Projectomschrijving

Aanleiding

Een hospice is een klein huis voor mensen in de laatste fase van hun leven, als zorg thuis niet meer kan. In een hospice zorgen vrijwilligers, verzorgenden, pastores en artsen ‘de klok rond’. In de loop der jaren zijn er vanuit verschillende visies 3 typen hospices ontstaan:

  • Bijna Thuis Huizen (BTH)
  • High Care Hospices (HCH)
  • Palliatieve Units bij verpleeghuizen (PU)

Voor zorgvragers, verwijzers en financiers is het momenteel niet altijd helder wat de overeenkomsten en verschillen tussen de hospicetypen zijn. Ook is niet bekend welke mensen met welke problemen en zorgvragen in een hospice zorg ontvangen, wat zij verwachten en nodig hebben en in welke mate de geboden zorg hierop aansluit.

Doel

In kaart brengen van de huidige situatie in de hospicezorg in Nederland met als doel de kwaliteit van de hospicezorg te verbeteren en de zorg aan te laten sluiten bij de wensen en behoeften van de zorgvragers.

Werkwijze

Als onderdeel van het onderzoek naar de zorgverlening in de Nederlandse hospices zijn 3 vragen onderzocht:

  1. Wie zijn de mensen die zorg krijgen in een hospice?
  2. Hoe moeilijk is het om de zorg die mensen nodig hebben te geven?
  3. Is de zorg in ieder hospice zoals we dat in Nederland hebben afgesproken?

Om antwoord te geven op deze vragen analyseerden we 803 dossiers van zorgvragers in de 3 typen hospices, en zetten we onder andere een vragenlijst uit naar ‘Waardigheid’ onder 103 zorgvragers en vonden interviews en focusgroepen plaats.  

Het onderzoek vond plaats in nauwe afstemming met koepelorganisaties ActiZ, Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg (VPTZ) Nederland, Associatie Hospicezorg Nederland (AHzN), Zorgbelang Inclusief, Huisartsen Advies Groep Palliatieve Zorg (PalHAG), Fibula en het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL). En met een brede vertegenwoordiging van zorgvragers, (vrijwillige) zorgverleners en beleidsmakers uit hospices verspreid over het land in de vorm van zogenaamde ‘gidspanels’.

Resultaten

De belangrijkste bevindingen uit het onderzoek zijn:

  • In ieder hospice lijken de zorgvragers op elkaar. De meeste mensen in hospices zijn Nederlander, rond de 75 jaar en hebben vaak kanker. Ze verblijven er gemiddeld 14 dagen voordat ze overlijden.
  • Zorgvragers in hospices hebben zorg nodig op fysiek, psychisch en sociaal gebied (familiezaken).
  • Bijna alle zorgvragers voelen zich als waardig mens behandeld in het hospice.
  • Het lukt zorgteams niet altijd om goed op een rij te krijgen welke problemen zorgvragers hebben, waardoor ze soms dingen over het hoofd zien. Dit gaat in sommige hospices beter dan andere, omdat ze daarvoor een systeem hebben afgesproken.
  • Zorg verlenen is het moeilijkst de 1e en laatste paar dagen van het verblijf dan in de dagen daartussen. Vooral tijdens de dagen voor het sterven doen zich vaak onverwachte moeilijkheden voor, waarbij verpleegkundigen en artsen moeten samenwerken volgens afspraken die op papier staan. Ook dat gaat in sommige hospices beter dan andere.
  • Samenwerking en communicatie met familie over de situatie van de zorgvrager en oplossingen daarvoor kan beter.

Met de lessen uit dit onderzoek kunnen hospices zelf aan de slag om de kwaliteit van zorgverlening te verbeteren zoals het uitvoeren van een 4 dimensionele zorgvragersanalyse bij opname, werken met een individueel zorgplan waarin alle disciplines rapporteren en het tijdig inschakelen van specialistische zorg. Ook stellen we voor dat hospices in dezelfde regio, elkaar helpen om ervoor te zorgen dat alle mensen in alle hospices zorg kunnen krijgen die bij hen past.

Programma Palliantie

Dit project financieren we vanuit ons programma Palliantie. Met het programma zetten we ons in voor een goede kwaliteit van leven voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn en hun naasten. Dat betekent dat zij zorg en ondersteuning krijgen op lichamelijk, psychisch, sociaal en spiritueel vlak, aansluitend op hun wensen en behoeften. We stimuleren verbetering in de palliatieve zorg door samen met partijen uit beleid, onderzoek, praktijk en het onderwijs te investeren in kennisontwikkeling, verdere professionalisering van de palliatieve zorg en kennisbenutting van ontwikkelde resultaten.

Opgeleverde resultaten

Interview

Welke adviezen zijn uit het onderzoek gekomen? En wat was de meerwaarde van de gidspanels hierin? Projectbegeleider Denise Seelen en gidspanelleden Karin Kalthoff (zorgvragers), Laurien Letsoin (zorgverleners) en Mirjam Bijlenga (beleidsmakers) vertellen erover.

> Lees het interview

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website