Verslagen

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

ACHTERGROND

Patiënten met ongeneeslijke kanker en hun naasten worden nog te vaak onvoldoende betrokken bij besluitvorming over de behandeling. Dit terwijl juist in de palliatieve fase sprake is van beslissingen die vragen om een persoonlijke afweging en veel patiënten ook aangeven mee te willen beslissen. In de vroeg-palliatieve fase gaat het specifiek om de keuze tussen ziektegerichte of alleen symptoomgerichte behandeling. We weten dat het gesprek over de waarden en voorkeuren van patiënten in beperkte mate plaatsvindt en dat de optie om af te zien van ziektegerichte behandeling lang onbesproken kan blijven. Dit staat het bieden van passende zorg voor patiënten met ongeneeslijke kanker in de weg.

 

Gezamenlijke besluitvorming (GB) betekent dat zorgverleners, patiënt en naasten de opties en de voor- en nadelen daarvan bespreken om samen te bepalen welke optie het beste past. GB scholing voor zorgverleners in de oncologie richt zich veelal op de medisch specialist. Echter, waar het gaat om het bespreekbaar maken van de laatste levensfase en het ondersteunen van patiënten met ongeneeslijke kanker bij de besluitvorming, hebben ook de huisarts en de verpleegkundige een essentiële rol. Implementatie van GB vergt aandacht voor de attitude en vaardigheden van alle betrokken zorgverleners én onder patiënten en naasten.

 

DOELSTELLING

Het doel is GB over de behandeling van ongeneeslijke kanker in de vroeg-palliatieve fase te bevorderen zodat patiënten die zorg krijgen die past bij hun waarden en voorkeuren. Daarvoor richten we ons op de attitude en vaardigheden van alle betrokkenen: medisch specialisten, huisartsen, verpleegkundigen, patiënten en naasten. We maken gebruik van bestaande trainingsmethoden en hulpmiddelen; en ontwikkelen ook nieuwe interventies. We richten we ons nadrukkelijk ook op patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden. In vier deelprojecten zullen we de interventies (door)ontwikkelen, evalueren en beschikbaar maken voor de praktijk. Het betreft een gezamenlijk initiatief van Nederlandse Federatie Kankerpatiënten en GB onderzoekers.

 

PLAN VAN AANPAK

 

DEELPROJECT 1 Ontwikkelen interventies voor zorgverleners

Een Els Borst gesprek wordt doorontwikkeld gericht op de attitude van zorgverleners ten aanzien van GB in de palliatieve oncologische zorg. Het is een groepsgesprek waarin een multidisciplinair team in gesprek gaat met patiënten en naasten. Voor medisch oncologen, huisartsen en verpleegkundigen zal daarnaast een blended learning worden ontwikkeld specifiek voor GB in de palliatieve oncologische zorg. De blended learning bouwt voort op een door LUMC/NFK ontwikkelde e-learning en een door AMC ontwikkelde groepstraining. Huisartsen en verpleegkundigen worden hiertoe eerst geïnterviewd over hun taakopvatting, waargenomen barrières, en trainingsbehoeftes.

 

DEELPROJECT 2 Evalueren effect op attitude en vaardigheden

Het effect van een Els Borst gesprek op GB attitude wordt onderzocht in een voor-na design onder minstens 34 zorgverleners. Het onderzoeksdesign voor het meten van het effect van de blended learning verschilt per discipline. In totaal worden 26 oncologen, 15 huisartsen en 15 verpleegkundigen om deelname gevraagd. Zorgverleners voeren zowel voor als na de training een simulatieconsult met een acteur en vullen een vragenlijst over hun attitude in. De opgenomen consulten worden door observatoren gescoord op GB vaardigheden. Daarnaast worden in totaal 216 (ex)kankerpatiënten gevraagd om een beoordeling van de opgenomen simulatieconsulten voor en na training.

 

DEELPROJECT 3 (Door)ontwikkelen van GB hulpmiddelen voor patiënten en naasten

De in het AMC ontwikkelde Gesprekswijzer combineren we met een te ontwikkelen Consultkaart om het bespreken van essentiële onderwerpen aan het levenseinde te bevorderen. Beiden hulpmiddelen richten zich op attitude en vaardigheden. De AMC Gesprekswijzer stimuleert het keuzebewustzijn, het stellen van vragen en het reflecteren op de eigen waarden en voorkeuren. De te ontwikkelen Consultkaart wil door middel van veel gestelde vragen relevante onderwerpen rondom het levenseinde makkelijker bespreekbaar te maken. Beide instrumenten worden geschikt gemaakt voor patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden.

 

DEELPROJECT 4 Evalueren van GB instrumenten onder gebruikers

De combinatie van Gesprekswijzer en Consultkaart zal worden geëvalueerd onder online gebruikers. Patiënten en/of naasten (minstens 100) die de hulpmiddelen gebruiken worden gevraagd naar hun tevredenheid met de inhoud. Ook worden de kenmerken van de gebruikersgroep in kaart gebracht en het totale gebruik gemonitord gedurende 12 maanden.

 

IMPLEMENTATIE

Het project is succesvol wanneer (1) het Els Borst gesprek en de blended learning bewezen effectief en beschikbaar zijn voor alle beroepsgroepen; (2) de Gesprekswijzer en de Consultkaart vrij online beschikbaar zijn voor patiënten en naasten, nationaal onder de aandacht zijn gebracht en positief worden gewaardeerd.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website