ZonMw tijdlijn Impact versterken https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Impact versterken nl-nl Sun, 02 Oct 2022 16:16:05 +0200 Sun, 02 Oct 2022 16:16:05 +0200 TYPO3 news-9009 Wed, 28 Sep 2022 11:21:34 +0200 Nieuwe initiatieven gericht op kennisbenutting voor passende zorg in de praktijk https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-initiatieven-gericht-op-kennisbenutting-voor-passende-zorg-in-de-praktijk/ Recent zijn 6 subsidierondes van bestaande programma’s met extra middelen van het ministerie van VWS uitgebreid. Dit om meer impact te kunnen maken met bestaande kennis en innovaties gericht op passende zorg in de praktijk. ‘Veel van onze programma’s hebben een link met passende zorg’, zegt Karen van Liere-Visser, die de nieuwe initiatieven coördineert. Met kennis en innovaties bijdragen aan passende zorg

Om de zorg toekomstbestendig te maken, wordt ingezet op een transitie naar passende zorg. Een maatschappelijke opgave waar zorgsector en samenleving gezamenlijk mee aan de slag moeten. Passende zorg is zorg die gaat om gezondheid in plaats van ziekte, die de juiste zorg op de juiste plek is, die waarde gedreven is (doelmatig) en die samen met en rondom de patiënt tot stand komt (samen beslissen). Ook ZonMw draagt vanuit haar 3 kerntaken - signaleren, programmeren en impact versterken - bij aan het realiseren van passende zorg.  

Implementatie van kennis en innovaties uit lopende programma’s

In het coalitieakkoord staat passende zorg centraal en zijn middelen gereserveerd om passende zorg verder te stimuleren. Met de extra middelen voor 2022 werd het mogelijk initiatieven te bundelen en een aantal subsidierondes uit bestaande programma’s uit te breiden. Het gaat om de volgende rondes: Implementatie science practitioner Fellowships, Implementatie van kennis en innovaties voor passende zorg, Regio-impuls Juiste Zorg Op de Juiste Plek, Praktijkgericht onderzoek in de ggz: Versterking van passende zorg in de eerstelijns ggz, Implementatie – en opschalingscoaching ronde 8 en Leefstijlgeneeskunde: implementatie en impact.

Een integrale benadering en bundeling van initiatieven is belangrijk

‘Veel bestaande programma’s van ZonMw hebben een link met passende zorg’, zegt Karen van Liere-Visser, die de initiatieven binnen ZonMw coördineert. ‘Een integrale benadering is belangrijk voor passende zorg. Door de uitbreiding van middelen konden we initiatieven bundelen vanuit verschillende programma’s. Dat heeft geleid tot een gezamenlijke subsidieronde voor implementatieprojecten. Binnen ZonMw hebben we gekeken hoe we snel een stimulans konden geven aan passende zorg. Deze 6 rondes zijn vooral gericht op daadwerkelijke implementatie van kennis en innovaties in de praktijk. Nieuw is ook dat ZonMw-brede subsidieoproepen zijn uitgezet zoals de Implementatie science practitioner Fellowships, waarbij we 48 implementatiespecialisten kunnen opleiden vanuit diverse vakgebieden.’

De 6 subsidierondes gericht op kennisbenutting in de praktijk

De 6 subsidieoproepen zijn allemaal in de periode mei tot september opengesteld. De meeste oproepen zijn inmiddels al gesloten en de eerste projecten starten in december 2022.
Hieronder meer informatie over de 6 oproepen:

Implementatie science practitioner Fellowships

In deze Fellowships ronde is persoonsgebonden subsidie beschikbaar voor professionals om opgeleid te worden tot implementatie science practitioner. Vanuit 7 verschillende ZonMw-programma’s is subsidie beschikbaar en aangevuld met de extra middelen: DoelmatigheidsOnderzoek, Goed Gebruik Geneesmiddelen, Onderzoeksprogramma ggz, Langdurige Zorg en Ondersteuning, Juiste Zorg op de Juiste Plek, Preventieprogramma, en Zwangerschap en Geboorte. Deadline voor aanvragen is 4 oktober 2022, 14.00 uur.

Implementatie van kennis en innovaties voor passende zorg

Deze subsidieronde richt zich op afgeronde ZonMw-projecten met mooie resultaten vanuit de programma’s DoelmatigheidsOnderzoek, Goed Gebruik Geneesmiddelen en Translationeel Onderzoek door met een implementatieproject de toepassing van resultaten te bevorderen en daarmee bij te dragen aan passende zorg in de praktijk. Actieprogramma Grip op Onbegrip heeft ook subsidie voor nieuwe, losstaande, implementatieprojecten. Aanvragen is niet meer mogelijk. De besluitbrieven worden in december 2022 verstuurd.

Regio-impuls Juiste Zorg Op de Juiste Plek

Met de Regio-impuls kunnen regionale domeinoverstijgende samenwerkingsverbanden (DSV) inzetten op initiatieven die de gezondheid van individuele burgers bevorderen. Met de duurzame doorontwikkeling van deze bestaande regionale DSV’s kunnen zij werken aan passende zorg voor iedereen. Aanvragen is niet meer mogelijk. In december 2022 worden de besluitbrieven verstuurd.

Praktijkgericht onderzoek in de ggz: Versterking van passende zorg in de eerstelijns ggz

In deze ggz ronde is subsidie beschikbaar voor praktijkgericht onderzoek dat zich richt op het verbeteren van de toegankelijkheid en organisatie van de geestelijke gezondheidszorg. Om daarmee de omslag naar passende zorg te versterken in de eerstelijns ggz. Aanvragen is niet meer mogelijk. In december 2022 worden de besluitbrieven verstuurd.

Implementatie – en opschalingscoaching (IOC)

Met IOC subsidie kan een externe implementatie- en opschalingscoach worden ingehuurd. De coach adviseert over en begeleidt bij de implementatie en/of opschaling die nodig is om een innovatie verder te brengen in de zorg. Het implementatie- en/of opschalingsvraagstuk draagt bij aan minstens een van de vier principes van passende zorg. Aanvragen is niet meer mogelijk. De besluitbrieven worden uiterlijk in november verstuurd en projecten starten nog dit jaar.

Leefstijlgeneeskunde: implementatie en impact

De resultaten van de 10 lopende projecten Leefstijlgeneeskunde moeten bijdragen aan beter inzicht in welke leefstijlinterventies kunnen worden ingezet bij welke (chronische) ziekten/aandoeningen en bij welke patiënten leefstijlgeneeskunde succesvol kan zijn (en onder welke voorwaarden). Met subsidie uit deze aanvullende oproep kan implementatieonderzoek worden gedaan dat moet bijdragen aan een betere onderbouwing voor de keuze van een implementatiestrategie en toepassing daarvan in de specifieke context. Aanvragen kan alleen op uitnodiging, met als deadline 13 december 2022, 14.00 uur.

Meer informatie

De subsidieoproepen

Ook interessant?

Verkenning naar domeinoverstijgende samenwerkingsverbanden levert waardevolle inzichten op Passende zorg in de langdurige zorg en ondersteuning

Op de hoogte blijven?

We zijn bezig met het ontwikkelen van meer activiteiten gericht op het met kennis stimuleren van passende zorg in de praktijk. En we gaan hier actief over communiceren. Benieuwd? Abonneer je op een of meer van onze nieuwsbrieven en/of volg ons op een of meer van onze LinkedIn pagina’s: ZonMw corporate, Geestelijke gezondheid (ggz), Geneesmiddelen, Jeugd, Kennis over leven met een ziekte of beperking, Medisch onderzoek, Preventie, Sport & bewegen.

]]>
news-9008 Tue, 27 Sep 2022 16:15:28 +0200 Microplastics hebben mogelijk effect op de placenta tijdens de zwangerschap https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/microplastics-hebben-mogelijk-effect-op-de-placenta-tijdens-de-zwangerschap/ Onderzoek heeft aangetoond dat kleine plastic deeltjes mogelijk subtiele effecten hebben op de placenta. De resultaten, beschreven door onderzoeker Hanna Dusza en collega’s, zijn recent gepubliceerd in het toonaangevende vaktijdschrift Environmental Health Perspectives. De onderzoekers roepen op tot aanvullend onderzoek om het effect van micro- en nanoplastics op de gezondheid van de moeder en het ontwikkelende kind beter te begrijpen. De gezondheidseffecten van microplastics zijn nog onduidelijk

Onderzoek toonde eerder al aan dat de placenta van zwangere vrouwen microplastics bevatten. Maar wat is het effect van die kleine plastic deeltjes van micro- en nanometerafmetingen op de gezondheid van de moeder en van de foetus? Een onderzoeksteam van de Universiteit Utrecht, het Dijklander Ziekenhuis, de Vrije Universiteit, Deltares en Mount Sinai School of Medicine (VS) deed onderzoek in een laboratorium naar de opname, het transport en de toxiciteit van micro- en nanoplastics in buiten het lichaam gekweekte placentacellen, en het effect op deze cellen. De onderzoekers zagen een subtiel effect op de genen die verantwoordelijk zijn voor de hormoonproductie en de stofwisseling. Lees het nieuwsbericht van Universiteit Utrecht over het effect van blootstelling aan microplastics vanaf het begin van het menselijk leven en bekijk de publicatie in het Engelstalige vaktijdschrift Environmental Health Perspectives.

Is meer kennis nodig over het effect van microplastics in de placenta?

ZonMw agendeert en financiert onderzoek naar microplastics en gezondheid omdat nog maar weinig bekend is over de eventuele gezondheidsrisico’s terwijl de hoeveelheid micro- en nanoplastics in onze leefomgeving steeds verder toeneemt. Kennis over de gezondheidsrisico’s van microplastics is belangrijk zodat we gezondheidsschade kunnen voorkomen. Daarom is ZonMw in 2018 gestart met het programma Microplastics en Gezondheid. Lees op onze website meer over de eerste 15 afgeronde projecten, waaronder dit placenta-onderzoek en het onderzoek naar microplastics in menselijk bloed.

Dit onderzoek hangt samen met ander onderzoek

Senior programmamanager Frank Pierik bij ZonMw zegt: “Het onderzoek naar microplastics en gezondheid is een legpuzzel, en dit onderzoek levert een belangrijk puzzelstukje. De kennisagenda die we hebben opgesteld in 2020 geeft aan welke puzzelstukjes nog meer nodig zijn. Er is nog een lange weg te gaan: naast de 15 doorbraakprojecten, en het vervolg daarop in het MOMENTUM-consortium, zullen nog meer puzzelstukjes gelegd moeten worden om tot passende oplossingen te komen.”

 

]]>
news-9007 Tue, 27 Sep 2022 14:00:00 +0200 Bijeenkomst ‘Samen leren’ Lokale Netwerken Samenhangende Ouderenzorg https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/bijeenkomst-samen-leren-lokale-netwerken-samenhangende-ouderenzorg/ Op maandag 19 september organiseerden ZonMw en het LUMC een bijeenkomst voor alle netwerken in het ZonMw-programma Lokale Netwerken Samenhangende Ouderenzorg. Ruim 60 deelnemers vanuit 35 netwerken, waaronder ook ouderen, kwamen bijeen om op een dynamische en creatieve wijze van elkaars kennis en ervaringen te leren. De bijeenkomst maakte deel uit van een bredere aanpak om netwerken met elkaar in contact te brengen.
Op grote hoogte met uitzicht over het naastgelegen Centraal Station in hartje Utrecht, kwamen netwerken vanuit heel Nederland samen om hun ervaringen en leerpunten met elkaar te delen en om de verbinding met elkaar aan te gaan. Deze bijeenkomst stond in het teken van interprofessionele samenwerking en samenwerking met ouderen in de netwerken.

‘De Ouderen’ doelgroep bestaat niet’

Keynote spreker, professor Tineke Abma (bijzonder hoogleraar Ouderenparticipatie en directeur Leyden Academy on Vitality and Ageing), nam ons eerst mee in de rol van ouderen in de maatschappij, de ontwikkelingen van de steeds ouder wordende generatie en het belang van de rol van ouderen in de lokale netwerken. Het is essentieel om ons bewust te zijn van de diversiteit van de doelgroep en dat ‘de ouderen’ niet bestaat. Ook kwam het fenomeen Ageism aan bod. Door beleidsmakers en onderzoekers wordt vaak gedacht dat thema’s te complex zijn voor deze doelgroep, maar ook de doelgroep denkt op voorhand nogal eens dat het niet relevant is om hun mening te delen (Self Ageism).

Verschillende perspectieven maken de aanpak

Wat gedurende de dag naar voren kwam, was dat een ieder vanuit het eigen perspectief kijkt naar een gezamenlijk issue. Professionals weten, ieder vanuit hun eigen vakgebied, veel over ouderdom en hoe problemen op te lossen. Maar als je zelf ouder bent kijk je er weer anders tegenaan. Je hebt de verschillende perspectieven nodig om complexe problemen op te lossen. “Kortom, het is een uitdaging om de doelgroep en de verschillende professionals bij onderzoek en beleid bij aanvang en gedurende het traject te betrekken, maar het is de moeite waard!”  

Age Friendly Community – onderzoek LUMC

Wat is ervoor nodig, om de positieve gezondheid van de doelgroep in je netwerk te bevorderen? Hoe kun je bouwen aan een duurzaam netwerk? En hoe kunnen de bestaande netwerken hierin leren van elkaar? Het LUMC doet onderzoek hiernaar in de vorm van een dynamische kennissynthese. Zij zullen gedurende 2022 tot en met 2023 inzichten, lessen en ervaringen ophalen bij de netwerken en deze vervolgens bundelen, analyseren en weer teruggeven aan de verschillende netwerken in de vorm van tips en handvatten voor het opzetten van duurzame netwerken. Kennis die niet altijd makkelijk te beschrijven is in handboeken, kan door onderlinge uitwisseling en creatieve werkvormen toch samen onderzocht worden. Belangrijk uitgangspunt van het traject is dat het nauw aansluit bij de praktijk en dat de netwerken niet pas aan het eind, maar ook gaandeweg toepasbare inzichten, tips en handvatten opdoen.

Om de inhoud van de praktijkkennis over ondersteuning van ouderen in deze kennissynthese te kaderen, brachten de onderzoekers het concept ‘Age Friendly Cities’ in dat is geïntroduceerd door de Wereld Gezondheid Organisatie (WHO) (WHO, 2007). Dit model is gebaseerd op de leefwereld van ouderen en kan helpen bij het analyseren en clusteren van de thema’s waar de netwerken zich op richten en mogelijke blind spots in het holistisch benaderen van ondersteuning voor ouderen.

Workshops

Met alle interessante theorieën en bevindingen van Tineke op zak, kon er gestart worden met de eerste workshopronde. Deze sessies waren interactief en zorgden ervoor dat kennis actief werd opgehaald en gedeeld, zodat andere netwerken dit ook mee konden nemen in het traject. In de ochtend konden de deelnemers workshops volgen over: Het Participatieconflict, Samenwerking met ouderen met een migratieachtergrond en hun naasten of Dilemma café: vraagstukken uit de praktijk.

Na een korte lunchonderbreking, waarin de workshops nabesproken werden en nieuwe connecties werden gelegd, was er kort een ochtendbeschouwing. Daarin brachten de deelnemers naar voren dat als je ouderen uit een netwerk wilt betrekken, je dit ook echt moet organiseren. De manier waarop je dit kunt doen werd gedeeld en bediscussieerd, maar ook de verschillende rollen die daarbij komen kijken binnen een netwerk.

Na de ochtend beschouwing, startte de middagworkshops, waarbij thema’s aan bod kwamen als: Tablaux Vivant inzicht in onderlinge (machts)verhoudingen, Podcast maken over thema’s die ertoe doen, Empathy Mapping en meer diepgang over de ander.

Dagbeschouwing en geleerde lessen

Voor de verslaglegging is er tijdens de bijeenkomst gebruik gemaakt van ‘onderzoeksfotografie’, waarbij er niet alleen door de ogen van de fotograaf het onderzoek aanschouwd werd. Ook de deelnemers konden aan de slag met de daarvoor beschikbaar gestelde camera’s en voice-recorders.
Ook razende reporter Julie Wouters van ZonMw heeft de nodige inzichten en ervaringen opgehaald bij de bezoekers. Allemaal met het doel om het perspectief van de deelnemers in het onderzoek mee te kunnen nemen.

Deelnemers en workshopgevers omschreven deze dag onder andere als energiek, herkennend en steunend. Er was behoefte aan uitwisseling van ervaringen en tips. Daarnaast werden ook de verschillende methodieken uit de workshops meegenomen als inspiratie voor de netwerken om mee aan de slag te gaan.

Tineke Abma sloot de dag af met de woorden; “Conflict is een kans om elkaar beter te leren kennen”. Daarmee grijpt zij terug op de veel besproken thema’s onder de bezoekers, zoals de dilemma’s en conflicten waarmee je te maken krijgt in het vormen en onderhouden van een netwerk. Zo gaat het meekrijgen van de achterban of het borgen van een gezamenlijk doel niet zonder slag of stoot, maar het biedt uiteindelijk ook kansrijke inzichten om nader tot elkaars belangen te komen.

Meer informatie

 

]]>
news-8992 Thu, 22 Sep 2022 12:06:00 +0200 Help vanuit jouw expertise bij een wereldwijde uitdaging: hiv-genezing https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/help-vanuit-jouw-expertise-bij-een-wereldwijde-uitdaging-hiv-genezing/ Jaarlijks raken er wereldwijd 1,5 miljoen mensen geïnfecteerd met hiv en sterven 650.000 mensen aan aids. In de behandeling van hiv worden belangrijke stappen gezet, maar de échte doorbraak is er nog niet. NWO en Aidsfonds willen dat veranderen. In de nieuwe subsidieoproep 'hiv-genezing voor iedereen' staat interdisciplinaire samenwerking centraal. We zoeken niet alleen wetenschappers binnen, maar juist óók buiten het hiv-veld. Denk daarbij aan sociale en geesteswetenschappers, datawetenschappers en technische wetenschappers. Ook bedrijven en samenwerkingspartners kunnen meedoen. Dien je motivatieformulier in voor de sandpit workshop, die plaatsvindt van 9-13 januari 2023. De deadline is 1 november 2022. Voor hiv-patiënten betekent de behandeling van hun ziekte levenslange medicatie, regelmatig ziekenhuisbezoek en voor velen een leven met een nog steeds bestaand maatschappelijk stigma. Daarom is breed toegankelijke genezing van hiv het ultieme doel.

Interdisciplinaire samenwerking hiv-genezing

Met de nieuwe subsidieoproep ‘Hiv-genezing voor iedereen’ brengen we wetenschappers uit het hiv-veld bijeen met wetenschappers uit minder voor de hand liggende onderzoeksgebieden. Want juist die interdisciplinaire samenwerking kan leiden tot baanbrekende, nieuwe inzichten. Samen met betrokkenen uit de gemeenschap van mensen die leven met hiv en het bedrijfsleven wordt er gewerkt aan het ontwikkelen van nieuwe inzichten en frisse perspectieven voor genezing van hiv. De eerste fase is een vijfdaagse sandpit workshop. Het resultaat van deze sandpit is een samenwerkingsverband, dat een grote kans heeft onderzoeksfinanciering te ontvangen van NWO en Aidsfonds. Binnen dit consortium werken alle consortiumleden samen aan één doel: hiv-genezing. Selectie voor de sandpit-workshop is op basis van korte motivaties van geïnteresseerde deelnemers.

Ook niet hiv-onderzoekers nodig

Ben je géén hiv-onderzoeker, -behandelaar of -verpleegkundige en denkt u misschien dat het onderwerp buiten de scope van je gebruikelijke werk ligt? Juist dan zoeken we jou. Voor deze call zoeken we wetenschappers binnen én buiten het hiv-veld (denk bijvoorbeeld aan sociale wetenschappers, datawetenschappers of communicatiewetenschappers), samenwerkingspartners en cofinanciers met relevante expertise die willen bijdragen aan de genezing van hiv.

Combinatie en integratie van wetenschappen

Een tijdige, succesvolle introductie van hiv-genezing is niet alleen afhankelijk van een biomedische doorbraak, maar ook van directe betrokkenheid van patiënten om veelvoorkomende vertragingen bij de implementatie van zo’n nieuwe interventie te voorkomen. Daarom is een combinatie en integratie nodig van medisch en technisch onderzoek en onderzoek naar maatschappelijke aspecten vanuit de sociale- en geesteswetenschappen. Voor het samenstellen van een nieuw interdisciplinair consortium wordt gedacht aan onderzoekers uit verschillende vakgebieden, zoals:

  • Biomedische onderzoekers vanuit het hiv-veld en daarbuiten, zoals oncologie en immunotherapie, gentherapie, vaccinontwikkeling en nanotechnologie.
  • Sociale en geesteswetenschappers: onder meer ethici, sociaalwetenschappelijke onderzoekers, psychologen/gedragswetenschappers, genderexperts, economen, HTA experts en taalkundigen/communicatiewetenschappers.
  • Datawetenschappers om uit big data cohorten biomarkers en individuele verschillen te identificeren.
  • Technische wetenschappers: voor ontwikkelen benodigde medische technologie.
  • HTA (Health Technology Assessment) experts
  • Onderzoekers van buitenlandse universiteiten, vooral uit lage en midden inkomsten landen.

Voor deze uitdaging is praktijkkennis minstens zo belangrijk als academische kennis. Daarom worden voor het te vormen consortium ook niet-academische partijen (samenwerkingspartijen) uitgenodigd om deel te nemen. Voor samenwerkingspartners kan gedacht worden aan:

  • Bedrijven/industriële partijen: farmaceutische bedrijven, biotech bedrijven (verplicht);
  • Mensen die leven met hiv of vertegenwoordigers van hun (zelf)organisaties;
  • Maatschappelijke instanties;
  • Verzorgenden, hiv-consulenten en artsen.

Wat ga je doen tijdens de sandpit?

Deelname aan de sandpit workshop is een vereiste om kans te maken op financiering, dit is dan ook de eerste fase. De sandpit workshop duurt vijf dagen en vindt plaats van 9 t/m 13 januari 2023. Deelnemers verblijven gedurende deze week met elkaar in hotel Ernst Sillem Hoeve in een bosrijke omgeving in Den Dolder. Hier is voldoende ruimte voor creatief en vrijdenken, weg van alledaagse routines en verantwoordelijkheden. Het doel is om tijdens deze intensieve meerdaagse workshop een interdisciplinair onderzoeksconsortium te vormen, dat vervolgens een onderzoeksvoorstel indient. De sandpit wordt geleid door een professioneel begeleidingsteam met enkele facilitators, mentoren en vertegenwoordigers van ZonMw, NWO en Aidsfonds. Het begeleidingsteam zal tijdens de sandpit aanwezig zijn om het onderwerp van de subsidieoproep te bewaken, het proces te faciliteren en te hulp te kunnen schieten bij vragen. Reis- en verblijfskosten van de deelnemers worden vergoed, deelname aan de vijfdaagse sandpit-workshop niet. De voertaal van de sandpit is Engels.

Waarom meedoen?

  • Tijdens een vijfdaagse sandpit workshop werk je samen aan een onderzoeksvoorstel, waardoor het niet nodig is om direct een uitgebreide, tijdrovende subsidieaanvraag in te dienen.
  • Je bouwt een zeer waardevol netwerk op en breidt je eigen netwerk daarmee verder uit, over de grenzen van jouw eigen werkveld heen.
  • Je krijgt de kans om bepaalde eigen (onderzoeks)technieken die je gebruikt te ‘testen’ binnen een ander werkveld.
  • Je werkt samen met verschillende disciplines en expertises waardoor er nieuwe, creatieve ideeën ontstaan die misschien wel baanbrekend zijn.
  • Je krijgt de mogelijkheid om nieuwe allianties te smeden met buitenlandse onderzoekers en kennisinstellingen.

Fasen aanvraagprocedure

  • Fase 1: Indienen motivatieformulier voor deelname aan sandpit (deadline 1 november 2022). Je vindt de motivatieformulieren op deze aanmeldpagina.
  • Fase 2: Selectie sandpit-deelname  (1 november tot half december 2022). Gebaseerd op het motivatieformulier sandpit (deadline indienen 1 november 2022); beoordeling door beoordelingscommissie.
  • Fase 3: Sandpit-workshop (9-13 januari 2023). Meerdaagse workshop om consortium te vormen en tot een (schets-)onderzoeksaanvraag te komen
  • Fase 4: Uitgewerkte subsidieaanvraag (deadline indiening 4 april 2023). Uitwerken van aanvraag die is geproduceerd tijdens de sandpit-workshop; beoordeling door beoordelingscommissie.

Na beoordeling van de uitgewerkte subsidieaanvraag door de commissie ontvangt het consortium de subsidie en kan het van start met het onderzoek.

Indienen motivatieformulier

Ga naar deze pagina om je motivatieformulier in te dienen voor de sandpit. Let op: er zijn twee soorten formulieren beschikbaar. Een formulier voor cofinanciers, onderzoekers en samenwerkingspartners en een formulier voor (vertegenwoordigers van) mensen met hiv.

Lees meer over de subsidieoproep op de financieringspagina van NWO.

KIC zoekt technologische economische kansen

Het onderzoeksprogramma Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) staat voor baanbrekende innovatieve oplossingen met maatschappelijke en economische impact. Bedrijven, kennisinstellingen en overheden investeren samen in bedrijfsmatige toepassing van kennis om met slimme technologieën grote maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. Zo stellen we banen en inkomsten in de toekomst veilig. Dit is vastgelegd in het Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) 2020-2023 dat aansluit bij het missiegedreven topsectoren- en innovatiebeleid van de rijksoverheid. NWO brengt bedrijven en kennisinstellingen samen en financiert grensverleggend onderzoek op basis van hun innovatieve, impactvolle onderzoeksvoorstellen.

]]>
news-8981 Tue, 20 Sep 2022 10:45:00 +0200 KIC-call gelanceerd: Veilige en gezonde voeding en voedselsystemen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/kic-call-gelanceerd-veilige-en-gezonde-voeding-en-voedselsystemen/ De laatste jaren is de aandacht voor de rol van voeding in relatie tot (preventieve) gezondheid voor de mens versterkt. Gezonde voeding en een gezonde leefstijl zouden namelijk voor een langer gezond leven zorgen en kunnen op die manier de gezonde levensduur verlengen. Kennis over voeding en voedingsystemen is noodzakelijk

Maatschappelijke uitdagingen, zoals de toenemende wereldbevolking, vergrijzing, meer chronisch zieken, en de groeiende verschillen in gezondheid tussen mensen met verschillende sociaaleconomische posities, maken het streven naar een gezonde voeding en een gezonde leefstijl voor de huidige en toekomstige bevolking nog belangrijker. Bovendien is een transitie naar een duurzaam voedselsysteem nodig. Het verbreden van de kennis over gezonde voeding en voedselsystemen is daarom noodzakelijk.  

Doel van de subsidieoproep

Deze subsidieoproep (call) roept op tot interdisciplinair onderzoek naar duurzame en innovatieve voedselsystemen, die gezond en veilig voedsel produceren voor de huidige en toekomstige bevolking. Dit onderzoek vraagt om een integrale aanpak van meerdere aandachtspunten, om zo een meer holistisch begrip te krijgen van gezonde en veilige voeding en voedselsystemen. In deze call staan 4 aandachtspunten centraal:

  • Voeding en gezondheid bij verschillende bevolkingsgroepen
  • Invloed van omgeving op gezond keuzegedrag
  • Ontwikkeling van duurzame en gezonde voedingsproducten
  • Voedselveiligheid, leefomgeving en gezondheid

Tijdslijn

De deadline voor het indienen van (verplichte) vooraanmeldingen is 17 januari 2023. De deadline voor het indienen van volledige aanvragen is 15 juni 2023. De maximale looptijd van het voorgestelde project is 6 jaar.

Kom naar de matchmakingbijeenkomst

Op 1 november 2022 faciliteert NWO een matchmakingsactiviteit voor deze call in Utrecht. Deelname aan deze activiteit wordt aanbevolen, maar is niet verplicht. Matchmaking in het KIC 2020-2023 heeft als doel om onderzoekers uit verschillende wetenschapsdisciplines (alfa, bèta, gamma; inclusief hogescholen) en praktijkorganisaties bij elkaar te brengen en te verbinden, om zo tot interdisciplinaire onderzoeksvoorstellen te komen. Meer informatie en de mogelijkheid om in te schrijven voor deze bijeenkomst, vindt u op deze pagina.

KIC zoekt technologische economische kansen

Het onderzoeksprogramma Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) staat voor baanbrekende innovatieve oplossingen met maatschappelijke en economische impact. Bedrijven, kennisinstellingen en overheden investeren samen in bedrijfsmatige toepassing van kennis om met slimme technologieën grote maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. Zo stellen we banen en inkomsten in de toekomst veilig. Dit is vastgelegd in het Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) 2020-2023 dat aansluit bij het missiegedreven topsectoren- en innovatiebeleid van de rijksoverheid. NWO brengt bedrijven en kennisinstellingen samen en financiert grensverleggend onderzoek op basis van hun innovatieve, impactvolle onderzoeksvoorstellen.

Binnen de hoofdlijn 'Missie' ontwikkelt NWO jaarlijks een aantal grote thematische programma’s met een omvang tussen de 5 en 11 miljoen euro: de missiegedreven programma’s. De onderwerpkeuze wordt bepaald op basis van een prioritering binnen de Kennis- en Innovatieagenda’s. Onderzoekers dienen voorstellen in voor samenwerkingsprojecten, met een budget van 750.000 tot 4 miljoen euro per voorstel.

Rol van ZonMw

Dit onderzoeksprogramma sluit goed aan bij onderzoek dat ZonMw agendeert en financiert op het gebied van voeding en gezondheid, met name internationaal. Bekijk op onze webpagina op welke manier wij actief zijn in onderzoek naar de relatie tussen voeding, gezondheid en de preventie van chronische ziekten.

Lees de subsidieoproep op de website van NWO.

De Engelse versie van het nieuwsbericht is beschikbaar. The English version of the news item is available.

]]>
news-8949 Thu, 08 Sep 2022 16:43:12 +0200 Vooraankondiging: subsidieoproepen rond versterking kennisfunctie GGD’en https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vooraankondiging-subsidieoproepen-rond-versterking-kennisfunctie-ggden/ Naar verwachting komt eind september subsidie beschikbaar voor de versterking van de kennis- en adviesfunctie van GGD’en. Met als doel: het versterken van de kennisinfrastructuur op het gebied van gezondheidsbevordering en preventie. Het gaat om twee subsidieoproepen. Subsidieoproep om de implementatie van erkende interventies te stimuleren

Met deze subsidie kunnen GGD’en personele inzet vrijmaken om de implementatie van een erkende interventie in de lokale of regionale context te stimuleren, monitoren en evalueren. Daarnaast geeft de subsidie ruimte om te participeren in een leernetwerk met GGD GHOR, RIVM en Academische Werkplaatsen Publieke Gezondheid. Deze subsidieronde loopt kort en heeft een laagdrempelige aanvraagprocedure.

Het gaat hierbij om de volgende interventies:

  • gecombineerde leefstijl interventie (GLI)
  • ketenaanpak overgewicht kinderen
  • valpreventie bij ouderen
  • Welzijn op Recept  

Subsidieoproep voor kennisuitwisseling tussen de verschillende niveaus

Met deze subsidie stimuleren we het versterken van de kennisinfrastructuur. Partijen zoals GGD GHOR, RIVM en Academische Werkplaatsen Publieke Gezondheid gaan daartoe samen met de GGD’en participeren in een leernetwerk. Ze gaan kennis uitwisselen en afspraken maken om de kennisinfrastructuur te versterken.

Het gaat om kennisuitwisseling tussen verschillende niveaus: lokaal, regionaal, landelijk. De kennisuitwisseling betreft zowel wetenschappelijke kennis als praktijkervaringen.

Meer informatie

 

]]>
news-8919 Tue, 06 Sep 2022 06:00:00 +0200 Kwaliteit van zorg en welzijn is teamwerk https://publicaties.zonmw.nl/leren-en-verbeteren/kwaliteit-van-zorg-en-welzijn-is-teamwerk/ Na een loopbaan van 40 jaar in de gezondheidszorg, blikt senior programmamanager Ineke Voordouw met 6 geleerde lessen terug én vooruit. ‘Als je het in de zorg over een team hebt, bestaat dit voor mij uit de cliënt/patiënt/bewoner, naasten, zorgprofessionals en vrijwilligers. Maar hoe zorg je binnen zo’n team voor samenwerking, hoe doe je dat op een goede manier, met oog voor maatwerk? Daar wil ik mee verder.' news-8899 Thu, 18 Aug 2022 18:04:06 +0200 Tien projecten van start in het programma Citizen Science voor Gezondheid en Zorg https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/tien-projecten-van-start-in-het-programma-citizen-science-voor-gezondheid-en-zorg/ Binnen het programma Citizen Science voor Gezondheid en Zorg (CS4GZ) zijn tien projecten van start gegaan. In dit programma nemen burgers het initiatief en hebben de leiding in alle fasen van onderzoek en innovatie. Daarbij ligt de focus op onderzoek en innovatie op het gebied van de eigen gezondheid en zorg, in samenwerking met onderzoekers, (zorg)professionals, ondernemers en indien relevant de overheid. Het doel van het programma is het realiseren van creatieve, innovatieve en vooral duurzame oplossingen aan de hand van ‘burgerwetenschap’ voor het Maatschappelijk Thema Gezondheid en Zorg. Binnen het programma CS4GZ bundelen ZonMw en Health~Holland de krachten. Diverse projecten

Hieronder volgt een overzicht van de tien projecten die gestart zijn:
1.    project leefstijl gericht op ontmoetingsplekken;
2.    doorleven met kanker;
3.    optimale IC-nazorg;
4.    sociale gezondheid o.a. door kunst bij dementie;
5.    gezonde leefstijl in co-creatie met burgers;
6.    eigen regie voor mensen met kanker;
7.    interventies voor mensen met Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten;
8.    preventieve interventies m.b.t. de leefstijl;
9.    virtuele assistent die aansluit bij de leefwereld van kwetsbare zorgvragers;
10.    isoleren van vaginale crispatus-bacteriën om daarmee andere vrouwen te helpen urineweginfecties en vaginale infecties te voorkomen;

Per project kon er minimaal €150.000 en maximaal €300.000 aan PPS-toeslag worden aangevraagd, met een looptijd van maximaal 24 maanden. Voor deze subsidieronde was een budget van €2 miljoen beschikbaar.

Succesvolle kick-off

Op 22 maart vond de succesvolle kick-off van de projecten plaats in de Jaarbeurs in Utrecht. Onder andere Karen van Ruiten, Programma voorzitter van de commissie van CS4GZ, was hierbij aanwezig en ging in dialoog met de aanwezigen. Na deze succesvolle kick-off kunnen we concluderen dat we beogen een lerend netwerk te creëren waarin de gehonoreerde projecten van elkaar kunnen leren in dit relatief nieuwe onderzoeksveld. Karen zegt hierover: “We moeten ons op een vernieuwend terrein als citizen science realiseren dat we mogen experimenteren. Bovendien kunnen we leren hoe we het anders en beter kunnen doen door burgers te betrekken. Dat kan niet als we het hetzelfde blijven doen, als hoe we het al deden.”

Commissie

De programmacommissie van CS4GZ, die onder andere gaat over het honoreren van de projecten, is een diverse mix aan experts met elk hun eigen relevante perspectief. Op deze pagina kunt u kennis maken met de acht commissieleden. Programmavoorzitter Karen van Ruiten neemt veel kennis en kunde mee over innoveren en veranderprocessen, door haar functies, waaronder een aantal rollen bij het Ministerie van VWS. “Voor citizen science is co-creatie van groot belang, tijdens onderzoek maar ook bij implementatie. In iedere fase van implementatie ontstaan nieuwe inzichten. Het is waardevol om de kennis en kunde van de burger te betrekken, ook bij het toepassen van de projecten. En tegelijkertijd aandacht hebben voor juridische, financiële of technische kanten, waarvoor je andere partners nodig hebt. Alleen door die krachtenbundeling kun je een project succesvol in de praktijk implementeren en toepassen.” Meer weten? Lees het hele interview met Karen hier.

Achtergrondinfo

ZonMw en Health~Holland bundelen de krachten voor het programma Citizen Science voor Gezondheid en Zorg (CS4GZ). De focus ligt op onderzoek en innovatie op het gebied van de eigen gezondheid en zorg, op initiatief van burgers die samenwerken met onderzoekers, (zorg)professionals, ondernemers en indien relevant overheid. Het doel van het programma is het realiseren van creatieve, innovatieve en vooral ook duurzame oplossingen aan de hand van Citizen Science voor het Maatschappelijk Thema Gezondheid en Zorg.
 
Het programma CS4GZ draagt bij aan de transitie naar zelf- en samen-management van gezondheid, en het ‘meedoen’ en ‘ertoe doen’ in de samenleving. Gezondheid, meedoen en ertoe doen naar behoefte en vermogen zijn een doel op zich, maar zijn ook een belangrijk middel. Meedoen en ertoe doen werken preventief en bieden mensen fysiek, mentaal, sociaal én economisch perspectief. Bovendien vormen burgers in omvang en inzet een drijvende kracht voor maatschappelijke uitdagingen, zoals ook voor de transitie van de gezondheid en zorg. Denk hierbij aan de zorg voor zichzelf en voor anderen. Het faciliteren van burgers om onderzoek te initiëren en in het onderzoek een centrale rol te nemen moet leiden tot een verbetering van hun gezondheid, het meedoen en ertoe doen.
 
Om een échte transitie naar burgergedreven onderzoek en innovatie te bewerkstelligen is een paradigmashift in onderzoek doen noodzakelijk. Daarom richten we ons in dit programma op onderzoek en innovatie waarin de burger het initiatief neemt en als medeonderzoeker co-creëert in alle fasen van onderzoek en innovatie. Dit betekent dat er met beroepswetenschappers wordt samengewerkt op basis van gelijkwaardigheid aan het gehele onderzoeksproces, van probleemstelling tot analyse en interpretatie van de resultaten.

]]>
news-8895 Thu, 18 Aug 2022 10:49:26 +0200 Vooraankondiging nieuwe KIC-call: ‘Hiv-genezing voor iedereen’. https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vooraankondiging-nieuwe-kic-call-hiv-genezing-voor-iedereen/ Jaarlijks raken er wereldwijd 1,5 miljoen mensen geïnfecteerd met hiv en sterven 650.000 mensen aan aids. Inmiddels heeft veertig jaar aan wetenschappelijk onderzoek al grote doorbraken opgeleverd in de behandeling en preventie van hiv. Er is nu effectieve medicatie die het virus onderdrukt en overdracht uitsluit. In de behandeling van hiv worden belangrijke stappen gezet, maar de échte doorbraak is er nog niet. NWO en Aidsfonds willen dat veranderen door onderzoeksconsortia te financieren voor de breed toegankelijke genezing van hiv. Naar verwachting gaat de inschrijving voor de sandpit half september 2022 open.  

Voor hiv-patiënten betekent de behandeling van hun ziekte levenslange medicatie, regelmatig ziekenhuisbezoek en voor velen een leven met een nog steeds bestaand maatschappelijk stigma. Daarom is breed toegankelijke genezing van hiv het ultieme doel.

Interdisciplinaire samenwerking nodig voor hiv-genezing

Met de aankomende subsidieoproep ‘Hiv-genezing voor iedereen’ brengen we wetenschappers uit het hiv-veld bijeen met wetenschappers uit minder voor de hand liggende onderzoeksgebieden. Want juist die interdisciplinaire samenwerking kan leiden tot baanbrekende, nieuwe inzichten. Samen met betrokkenen uit de gemeenschap van mensen die leven met hiv en het bedrijfsleven wordt er gewerkt aan het ontwikkelen van nieuwe inzichten en frisse perspectieven voor genezing van hiv. De eerste fase zal een vijfdaagse sandpit workshop zijn. Het resultaat van deze sandpit workshop is een samenwerkingsverband, dat een grote kans heeft onderzoeksfinanciering te ontvangen van NWO en Aidsfonds. Binnen dit consortium werken alle consortiumleden samen aan één doel: hiv-genezing. Selectie voor de sandpit-workshop is op basis van korte motivaties van geïnteresseerde deelnemers.

Ben jij geen hiv-onderzoeker? Ook dan zoeken we jou!

Ben je geen hiv-onderzoeker, -behandelaar of -verpleegkundige en denk je misschien dat het onderwerp buiten de scope van je gebruikelijke werk ligt? Juist dan zoeken we jou. Voor deze call for proposals zoeken we wetenschappers binnen én buiten het hiv-veld, samenwerkingspartners en cofinanciers met relevante expertise die willen bijdragen aan de genezing van hiv.

Combinatie en integratie van wetenschappen

Een tijdige, succesvolle introductie van hiv-genezing is niet alleen afhankelijk van een biomedische doorbraak, maar ook van directe betrokkenheid van patiënten om veelvoorkomende vertragingen bij de implementatie van zo’n nieuwe interventie te voorkomen. Daarom is een combinatie en integratie nodig van medisch en technisch onderzoek en onderzoek naar maatschappelijke aspecten vanuit de sociale- en geesteswetenschappen. Voor het samenstellen van een nieuw interdisciplinair consortium wordt gedacht aan onderzoekers uit verschillende vakgebieden, zoals:

  • Biomedische onderzoekers vanuit het hiv-veld en daarbuiten, zoals oncologie en immunotherapie, gentherapie, vaccinontwikkeling en nanotechnologie.
  • Datawetenschappers om uit big data cohorten biomarkers en individuele verschillen te identificeren.
  • Technische wetenschappers: voor ontwikkelen benodigde medische technologie.
  • HTA (Health Technology Assessment) experts
  • Sociale en geesteswetenschappers: onder meer ethici, sociaalwetenschappelijke onderzoekers, psychologen/gedragswetenschappers, genderexperts, economen, HTA experts en taalkundigen/communicatiewetenschappers.
  • Onderzoekers van buitenlandse universiteiten, vooral uit lage en midden inkomsten landen.

Voor deze uitdaging is praktijkkennis minstens zo belangrijk als academische kennis. Daarom worden voor het te vormen consortium ook niet-academische partijen (samenwerkingspartijen) uitgenodigd om deel te nemen. Voor samenwerkingspartners kan gedacht worden aan:

  • Bedrijven/industriële partijen: farmaceutische bedrijven, biotech bedrijven (verplicht);
  • Mensen die leven met hiv of vertegenwoordigers van hun (zelf)organisaties;
  • Maatschappelijke instanties;
  • Verzorgenden, hiv-consulenten en artsen.

Waarom meedoen?

  • Doordat er een voorselectie is voor de sandpit workshop, is het niet nodig om direct een uitgebreide, tijdrovende subsidieaanvraag in te dienen. Dit gebeurt pas nadat het definitieve consortium is samengesteld vanuit de sandpit.
  • Je bouwt een zeer waardevol netwerk op en breidt je eigen netwerk daarmee verder uit, over de grenzen van jouw eigen werkveld heen.
  • Je krijgt de kans om bepaalde eigen (onderzoeks)technieken die je gebruikt te ‘testen’ binnen een ander werkveld.
  •  Dankzij het interdisciplinaire karakter van deze subsidieoproep kan synergie worden bereikt. Door met verschillende disciplines en expertises samen te werken ontstaan er nieuwe, creatieve ideeën, die misschien wel baanbrekend zijn. Samen kom je tot nieuwe inzichten en leer je van elkaar; 1 + 1 = 3.
  • Je krijgt de mogelijkheid om nieuwe allianties te smeden met buitenlandse onderzoekers en kennisinstellingen.

Wat ga je doen tijdens de sandpit?

De sandpit-workshop duurt vijf dagen en vindt plaats van 9 t/m 13 januari 2023. Deelnemers verblijven gedurende deze week met elkaar in hotel Ernst Sillem Hoeve in een bosrijke omgeving in Den Dolder. Hier is voldoende ruimte voor creatief en vrijdenken, weg van alledaagse routines en verantwoordelijkheden. Het doel is om tijdens deze intensieve meerdaagse workshop een interdisciplinair onderzoeksconsortium te vormen, dat vervolgens een onderzoeksvoorstel indient. De sandpit wordt geleid door een professioneel begeleidingsteam met enkele facilitators, mentoren en vertegenwoordigers van ZonMw, NWO en Aidsfonds. Het begeleidingsteam zal tijdens de sandpit aanwezig zijn om het onderwerp van de subsidieoproep te bewaken, het proces te faciliteren en te hulp te kunnen schieten bij vragen. Reis- en verblijfskosten van de deelnemers worden vergoed, deelname aan de vijfdaagse sandpit-workshop niet.

HOTEL ERNST SILLEM HOEVE (Den Dolder, Nederland) - foto's, reviews en  prijsvergelijking - Tripadvisor

Fasen aanvraagprocedure

  • Fase 1 Selectie sandpit-deelname  (1 november tot half december 2022). Gebaseerd op het aanmeldformulier sandpit (deadline indienen 1 november 2022); beoordeling door beoordelingscommissie.
  • Fase 2 Sandpit-workshop (9-13 januari 2023). Meerdaagse workshop om consortium te vormen en tot een (schets-)onderzoeksaanvraag te komen
  • Fase 3 Uitgewerkte subsidieaanvraag (deadline indiening 4 april 2023). Uitwerken van aanvraag die is geproduceerd tijdens de sandpit-workshop; beoordeling door beoordelingscommissie.

Na beoordeling van de uitgewerkte subsidieaanvraag door de commissie ontvangt het consortium de subsidie en kan het van start met het onderzoek.

KIC zoekt technologische economische kansen

Het onderzoeksprogramma Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) staat voor baanbrekende innovatieve oplossingen met maatschappelijke en economische impact. Bedrijven, kennisinstellingen en overheden investeren samen in bedrijfsmatige toepassing van kennis om met slimme technologieën grote maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. Zo stellen we banen en inkomsten in de toekomst veilig. Dit is vastgelegd in het Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) 2020-2023 dat aansluit bij het missiegedreven topsectoren- en innovatiebeleid van de rijksoverheid. NWO brengt bedrijven en kennisinstellingen samen en financiert grensverleggend onderzoek op basis van hun innovatieve, impactvolle onderzoeksvoorstellen.

Disclaimer

Dit is uitsluitend een aankondiging van een voorgenomen onderzoeksprogramma van NWO. De mogelijkheid tot het aanvragen van financiering staat open na publicatie van een call for proposals in de Staatscourant.

]]>
news-8521 Thu, 14 Apr 2022 12:01:01 +0200 Partnerschappenloket van NWO helpt bij initiatieven Vraaggedreven Partnerschappen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/partnerschappenloket-van-nwo-helpt-bij-initiatieven-vraaggedreven-partnerschappen/ Publieke en private partijen, of een combinatie daarvan, kunnen met NWO een Partnerschap aangaan waarin ze de wetenschap uitdagen om te komen met innovatieve ideeën en antwoorden op hun kennis- en/of ontwikkelvraag. Een speciaal loket helpt potentiële partners bij het verkennen en formuleren van nieuwe initiatieven. Het Vraaggedreven Partnerschap is onderdeel van het NWO onderzoeksprogramma KIC 2020-2023. Het is bedoeld om industriële en maatschappelijke partijen via NWO samen te brengen met relevante en talentvolle onderzoekers om nieuwe innovaties te bevorderen. Deze partijen financieren samen met NWO de in ontwikkeling zijnde call for proposals.

Partnerschappenloket

NWO nodigt bedrijven of maatschappelijke organisaties met een kennis- en/of ontwikkelvraag waarvoor aanvullend onderzoek nodig is, uit contact op te nemen met NWO via het Partnerschappenloket. Medewerkers van dit loket vertellen graag meer over het Vraaggedreven Partnerschap en helpen bij het verkennen en formuleren van nieuwe initiatieven. Industriële en maatschappelijke partijen kunnen tot 30 september 2021 hun initiatieven insturen. De KIC-Programmacommissie bespreekt en beoordeelt nieuwe partnerschap-initiatieven in oktober 2022.

Doel en doelstellingen

Kennisoverdracht, kennisbenutting, vraagarticulatie, toepassing van de resultaten en maatschappelijke impact zijn gedurende het gehele proces van groot belang. Via een impact plan-benadering wordt de maatschappelijke inbedding van de programma’s gedurende het hele proces geborgd en ontstaat een sterk netwerk voor innovatie met impact en draagvlak voor toepassing van de uitkomsten van het onderzoek. Zo levert het instrument Vraaggedreven Partnerschappen een belangrijke bijdrage aan het missiegedreven Topsectoren-en innovatiebeleid.

]]>
news-8464 Fri, 25 Mar 2022 16:29:06 +0100 Welke aanpassingen zijn nodig voor een gezonde leefomgeving in tijden van klimaatverandering? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/welke-aanpassingen-zijn-nodig-voor-een-gezonde-leefomgeving-in-tijden-van-klimaatverandering/ Binnenkort starten 2 onderzoeksconsortia binnen de Nationale Wetenschapsagenda (NWA) die zich gaan bezighouden met klimaatadaptatie en gezonde leefomgeving. Een van de 2 is gericht op stedelijke gebieden; de ander op plattelandsgebieden. Beide gaan onderzoek doen naar adaptatiemaatregelen op het snijvlak van het fysieke, sociale en zorgdomein. Klimaatadaptatie

Ondanks de inspanningen om verdere klimaatverandering te voorkomen, moeten verschillende maatschappelijke sectoren zich ingrijpend aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. Die aanpassing wordt klimaatadaptatie genoemd.

Aanpassingen in het fysieke, sociale en zorgdomein

Veel maatregelen die bedoeld zijn om te helpen bij de aanpassing aan de gevolgen van klimaatverandering, richten zich op de fysieke leefomgeving. Maar de inrichting en de kwaliteit van onze leefomgeving is nauw verbonden met sociale aspecten. Bovendien heeft de leefomgeving direct en indirect invloed op de gezondheid van de mens, planten, dieren en het milieu.

Klimaatverandering ziet er verschillend uit in Nederland

De effecten van klimaatverandering op de leefomgeving zijn niet voor alle gebieden in Nederland hetzelfde. Twee consortia gaan onderzoek doen:

  • een consortium richt zijn onderzoek op hittestress, waterkwaliteit en plantdiversiteit in stedelijke gebieden. Dit consortium wordt geleid door prof. dr. Erwin van der Krabben van Radboud Universiteit
  • het andere consortium zal zich bezighouden met klimaatverandering op het platteland. Prof. dr. Pim Martens van Maastricht University leidt dit consortium.

Beide consortia bestaan uit kennisinstellingen, maatschappelijke en praktijkorganisaties. Lees in onze digitale publicatie 'Klimaat en gezondheid' meer over de onderzoeken en over de consortiapartners.

NWA-programma Klimaatadaptatie en Gezondheid

ZonMw en NWO stimuleren met dit programma onderzoek naar adaptatiemaatregelen op het snijvlak van het fysieke, sociale en zorgdomein. Het verwachte resultaat van het programma zijn handelingsopties voor die verschillende domeinen. Het programma wordt uitgevoerd door ZonMw en NWO. Het is medegefinancierd door de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat; Volksgezondheid, Welzijn en Sport; Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Klimaat en gezonde leefomgeving

De gezondheidseffecten van klimaatverandering passen binnen het ZonMw-onderwerp Gezonde leefomgeving. Bekijk de door ons gefinancierde onderzoeken op onze webpagina Gezonde Leefomgeving. Aan beleidsmakers en onderzoekers willen we domeinoverstijgende en praktisch toepasbare kennis en instrumenten geven. Zodat zij samen met andere partijen kunnen bijdragen aan de maatschappelijke en wetenschappelijke uitdagingen op het gebied van gezonde leefomgeving.

Meer informatie

 

 

 

 

 

]]>
news-8457 Thu, 24 Mar 2022 13:56:00 +0100 Microplastics bij mensen in bloed https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/microplastics-bij-mensen-in-bloed/ Voor het eerst is aangetoond dat kleine plastic deeltjes uit de leefomgeving in de menselijke bloedbaan aanwezig zijn. Onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam en Amsterdam UMC, locatie VUmc, publiceren vandaag hun resultaten. Toonaangevende onderzoeksresultaten

De resultaten van het onderzoek ‘IMMUNOPLAST: Human immunotoxicological consequences of plastic particulate pollution’ zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift ‘Environment International’. Het team van onderzoekers, onder leiding van ecotoxicoloog Heather Leslie en analytisch chemicus Marja Lamoree, toont aan dat mensen in hun dagelijkse leven microplastics vanuit hun omgeving opnemen en dat de hoeveelheden te meten zijn in hun bloed.  Eerdere aanwijzingen hiervoor kwamen uit experimenten in een laboratorium. Lees meer over dit onderzoek in het persbericht van de VU.

Vervolgonderzoek nodig

Frank Pierik, programmamanager bij ZonMw op het gebied van microplastics en gezondheid: “We moeten ons realiseren dat dit pas de eerste bevindingen zijn. Er is nog een lange weg te gaan voordat echt een risicobeoordeling kan worden gedaan.” Een vervolgvraag is bijvoorbeeld hoe gemakkelijk deze deeltjes vanuit de bloedbaan in organen terecht kunnen komen en of ze daar gezondheidseffecten hebben.

Microplastics & Health

Dit onderzoek werd gefinancierd vanuit ons programma Microplastics & Health en door Common Seas (Verenigd Koninkrijk). Met dit programma laten we kennis ontwikkelen over de mogelijke gezondheidseffecten van kleine plastic deeltjes en wat we kunnen doen om die effecten te beperken. De 15 kortlopende projecten in dit programma zijn inmiddels afgerond; zij zetten zich gebundeld voort in het publiek-private consortium MOMENTUM (Engelstalige website).

Daarnaast is ook nog aanvullend vervolgonderzoek nodig om de gezondheidsrisico’s van nano- en microplastics en oplossingrichtingen concreter te maken zoals ook verwoord in de vorig jaar verschenen kennisagenda. De financiering voor de 15 ZonMw-projecten is afkomstig van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, NWO en het Gieskes-Strijbis Fonds.

Microplastics en leefomgeving

Microplastics is een van de onderwerpen van het ZonMw-onderwerp Gezonde leefomgeving. Lees over dit en andere resultaten van door ons gefinancierd onderzoek naar gezondheid en leefomgeving op onze webpagina Gezonde Leefomgeving. We willen beleidsmakers en onderzoekers kennis en instrumenten geven om samen met andere partijen bij te dragen aan de maatschappelijke en wetenschappelijke uitdagingen op het gebied van gezonde leefomgeving voor nu en de toekomst.

Meer informatie

 

]]>
news-8291 Tue, 08 Feb 2022 17:27:00 +0100 Kansen voor Academische Werkplaatsen binnen gezonde en groene leefomgeving https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/kansen-voor-academische-werkplaatsen-binnen-gezonde-en-groene-leefomgeving/ Academische Werkplaatsen Publieke Gezondheid zouden goed de rol van ‘makelaar’ kunnen vervullen in een regionale kennisinfrastructuur op het thema gezonde en groene leefomgeving. Lees in de verkenning van bureau iresearch welke 4 stappen daarvoor nodig zijn. Dit biedt kansen voor kennisinstellingen en lokale/regionale partijen die zich bezighouden met de gezonde en groene leefomgeving. Academische werkplaats: regionale kennisinfrastructuur

Een Academische Werkplaats Publieke Gezondheid (AWPG) is een kennisinfrastructuur waarin praktijk, onderzoek, beleid en onderwijs samenwerken aan de verbetering van de publieke gezondheidszorg. In deze regionale kennisinfrastructuren werken professionals van GGD'en en gemeenten structureel samen met opleiders en onderzoekers van en universiteit of hogeschool.

Aansluiting op kennisbehoeften

Wij hebben aan iresearch gevraagd de mogelijke rol van AWPG’s in een regionaal verankerde kennisinfrastructuur op het thema gezonde en groene leefomgeving te verkennen. Het is de bedoeling dat binnen die kennisinfrastructuur kennis over de inrichting, beheer en gebruik van een gezonde leefomgeving wordt (door)ontwikkeld en gedeeld in aansluiting op landelijke, regionale en lokale kennisbehoeften. Uiteraard kunnen ook andere partijen een rol spelen in een kennisinfrastructuur op dit thema.

Welke kansen liggen er?

Uit de verkenning komt naar voren dat er voldoende kansen liggen voor een rol voor AWPG’s in deze kennisinfrastructuur:

  • 10 van de 12 AWPG’s richt zich al op het thema gezonde en groene leefomgeving. Vooral 3 ‘koplopers’ hebben hierin een belangrijke rol: de Academische Werkplaats Gezonde Leefomgeving (landelijk, voorheen Academische Werkplaats Milieu en Gezondheid), Cephir (Zuid-Holland) en Limburg. In alle provincies, met uitzondering van Utrecht, is een AWPG werkzaam
  • De lokale/ regionale samenwerkingen van de AWPG’s met beleid, praktijk en onderwijs aan maatschappelijke vraagstukken zijn in het algemeen sterk. Hoewel de bekendheid (vindbaarheid) van de AWPG’s sterker is in het gezondheidsdomein en niet op het ruimtelijk domein. De landelijke verbinding tussen de AWPG’s is de laatste jaren minder geworden. Maar het thema gezonde en groene leefomgeving biedt kansen om die weer te versterken
  • De rol van ‘makelaar’ is de meest passende rol voor de AWPG’s, waarin zij kennisbehoeften ophalen uit de regio, overzicht creëren in aanwezige en ontbrekende kennis, onderzoek kunnen doen hiernaar en partijen aan elkaar verbinden om aan deze vraagstukken te werken

Vier stappen nodig voor kennisgerichte ondersteuning

Wat opvalt is dat er grote verschillen zijn tussen de AWPG’s en dat de capaciteit voor coördinatie en pro-actief werken aan thema’s versterking behoeft. Er zijn 4 stappen nodig om AWPG’s beter toe te rusten om kennisgerichte ondersteuning te kunnen bieden op het thema gezonde en groene leefomgeving:

  • VWS en ZonMw zetten de financiering en inzet op structurele financiering voort – dit is iets wat de AWPG’s deels zelf/onderling kunnen adresseren, maar wat ook vanuit landelijke partijen en programma’s opgepakt zou moeten worden
  • AWPG's en partners verstevigen de kennisinfrastructuur op het thema gezonde groene leefomgeving: elke AWPG kan dit regionaal versterken en een landelijke onderlinge samenwerking is wenselijk
  • AWPG's zorgen voor de domeinoverstijgende samenstelling van AWPG’s door met name ruimtelijke disciplines toe te voegen
  • AWPG’s en overkoepelend VWS, ZonMw en het ‘kennisveld’ rond leefomgeving stimuleren AWPG’s om te werken via (nog op te stellen) kennisagenda’s

Wilt u aan de slag met deze stappen? Lees de samenvatting of vraag het rapport op via mailadres glo@zonmw.nl.

Programma Gezonde en Groene Leefomgeving

Een gezonde en groene leefomgeving is belangrijk voor een vitale samenleving. Een gezonde en leefbare omgeving draagt bij aan het bevorderen en beschermen van het fysiek, mentaal en sociaal welbevinden van mensen. In opdracht van de ministeries van VWS en LNV bereiden we samen met het RIVM het Programma Gezonde en Groene Leefomgeving voor met als doel om gezondheid meer integraal mee te nemen in het beleid rond de fysieke leefomgeving, door domeinoverstijgend te werken. Dit programma past bij het ZonMw-brede onderwerp Gezonde Leefomgeving.

Meer informatie

 

 

]]>
news-8083 Mon, 06 Dec 2021 12:30:00 +0100 Nieuwe KIC call gelanceerd: ‘Zorg in eigen Leefomgeving’ https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-kic-call-gelanceerd-zorg-in-eigen-leefomgeving/ De druk op de zorg is groter dan ooit. Dit maakt dat wij voor grote uitdagingen staan, wat betreft het inrichten van ons landelijke zorgstelsel. Want hoe kunnen we er samen voor zorgen dat mensen langer in goede gezondheid leven? En dat zij daarnaast meer eigen regie hebben over hun gezondheid én volwaardig kunnen meedoen in de samenleving? Binnen de programmering van het Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) 2020-2023 is de missiegedreven call for proposals ‘Zorg in eigen leefomgeving’ gelanceerd, die zich richt op technologie en verplaatsing van zorg naar de eigen leefomgeving. De deadline voor het indienen van vooraanmeldingen is 24 maart 2022. Doel van de call

Doel van de call ‘Zorg in eigen leefomgeving’ is bijdragen aan de gezondheid en zelfredzaamheid van burgers én deze te bevorderen en behouden. Dit wordt gedaan door het verrichten van onderzoek dat is gericht op het doorontwikkelen en het toepasbaar en effectief maken van technologie in de eigen leefomgeving. Enerzijds draagt deze technologie bij aan een gezonde leefstijl. Anderzijds maakt de technologie het mogelijk om zorg en ondersteuning te verplaatsen naar de eigen leefomgeving. Onderzoek naar technische verbeteringen valt daarbij samen met onderzoek naar bijvoorbeeld handzaamheid, langdurige inzet en compliance (trouw aan de technologie), gedragsverandering, autonomie, veiligheid en privacy (aspecten van sociale innovatie) en wat nodig is om de technologie succesvol en duurzaam in te zetten in zorg, welzijn en ondersteuning. Het vermogen om zelf regie te voeren over het eigen leven staat centraal.

Onderzoek draagt bij aan centrale missie voor Gezondheid & Zorg

De nieuwe call draagt bij aan de centrale missie voor Gezondheid & Zorg. Deze centrale missie heeft twee doelen voor 2040. Het eerste doel is dat alle Nederlanders ten minste vijf jaar langer in goede gezondheid leven. Het tweede doel luidt dat de gezondheidsverschillen tussen de laagste en hoogste sociaal-economische groepen met 30% zijn afgenomen. Om dit te bereiken, wordt in deze call zowel ingezet op missie I: Leefstijl en leefomgeving en missie II: Toegang tot zorg. Missie 1 luidt: in 2040 is de ziektelast als gevolg van een ongezonde leefstijl en ongezonde leefomgeving met 30% afgenomen. Missie II luidt: in 2030 wordt zorg 50% meer (of vaker) in de eigen leefomgeving (in plaats van in zorginstellingen) georganiseerd, samen met het netwerk rond mensen.

Interdisciplinaire samenwerking en samenwerking met bedrijven

Het Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) 2020-2023 zet in op meer kennis en baanbrekende innovaties, gericht op maatschappelijke en economische impact. Onderzoeksconsortia binnen het KIC werken daarom vanuit een interdisciplinaire benadering. Alfa-, bèta- en gammaonderzoekers benaderen vraagstukken vanuit verschillende disciplines én in samenhang. Ze innoveren met oog voor een goede aansluiting tussen techniek, mens en samenleving. Door intensieve samenwerking wordt de vertaling van kennis naar kunde en verdienvermogen versneld gerealiseerd. Zo gaan binnen het KIC technologische en sociale innovatie hand in hand. Dat maakt de kans op succesvolle innovaties het grootst. Voor deze call for proposals kunnen interdisciplinaire publiek-private consortia financiering aanvragen, gericht op technologische innovaties voor zorg in de eigen leefomgeving. Ook kan worden samengewerkt met bedrijven binnen dit onderzoeksprogramma.

Matchmakingsbijeenkomst

In het eerste kwartaal van 2022 organiseert NWO een online matchmakingsbijeenkomst. Meer informatie hierover volgt.

NWO en KIC

Jaarlijks stelt NWO ruim honderd miljoen euro beschikbaar voor fundamenteel en praktijkgericht onderzoek, uitgevoerd door wetenschappers in samenwerking met bedrijven. De financiële bijdrage van NWO is vastgelegd in het Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) 2020-2023, waarin kennisinstellingen, bedrijfsleven, overheden en andere publieke partijen gezamenlijk investeren in innovatie. Deze financiering sluit aan bij het missiegedreven topsectoren- en innovatiebeleid van het kabinet.

Ga naar de pagina van NWO voor meer informatie en voor het indienen van uw aanvraag.

 

]]>
news-8009 Sun, 14 Nov 2021 18:00:00 +0100 Vervolgonderzoek gewenst naar gezondheidsrisico’s microplastics https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vervolgonderzoek-gewenst-naar-gezondheidsrisicos-microplastics/ Lees in dit artikel dat de impact van nano- en microplastics op de menselijke gezondheid nog grotendeels onbekend is. Vervolgonderzoek is daarom gewenst. Want al decennialang komen mensen in hun leefomgeving via de lucht, water en voeding in aanraking met deze kleine plastic deeltjes die variëren in grootte van nano- tot micrometers. Gezondheidsschade bij mens en dier

Bij dieren zien we al wel dat deze deeltjes, weliswaar bij hoge concentraties, gezondheidsschade (deeltjestoxiciteit) kunnen veroorzaken. Daarnaast kunnen de deeltjes wellicht schadelijke chemische stoffen of ziektekiemen het lichaam binnenbrengen.

Binnen het ZonMw- programma Microplastics & Health zijn de gezondheidseffecten van microplastics voor de mens in kaart gebracht met 15 projecten. Alle projecten zijn gestart in 2019 en daar zijn nu de eerste resultaten van bekend. Experimenteel menselijk materiaal of proefdieren zijn blootgesteld aan micro- en nanoplastics. Daaruit blijkt dat kleine plastic deeltjes de darmwand, de longen, de placenta en zelfs de bloed-hersenbarrière kunnen passeren. Ze blijken ook het functioneren van deze verschillende lichaamscellen te verstoren. Ook treden soms ontstekingsreacties op.

Verminderde darmwerking

Via de voedselketen, zoals het eten van vis en schelpdieren, komen plastic deeltjes het lichaam binnen en in contact met de darmen. Lange tijd was het effect op onze darmgezondheid onduidelijk, maar nu komen de eerste resultaten binnen. Kortdurende blootstelling aan plastic deeltjes met een grootte van 1 tot 10 µm lieten de werking van de dikke darm afnemen. Soms hadden deeltjes ook invloed op de levensvatbaarheid van de cellen en de doorlaatbaarheid (getest op menselijke- en varkenscellen), maar alleen bij hoge concentraties. De plasticsoorten HDPE en nylon konden de barrièrefunctie van de darm laten afnemen. De doorlaatbaarheid van de cellen nam daardoor toe. De plasticsoort polystyreen was hier ook toe in staat en al binnen 5 uur na blootstelling inwendig te zien in de darm. Zo'n 6% van de geteste deeltjes nam de darm op. Deeltjes van 10 µm passeerden het gemakkelijkst het darmmembraan door hun grote invloed op de darmpermeabiliteit.

Chemische stoffen in de darm

De inname van voeding vergroot de blootstelling aan micro- en nanoplastics van onze darmen. Daar kunnen chemische stoffen uit vrij komen, zoals weekmakers en vlamvertragers, die ook uit verpakkingsmateriaal in ons voedsel kunnen komen. Er blijken maar liefst 183 van zulke chemicaliën aanwezig te zijn op microplastic strandafval. Uit de nieuwste resultaten van de darmprojecten blijkt dat deze chemicaliën, die meeliften op de microplastics, de darmwand kunnen passeren. Het gaat dan om potentieel giftige organische verbindingen, zoals persistent organisch verontreinigde stoffen, die door de mens gemaakt zijn. Deze stoffen werden, naast ook metalen, aangetroffen op microplastics gevonden op het strand. Zo'n 22 chemicaliën konden het darmepitheel passeren, getest in een celkweekmodel. Sommigen bereikten het binnenste van de darm en andere organen van het maagdarmstelsel.

In totaal beïnvloedden 18 chemicaliën moleculaire en cellulaire processen op een zodanige manier dat er ongewenste pathways in gang werden gezet die een verstoorde weefselfunctie en/of hormoonhuishouding tot gevolg kunnen hebben. Een kanttekening bij dit experiment is wel dat de blootstelling van de mens niet meegenomen is, dus het is onduidelijk of de geteste hoeveelheden microplastics in het darmmodel een realistische uitkomst geven. Mogelijk zijn de blootgestelde hoeveelheden in werkelijkheid lager, maar die blootstelling is wel chronisch.

Ontstekingsreacties

In het bloed zijn macrofagen, een bepaald type afweercel dat normaal ziekteverwekkers omsluit en vernietigt, extra actief als reactie op microplastics. Dat geeft aan dat ontstekingsreacties kunnen optreden. Door de aanwezigheid van microplastics in de darm werden ook ontstekingseiwitten geactiveerd. Maar niet altijd, want dat ligt aan het geteste soort plastic. Vooral polystyreen blijkt bijvoorbeeld ontstekingseiwitten aan te wakkeren. Ook bepaalde afweercellen van het adaptieve immuunsysteem zijn dan extra actief. Onderzoekers zagen dat 'verweerde' plastic deeltjes, die door UV-straling en oppervlaktewater zijn aangetast, een grotere reactie van lichaamscellen veroorzaken.

Verstoorde longfunctie

Ook de longen ondervinden negatieve invloeden van de aanwezigheid van microplastics. In de longen passeert bijna 4% van een hoge concentratie aan polystyreen nanoplastics door het weefsel. Binnen 24 uur is dit type plastic al te zien in de longen. Ook was er een lichte ontstekingsreactie in de longen te zien.

Aangezien hoge blootstelling aan microplastic vezels bij textielarbeiders in verband is gebracht met het ontstaan van longziekten, is ook het effect van polyester- en nylonvezels op de longen onderzocht. Dat gebeurde op nagebouwde minilongen. Zowel muizenlongepitheel als longepitheel van de mens is onderzocht. Deeltjes van 15 en 10 µm werden opgenomen door de luchtwegen. De kleinste deeltjes van 5 µm bereikten zelfs de longblaasjes, de uiteinden van de luchtpijptakjes. Het resultaat was dat de minilongen minder goed groeiden of gerepareerd werden na schade.   

Schadelijke chemicaliën uit nylonvezels

Vooral nylonvezels remden de groei van de longen. De vraag was vervolgens of deze remming het gevolg was van de nylonvezels zelf of van lekkende chemicaliën. De chemicaliën die uit de vezels lekken, bleken de groei te remmen. Verder, zoals eerder vermeld, is een lichte ontstekingsreactie te zien in aanwezigheid van nylonvezels. Nylon grijpt dus direct in op de ontwikkeling van de minilongen, een resultaat dat verder onderzoek verdient.

Inkapseling door afweercellen

Het immuunsysteem reageert ook op microplastics. Afweercellen zien microplastics als lichaamsvreemde deeltjes. Daarom reageren ze hierop zoals ze dat op ziekteverwekkers zouden doen: bepaalde afweercellen kapselen de deeltjes in om ze af te breken. Dat doen ze echter alleen als ze omgeven zijn door bloedeiwitten, ontdekten de onderzoekers. Zo niet, dan laten ze de deeltjes met rust.

Ook is het effect van blootstelling aan microplastics via de huid onderzocht. Afweercellen in de huid worden dan actief en reageren vooral op verweerde plastic deeltjes, dat zijn deeltjes die door UV-straling en oppervlaktewater zijn aangetast. Vervolgens activeren zij de aanvallers van het immuunsysteem, de T-cellen, die allerlei ontstekingsreacties in gang zetten. De grootte van de deeltjes maakte daarbij niet zo uit: deeltjes van variabele grootte werden verorberd door de afweercellen. Het was wel zo dat de kleinste deeltjes de sterkste respons veroorzaakten.   

Allergische reactie

Verder blijkt dat dendritische cellen, bepaalde eerstelijns afweercellen actief in met name de huid, sterker reageren zodra ze opnieuw in contact komen met plastic deeltjes. Dit is een indicatie voor het ontstaan van een allergie op microplastics: de onderzoekers sluiten niet uit dat dit kan ontstaan na herhaalde blootstelling aan plastics.

In vervolgonderzoek zouden meerdere micro-organismen getest moeten worden en hun microbiële componenten als lipopolysacchariden (LPS) en endotoxines. Ook is het belangrijk de reactie van het immuunsysteem te testen na plasticinname bij darmziektes als Inflammatory Bowel Disease (IBD).

Oceaanplastic en het immuunsysteem

De reactie van het immuunsysteem hangt af van het type plastic en of deze verweerd is of niet. Dat blijkt uit onderzoek waarbij gebruikgemaakt is van in de oceaan en aan de kust verzamelde macroplastics, die in het laboratorium zijn vermalen tot een diversiteit aan microplastics. Vier verschillende typen plastics zijn onderzocht met een grootte van 20 tot 200 µm. De chemische samenstelling, het aantal deeltjes en deeltjesgrootte bepalen hoe intensief afweercellen reageren. Uit de meest recente resultaten blijkt dat de kleinste deeltjes, van 20 tot 50 µm, de celdodende werking van het immuunsysteem het meest stimuleerde. In het vervolgonderzoek willen de onderzoekers meer ontstekingsstoffen testen en ook de reactie van de afweercellen op deeltjes met eventueel aanwezige ziekteverwekkers meten.

Rem op hersenenzym

Nanoplastics kunnen de hersenen bereiken en ook de bloed-hersenbarrière passeren, blijkt uit experimenten met knaagdieren en hersencelkweken. Daar haken ze zelfs in op de communicatie tussen afweercellen: ze remmen een belangrijk enzym dat benodigd is voor de communicatie tussen hersencellen. Het effect op het functioneren van de hersenen is verder beperkt, of vanwege de korte experimentele duur nog niet aangetoond. Vervolgonderzoek naar langetermijneffecten van nanoplastics op de hersenen is daarom nodig.

Plastic deeltjes in menselijk bloed, placenta en vruchtwater

De onderzoekers zijn nog aan het bekijken of en in welke mate plastic deeltjes in de menselijke placenta, vruchtwater en bloed aanwezig zijn. Omdat er slechts een paar monsters getest zijn, zijn onderzoekers terughoudend om te concluderen dat plastic deeltjes aanwezig zijn (in meetbare concentraties) in de bloedcirculatie en de foetale omgeving. In een laboratoriumsetting is de opname van kleinere microplastics en nanoplastics door placentacellen wel aangetoond.

Schade aan placentacellen

In vitro experimenten zijn uitgevoerd met een menselijk placenta cell model. Al na 1 tot 2 uur blijken microplastics zichtbaar te zijn in de placenta, vooral de kleinste deeltjes nemen de placentacellen snel op. Zowel de deeltjes zelf als eventueel uitlekkende chemicaliën kunnen schade aanrichten aan de foetale omgeving.

Aangetoond is ook dat de expressie van een specifiek gen veranderde onder invloed van ongerepte of schone microplastics. Dat gen codeert voor een eiwit dat een rol speelt in de vrouwelijke hormoonproductie. De implicaties daarvan worden nog verder uitgezocht. Ook gaan ze verder kijken naar verschillende typen verweerde en schone microplastics en hun opname en transport in de placenta. Eventuele hormoonverstoringen en het effect op het immuunsysteem nemen ze dan mee.

Ziekteverwekkers op microplastics

Microplastics zijn in oppervlaktewater ook een goede drager van ziekteverwekkers zoals bacteriën. Deze ziekteverwekkers kunnen zich, gehecht aan microplastics in het water, over grote afstanden verplaatsen en een gevaar vormen voor de volksgezondheid. Zowel bij de kust als de grens is de rivier de Rijn bemonsterd om dit te onderzoeken. Verschillende plastics werden verzameld, meer dan 200.000 deeltjes per m3 water. Daarop trof men potentiële ziekteverwekkende en plastic afbrekende bacteriën aan.

In een ander project werden microplastics blootgesteld aan het water dat uit een rioolwaterzuiveringinstallatie kwam. Ze bleken microbiologisch verontreinigd, te zien aan de vele genen die aanwezig waren waarmee bacteriën resistent zijn tegen antibiotica. Deeltjes uit vieze omgevingen hadden meer resistentiegenen dan deeltjes verzameld op schone plekken. Ook lieten deeltjes met aangehechte micro-organismen uit het milieu een sterke immuunrespons zien. Van alle geteste deeltjes bleken de meest verontreinigde deeltjes uit het milieu afkomstig te zijn. Deeltjes met biofilms - die algen en potentiële ziekteverwekkers bevatten – gaven een sterkere immuunrespons in een getest celkweekmodel. Bij deeltjes van 10 en 90 µm was een sterke immuunrespons te zien, maar niet bij een veel kleiner deeltje van 1 µm. Vervolgonderzoek is nodig met een gecontroleerde blootstelling in het lab met een vaste tijdsduur. Ook moet blootstelling aan verschillende deeltjes en meeliftende pathogenen in de omgeving verder worden getest.

Verontrustende resultaten

Kortom, deze eerste resultaten van het effect van micro- en nanoplastics in het lichaam geven aan hoe urgent en relevant verder onderzoek is. De vertaling van de resultaten naar de mens is in veel gevallen nog lastig te maken. Dat komt met name doordat een goede risicobeoordeling nog ontbreekt. Toxicologen werken aan een risicobeoordelingsmodel om precies te kunnen analyseren wat de risico's van plasticinname via voeding, lucht of water zijn. Ondanks dat er dus nog veel onzekerheid zit in de interpretatie van de eerste laboratoriumresultaten, zijn de uitkomsten wel verontrustend te noemen. Ook omdat de hoeveelheid kleine deeltjes in de leefomgeving blijft toenemen. En omdat bijvoorbeeld uit onderzoek naar fijnstof, waar plastic deeltjes in zitten, blijkt dat kleine deeltjes in ons lichaam komen en daar tot gezondheidseffecten leiden.

Het is duidelijk dat nano- en microplastics zeker een negatieve invloed op onze gezondheid kunnen hebben, maar in welke mate en in welke situaties dat geldt, is lastig te concluderen als de risicobeoordeling nog ontbreekt. De doorbraakprojecten worden voortgezet in het nieuwe publiek-privaat consortium MOMENTUM. Verder vervolgonderzoek is echter noodzakelijk om de werkelijke gezondheidsrisico's en oplossingsrichtingen concreter te maken. In dit artikel zijn de resultaten meegenomen zoals de onderzoekers die hebben gepresenteerd tijdens het symposium op 4 november 2021, georganiseerd door MOMENTUM en ons. Het is een uitbreiding van het artikel dat wij op 4 november 2021 voor de start van het symposium publiceerden. Lees het verslag van dit symposium. Of lees meer over onderzoek in onze publicatie over de gezondheidseffecten van microplastics.

Microplastics en gezonde leefomgeving

Bekijk in onze publicatie 'Gezonde leefomgeving' de relatie tussen microplastics en het ZonMw-brede onderwerp Gezonde leefomgeving. Binnen dit onderwerp richten wij ons op hoe, door mensen te beschermen tegen risico's zoals klimaateffecten, zoönosen en milieu, de leefomgeving op een positieve manier kan bijdragen aan de gezondheid van mensen. Ook het bevorderen van gezond gedrag (bewegen, voeding, met aandacht voor gezondheidsverschillen) speelt hierbij een rol.

]]>
news-7943 Thu, 04 Nov 2021 08:30:00 +0100 Verontrustende resultaten gezondheidsrisico's microplastics https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/verontrustende-resultaten-gezondheidsrisicos-microplastics/ Al decennialang komen mensen in hun leefomgeving in aanraking met nano- en microplastics, ofwel kleine plastic deeltjes, via de lucht, water en voeding. Lees in dit artikel dat de impact van deze plastic deeltjes, die variëren in grootte van nano- tot micrometers, op de menselijke gezondheid echter nog grotendeels onbekend is. Binnen het ZonMw- programma Microplastics & Health zijn de gezondheidsrisico's van microplastics in kaart gebracht met 15 projecten. Alle projecten zijn gestart in 2019 en daar zijn nu de eerste resultaten van bekend. Experimenteel menselijk materiaal of proefdieren zijn blootgesteld aan micro- en nanoplastics. Daaruit blijkt dat kleine plastic deeltjes de darmwand, de longen, de placenta en zelfs de bloed-hersenbarrière kunnen passeren. Daar verstoren ze het functioneren van de lichaamscellen. Ook treden soms ontstekingsreacties op.

Verminderde darmwerking

Via de voedselketen, zoals het eten van vis, komen plastic deeltjes het lichaam binnen en in contact met de darmen. Lange tijd was het effect op onze darmgezondheid onduidelijk, maar nu komen de eerste resultaten binnen. Kortdurende blootstelling aan plastic deeltjes met een grootte van 1 tot 10 µm lieten de werking van de dikke darm afnemen. Soms hadden deeltjes ook invloed op de levensvatbaarheid van de cellen en de doorlaatbaarheid (getest op menselijke- en varkenscellen), maar alleen bij hoge concentraties.

Ontstekingsreacties

Door de aanwezigheid van microplastics in de darm werden ook ontstekingseiwitten geactiveerd. Maar niet altijd, want dat lag aan het geteste soort plastic. Vooral polystyreen blijkt bijvoorbeeld ontstekingseiwitten aan te wakkeren. Ook bepaalde afweercellen van het adaptieve immuunsysteem zijn dan extra actief.
Onderzoekers zagen dat 'verweerde' plastic deeltjes, die door UV-straling en oppervlaktewater zijn aangetast, een grotere reactie van lichaamscellen veroorzaken.

Chemische stoffen

De inname van voeding vergroot de blootstelling aan micro- en nanoplastics van onze darmen. Daar kunnen chemische stoffen uit vrij komen, zoals weekmakers en vlamvertragers, die ook uit verpakkingsmateriaal in ons voedsel kunnen komen. Er blijken maar liefst 183 van zulke chemicaliën aanwezig te zijn op microplastic strandafval. Een deel van deze verbindingen komt daadwerkelijk in de darm terecht, waar sommigen de hormoonhuishouding beïnvloeden.

Verstoorde longfunctie

Ook de longen ondervinden negatieve invloeden van de aanwezigheid van microplastics. In de longen passeert bijna 4% van een hoge concentratie aan polystyreen nanoplastics door het weefsel.
Omdat hoge blootstelling aan microplastic vezels bij textielarbeiders in verband is gebracht met het ontstaan van longziekten, is ook het effect van polyester- en nylonvezels op de longen onderzocht. Dat gebeurde op nagebouwde minilongen. Het resultaat was dat de minilongen minder goed groeiden of gerepareerd werden na schade. Hoogstwaarschijnlijk ligt de oorzaak in chemische stoffen, maar welke is nog onbekend. Verder is een lichte ontstekingsreactie te zien in aanwezigheid van nylonvezels.

Inkapseling door afweercellen

Het immuunsysteem reageert ook op microplastics. Afweercellen zien microplastics als lichaamsvreemde deeltjes. Daarom reageren ze hierop zoals ze dat op ziekteverwekkers zouden doen: bepaalde afweercellen kapselen de deeltjes in om ze af te breken. Dat doen ze echter alleen als ze omgeven zijn door bloedeiwitten, ontdekten de onderzoekers. Zo niet, dan laten ze de deeltjes met rust.
De reactie van het immuunsysteem hangt af van het type plastic en of deze verweerd is of niet. Dat blijkt uit onderzoek waarbij gebruikgemaakt is van in de oceaan en bij de kust verzamelde macroplastics, die in het laboratorium zijn vermalen tot een diversiteit aan microplastics. De chemische samenstelling, het aantal deeltjes en deeltjesgrootte bepalen hoe intensief afweercellen reageren.

Rem op hersenenzym

Nanoplastics kunnen de hersenen bereiken en ook de bloed hersenbarrière passeren, blijkt uit experimenten met knaagdieren en hersencelkweken. Daar haken ze zelfs in op de communicatie tussen afweercellen: ze remmen een belangrijk enzym dat benodigd is voor de communicatie tussen hersencellen. Het effect op het functioneren van de hersenen is verder beperkt, of vanwege de korte experimentele duur nog niet aangetoond. Vervolgonderzoek naar lange termijneffecten van nanoplastics op de hersenen is daarom nodig.

Ook in placenta en vruchtwater

Mogelijk zijn plastic deeltjes ook aanwezig in de menselijke placenta en het vruchtwater. Omdat er slechts een paar monsters getest zijn, zijn de onderzoekers voorzichtig om te concluderen dat plastic deeltjes altijd aanwezig zijn in de foetale omgeving. Hoe dan ook, aangetoond is ook dat de expressie van genen veranderde onder invloed van de plastic deeltjes. Langetermijneffecten zijn nog onbekend.

Ziekteverwekkers op microplastics

Microplastics zijn in oppervlaktewater ook een goede drager van ziekteverwekkers zoals bacteriën. Deze ziekteverwekkers kunnen zich, gehecht aan microplastics in het water, over grote afstanden verplaatsen en een gevaar vormen voor de volksgezondheid. Zowel bij de kust als de grens is de rivier de Rijn bemonsterd om dit te onderzoeken. Verschillende plastics werden verzameld, meer dan 200.000 deeltjes per m3 water. Daarop trof men potentiële ziekteverwekkende en plastic afbrekende bacteriën aan.

Verontrustende resultaten

Kortom, deze eerste resultaten van het effect van microplastics in het lichaam zijn verontrustend te noemen. De doorbraakprojecten worden voortgezet in het nieuwe publiek-privaat consortium MOMENTUM. Verder vervolgonderzoek is echter noodzakelijk om de werkelijke gezondheidsrisico's en oplossingsrichtingen concreter te maken. Lees meer over onderzoek in onze publicatie over de gezondheidseffecten van microplastics.

Microplastics en gezonde leefomgeving

Bekijk in onze publicatie 'Gezonde leefomgeving' de relatie tussen microplastics en het ZonMw-brede onderwerp Gezonde leefomgeving. Binnen dit onderwerp richten wij ons op hoe, door mensen te beschermen tegen risico's zoals klimaateffecten, zoönosen en milieu, de leefomgeving op een positieve manier kan bijdragen aan de gezondheid van mensen. Ook het bevorderen van gezond gedrag (bewegen, voeding, met aandacht voor gezondheidsverschillen) speelt hierbij een rol.

 

]]>
news-7920 Fri, 29 Oct 2021 07:13:48 +0200 Vragenlijst over hiaten in implementatiekennis https://vumc.survalyzer.eu/qzlfgurhjd?l=nl Waar loopt u tegenaan met implementeren in de praktijk? Deel uw ervaringen via de vragenlijst van het Nederlands Implementatie Collectief. Zij vragen u om maximaal 10 problemen (kennishiaten) met het implementeren van innovaties, interventies, richtlijnen, etc. te beschrijven voor de context waarin u werkzaam bent. Deelname kost u 5 tot 15 minuten. De deadline voor het invullen van de vragenlijst is 18 december 2021. news-7906 Wed, 27 Oct 2021 11:01:09 +0200 Het plafond van de SET-subsidie is bijna bereikt! https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/het-plafond-van-de-set-subsidie-is-bijna-bereikt/ Er is slechts nog beperkt ruimte voor aanvragen van subsidie voor de Stimuleringsregeling E-health Thuis (SET). Het plafond van 15 miljoen euro is bijna bereikt. Bent u als zorgaanbieder nog bezig met een aanvraag? Dien deze dan snel in. SET-spreekuur

Op 11 november vindt er nog een SET-spreekuur plaats. U kunt zich nog steeds hiervoor aanmelden. Dit spreekuur is bedoeld voor organisaties die al ver zijn met hun aanvraag en de laatste puntjes op de i willen zetten. Hierover denken onze adviseurs en die van RVO graag nog met u mee. Wij raden het af om nu nog te beginnen met een aanvraag, aangezien dit aardig wat tijd kost en de pot bijna leeg is.

Lees meer over de Stimuleringsregeling E-health Thuis.

]]>
news-7867 Tue, 19 Oct 2021 15:45:00 +0200 MOMENTUM: gestructureerd onderzoek naar gezondheidseffecten van microplastics https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/momentum-gestructureerd-onderzoek-naar-gezondheidseffecten-van-microplastics/ Wat gebeurt er als microplastics het menselijk lichaam binnendringen? Hopen ze zich op en heeft dat mogelijk schadelijke gevolgen? Het publiek-privaat consortium MOMENTUM onderzoekt die vragen de komende jaren. Samenwerking in een consortium

Voor dit consortium werken universiteiten, kennisinstituten en bedrijven samen, gefinancierd door ZonMw, de topsector Life Sciences & Health, TNO, ministeries en bedrijven. Het onderzoek borduurt voort op de 15 eenjarige doorbraakprojecten in het programma Microplastics & Health die ZonMw in 2019 financierde. MOMENTUM heeft voor de komende drie jaar een budget van 5,4 miljoen euro beschikbaar om vervolgonderzoeken te organiseren. Voor ZonMw is deelname aan het consortium een logische stap; het past binnen het ZonMw-brede onderwerp ‘Gezonde leefomgeving’ waaronder de subsidieverstrekker recentelijk nadrukkelijker programmeert.

Waarom is onderzoek naar microplastics zo urgent?

Zelfs als de industrie de productie van nieuw plastic nu zou stoppen, blijft de hoeveelheid microplastics de komende jaren alleen maar toenemen. Er is namelijk al veel plastic in het milieu aanwezig dat nog in kleine deeltjes uiteen zal vallen. Dick Vethaak is toxicoloog bij Deltares en mede-projectleider van MOMENTUM: “Er is veel aandacht voor plastic afval in het milieu als flesjes en verpakkingen. Maar vooral binnenshuis worden we blootgesteld aan andere plastic deeltjes van polymeerverven of textielvezels. “Plastics bevatten vaak allerlei additieven. Van veel van die toegevoegde stoffen is nauwelijks bekend hoe toxisch ze zijn. De kleine plasticdeeltjes verspreiden zich gemakkelijk: net als bijvoorbeeld natuurlijke vezeltjes van katoen. “Maar plastics breken nauwelijks af en vallen uiteen in steeds kleinere deeltjes. Hierdoor hopen ze zich op in het milieu en in de voedselketen,” voegt Dick toe.“

De opzet van MOMENTUM

“We hebben het project MOMENTUM genoemd omdat het een rijdende trein moet zijn,” vertelt Julliette Legler, hoogleraar toxicologie aan de Universiteit Utrecht en eveneens projectleider. “Het is een project voor de lange termijn; een beweging van de doorbraakprojecten naar een infrastructuur voor eersteklas onderzoek en oplossingen voor het probleem van microplastics. Naast MOMENTUM lopen op de Universiteit Utrecht twee Horizon2020-projecten, gesubsidieerd door de Europese Commissie. Want dit is zo’n groot onderwerp dat we dat niet met alleen MOMENTUM kunnen aanpakken. Er is al internationale belangstelling.”
Het bleek een uitdaging om van de 15 doorbraakprojecten de meest veelbelovende resultaten te bundelen in een nieuw project. En om daarna bijdragen uit de private sector en onderzoeksorganisaties te realiseren. Juliette: “We hebben een unieke publieke-private samenwerking gerealiseerd. Het is niet alleen een fundamenteel onderzoeksproject; we denken over de toekomst en hoe we van het probleem van microplastics kunnen afkomen. Maar ook over toepassingen, oplossingen en risicobeoordeling.”

Kennisagenda microplastics vormt leidraad

In januari 2021 overhandigde ZonMw de kennisagenda 'Wat doen microplastics in ons lichaam?' aan staatssecretaris Stientje van Veldhoven van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Dick werkte mee aan de totstandkoming van die agenda: “De kennisagenda vormt een script en geeft aanbevelingen en routes aan waarlangs we de komende 10 tot 15 jaar kunnen werken.”
Nederland is koploper in het onderzoek naar de gezondheidseffecten van microplastics. Juliette zegt daarover: “Bij mijn weten is ZonMw internationaal de eerste ‘research council’ die geïnvesteerd heeft in humane gezondheidseffecten. ZonMw richt zich niet alleen op medicijnen en therapie, maar ook het voorkomen van ziekte door milieufactoren. Daarmee heeft Nederland een voortrekkersrol.”

Wat weten we over microplastics en wat niet?

De kleinste plasticdeeltjes worden in onderzoek vergeleken met nanodeeltjes. Het is bekend dat die kunnen leiden tot ontstekingsreacties en DNA-schade. Het is waarschijnlijk dat kleinere microplastics, waaraan we dagelijks via lucht, voeding en water worden blootgesteld, het darm- en longepitheel kunnen passeren, dat er opname in bloed en hersenen optreedt, en mogelijk via deze weg bacteriën en virussen het lichaam kunnen binnendringen. Microplastics zijn recentelijk aangetoond in de placenta van een ongeboren kind, met nog onbekende gevolgen. Sommige mensen hebben al plastic deeltjes in hun lichaam, bijvoorbeeld door uiteenvallende plastic protheses of borstimplantaten. Over drie jaar zal duidelijker zijn bij welke concentraties effecten optreden, en of daaraan een risico verbonden is. “Ik hoop dat we over drie jaar onderscheid kunnen maken tussen gevaarlijke en ongevaarlijke eigenschappen van microplastics. Dus niet alleen met slecht nieuws komen maar ook met oplossingen,” volgens een hoopvolle Juliette.

Onderzoek ook na komende drie jaar nodig

Vooralsnog wordt MOMENTUM voor drie jaar gefinancierd. Maar nu is al duidelijk dat ook daarna vervolgonderzoek nodig zal zijn. Dick legt uit: “Je kunt in de eerste drie jaar nauwelijks toepassingen verwachten. We zijn vooral met de private partners bezig om oplossingen te vinden en voor de komende 10 of 15 jaar een actieplan op te zetten. Ik verwacht dat er zeker een nieuwe financiële injectie komt om het onderzoek voort te zetten. We kunnen toekomstige generaties niet met onze plastic vervuiling opzadelen. Ook als we over drie jaar concluderen dat de concentratie plasticdeeltjes in ons lichaam betrekkelijk laag is, dan nog moet je nadenken over de gevolgen na een paar decennia.”
Communicatie naar het grote publiek wordt een vast onderdeel van MOMENTUM, vertelt Juliette: “We willen duidelijk maken waarmee we bezig zijn, hoe we onderzoeken doen. Dat we niet alleen met onderzoekers werken maar ook met producenten van plastics, bedrijven die nieuwe technieken ontwikkelen en maatschappelijke organisaties die belang hebben bij de resultaten van ons onderzoek. Dat het een echte teaminspanning is!”

Bredere context van microplastics

Microplastics en gezondheid maakt onderdeel uit van het ZonMw-brede onderwerp Gezonde leefomgeving. Wij laten kennis ontwikkelen en toepassen gericht op de gezondheidseffecten van de leefomgeving om op die manier bij te dragen aan de gezondheid van mensen.

Meer informatie

 

 

 

 

]]>
news-7821 Thu, 14 Oct 2021 10:53:00 +0200 Samen succesvol stoppen met roken https://publicaties.zonmw.nl/samen-succesvol-stoppen-met-roken/ Het is Stoptober! Rokers succesvol helpen om te stoppen met roken: hoe doe je dat? ‘Sociale steun is belangrijk als je wilt stoppen met roken. Daarom creëren we steun in de omgeving van rokers en hanteren we een groepsaanpak’. In Den Haag wordt samengewerkt om eerder opgedane kennis beter te benutten. Lees over dit project uit onze programmalijn Kennisbenutting en implementatie. news-7838 Wed, 13 Oct 2021 14:16:00 +0200 ZonMw en NWO faciliteren Rijksbrede kennisagenda https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zonmw-en-nwo-faciliteren-rijksbrede-kennisagenda/ De versnelde digitalisering als gevolg van de COVID-19-pandemie heeft geleid tot een andere manier van leren, wonen en werken. Om antwoord te geven op deze en toekomstige ontwikkelingen wordt in een interdepartementale samenwerking tussen beleidsmakers en wetenschappers de kennisagenda Online Samenleven opgesteld. ZonMw faciliteert en coördineert samen met NWO deze unieke pilot.
De druk van de pandemie en de noodzaak om snel te handelen heeft directe communicatiekanalen geopend tussen beleidsmakers en academische wetenschappers. Het is de eerste keer dat ministeries samen en direct met wetenschappers werken aan kennis en onderzoeksbeleid. Het initiatief geldt als aanvulling op de advisering en duiding van planbureaus en adviesraden. Insteek: meer impact creëren met evidence based beleid.

Wetenschapsdag

Onderdeel is een interdepartementale wetenschapsdag, een online bijeenkomst bij ZonMw op 13 oktober. Het fysieke vervolg-event vindt plaats in het voorjaar van 2022. Kennisfunctionarissen van de verschillende ministeries en wetenschappers gaan direct met elkaar in gesprek over kansen en uitdagingen op het gebied van digitalisering. Doel van de wetenschapsdag is het neerzetten van een Rijksbrede kennisagenda als basis voor meerjarig beleidsrelevant onderzoek.

Enorme impuls

Chief science officers van tien ministeries hebben het initiatief genomen om te komen tot de kennisagenda. In diverse kennisateliers hebben beleidsmakers, wetenschappers en onderzoekers van planbureaus kennisvragen geformuleerd over de impact van digitalisering die door de COVID-19-pandemie een enorme impuls heeft gekregen. De kennisvragen zijn de basis voor de kennisagenda Online Samenleving.

Samenwerking met NWO

Het ministerie van VWS heeft ZonMw, vanwege de brede ervaring met het ontwikkelen van kennisagenda’s, de opdracht gegeven om de totstandkoming van deze kennisagenda te ondersteunen. Omdat de onderwerpen breder zijn dan gezondheid, zorg, preventie en welzijn werkt ZonMw hierin samen met NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek). ZonMw verzorgt de algemene coördinatie en ondersteunde het kennisatelier Samen leven. NWO ondersteunde de drie kennisateliers ‘Leren en ontwikkelen’, ‘Thuiswerken en hybride werken’ en ‘Wonen en leefomgeving’.

Kennisateliers

Kennisatelier Samen Leven

Digitale technologieën als kunstmatige intelligentie en de sterk toegenomen digitale communicatie hebben een impact op mensen, organisaties en de samenleving als geheel. Uitdagingen voor de Rijksoverheid liggen in het verlengde hiervan. Te denken valt aan de stijgende cybercriminaliteit, afhankelijkheid van Big Tech bedrijven en privacy van burgers. Om beleid te kunnen ontwikkelen dat de kansen van digitalisering voor de Nederlandse samenleving verzilvert en de risico’s zo goed mogelijk beheerst, is meer wetenschappelijke kennis nodig. Binnen het kennisatelier Samen Leven zijn hiertoe kennisvragen geformuleerd.

Kennisatelier Leren en Ontwikkelen

Om de kansen en mogelijkheden van digitalisering optimaal te benutten is het noodzakelijk dat het thema Leven Lang Ontwikkelen (meer) aandacht krijgt. Daartoe ligt er voor de Rijksoverheid een aantal uitdagingen op het gebied van onderwijs. Zo moeten onderwijsprofessionals beschikken over voldoende (digitale) vaardigheden, kennis en expertise, het onderwijs verder geflexibiliseerd worden en innovatie van leermiddelen gestimuleerd worden. Ook moet iedereen in Nederland gelijke kansen hebben om zich verder te ontwikkelen. Deze en andere vraagstukken zijn binnen het kennisatelier Leren en Ontwikkelen in kennisvragen gevat.

Kennisatelier Van thuiswerken naar ’hybride werken’

Toen de overheid in maart 2020 iedereen opriep om zoveel mogelijk thuis te gaan werken, werd daar massaal gehoor aan gegeven. Dankzij de digitalisering bleek dat voor mensen in diverse sectoren redelijk goed mogelijk, al waren nog niet alle organisaties er klaar voor. Thuiswerken (b)lijkt zelfs onvoorziene voordelen te hebben. Anders dan tijdens het hoogtepunt van de COVID-19-pandemie zal het niet gaan om volledig thuiswerken, maar om ‘hybride werken’, waarbij mensen enkele dagen thuis en enkele dagen op de werkplek aanwezig zijn. Dit kan gevolgen hebben voor sociale cohesie, gelijke kansen en de efficiëntie van organisaties. Binnen het kennisatelier Van thuiswerken naar ‘hybride werken’ zijn hiertoe kennisvragen geformuleerd.

Kennisatelier Wonen en leefomgeving

De rol van de directe woon- en leefomgeving is door de COVID-19-pandemie veranderd. Door de lockdown bleven mensen thuis om te werken, onderwijs te volgen en online boodschappen te doen. Dit heeft positieve en negatieve gevolgen voor gezondheid, milieu, mobiliteit en wonen – zoals een mogelijke gestegen vraag naar een groene omgeving. Het is allesbehalve zeker wat die gevolgen precies zijn. Kennisvragen zoals geformuleerd binnen het kennisatelier Wonen en leefomgeving moeten antwoord geven op deze en andere vraagstukken.

Meer informatie over de Kennisagenda Online Samenleving

Meer informatie is te vinden op www.rijksbredekennisagenda.nl

]]>
news-7791 Mon, 11 Oct 2021 09:00:00 +0200 Workshopvouchers: zó besteed je ze https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/workshopvouchers-zo-besteed-je-ze/ Een aantal weken terug organiseerde één van de projectgroepen van het programma Citizen Science voor Gezondheid en Zorg (CS4GZ) een workshopbijeenkomst in ARTIS-Micropia. Samen met een aantal andere projectgroepen hebben zij een uitnodiging ontvangen om een subsidieaanvraag in te dienen. Momenteel werken zij hier dus hard aan. In het programma CS4GZ nemen burgers het initiatief én hebben zij de leiding in alle fasen van onderzoek en innovatie. Zo ook in het project ‘Van vrouwen voor vrouwen: deel je gezondheid met je eigen vaginale bacteriën’. Voor dit project komen burgers met verschillende expertises bij elkaar om onderzoek te doen naar het vaginaal microbioom. Workshopvouchers

Voor het programma CS4GZ heeft ZonMw workshopvouchers ter beschikking gesteld. Hiermee kunnen de projectgroepen die een projectidee hebben ingediend, zelf een workshop organiseren. De workshop is onder andere bedoeld om de samenwerking tussen de consortiumpartners te stimuleren. Tegelijkertijd verkrijg je op die manier relevante inbreng van de doelgroep(en) en stakeholders. Dit helpt bij het verder uitwerken van het projectplan voor de definitieve subsidieaanvraag. Daarbij is de workshop ook nog eens een leuke, interactieve manier om mede-projectleden beter te leren kennen.

Van vrouwen voor vrouwen

Het project ‘Van vrouwen voor vrouwen’ is geïnitieerd vanuit het idee dat vrouwen meer het heft in eigen handen zouden moeten nemen bij het doen van onderzoek. “Zelf de wetenschappelijke methode kunnen bezitten geeft zoveel kracht”, vinden de initiatiefnemers. “We willen dat vrouwen aanwezig zijn én betrokken zijn. Daarom kiezen we voor burgerwetenschap, waarin we samen kunnen ontwikkelen. Vrouwen blijven eigenaar van bacteriën die gebruikt worden in het onderzoek.” Doel van het onderzoek is betere vrouwengezondheid. Denk hierbij aan minder vaginale klachten en infecties en minder risico’s wat betreft fertiliteit, vroeggeboorte en zwangerschapscomplicaties. Het type deelnemer in deze projectgroep varieert enorm. Zo zijn er specialisten van femcare en menstruatieproducten, biotechnici, apothekers, studenten en wetenschappers. Twee dingen hebben zij in ieder geval gemeen: interesse in bacteriën én vrouwengezondheid.

De workshopmiddag

De projectgroep ‘Van vrouwen voor vrouwen’ koos ARTIS-Micropia, het enige microbenmuseum in de wereld, als locatie voor de workshop. Gedurende deze middag vonden interessante sessies plaats én kregen de deelnemers een rondleiding in het museum. De plenaire sessie werd geopend door de initiatiefnemer van Stichting Crispatus, waar een vrouwenonderzoekscollectief een vaginaal probioticum met crispatus-bacteriën ontwikkelt. Vervolgens kwam de oprichtster van het tamponbedrijf Yoni vertellen over het belang van biologisch katoen in menstruatieproducten, die mogelijk gebruikt kunnen worden voor de toediening van de crispatus bacteriën. Daarna gaf het bedrijf Baseclear een sessie over hun expertise op het gebied van onderzoek aan het humaan microbioom. Uiteraard werd er niet alleen geluisterd; de deelnemers gingen ook zelf aan de slag tijdens interactieve brainstormsessies. Met behulp van memo’s, stiften, tijdschriften en lijm werden er creatieve posters gemaakt. Op deze posters werden innovatieve ideeën gepresenteerd over het potentiële crispatus product.

]]>
news-7735 Thu, 23 Sep 2021 15:30:00 +0200 Themabijeenkomst Citizen Science: de uitdaging van samenwerking https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/themabijeenkomst-citizen-science-de-uitdaging-van-samenwerking/ Het programma Citizen Science voor Gezondheid en Zorg (CS4GZ) verzorgde op 16 september een online themabijeenkomst. Deze bijeenkomst was gericht op subsidieaanvragers die een projectidee hebben ingediend. Voor de bijeenkomst waren twee interessante sprekers uitgenodigd: Margaret Gold, Coördinator van het Citizen Science Lab van de Universiteit Leiden en Els De Maeijer van Fontys Hogescholen en de Universiteit Tilburg (Tranzo). Tijdens hun inspirerende en interactieve sessies gingen zij in op de principes achter Citizen Science en belichtten zij duurzame samenwerking. Wat is Citizen Science voor Gezondheid en Zorg?

Het doel van het programma Citizen Science voor Gezondheid en Zorg (CS4GZ) is het realiseren van creatieve, innovatieve en vooral ook duurzame oplossingen aan de hand van ‘burgerwetenschap’. In het programma CS4GZ nemen burgers het initiatief en hebben de leiding in alle fasen van onderzoek en innovatie. Daarbij ligt de focus op onderzoek en innovatie op het gebied van de eigen gezondheid en zorg, in samenwerking met onderzoekers, (zorg)professionals, ondernemers en indien relevant de overheid. De twee sprekers die virtueel te gast waren tijdens de themabijeenkomst, verzorgden presentaties om aanvragers te helpen hun definitieve subsidieaanvragen optimaal voor te bereiden.

Citizen Science lab

Margaret Gold is Coördinator van het Citizen Science Lab van de Universiteit Leiden. In haar presentatie besprak ze de belangrijkste principes achter Citizen Science. Burgers kunnen bijvoorbeeld een rol spelen in zowel het produceren, als in het verzamelen en analyseren van wetenschappelijke gegevens. In een interactief deel van Margaret‘s presentatie kwam vooral de vraag hoe het belang van burgers te borgen maar toch voldoende wetenschappelijke methodes te betrekken aan bod. Daarnaast waren de deelnemers benieuwd naar hoe zij samenwerking kunnen stimuleren. Benieuwd geworden? Margaret Gold deelt graag haar presentatie.

Innovatie en samenwerking

Els De Maeijer werkt als docent en onderzoeker op het gebied van innovatie en samenwerkingen bij Fontys Hogescholen en de Universiteit Tilburg (Tranzo). Haar aandachtsgebied is hoe mensen, bewust en onbewust, de samenwerking vormgeven in hoe ze met elkaar communiceren: “Communicatie is de schuld van alles. En tegelijkertijd de oplossing voor alles. Maar we hebben het er nooit over wat er dan precies gebeurt.” Ze belichtte het belang van openheid, maar ook dat die openheid niet vanzelfsprekend is in settings waar we vooral het beste van onszelf willen laten zien. Daarnaast toonde ze aan dat als je samen aan co-creatie wil doen, je ook oog moet hebben voor hoe onuitgesproken normen en waarden, rollen en identiteiten en samenwerkingsvormen in de onderlinge dynamiek naar boven komen. 

Belangrijke data voor het programma

De deadline waarop de betrokken projectgroepen hun definitieve subsidieaanvraag moeten indienen is vastgesteld op 9 november 2021. Op 18 en 19 januari 2022 volgt de commissievergadering met interviews met de aanvragers. De toekenningen worden op 22 februari bekendgemaakt. Een kick-off bijeenkomst is (onder voorbehoud) gepland voor 22 maart 2022. Wij wensen alle projectgroepen veel succes de komende tijd met het uitwerken van de definitieve subsidieaanvragen.

 

]]>
news-7730 Tue, 21 Sep 2021 11:01:16 +0200 SET-subsidie aanvragen? Wees er snel bij! https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/set-subsidie-aanvragen-wees-er-snel-bij/ Bent u geïnteresseerd in het aanvragen van Stimuleringsregeling E-Health Thuis (SET)-subsidie? Goed nieuws, u kunt nog een aanvraag indienen. Zorg er wel voor dat u op tijd bent met het voorbereiden en indienen van uw aanvraag. Dit kost namelijk best wat tijd. Indien u even wilt sparren over uw aanvraag, kan dat tijdens één van onze spreekuren. De regeling staat nog tot het einde van dit jaar open, tenzij het subsidiebudget eerder is uitgeput. In dat geval wordt de regeling eerder gesloten. Wat kan de SET voor mijn organisatie betekenen?

De stimuleringsregeling is bedoeld voor het realiseren van meer gebruikers, structurele inbedding en duurzame bekostiging van bestaande e-health toepassingen die ondersteuning of zorg thuis faciliteren. Zo zorgen we samen dat e-health beter en meer wordt gebruikt én ouderen en mensen met een (risico op) chronische ziekte of beperking met een grotere kwaliteit van leven langer thuis kunnen wonen. Misschien zijn er digitale toepassingen die ook interessant zijn voor uw organisatie. Voorbeelden van digitale toepassingen zijn leefstijlmonitoring, beeldzorg, medicatie dispensing, communicatieplatforms en sociale robotica.

Ervaringen

Zorginstelling Marente regelde met de SET hun beeldschermzorg. “Medewerkers die het fysieke werk in de wijk eigenlijk niet meer goed aankonden, gingen aan de slag in een centraal werkend beeldzorgteam. Op die manier konden ze hun kennis en expertise toch blijven gebruiken.” Ook zorginstelling Sensire heeft voor het programma ‘zorg op afstand’ gebruik gemaakt van SET-subsidie. "Ik zou andere organisaties aanraden om van de SET-regeling gebruik te maken, omdat het een enorme kans is om versnelling aan te brengen in het opschalen van zorg op afstand. Dan kan je denken aan beeldzorg, maar ook aan medicatiecontrole."

Hoe werkt subsidie aanvragen?

Lees meer over hoe het aanvragen van SET-subsidie in zijn werk gaat in het stappenplan: subsidie aanvragen. U vindt de formats voor een aanvraag via RVO.nl/SET. Een subsidieaanvraag bestaat uit verschillende bijlagen, op de website vindt u informatie over welke u nodig heeft voor de SET die u wilt aanvragen. De subsidieaanvraag dient u in via het digitale platform van RVO. Hiervoor heeft u eHerkenning niveau 3 nodig, vraag dit dus tijdig aan. Wilt u even sparren over uw aanvraag? U kunt zich inschrijven voor een spreekuur, waar u tijdens een tijdslot van 20 minuten met een adviseur van RVO en ZonMw al uw vragen kunt stellen. En als we meer tijd nodig hebben, maken we een vervolgafspraak.

Lees meer over de Stimuleringsregeling E-Health Thuis
Bekijk de nieuwe video over het aanvragen van een SET-subsidie

]]>
news-7476 Thu, 08 Jul 2021 12:00:00 +0200 Hoe blijf je samenwerken, ook als de subsidie stopt? https://publicaties.zonmw.nl/duurzaam-samenwerken-doe-je-zo/ Als expert in duurzame samenwerking en innovatie, vertelt Els de Maeijer (Tilburg University) hoe je duurzame samenwerking stimuleert in een complex verband als een consortium. Dat je blijft samenwerken, ook als de subsidie stopt. “Bewust kiezen voor de juiste vorm van interactie en kennisdeling kan duurzame samenwerking maken of breken”. Lees verder in het interview ‘Duurzaam samenwerken, doe je zo!’ news-7463 Wed, 07 Jul 2021 10:30:00 +0200 Eerste stap in kennisontwikkeling over klimaat en gezondheid https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/eerste-stap-in-kennisontwikkeling-over-klimaat-en-gezondheid/ Binnenkort starten onderzoekers met 3 verschillende pilotonderzoeken uit de eerste subsidieronde van het programma Klimaat en gezondheid. Brede focus is belangrijk voor beleidsmakers om inzicht te krijgen in de gezondheidsrisico’s van klimaatverandering. Overzicht startende projecten

Temperatuurgerelateerde gezondheidseffecten

Prof. dr. H.A.M. Daanen, Vrije Universiteit Amsterdam, gaat in dit pilotonderzoek op basis van interdisciplinair en participatief onderzoek een handelingsperspectief opstellen. Dit minimaliseert via een geïntegreerde benadering de nadelige temperatuurgerelateerde gezondheidseffecten. Het onderzoek besteedt speciale aandacht aan gedragscomponenten en hoogrisicogroepen.

Allergieën

Dr. L.A. de Weger, LUMC, wil met haar onderzoeksproject de effecten van klimaatverandering op allergie beter beheersbaar maken. Aan de ene kant kunnen met dit onderzoek pollenconcentraties en gerelateerde ziektelast beter in kaart gebracht worden. Aan de andere kant biedt het project ook handelingsperspectieven om de ziektelast van pollenblootstelling te reduceren bij een veranderd klimaat.

Duurzame zorg

Het project van dr. H.R.W. Touw, Radboudumc, beoogt de klimaat- en milieu-impact (CO2-uitstoot en afvalproductie) in kaart te brengen van specifieke, frequent voorkomende, individuele zorgtrajecten voor patiënten van de afdelingen spoedeisende hulp (SEH), operatiekamers (OK) en intensive care (IC). Deze kennis leidt tot een handelingsperspectief voor het verduurzamen van de zorgprocessen op deze afdelingen.

Basis ligt in kennisagenda Klimaat en gezondheid


De subsidieoproep voor deze pilotonderzoeken is gebaseerd op de kennisagenda Klimaat en gezondheid en de afspraken van de Green Deal Duurzame Zorg. De kennisagenda is in juni 2019 opgesteld door de Universiteit Maastricht, Wageningen University & Research en het RIVM. Met deze kennisagenda willen we de kennislacunes over de gezondheidseffecten van de klimaatverandering onder de aandacht brengen van beleid, praktijk en onderzoek. De subsidieoproep was gericht op 3 thema's geselecteerd uit deze kennisagenda: temperatuurgerelateerde gezondheidseffecten, allergieën en duurzame zorg. Per thema kon 1 aanvraag gehonoreerd worden zodat we een samenhangend onderzoeksprogramma hebben met brede focus.

Samenwerken tijdens onderzoek


In de pilotonderzoeken is samenwerking met partijen buiten de gezondheidszorg, die betrokken zijn bij klimaatmaatregelen, verplicht. Daarom hebben we in november 2020 een netwerkbijeenkomst georganiseerd. Honderd onderzoekers, beleidsmakers en praktijkprofessionals ontvingen meer informatie over de subsidieoproep. Daarnaast konden zij kennismaken en contact leggen met partners met wie zij een onderzoeksvoorstel wilden indienen in dit nieuwe onderzoeksprogramma. Lees de terugblik van de online netwerkbijeenkomst.

Gezondheidseffecten van klimaatverandering


Vanwege een beperkt budget ontvangen 3 van de 10 ingediende projecten financiering vanuit het programma Klimaat en gezondheid. We willen dat kennis wordt ontwikkeld om de effecten van klimaatverandering en klimaatmaatregelen op de volksgezondheid wereldwijd inzichtelijk en toepasbaar te maken, mede door het stimuleren van samenwerking. Denk bijvoorbeeld aan klimaatbestendige en klimaatvriendelijke maatregelen in de zorg via de aanpak van duurzame zorg.

Overkoepelend thema gezonde leefomgeving


Klimaat en gezondheid maakt deel uit van het ZonMw-brede onderwerp 'gezonde leefomgeving'.
Aan de gezondheid van mensen kan de leefomgeving positief bijdragen door

  •     bescherming tegen risico’s (klimaateffecten, zoönosen, milieu)
  •     bevordering van gezond gedrag (bewegen, voeding, met aandacht voor gezondheidsverschillen)

We agenderen dit onderwerp en laten via onderzoeksfinanciering kennis ontwikkelen en toepassen over hoe een gezonde leefomgeving kan bijdragen aan het fysiek, mentaal en sociaal welbevinden van mensen. Zo spelen we in op maatschappelijke vragen van zowel beleidsmakers, wetenschappers, praktijkprofessionals en inwoners over gezondheidseffecten van hun leefomgeving.

]]>
news-7230 Mon, 03 May 2021 15:18:16 +0200 Implementatie special van Kwaliteit in Zorg (KiZ) verschenen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/implementatie-special-van-kwaliteit-in-zorg-kiz-verschenen/ De nieuwste special van Kwaliteit in Zorg (KiZ) staat in het teken van implementatie en biedt een vooruitblik op het European Implementation Event 2021. Effectieve interventies vinden vaak niet vanzelf hun weg naar de zorgpraktijk. We weten inmiddels dat actieve implementatie met kennis van zaken nodig is om praktijkverbetering tot stand te brengen of te versnellen. Implementatie zelf is een vakgebied geworden met een groeiende kennisbasis. En met steeds meer in implementatie gespecialiseerde professionals. 

Sneak preview

Vandaag is er een speciaal nummer van het blad Kwaliteit in Zorg (KiZ) verschenen dat geheel in het teken staat van implementatie. Het nummer is een sneak preview van het European Implementation Event op 27 en 28 mei 2021. De EIE2021 biedt een rijk en veelzijdig programma waarin implementatieonderzoek en praktijkervaringen uit meerdere landen, sectoren, omgeving en disciplines aan bod komen. Maar liefst drie keynote speakers waaronder Dr. Erik Gerritsen en professor Jet Bussemaker geven inzicht in de ontwikkelingen rondom implementatie.

Verder bevat het blad een artikel over het Nederlands Implementatie Collectief (NIC) en een artikel over jonge implementatieprofessionals (early career) en hun situatie en behoeften. Ook schrijft KiZ-lid Barbara van der Linden in haar blog over de sessies waar zij naar uit kijkt tijdens de EIE. Tenslotte is er ook een artikel opgenomen over het Zorg Evaluatie en Gepast Gebruik programma in Nederland. De organisatoren vertellen hoe dit belangrijk, op implementatie gerichte, programma is opgezet. Interessant voor iedereen die Implementatie een warm hart toedraagt.

Meer informatie, lezen en inschrijven

]]>
news-7147 Fri, 16 Apr 2021 16:32:00 +0200 Gezonde en groene leefomgeving is nodig voor een vitale samenleving https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/gezonde-en-groene-leefomgeving-is-nodig-voor-een-vitale-samenleving/ Een gezonde groene leefomgeving bevordert en beschermt het fysiek, mentaal en sociaal welbevinden van mensen. Samen met het RIVM bereiden we een programma voor. Zodat beleidsmakers met kennis, data, infrastructuur en praktische instrumenten, gezondheid meer integraal mee kunnen nemen in hun beleid rond de fysieke leefomgeving. Verbinding en samenwerking

De opdracht om het programma ‘Gezonde Groene Leefomgeving’ voor te bereiden, komt van de ministeries van VWS en LNV. Deze ministeries willen dat gezondheidsvraagstukken vanuit een breed perspectief worden aangepakt, waarbij de verschillende domeinen worden overstegen. Daarom is verbinding met en samenwerking tussen verschillende beleidssectoren en maatschappelijke actoren nodig.

Samen met landelijke en lokale belanghebbenden

Dit programma is een belangrijke impuls, want een gezonde en groene leefomgeving bevordert en beschermt de volksgezondheid. Bij de voorbereiding voor dit programma betrekken we landelijke en lokale belanghebbenden. Het resultaat dat we beogen, is kennis, data, infrastructuur en praktische instrumenten. Hiermee kunnen op landelijk, regionaal en lokaal niveau keuzes worden gemaakt om gezondheid meer integraal en volwaardig mee te nemen in het beleid op het gebied van de fysieke leefomgeving.

Gezonde leefomgeving

Een gezonde en groene leefomgeving is belangrijk voor een vitale samenleving. Groen omdat een gezonde en leefbare omgeving niet bestaat zonder natuur. Het is de basis van ons voortbestaan en de economie. Gezondheid, gezond gedrag en kunnen meedoen in de samenleving worden beïnvloed door de sociale en fysieke omgeving en de sociaaleconomische status van mensen. De directe leefomgeving, de buurt of wijk met de aanwezige voorzieningen daarin, creëren kansen op of belemmeringen voor gezondheid.

Programma Gezonde Groene Leefomgeving

De ministeries van VWS en LNV stellen vandaag in een Tweede Kamerbrief dit overkoepelende programma voor. Het geeft uitvoering aan de beleidsambities in de Landelijke Nota Gezondheidsbeleid (LNG) en in de uitvoeringsagenda van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). De beide ministeries hebben RIVM en ons gevraagd dit programma als volgt voor te bereiden en uit te voeren aan de hand van 3 randvoorwaarden:

  • creëren van een stevige kennisbasis en kennisinfrastructuur
  • stimuleren van de ontwikkeling en gebruik van passende (beleids-) instrumenten
  • evaluatie en monitoring

We bouwen voort op eerdere resultaten. We hebben al veel kennis laten ontwikkelen in andere programma’s zoals ‘Maak ruimte voor gezondheid’. Ook loopt er door ons geïnitieerd en gefinancierd onderzoek naar microplastics en naar de gezondheidseffecten van klimaatverandering.

Omgevingswet

De Omgevingswet die naar verwachting in 2022 in werking treedt, geeft bestuurders en beleidsmakers meer ruimte om een gezonde groene leefomgeving te ontwikkelen. De wet is erop gericht om een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit te bereiken en in stand te houden. De fysieke leefomgeving moet zodanig beheerd, gebruikt en ontwikkeld worden dat alle maatschappelijke functies ook op de lange termijn duurzaam vervuld kunnen worden.

ZonMw en RIVM

We willen in samenwerking met RIVM dit maatschappelijke vraagstuk agenderen en met kennis ervoor zorgen dat de leefomgeving positief kan bijdragen aan de gezondheid van mensen. Hoe? Door gezond gedrag te bevorderen. Denk hierbij aan bewegen, voeding, met aandacht voor gezondheidsverschillen. En door te beschermen tegen risico’s. Voorbeelden hiervan zijn klimaateffecten, zoönosen en milieu. Samen laten we kennis ontwikkelen en toepassen gericht op de gezonde leefomgeving. Zo spelen we in op maatschappelijke vragen van zowel beleidsmakers, wetenschappers, praktijkprofessionals en inwoners over gezondheidseffecten van hun leefomgeving.

Meer informatie

 

 

 

]]>
news-6749 Tue, 13 Apr 2021 13:30:00 +0200 European Implementation Event 2021 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/european-implementation-event-2021/ Op 27 en 28 mei 2021 vindt het eerste online European Implementation Event 2021 (#EIE2021) plaats. Tijdens dit event staat implementatie - de benutting van kennis in beleid, praktijk, onderwijs en onderzoek - centraal. Wat is de EIE2021?

De EIE2021 biedt je een rijk en veelzijdig programma waarin implementatieonderzoek en praktijkervaringen uit meerdere landen, sectoren, omgeving en disciplines aan bod komen. Maar liefst drie keynote speakers waaronder Dr. Erik Gerritsen en professor Jet Bussemaker,  en 41 flitspresentaties geven je inzicht in de laatste stand van zaken op het gebied van implementatie in de zorg, preventie en welzijn. Daarnaast bieden we de mogelijkheid om deel te nemen aan 5 inspirerende symposia, 5 panelclubs en 7 probleemoplossende sessies.

Kijk voor het volledige programma op de website van de EIE2021.

Voor wie is de EIE2021?

De EIE2021 brengt individuen en organisaties samen die zich in het zorgdomein bezig houden met het synthetiseren, vertalen, implementeren en borgen van innovaties in beleid, praktijk, onderwijs en onderzoek. Kortom: voor alle professionals die werkzaam zijn in de sectoren gezondheid, welzijn, onderwijs of andere maatschappelijke dienstverlening sectoren. Bijvoorbeeld als psycholoog, maatschappelijk werker, verpleegkundige, socioloog of econoom, maar ook onderzoekers, praktijkprofessionals, subsidieverstrekkers, kennisinstituten en andere rollen zijn allen welkom op het event – net als personen die nieuw zijn in dit veld of al een uitgebreide kennisbasis en ervaring hebben op het terrein van implementatie.

Meer informatie en aanmelden EIE2021

Ben je nieuwsgierig geworden? Meld je dan nu aan via de website van EIE2021. Hier vind je ook het volledige programma terug.

Heb je nog vragen? Neem dan contact op met Pauline Goense of Jos Zandvliet.

]]>
news-7114 Tue, 06 Apr 2021 13:37:41 +0200 WRR en KNAW starten scenariostudie naar brede impact coronacrisis https://www.knaw.nl/nl/actueel/nieuws/wrr-en-knaw-starten-scenariostudie-naar-brede-impact-coronacrisis De coronacrisis heeft onze samenleving hard geraakt. Nu we ruim een jaar met dit virus leven is de vraag hoe het vanaf hier verder kan gaan. De WRR (Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid) en de KNAW starten daarom een gezamenlijke scenariostudie naar de brede impact van de coronacrisis om zo de Nederlandse regering strategisch te ondersteunen. We hebben hierbij oog voor de medisch-virologische aspecten van de pandemie, maar vooral ook voor de brede maatschappelijke vraagstukken.