2020 16:07:13 +0200 NWO maakt implementatierichtlijnen Plan S bekend https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nwo-maakt-implementatierichtlijnen-plan-s-bekend/ Deze week maakte NWO haar beleid voor open access publiceren bekend. De richtlijnen van PlanS zullen van toepassing zijn op subsidieoproepen die NWO vanaf 1 januari 2021 zal publiceren. Deze regels gaan dus ook gelden voor een aantal programma’s van ZonMw. Het gaat dan om de Talentprogramma’s (Veni, Vidi en Vici), Rubicon en de ZonMw Open competitie. Over het open access beleid dat gaat gelden vanaf 1 januari 2021 voor alle andere subsidieoproepen van ZonMw, zullen we u binnenkort informeren.

Lees het nieuwsbericht op de website van NWO

]]>
news-5749 Tue, 02 Jun 2020 11:00:00 +0200 Op naar 100% Open access: NWO en ZonMw goed op koers, verdere stappen wel nodig https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/op-naar-100-open-access-nwo-en-zonmw-goed-op-koers-verdere-stappen-wel-nodig/ In 2018 was 68% van de publicaties die voortkomen uit financiering van NWO Open access beschikbaar. Voor ZonMw was dit percentage 60%. Dat is de conclusie van een vandaag verschenen analyse uitgevoerd door het Centre for Science and Technology Studies (CWTS). NWO en ZonMw streven naar 100% Open access. Om dit te halen zijn extra inspanning en verdere stappen nodig. In opdracht van NWO en ZonMw analyseerde het CWTS hoeveel publicaties van NWO en ZonMw tussen 2015 en 2018 Open access beschikbaar waren. Daarbij keek het CWTS ook naar de verschillen de vormen van Open acces (gold, green, hybride enz.). NWO streeft sinds 2009 naar volledige Open access voor alle publicaties die het resultaat zijn van NWO-financiering. In 2015 heeft NWO daarover nadere afspraken gemaakt met toenmalige staatssecretaris Dekker. Voor deze analyse maakte het CWTS gebruik van de bibliografische database Web of Science en Unpaywall.  

De belangrijkste resultaten van de studie zijn:

  • Van de tussen 2015 en 2018 verschenen publicaties is tussen de 60 en 70% in Open access beschikbaar, hetzij via een repository (groene route) hetzij in een volledig Open access tijdschrift of in een hybride journal.
  • Voor de NWO-instituten geldt dat 80% van de publicaties Open access beschikbaar zijn, voornamelijk via de groene route.
  • Gemiddeld hebben Open access publicaties gefinancierd door NWO en ZonMw een hogere citatie-impact dan publicaties achter een betaalmuur.

Stan Gielen (voorzitter van NWO): “Dit zijn mooie cijfers. Het laat zien dat we met bijna 70% Open access in 2018 goed op koers liggen. Om de 100% te bereiken zullen we wel een tandje bij moeten zetten. Vanaf 1 januari 2021 gaan we Plan S invoeren. Zoals uit het CWTS-rapport blijkt, kan een scherpere monitoring en handhaving daarbij helpen. We gaan daarom onderzoekers indringender verzoeken hun publicaties alsnog Open access beschikbaar te stellen via het repository van hun universiteit als dat aan het eind van het project niet het geval is. De auteurswet geeft met het Taverne amendement elke Nederlandse auteur het recht om eigen werk Open access te delen. Dus er is geen enkele reden om dat niet te doen.”
Jeroen Geurts (voorzitter ZonMw): “Ook bij ZonMw zullen we 2020 gebruiken om het Open access beleid aan te scherpen. De principes van PlanS zullen gaan gelden voor alle subsidieoproepen die  worden opengesteld vanaf 1 januari 2021. En we zullen onderzoekers actief gaan helpen om Open access publiceren mogelijk te maken.”.

Nota bene:
Deze CWTS-analyse betreft uitsluitend Open access publicaties van NWO en ZonMw. De rapportage is een nulmeting die voortaan jaarlijks uitgevoerd zal worden. De VSNU publiceert cijfers over Open access publicaties in heel Nederland.

Meer informatie:

 

]]>
news-5661 Wed, 06 May 2020 14:42:44 +0200 Subsidieoproep “Maatschappelijke dynamiek” binnen COVID-19 Programma open https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/subsidieoproep-maatschappelijke-dynamiek-binnen-covid-19-programma-open/ De subsidieoproep voor aandachtsgebied “Maatschappelijke dynamiek” binnen het COVID-19 Programma is opengesteld. Consortia, onderzoeksgroepen en afzonderlijke onderzoekers uit meerdere disciplines kunnen ideeën indienen voor onderzoek gericht op de maatschappelijke effecten van de coronapandemie en van de (voorgenomen) maatregelen daartegen. Gezien de urgentie van handelen is de deadline voor het indienen van ideeën op 25 mei 2020, 19.00 uur. Het COVID-19 Programma

Het actie- en onderzoeksprogramma COVID-19 is gericht op onderzoek gericht op de effecten van en de maatregelen tegen de coronapandemie. Er zijn drie aandachtsgebieden:

  1. Voorspellende diagnostiek en behandeling
  2. Zorg en preventie
  3. Maatschappelijke dynamiek

Deze subsidieoproep betreft alleen aandachtsgebied 3 “Maatschappelijke dynamiek” en heeft een totaal te verdelen subsidiebudget van € 6,5 miljoen. De subsidieoproep voor aandachtsgebied 1 en 2 is op 1 mei 2020 gepubliceerd met als deadline 14 mei 2020, 14.00 uur. Lees hier meer informatie daarover.  

Aandachtsgebied Maatschappelijk dynamiek

Het aandachtsgebied Maatschappelijke dynamiek betreft brede, maatschappelijk vraagstukken, waarbij meerdere wetenschappelijke disciplines betrokken zijn. Het gaat bijvoorbeeld om antwoord op vragen als: Wat zijn de maatschappelijke consequenties van de coronacrisis? Welke sociale en economische problemen zijn erdoor blootgelegd of ontstaan? Maar ook: Welke positieve effecten heeft de crisis? Welke herstartscenario’s zijn er na een kortere of langere periode van economische en brede sociale ontwrichting? Wat kunnen we van de crisis leren voor de toekomst?

Uitnodiging tot onderzoek

Consortia, onderzoeksgroepen en individuele onderzoekers zijn met deze subsidieoproep uitgenodigd om ideeën in te dienen voor onderzoeksprojecten waarmee kennis genereerd wordt over de Nederlandse en wereldwijde impact van de coronacrisis en de maatregelen daartegen. Onderzoek richt zich niet alleen op uitdagingen tijdens deze pandemie, maar ook op de situatie na de coronacrisis. Daarnaast sluit het onderzoek aan bij prioritaire thema’s zoals hieronder beschreven.

Prioritaire thema’s

Een multidisciplinair expertpanel onder voorzitterschap van Jet Bussemaker heeft de volgende prioritaire thema’s voorgedragen, waarbij op bijbehorende onderwerpen ingediend kan worden:

  1. Onderzoek naar de effectiviteit en impact van maatregelen/strategieën in respons op de coronacrisis
    Onderwerpen: Betrouwbaarheid en legitimiteit van overheid en wetenschap in tijden van crisis, de voorwaarden voor technologieën, gekoppeld aan het ‘openstellen’ van de samenleving, effect van de 1,5 meter maatregel, verschillen tussen Europese landen.    
  2. Onderzoek naar de veerkracht van de samenleving
    Onderwerpen: Kwetsbare groepen, maatschappelijke ongelijkheid ten gevolge van genomen maatregelen, thuisonderwijs, psychologische effecten en emotioneel welbevinden, burgerinitiatieven.  
  3. Onderzoek naar de economische veerkracht
    Onderwerpen: De economische effecten van de lock down voor verschillende sectoren, heropenen sectoren van de economie, thuiswerken.

Deze thema’s hebben de hoogste urgentie om onderzocht te worden. Projectideeën moeten aansluiten bij een of meerdere van deze thema’s. In de tekst van de subsidieoproep zijn de thema’s en onderwerpen nader toegelicht.

Planning subsidieronde

Voor deze subsidieronde geldt het volgende tijdpad:

Deadline indienen projectidee
Ontvangst advies van de commissie
Deadline indienen uitgewerkte subsidieaanvraag
Ontvangst van het commentaar van beoordelaars
Deadline indienen wederhoor
Besluit
Uiterlijke startdatum

25 mei 2020, 19.00 uur
Rond 18 juni 2020
29 juni, 14.00 uur
6 juli 2020
8 juli 2020, 12.00 uur
Rond 23 juli 2020
3 augustus 2020

Op korte termijn wordt de subsidieoproep ook in het Engels op de ZonMw-website gepubliceerd.

Meer informatie

 

]]>
news-5644 Fri, 01 May 2020 11:16:32 +0200 Coronacrisis zorgt voor omslag: van data delen naar data raadplegen https://www.zorgvisie.nl/coronacrisis-zorgt-voor-omslag-van-data-delen-naar-data-raadplegen/ Gegevens over de covid-19-uitbraak moeten van meet af aan bruikbaar voor machine learning worden opgeslagen. Vervolgens moeten ze snel wereldwijd te raadplegen zijn. Dat is de missie van het Virus Outbreak Data Network (VODAN). news-5549 Wed, 08 Apr 2020 18:00:00 +0200 Uitloop van onderzoekstrajecten: onderzoeksinstellingen werken aan oplossingen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/uitloop-van-onderzoekstrajecten-onderzoeksinstellingen-werken-aan-oplossingen/ Door de COVID-19 ligt veel onderzoek stil. Onderzoekers hebben geen toegang meer tot labs of collecties, kunnen geen data verzamelen, of zetten zich in het ziekenhuis in. Dit heeft een grote impact op het Nederlandse onderzoek. Met name onderzoekers met tijdelijke contracten dreigen hiervan de dupe te worden. VSNU, NFU, NWO en ZonMw nemen deze signalen zeer serieus. Samen met het Promovendi Netwerk Nederland en PostDocNL werken ze aan oplossingen voor de knelpunten die deze (jonge) onderzoekers ervaren. Deze oplossingen berusten op drie uitgangspunten. Allereerst: gezondheid belangrijker dan onderzoek. De verantwoordelijkheid om te beslissen voor welk onderzoek aanwezigheid in faciliteiten noodzakelijk is en door moet en kan gaan ligt bij de decanen of instituutsdirecteuren. Dat doen zij op basis van advies van de vakgroepsleider en met inachtneming van de RIVM-richtlijnen. Bij twijfels of wanneer onderzoek onterecht als noodzakelijk wordt aangemerkt zijn decanen, instituutsdirecteuren het eerste aanspreekpunt. Een tweede uitgangspunt is dat waar er problemen of vertraging ontstaan ten gevolge van de COVID-19 crisis, het leidende principe is dat alle bestaande onderzoeksprojecten in alle redelijkheid en op een geschikt moment afgemaakt moeten kunnen worden. Het derde uitgangspunt is dat maatwerk nodig zal zijn om recht te doen aan de diversiteit aan problemen. De onderzoeksorganisaties willen dat er passende mogelijkheden worden geboden om het onderzoek te kunnen afronden, zoals: aangepaste procedures om te kunnen promoveren, extra tijd/ geld bij vertraging van het onderzoekstraject, het aanpassen van de onderzoeksopzet enz. De precieze invulling van zulke maatregelen is afhankelijk van de financieringsbron en de afspraken die daarmee gemaakt worden. Daarbij roepen de onderzoeksorganisaties op om ook maatwerk te bieden door in deze bijzondere tijd breder te kijken in het ‘erkennen en waarderen’ van de bijdrage van eenieder, aansluitend bij het position paper ‘Ruimte voor ieders talent.’

De onderzoeksorganisaties zijn in gesprek met de ministeries van OCW, EZK en VWS over verschillende urgente aandachtspunten. Onder meer over: de kosten van uitloop, de mogelijkheden om de contracten van (postdoctorale) onderzoekers langer dan vier jaar te kunnen laten duren of meer dan twee aanstellingen te kunnen verlengen en verlenging te kunnen bieden aan de verblijfsvergunning van internationale werknemers die een aflopend tijdelijk dienstverband hebben. Bovendien zijn de organisaties in gesprek met andere financiers, zoals bedrijven of internationale subsidieversterkers als de EU, om ook daar voor maatwerkoplossingen steun te krijgen.  

Werkveld ZonMw

Het werkveld van ZonMw is duidelijk breder dan het academische onderzoek, waarover dit bericht vooral gaat. Uiteraard heeft ZonMw ook aandacht voor de consequenties van de coronacrisis in die andere werkvelden. Wij wijzen erop dat ZonMw al diverse kortetermijnmaatregelen heeft aangekondigd voor haar (onderzoeks)projecten om aanvragers, projectleiders, commissieleden en referenten in deze tijd te ontzien. De impact voor academische maar ook niet academische projecten is groot. ZonMw houdt nauw contact met al haar stakeholders over deze situatie en monitort de mogelijke consequenties op langere termijn.

Lees hier de gezamenlijke verklaring van NFU, VSNU, ZonMw en NWO.

]]>
news-5490 Thu, 26 Mar 2020 18:18:16 +0100 Extra geld voor creatieve oplossingen coronavirus (COVID-19) https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/extra-geld-voor-creatieve-oplossingen-coronavirus-covid-19/ Het ministerie van VWS stelt extra geld beschikbaar om creatieve oplossingen te faciliteren met betrekking tot het coronavirus (COVID-19). De pandemie heeft een grote impact op de zorg en samenleving. Op korte termijn zijn daarom oplossingen nodig voor praktische problemen in en buiten ziekenhuizen.

UPDATE 14-04-2020: deze regeling is inmiddels gesloten. Indienen is niet meer mogelijk.

Praktische uitdagingen

De komende weken en maanden leidt de coronacrisis tot allerlei praktische uitdagingen in de zorg en de samenleving. De vraag is hoe we in deze tijd goede zorg en ondersteuning kunnen blijven bieden. Praktische uitdagingen zijn bijvoorbeeld tekorten aan bepaalde materialen in ziekenhuizen, maar ook de zorg en ondersteuning aan kwetsbare mensen. Ook staan onze zorg- en hulpverleners voor de uitdaging om hun werk zo goed mogelijk te kunnen blijven doen.

Creatieve oplossingen

Creatieve oplossingen zijn nodig voor praktische technologische zaken in de (ziekenhuis)zorg, zoals medische hulpmiddelen. Anderzijds zijn er oplossingen nodig om kwetsbare groepen en hun zorg- en hulpverleners te helpen bij het bieden van de juiste zorg en ondersteuning.

Bedrijven of organisaties die een creatieve oplossing willen uitwerken of uitvoeren komen in aanmerking voor ofwel een startimpuls of een projectimpuls. Daarbij gaat het om oplossingen die buiten reguliere zorg- en welzijnsactiviteiten vallen. Een belangrijke voorwaarde voor deze projectimpuls is dat de creatieve oplossing voorziet in de behoefte van de doelgroep, zoals ziekenhuispersoneel. Dit moet blijken uit de samenstelling van het projectteam.

Financiële impuls aanvragen

Er zijn twee financiële impulsen beschikbaar.

  1. Een startimpuls van maximaal € 7.500,- (inclusief BTW). Deze impuls is bedoeld voor het uitwerken en eventueel toepassen of piloten van een idee.
  2. Een projectimpuls van € 7.500,- tot € 15.000,- (inclusief BTW). Belangrijke voorwaarde voor deze projectimpuls is dat de creatieve oplossing voorziet in de behoefte van de doelgroep.

Alle in Nederland gevestigde rechtspersonen kunnen een offerte indienen die past binnen de kaders van deze regeling.

Meer informatie

Kijk voor meer informatie, de aanvraagprocedure en de voorwaarden op de pagina Creatieve oplossingen aanpak coronavirus (COVID-19).

]]>
news-5450 Fri, 13 Mar 2020 16:29:33 +0100 Start datanetwerk coronavirus https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/start-datanetwerk-coronavirus/ We hebben het GO FAIR Initiative opdracht gegeven om de eerste stappen van VODAN uit te voeren. VODAN staat voor Virus Outbreak Data Access Network. Dit implementatienetwerk streeft ernaar de data over de huidige uitbraak van het coronavirus zodanig vorm te geven dat ze benaderbaar worden voor leer-algoritmes (volgens het Personal Health Train principe). Infectieziekten en data

Voor deze opdracht roepen GO FAIR en ZonMw experts op de gebieden van infectieziekten en data op om mee te werken. ZonMw is lid van GloPID-R, een wereldwijde samenwerking tussen onderzoeksfinanciers op het gebied van ‘preparedness’ voor uitbraken van infectieziekten. ZonMw en de andere financiers willen met deze opdracht bijdragen aan de oplossing van de huidige crisis rond dit virus en de infectieziekte COVID-19.

Personal Health Train

Met het principe van de ‘Personal Health Train’ blijven data staan waar ze zijn gegenereerd, en worden vervolgens ‘bezocht’ voor bepaalde onderzoeksvragen. De beheerders van de data stellen de voorwaarden waaronder bepaalde vragen aan de data kunnen worden gesteld. Hierdoor worden data beschikbaar gemaakt voor onderzoek op een gelijkwaardige, maar gecontroleerde manier. Deze benadering komt voor de COVID-19 epidemie wellicht nog net op tijd om ook direct al nuttig te zijn. Daarnaast zal het zeker de mate waarin landen op toekomstige epidemieën van deze omvang zijn voorbereid, enorm verhogen.

Rol van ZonMw

Wij financieren gezondheidsonderzoek en stimuleert zorginnovatie. Op de gebieden van infectieziekten en data hebben we ruime ervaring, nationaal en internationaal.

Meer informatie:

Blijf op de hoogte van alle ontwikkelingen rondom het coronavirus.

]]>
news-5375 Mon, 24 Feb 2020 16:42:00 +0100 Rol ZonMw en coronavirusuitbraak https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/rol-zonmw-en-coronavirusuitbraak/ De internationale onderzoekswereld is druk bezig met COVID-19, de infectieziekte die wordt veroorzaakt door SARS-CoV-2, het nieuwe coronavirus. We zijn betrokken bij diverse internationale overleggen over de ziekte, het virus en de oproep tot het delen van data uit onderzoek en publicaties erover (Open Access). Diverse grote internationale onderzoeksfinanciers hebben al subsidieoproepen opengesteld. Wij volgen de ontwikkelingen om te kijken of zo'n oproep ook uit vanuit ZonMw nodig en mogelijk is.

Internationale samenwerking

We nemen deel aan GloPID-R, een internationaal samenwerkingsverband van onderzoeksfinanciers voor infectieziektenuitbraken. Op 11 en 12 februari organiseerden de WHO en GloPID-R een bijeenkomst over het coördineren van de internationale onderzoeksinspanningen in de strijd tegen deze ziekte.

Data delen

Onze kennis en ervaring met ‘best practices’ voor het delen van data verspreiden we graag. Zo hebben we advies gegeven aan de WHO en aan GloPID-R over data delen in onderzoek naar het coronavirus en COVID-19. In het bijzonder ging het over concrete mogelijkheden om data FAIR te maken, zoals afspraken over computerleesbare (‘machine actionable’) metadata. FAIR staat voor ‘findable, accessible, interoperable, and reusable’ en heeft dus als doel om data vindbaar, toegankelijk, uitwisselbaar en herbruikbaar te maken. GloPID-R heeft ervaring met het maken van afspraken over data delen bij uitbraken van infectieziekten. Zulke afspraken leiden tot versnelling van de ontwikkeling en verspreiding van nieuwe kennis en daarmee het bestrijden van de ziekte. Omdat de ziekte zo snel mogelijk bestreden moet worden, is het delen van data bij de uitbraak van deze ziekte cruciaal. Onderzoekers zijn daardoor in staat om wereldwijd in hoog tempo het virus en de bronnen van besmetting te analyseren.

Internationale onderzoeksfinanciering

Er zijn diverse internationale initiatieven om onderzoek te financieren. Sommige oproepen zijn inmiddels al gesloten. Enkele zijn nog opengesteld, waaronder:

  • Op 23 maart sluit de subsidieoproep van CHAFEA/2019/HEALTH/27 over onderzoek naar vaccins en vaccinvoorraden
  • Het tweede programma Innovative Medicines Initiative (IMI2, onder andere gefinancierd uit het programma Horizon 2020 van de Europese Commissie) opent rond 3 maart een extra subsidieoproep voor de ontwikkeling van therapieën en diagnostiek voor het bestrijden van het coronavirus
  • De Amerikaanse Bill & Melinda Gates Foundation zet tot 60 miljoen dollar in voor de ontwikkeling en toetsing van vaccins, behandelingen en diagnoses (deadline onbekend)
  • De Engelse onderzoeksfinancier Wellcome Trust stelt 10 miljoen Engelse pond beschikbaar om onderzoek te versnellen en wereldwijde inspanningen te ondersteunen (“There are no deadlines. Expressions of interest should be submitted as soon as possible. We may close this call to new applicants at any time.”)

Meer informatie

 

 

 

 

]]>
news-5251 Fri, 31 Jan 2020 13:43:00 +0100 NWO en ZonMw: open access in strijd tegen coronavirus https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nwo-en-zonmw-open-access-in-strijd-tegen-coronavirus/ NWO en ZonMw steunen de oproep van een aantal internationale onderzoeksfinanciers en wetenschappelijke uitgevers om onderzoek op het gebied van het coronavirus zo snel mogelijk open access te maken. Bedreiging volksgezondheid

De uitbraak van het nieuwe coronavirus in China (2019-nCoV) vormt een grote bedreiging voor de volksgezondheid. Onderzoekers werken wereldwijd in hoog tempo aan de analyse van het virus en de bronnen van besmetting. Cruciale genetische data wordt al op grote schaal gedeeld via open opslagplaatsen.

Delen van onderzoeksdata

In reactie roept een aantal internationale onderzoeksfinanciers op in een statement om publicaties en onderzoeksdata die relevant zijn voor het bestrijden van de ziekte zo snel mogelijk open access beschikbaar te maken. Eerder gebeurde dat in reactie op de Zika-uitbraak in Zuid-Amerika en de Ebola-crisis in Afrika.

Oproep aan tijdschriften en onderzoekers

NWO en ZonMw onderschrijven de oproep en doen een beroep op:

  • Tijdschriften om alle publicaties in welke vorm dan ook (artikelen, pre-prints) inclusief de onderliggende data zo snel mogelijk open access beschikbaar te maken
  • Onderzoekers om zich in te spannen hun resultaten in welke vorm dan ook zo snel mogelijk te delen en ter beschikking te stellen aan de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO)

Subsidieoproep

De Europese Commissie lanceert op korte termijn de subsidieoproep 'SC1-PHE-CORONAVIRUS-2020: Advancing knowledge for the clinical and public health response to the 2019-nCoV epidemic' met een budget van 10 miljoen euro. De deadline is 12 februari 2020. Alle relevante informatie is te vinden op de website van de Europese Commissie.

Meer informatie

  • in het Engelstalige statement over data sharing bij onderzoek naar het coronavirus (herbevestiging van statement uit 2016 over Zika en Ebola)
  • over het coronavirus op de website van het RIVM
  • over infectieziektebestrijding
  • over open access
  • in ons eerdere Engelstalige nieuwsbericht over participatie van ZonMw in GloPID-R, een internationaal samenwerkingsverband van onderzoeksfinanciers voor infectieziektenuitbraken
]]>