ZonMw tijdlijn Impact versterken https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Impact versterken nl-nl Thu, 26 May 2022 12:35:07 +0200 Thu, 26 May 2022 12:35:07 +0200 TYPO3 news-8521 Thu, 14 Apr 2022 12:01:01 +0200 Partnerschappenloket van NWO helpt bij initiatieven Vraaggedreven Partnerschappen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/partnerschappenloket-van-nwo-helpt-bij-initiatieven-vraaggedreven-partnerschappen/ Publieke en private partijen, of een combinatie daarvan, kunnen met NWO een Partnerschap aangaan waarin ze de wetenschap uitdagen om te komen met innovatieve ideeën en antwoorden op hun kennis- en/of ontwikkelvraag. Een speciaal loket helpt potentiële partners bij het verkennen en formuleren van nieuwe initiatieven. Het Vraaggedreven Partnerschap is onderdeel van het NWO onderzoeksprogramma KIC 2020-2023. Het is bedoeld om industriële en maatschappelijke partijen via NWO samen te brengen met relevante en talentvolle onderzoekers om nieuwe innovaties te bevorderen. Deze partijen financieren samen met NWO de in ontwikkeling zijnde call for proposals.

Partnerschappenloket

NWO nodigt bedrijven of maatschappelijke organisaties met een kennis- en/of ontwikkelvraag waarvoor aanvullend onderzoek nodig is, uit contact op te nemen met NWO via het Partnerschappenloket. Medewerkers van dit loket vertellen graag meer over het Vraaggedreven Partnerschap en helpen bij het verkennen en formuleren van nieuwe initiatieven. Industriële en maatschappelijke partijen kunnen tot 30 september 2021 hun initiatieven insturen. De KIC-Programmacommissie bespreekt en beoordeelt nieuwe partnerschap-initiatieven in oktober 2022.

Doel en doelstellingen

Kennisoverdracht, kennisbenutting, vraagarticulatie, toepassing van de resultaten en maatschappelijke impact zijn gedurende het gehele proces van groot belang. Via een impact plan-benadering wordt de maatschappelijke inbedding van de programma’s gedurende het hele proces geborgd en ontstaat een sterk netwerk voor innovatie met impact en draagvlak voor toepassing van de uitkomsten van het onderzoek. Zo levert het instrument Vraaggedreven Partnerschappen een belangrijke bijdrage aan het missiegedreven Topsectoren-en innovatiebeleid.

]]>
news-8464 Fri, 25 Mar 2022 16:29:06 +0100 Welke aanpassingen zijn nodig voor een gezonde leefomgeving in tijden van klimaatverandering? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/welke-aanpassingen-zijn-nodig-voor-een-gezonde-leefomgeving-in-tijden-van-klimaatverandering/ Binnenkort starten 2 onderzoeksconsortia binnen de Nationale Wetenschapsagenda (NWA) die zich gaan bezighouden met klimaatadaptatie en gezonde leefomgeving. Een van de 2 is gericht op stedelijke gebieden; de ander op plattelandsgebieden. Beide gaan onderzoek doen naar adaptatiemaatregelen op het snijvlak van het fysieke, sociale en zorgdomein. Klimaatadaptatie

Ondanks de inspanningen om verdere klimaatverandering te voorkomen, moeten verschillende maatschappelijke sectoren zich ingrijpend aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. Die aanpassing wordt klimaatadaptatie genoemd.

Aanpassingen in het fysieke, sociale en zorgdomein

Veel maatregelen die bedoeld zijn om te helpen bij de aanpassing aan de gevolgen van klimaatverandering, richten zich op de fysieke leefomgeving. Maar de inrichting en de kwaliteit van onze leefomgeving is nauw verbonden met sociale aspecten. Bovendien heeft de leefomgeving direct en indirect invloed op de gezondheid van de mens, planten, dieren en het milieu.

Klimaatverandering ziet er verschillend uit in Nederland

De effecten van klimaatverandering op de leefomgeving zijn niet voor alle gebieden in Nederland hetzelfde. Twee consortia gaan onderzoek doen:

  • een consortium richt zijn onderzoek op hittestress, waterkwaliteit en plantdiversiteit in stedelijke gebieden. Dit consortium wordt geleid door prof. dr. Erwin van der Krabben van Radboud Universiteit
  • het andere consortium zal zich bezighouden met klimaatverandering op het platteland. Prof. dr. Pim Martens van Maastricht University leidt dit consortium.

Beide consortia bestaan uit kennisinstellingen, maatschappelijke en praktijkorganisaties. Lees in onze digitale publicatie 'Klimaat en gezondheid' meer over de onderzoeken en over de consortiapartners.

NWA-programma Klimaatadaptatie en Gezondheid

ZonMw en NWO stimuleren met dit programma onderzoek naar adaptatiemaatregelen op het snijvlak van het fysieke, sociale en zorgdomein. Het verwachte resultaat van het programma zijn handelingsopties voor die verschillende domeinen. Het programma wordt uitgevoerd door ZonMw en NWO. Het is medegefinancierd door de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat; Volksgezondheid, Welzijn en Sport; Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Klimaat en gezonde leefomgeving

De gezondheidseffecten van klimaatverandering passen binnen het ZonMw-onderwerp Gezonde leefomgeving. Bekijk de door ons gefinancierde onderzoeken op onze webpagina Gezonde Leefomgeving. Aan beleidsmakers en onderzoekers willen we domeinoverstijgende en praktisch toepasbare kennis en instrumenten geven. Zodat zij samen met andere partijen kunnen bijdragen aan de maatschappelijke en wetenschappelijke uitdagingen op het gebied van gezonde leefomgeving.

Meer informatie

 

 

 

 

 

]]>
news-8457 Thu, 24 Mar 2022 13:56:00 +0100 Microplastics bij mensen in bloed https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/microplastics-bij-mensen-in-bloed/ Voor het eerst is aangetoond dat kleine plastic deeltjes uit de leefomgeving in de menselijke bloedbaan aanwezig zijn. Onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam en Amsterdam UMC, locatie VUmc, publiceren vandaag hun resultaten. Toonaangevende onderzoeksresultaten

De resultaten van het onderzoek ‘IMMUNOPLAST: Human immunotoxicological consequences of plastic particulate pollution’ zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift ‘Environment International’. Het team van onderzoekers, onder leiding van ecotoxicoloog Heather Leslie en analytisch chemicus Marja Lamoree, toont aan dat mensen in hun dagelijkse leven microplastics vanuit hun omgeving opnemen en dat de hoeveelheden te meten zijn in hun bloed.  Eerdere aanwijzingen hiervoor kwamen uit experimenten in een laboratorium. Lees meer over dit onderzoek in het persbericht van de VU.

Vervolgonderzoek nodig

Frank Pierik, programmamanager bij ZonMw op het gebied van microplastics en gezondheid: “We moeten ons realiseren dat dit pas de eerste bevindingen zijn. Er is nog een lange weg te gaan voordat echt een risicobeoordeling kan worden gedaan.” Een vervolgvraag is bijvoorbeeld hoe gemakkelijk deze deeltjes vanuit de bloedbaan in organen terecht kunnen komen en of ze daar gezondheidseffecten hebben.

Microplastics & Health

Dit onderzoek werd gefinancierd vanuit ons programma Microplastics & Health en door Common Seas (Verenigd Koninkrijk). Met dit programma laten we kennis ontwikkelen over de mogelijke gezondheidseffecten van kleine plastic deeltjes en wat we kunnen doen om die effecten te beperken. De 15 kortlopende projecten in dit programma zijn inmiddels afgerond; zij zetten zich gebundeld voort in het publiek-private consortium MOMENTUM (Engelstalige website).

Daarnaast is ook nog aanvullend vervolgonderzoek nodig om de gezondheidsrisico’s van nano- en microplastics en oplossingrichtingen concreter te maken zoals ook verwoord in de vorig jaar verschenen kennisagenda. De financiering voor de 15 ZonMw-projecten is afkomstig van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, NWO en het Gieskes-Strijbis Fonds.

Microplastics en leefomgeving

Microplastics is een van de onderwerpen van het ZonMw-onderwerp Gezonde leefomgeving. Lees over dit en andere resultaten van door ons gefinancierd onderzoek naar gezondheid en leefomgeving op onze webpagina Gezonde Leefomgeving. We willen beleidsmakers en onderzoekers kennis en instrumenten geven om samen met andere partijen bij te dragen aan de maatschappelijke en wetenschappelijke uitdagingen op het gebied van gezonde leefomgeving voor nu en de toekomst.

Meer informatie

 

]]>
news-8291 Tue, 08 Feb 2022 17:27:00 +0100 Kansen voor Academische Werkplaatsen binnen gezonde en groene leefomgeving https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/kansen-voor-academische-werkplaatsen-binnen-gezonde-en-groene-leefomgeving/ Academische Werkplaatsen Publieke Gezondheid zouden goed de rol van ‘makelaar’ kunnen vervullen in een regionale kennisinfrastructuur op het thema gezonde en groene leefomgeving. Lees in de verkenning van bureau iresearch welke 4 stappen daarvoor nodig zijn. Dit biedt kansen voor kennisinstellingen en lokale/regionale partijen die zich bezighouden met de gezonde en groene leefomgeving. Academische werkplaats: regionale kennisinfrastructuur

Een Academische Werkplaats Publieke Gezondheid (AWPG) is een kennisinfrastructuur waarin praktijk, onderzoek, beleid en onderwijs samenwerken aan de verbetering van de publieke gezondheidszorg. In deze regionale kennisinfrastructuren werken professionals van GGD'en en gemeenten structureel samen met opleiders en onderzoekers van en universiteit of hogeschool.

Aansluiting op kennisbehoeften

Wij hebben aan iresearch gevraagd de mogelijke rol van AWPG’s in een regionaal verankerde kennisinfrastructuur op het thema gezonde en groene leefomgeving te verkennen. Het is de bedoeling dat binnen die kennisinfrastructuur kennis over de inrichting, beheer en gebruik van een gezonde leefomgeving wordt (door)ontwikkeld en gedeeld in aansluiting op landelijke, regionale en lokale kennisbehoeften. Uiteraard kunnen ook andere partijen een rol spelen in een kennisinfrastructuur op dit thema.

Welke kansen liggen er?

Uit de verkenning komt naar voren dat er voldoende kansen liggen voor een rol voor AWPG’s in deze kennisinfrastructuur:

  • 10 van de 12 AWPG’s richt zich al op het thema gezonde en groene leefomgeving. Vooral 3 ‘koplopers’ hebben hierin een belangrijke rol: de Academische Werkplaats Gezonde Leefomgeving (landelijk, voorheen Academische Werkplaats Milieu en Gezondheid), Cephir (Zuid-Holland) en Limburg. In alle provincies, met uitzondering van Utrecht, is een AWPG werkzaam
  • De lokale/ regionale samenwerkingen van de AWPG’s met beleid, praktijk en onderwijs aan maatschappelijke vraagstukken zijn in het algemeen sterk. Hoewel de bekendheid (vindbaarheid) van de AWPG’s sterker is in het gezondheidsdomein en niet op het ruimtelijk domein. De landelijke verbinding tussen de AWPG’s is de laatste jaren minder geworden. Maar het thema gezonde en groene leefomgeving biedt kansen om die weer te versterken
  • De rol van ‘makelaar’ is de meest passende rol voor de AWPG’s, waarin zij kennisbehoeften ophalen uit de regio, overzicht creëren in aanwezige en ontbrekende kennis, onderzoek kunnen doen hiernaar en partijen aan elkaar verbinden om aan deze vraagstukken te werken

Vier stappen nodig voor kennisgerichte ondersteuning

Wat opvalt is dat er grote verschillen zijn tussen de AWPG’s en dat de capaciteit voor coördinatie en pro-actief werken aan thema’s versterking behoeft. Er zijn 4 stappen nodig om AWPG’s beter toe te rusten om kennisgerichte ondersteuning te kunnen bieden op het thema gezonde en groene leefomgeving:

  • VWS en ZonMw zetten de financiering en inzet op structurele financiering voort – dit is iets wat de AWPG’s deels zelf/onderling kunnen adresseren, maar wat ook vanuit landelijke partijen en programma’s opgepakt zou moeten worden
  • AWPG's en partners verstevigen de kennisinfrastructuur op het thema gezonde groene leefomgeving: elke AWPG kan dit regionaal versterken en een landelijke onderlinge samenwerking is wenselijk
  • AWPG's zorgen voor de domeinoverstijgende samenstelling van AWPG’s door met name ruimtelijke disciplines toe te voegen
  • AWPG’s en overkoepelend VWS, ZonMw en het ‘kennisveld’ rond leefomgeving stimuleren AWPG’s om te werken via (nog op te stellen) kennisagenda’s

Wilt u aan de slag met deze stappen? Lees de samenvatting of vraag het rapport op via mailadres glo@zonmw.nl.

Programma Gezonde en Groene Leefomgeving

Een gezonde en groene leefomgeving is belangrijk voor een vitale samenleving. Een gezonde en leefbare omgeving draagt bij aan het bevorderen en beschermen van het fysiek, mentaal en sociaal welbevinden van mensen. In opdracht van de ministeries van VWS en LNV bereiden we samen met het RIVM het Programma Gezonde en Groene Leefomgeving voor met als doel om gezondheid meer integraal mee te nemen in het beleid rond de fysieke leefomgeving, door domeinoverstijgend te werken. Dit programma past bij het ZonMw-brede onderwerp Gezonde Leefomgeving.

Meer informatie

 

 

]]>
news-8083 Mon, 06 Dec 2021 12:30:00 +0100 Nieuwe KIC call gelanceerd: ‘Zorg in eigen Leefomgeving’ https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-kic-call-gelanceerd-zorg-in-eigen-leefomgeving/ De druk op de zorg is groter dan ooit. Dit maakt dat wij voor grote uitdagingen staan, wat betreft het inrichten van ons landelijke zorgstelsel. Want hoe kunnen we er samen voor zorgen dat mensen langer in goede gezondheid leven? En dat zij daarnaast meer eigen regie hebben over hun gezondheid én volwaardig kunnen meedoen in de samenleving? Binnen de programmering van het Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) 2020-2023 is de missiegedreven call for proposals ‘Zorg in eigen leefomgeving’ gelanceerd, die zich richt op technologie en verplaatsing van zorg naar de eigen leefomgeving. De deadline voor het indienen van vooraanmeldingen is 24 maart 2022. Doel van de call

Doel van de call ‘Zorg in eigen leefomgeving’ is bijdragen aan de gezondheid en zelfredzaamheid van burgers én deze te bevorderen en behouden. Dit wordt gedaan door het verrichten van onderzoek dat is gericht op het doorontwikkelen en het toepasbaar en effectief maken van technologie in de eigen leefomgeving. Enerzijds draagt deze technologie bij aan een gezonde leefstijl. Anderzijds maakt de technologie het mogelijk om zorg en ondersteuning te verplaatsen naar de eigen leefomgeving. Onderzoek naar technische verbeteringen valt daarbij samen met onderzoek naar bijvoorbeeld handzaamheid, langdurige inzet en compliance (trouw aan de technologie), gedragsverandering, autonomie, veiligheid en privacy (aspecten van sociale innovatie) en wat nodig is om de technologie succesvol en duurzaam in te zetten in zorg, welzijn en ondersteuning. Het vermogen om zelf regie te voeren over het eigen leven staat centraal.

Onderzoek draagt bij aan centrale missie voor Gezondheid & Zorg

De nieuwe call draagt bij aan de centrale missie voor Gezondheid & Zorg. Deze centrale missie heeft twee doelen voor 2040. Het eerste doel is dat alle Nederlanders ten minste vijf jaar langer in goede gezondheid leven. Het tweede doel luidt dat de gezondheidsverschillen tussen de laagste en hoogste sociaal-economische groepen met 30% zijn afgenomen. Om dit te bereiken, wordt in deze call zowel ingezet op missie I: Leefstijl en leefomgeving en missie II: Toegang tot zorg. Missie 1 luidt: in 2040 is de ziektelast als gevolg van een ongezonde leefstijl en ongezonde leefomgeving met 30% afgenomen. Missie II luidt: in 2030 wordt zorg 50% meer (of vaker) in de eigen leefomgeving (in plaats van in zorginstellingen) georganiseerd, samen met het netwerk rond mensen.

Interdisciplinaire samenwerking en samenwerking met bedrijven

Het Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) 2020-2023 zet in op meer kennis en baanbrekende innovaties, gericht op maatschappelijke en economische impact. Onderzoeksconsortia binnen het KIC werken daarom vanuit een interdisciplinaire benadering. Alfa-, bèta- en gammaonderzoekers benaderen vraagstukken vanuit verschillende disciplines én in samenhang. Ze innoveren met oog voor een goede aansluiting tussen techniek, mens en samenleving. Door intensieve samenwerking wordt de vertaling van kennis naar kunde en verdienvermogen versneld gerealiseerd. Zo gaan binnen het KIC technologische en sociale innovatie hand in hand. Dat maakt de kans op succesvolle innovaties het grootst. Voor deze call for proposals kunnen interdisciplinaire publiek-private consortia financiering aanvragen, gericht op technologische innovaties voor zorg in de eigen leefomgeving. Ook kan worden samengewerkt met bedrijven binnen dit onderzoeksprogramma.

Matchmakingsbijeenkomst

In het eerste kwartaal van 2022 organiseert NWO een online matchmakingsbijeenkomst. Meer informatie hierover volgt.

NWO en KIC

Jaarlijks stelt NWO ruim honderd miljoen euro beschikbaar voor fundamenteel en praktijkgericht onderzoek, uitgevoerd door wetenschappers in samenwerking met bedrijven. De financiële bijdrage van NWO is vastgelegd in het Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) 2020-2023, waarin kennisinstellingen, bedrijfsleven, overheden en andere publieke partijen gezamenlijk investeren in innovatie. Deze financiering sluit aan bij het missiegedreven topsectoren- en innovatiebeleid van het kabinet.

Ga naar de pagina van NWO voor meer informatie en voor het indienen van uw aanvraag.

 

]]>
news-8009 Sun, 14 Nov 2021 18:00:00 +0100 Vervolgonderzoek gewenst naar gezondheidsrisico’s microplastics https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vervolgonderzoek-gewenst-naar-gezondheidsrisicos-microplastics/ Lees in dit artikel dat de impact van nano- en microplastics op de menselijke gezondheid nog grotendeels onbekend is. Vervolgonderzoek is daarom gewenst. Want al decennialang komen mensen in hun leefomgeving via de lucht, water en voeding in aanraking met deze kleine plastic deeltjes die variëren in grootte van nano- tot micrometers. Gezondheidsschade bij mens en dier

Bij dieren zien we al wel dat deze deeltjes, weliswaar bij hoge concentraties, gezondheidsschade (deeltjestoxiciteit) kunnen veroorzaken. Daarnaast kunnen de deeltjes wellicht schadelijke chemische stoffen of ziektekiemen het lichaam binnenbrengen.

Binnen het ZonMw- programma Microplastics & Health zijn de gezondheidseffecten van microplastics voor de mens in kaart gebracht met 15 projecten. Alle projecten zijn gestart in 2019 en daar zijn nu de eerste resultaten van bekend. Experimenteel menselijk materiaal of proefdieren zijn blootgesteld aan micro- en nanoplastics. Daaruit blijkt dat kleine plastic deeltjes de darmwand, de longen, de placenta en zelfs de bloed-hersenbarrière kunnen passeren. Ze blijken ook het functioneren van deze verschillende lichaamscellen te verstoren. Ook treden soms ontstekingsreacties op.

Verminderde darmwerking

Via de voedselketen, zoals het eten van vis en schelpdieren, komen plastic deeltjes het lichaam binnen en in contact met de darmen. Lange tijd was het effect op onze darmgezondheid onduidelijk, maar nu komen de eerste resultaten binnen. Kortdurende blootstelling aan plastic deeltjes met een grootte van 1 tot 10 µm lieten de werking van de dikke darm afnemen. Soms hadden deeltjes ook invloed op de levensvatbaarheid van de cellen en de doorlaatbaarheid (getest op menselijke- en varkenscellen), maar alleen bij hoge concentraties. De plasticsoorten HDPE en nylon konden de barrièrefunctie van de darm laten afnemen. De doorlaatbaarheid van de cellen nam daardoor toe. De plasticsoort polystyreen was hier ook toe in staat en al binnen 5 uur na blootstelling inwendig te zien in de darm. Zo'n 6% van de geteste deeltjes nam de darm op. Deeltjes van 10 µm passeerden het gemakkelijkst het darmmembraan door hun grote invloed op de darmpermeabiliteit.

Chemische stoffen in de darm

De inname van voeding vergroot de blootstelling aan micro- en nanoplastics van onze darmen. Daar kunnen chemische stoffen uit vrij komen, zoals weekmakers en vlamvertragers, die ook uit verpakkingsmateriaal in ons voedsel kunnen komen. Er blijken maar liefst 183 van zulke chemicaliën aanwezig te zijn op microplastic strandafval. Uit de nieuwste resultaten van de darmprojecten blijkt dat deze chemicaliën, die meeliften op de microplastics, de darmwand kunnen passeren. Het gaat dan om potentieel giftige organische verbindingen, zoals persistent organisch verontreinigde stoffen, die door de mens gemaakt zijn. Deze stoffen werden, naast ook metalen, aangetroffen op microplastics gevonden op het strand. Zo'n 22 chemicaliën konden het darmepitheel passeren, getest in een celkweekmodel. Sommigen bereikten het binnenste van de darm en andere organen van het maagdarmstelsel.

In totaal beïnvloedden 18 chemicaliën moleculaire en cellulaire processen op een zodanige manier dat er ongewenste pathways in gang werden gezet die een verstoorde weefselfunctie en/of hormoonhuishouding tot gevolg kunnen hebben. Een kanttekening bij dit experiment is wel dat de blootstelling van de mens niet meegenomen is, dus het is onduidelijk of de geteste hoeveelheden microplastics in het darmmodel een realistische uitkomst geven. Mogelijk zijn de blootgestelde hoeveelheden in werkelijkheid lager, maar die blootstelling is wel chronisch.

Ontstekingsreacties

In het bloed zijn macrofagen, een bepaald type afweercel dat normaal ziekteverwekkers omsluit en vernietigt, extra actief als reactie op microplastics. Dat geeft aan dat ontstekingsreacties kunnen optreden. Door de aanwezigheid van microplastics in de darm werden ook ontstekingseiwitten geactiveerd. Maar niet altijd, want dat ligt aan het geteste soort plastic. Vooral polystyreen blijkt bijvoorbeeld ontstekingseiwitten aan te wakkeren. Ook bepaalde afweercellen van het adaptieve immuunsysteem zijn dan extra actief. Onderzoekers zagen dat 'verweerde' plastic deeltjes, die door UV-straling en oppervlaktewater zijn aangetast, een grotere reactie van lichaamscellen veroorzaken.

Verstoorde longfunctie

Ook de longen ondervinden negatieve invloeden van de aanwezigheid van microplastics. In de longen passeert bijna 4% van een hoge concentratie aan polystyreen nanoplastics door het weefsel. Binnen 24 uur is dit type plastic al te zien in de longen. Ook was er een lichte ontstekingsreactie in de longen te zien.

Aangezien hoge blootstelling aan microplastic vezels bij textielarbeiders in verband is gebracht met het ontstaan van longziekten, is ook het effect van polyester- en nylonvezels op de longen onderzocht. Dat gebeurde op nagebouwde minilongen. Zowel muizenlongepitheel als longepitheel van de mens is onderzocht. Deeltjes van 15 en 10 µm werden opgenomen door de luchtwegen. De kleinste deeltjes van 5 µm bereikten zelfs de longblaasjes, de uiteinden van de luchtpijptakjes. Het resultaat was dat de minilongen minder goed groeiden of gerepareerd werden na schade.   

Schadelijke chemicaliën uit nylonvezels

Vooral nylonvezels remden de groei van de longen. De vraag was vervolgens of deze remming het gevolg was van de nylonvezels zelf of van lekkende chemicaliën. De chemicaliën die uit de vezels lekken, bleken de groei te remmen. Verder, zoals eerder vermeld, is een lichte ontstekingsreactie te zien in aanwezigheid van nylonvezels. Nylon grijpt dus direct in op de ontwikkeling van de minilongen, een resultaat dat verder onderzoek verdient.

Inkapseling door afweercellen

Het immuunsysteem reageert ook op microplastics. Afweercellen zien microplastics als lichaamsvreemde deeltjes. Daarom reageren ze hierop zoals ze dat op ziekteverwekkers zouden doen: bepaalde afweercellen kapselen de deeltjes in om ze af te breken. Dat doen ze echter alleen als ze omgeven zijn door bloedeiwitten, ontdekten de onderzoekers. Zo niet, dan laten ze de deeltjes met rust.

Ook is het effect van blootstelling aan microplastics via de huid onderzocht. Afweercellen in de huid worden dan actief en reageren vooral op verweerde plastic deeltjes, dat zijn deeltjes die door UV-straling en oppervlaktewater zijn aangetast. Vervolgens activeren zij de aanvallers van het immuunsysteem, de T-cellen, die allerlei ontstekingsreacties in gang zetten. De grootte van de deeltjes maakte daarbij niet zo uit: deeltjes van variabele grootte werden verorberd door de afweercellen. Het was wel zo dat de kleinste deeltjes de sterkste respons veroorzaakten.   

Allergische reactie

Verder blijkt dat dendritische cellen, bepaalde eerstelijns afweercellen actief in met name de huid, sterker reageren zodra ze opnieuw in contact komen met plastic deeltjes. Dit is een indicatie voor het ontstaan van een allergie op microplastics: de onderzoekers sluiten niet uit dat dit kan ontstaan na herhaalde blootstelling aan plastics.

In vervolgonderzoek zouden meerdere micro-organismen getest moeten worden en hun microbiële componenten als lipopolysacchariden (LPS) en endotoxines. Ook is het belangrijk de reactie van het immuunsysteem te testen na plasticinname bij darmziektes als Inflammatory Bowel Disease (IBD).

Oceaanplastic en het immuunsysteem

De reactie van het immuunsysteem hangt af van het type plastic en of deze verweerd is of niet. Dat blijkt uit onderzoek waarbij gebruikgemaakt is van in de oceaan en aan de kust verzamelde macroplastics, die in het laboratorium zijn vermalen tot een diversiteit aan microplastics. Vier verschillende typen plastics zijn onderzocht met een grootte van 20 tot 200 µm. De chemische samenstelling, het aantal deeltjes en deeltjesgrootte bepalen hoe intensief afweercellen reageren. Uit de meest recente resultaten blijkt dat de kleinste deeltjes, van 20 tot 50 µm, de celdodende werking van het immuunsysteem het meest stimuleerde. In het vervolgonderzoek willen de onderzoekers meer ontstekingsstoffen testen en ook de reactie van de afweercellen op deeltjes met eventueel aanwezige ziekteverwekkers meten.

Rem op hersenenzym

Nanoplastics kunnen de hersenen bereiken en ook de bloed-hersenbarrière passeren, blijkt uit experimenten met knaagdieren en hersencelkweken. Daar haken ze zelfs in op de communicatie tussen afweercellen: ze remmen een belangrijk enzym dat benodigd is voor de communicatie tussen hersencellen. Het effect op het functioneren van de hersenen is verder beperkt, of vanwege de korte experimentele duur nog niet aangetoond. Vervolgonderzoek naar langetermijneffecten van nanoplastics op de hersenen is daarom nodig.

Plastic deeltjes in menselijk bloed, placenta en vruchtwater

De onderzoekers zijn nog aan het bekijken of en in welke mate plastic deeltjes in de menselijke placenta, vruchtwater en bloed aanwezig zijn. Omdat er slechts een paar monsters getest zijn, zijn onderzoekers terughoudend om te concluderen dat plastic deeltjes aanwezig zijn (in meetbare concentraties) in de bloedcirculatie en de foetale omgeving. In een laboratoriumsetting is de opname van kleinere microplastics en nanoplastics door placentacellen wel aangetoond.

Schade aan placentacellen

In vitro experimenten zijn uitgevoerd met een menselijk placenta cell model. Al na 1 tot 2 uur blijken microplastics zichtbaar te zijn in de placenta, vooral de kleinste deeltjes nemen de placentacellen snel op. Zowel de deeltjes zelf als eventueel uitlekkende chemicaliën kunnen schade aanrichten aan de foetale omgeving.

Aangetoond is ook dat de expressie van een specifiek gen veranderde onder invloed van ongerepte of schone microplastics. Dat gen codeert voor een eiwit dat een rol speelt in de vrouwelijke hormoonproductie. De implicaties daarvan worden nog verder uitgezocht. Ook gaan ze verder kijken naar verschillende typen verweerde en schone microplastics en hun opname en transport in de placenta. Eventuele hormoonverstoringen en het effect op het immuunsysteem nemen ze dan mee.

Ziekteverwekkers op microplastics

Microplastics zijn in oppervlaktewater ook een goede drager van ziekteverwekkers zoals bacteriën. Deze ziekteverwekkers kunnen zich, gehecht aan microplastics in het water, over grote afstanden verplaatsen en een gevaar vormen voor de volksgezondheid. Zowel bij de kust als de grens is de rivier de Rijn bemonsterd om dit te onderzoeken. Verschillende plastics werden verzameld, meer dan 200.000 deeltjes per m3 water. Daarop trof men potentiële ziekteverwekkende en plastic afbrekende bacteriën aan.

In een ander project werden microplastics blootgesteld aan het water dat uit een rioolwaterzuiveringinstallatie kwam. Ze bleken microbiologisch verontreinigd, te zien aan de vele genen die aanwezig waren waarmee bacteriën resistent zijn tegen antibiotica. Deeltjes uit vieze omgevingen hadden meer resistentiegenen dan deeltjes verzameld op schone plekken. Ook lieten deeltjes met aangehechte micro-organismen uit het milieu een sterke immuunrespons zien. Van alle geteste deeltjes bleken de meest verontreinigde deeltjes uit het milieu afkomstig te zijn. Deeltjes met biofilms - die algen en potentiële ziekteverwekkers bevatten – gaven een sterkere immuunrespons in een getest celkweekmodel. Bij deeltjes van 10 en 90 µm was een sterke immuunrespons te zien, maar niet bij een veel kleiner deeltje van 1 µm. Vervolgonderzoek is nodig met een gecontroleerde blootstelling in het lab met een vaste tijdsduur. Ook moet blootstelling aan verschillende deeltjes en meeliftende pathogenen in de omgeving verder worden getest.

Verontrustende resultaten

Kortom, deze eerste resultaten van het effect van micro- en nanoplastics in het lichaam geven aan hoe urgent en relevant verder onderzoek is. De vertaling van de resultaten naar de mens is in veel gevallen nog lastig te maken. Dat komt met name doordat een goede risicobeoordeling nog ontbreekt. Toxicologen werken aan een risicobeoordelingsmodel om precies te kunnen analyseren wat de risico's van plasticinname via voeding, lucht of water zijn. Ondanks dat er dus nog veel onzekerheid zit in de interpretatie van de eerste laboratoriumresultaten, zijn de uitkomsten wel verontrustend te noemen. Ook omdat de hoeveelheid kleine deeltjes in de leefomgeving blijft toenemen. En omdat bijvoorbeeld uit onderzoek naar fijnstof, waar plastic deeltjes in zitten, blijkt dat kleine deeltjes in ons lichaam komen en daar tot gezondheidseffecten leiden.

Het is duidelijk dat nano- en microplastics zeker een negatieve invloed op onze gezondheid kunnen hebben, maar in welke mate en in welke situaties dat geldt, is lastig te concluderen als de risicobeoordeling nog ontbreekt. De doorbraakprojecten worden voortgezet in het nieuwe publiek-privaat consortium MOMENTUM. Verder vervolgonderzoek is echter noodzakelijk om de werkelijke gezondheidsrisico's en oplossingsrichtingen concreter te maken. In dit artikel zijn de resultaten meegenomen zoals de onderzoekers die hebben gepresenteerd tijdens het symposium op 4 november 2021, georganiseerd door MOMENTUM en ons. Het is een uitbreiding van het artikel dat wij op 4 november 2021 voor de start van het symposium publiceerden. Lees het verslag van dit symposium. Of lees meer over onderzoek in onze publicatie over de gezondheidseffecten van microplastics.

Microplastics en gezonde leefomgeving

Bekijk in onze publicatie 'Gezonde leefomgeving' de relatie tussen microplastics en het ZonMw-brede onderwerp Gezonde leefomgeving. Binnen dit onderwerp richten wij ons op hoe, door mensen te beschermen tegen risico's zoals klimaateffecten, zoönosen en milieu, de leefomgeving op een positieve manier kan bijdragen aan de gezondheid van mensen. Ook het bevorderen van gezond gedrag (bewegen, voeding, met aandacht voor gezondheidsverschillen) speelt hierbij een rol.

]]>
news-7943 Thu, 04 Nov 2021 08:30:00 +0100 Verontrustende resultaten gezondheidsrisico's microplastics https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/verontrustende-resultaten-gezondheidsrisicos-microplastics/ Al decennialang komen mensen in hun leefomgeving in aanraking met nano- en microplastics, ofwel kleine plastic deeltjes, via de lucht, water en voeding. Lees in dit artikel dat de impact van deze plastic deeltjes, die variëren in grootte van nano- tot micrometers, op de menselijke gezondheid echter nog grotendeels onbekend is. Binnen het ZonMw- programma Microplastics & Health zijn de gezondheidsrisico's van microplastics in kaart gebracht met 15 projecten. Alle projecten zijn gestart in 2019 en daar zijn nu de eerste resultaten van bekend. Experimenteel menselijk materiaal of proefdieren zijn blootgesteld aan micro- en nanoplastics. Daaruit blijkt dat kleine plastic deeltjes de darmwand, de longen, de placenta en zelfs de bloed-hersenbarrière kunnen passeren. Daar verstoren ze het functioneren van de lichaamscellen. Ook treden soms ontstekingsreacties op.

Verminderde darmwerking

Via de voedselketen, zoals het eten van vis, komen plastic deeltjes het lichaam binnen en in contact met de darmen. Lange tijd was het effect op onze darmgezondheid onduidelijk, maar nu komen de eerste resultaten binnen. Kortdurende blootstelling aan plastic deeltjes met een grootte van 1 tot 10 µm lieten de werking van de dikke darm afnemen. Soms hadden deeltjes ook invloed op de levensvatbaarheid van de cellen en de doorlaatbaarheid (getest op menselijke- en varkenscellen), maar alleen bij hoge concentraties.

Ontstekingsreacties

Door de aanwezigheid van microplastics in de darm werden ook ontstekingseiwitten geactiveerd. Maar niet altijd, want dat lag aan het geteste soort plastic. Vooral polystyreen blijkt bijvoorbeeld ontstekingseiwitten aan te wakkeren. Ook bepaalde afweercellen van het adaptieve immuunsysteem zijn dan extra actief.
Onderzoekers zagen dat 'verweerde' plastic deeltjes, die door UV-straling en oppervlaktewater zijn aangetast, een grotere reactie van lichaamscellen veroorzaken.

Chemische stoffen

De inname van voeding vergroot de blootstelling aan micro- en nanoplastics van onze darmen. Daar kunnen chemische stoffen uit vrij komen, zoals weekmakers en vlamvertragers, die ook uit verpakkingsmateriaal in ons voedsel kunnen komen. Er blijken maar liefst 183 van zulke chemicaliën aanwezig te zijn op microplastic strandafval. Een deel van deze verbindingen komt daadwerkelijk in de darm terecht, waar sommigen de hormoonhuishouding beïnvloeden.

Verstoorde longfunctie

Ook de longen ondervinden negatieve invloeden van de aanwezigheid van microplastics. In de longen passeert bijna 4% van een hoge concentratie aan polystyreen nanoplastics door het weefsel.
Omdat hoge blootstelling aan microplastic vezels bij textielarbeiders in verband is gebracht met het ontstaan van longziekten, is ook het effect van polyester- en nylonvezels op de longen onderzocht. Dat gebeurde op nagebouwde minilongen. Het resultaat was dat de minilongen minder goed groeiden of gerepareerd werden na schade. Hoogstwaarschijnlijk ligt de oorzaak in chemische stoffen, maar welke is nog onbekend. Verder is een lichte ontstekingsreactie te zien in aanwezigheid van nylonvezels.

Inkapseling door afweercellen

Het immuunsysteem reageert ook op microplastics. Afweercellen zien microplastics als lichaamsvreemde deeltjes. Daarom reageren ze hierop zoals ze dat op ziekteverwekkers zouden doen: bepaalde afweercellen kapselen de deeltjes in om ze af te breken. Dat doen ze echter alleen als ze omgeven zijn door bloedeiwitten, ontdekten de onderzoekers. Zo niet, dan laten ze de deeltjes met rust.
De reactie van het immuunsysteem hangt af van het type plastic en of deze verweerd is of niet. Dat blijkt uit onderzoek waarbij gebruikgemaakt is van in de oceaan en bij de kust verzamelde macroplastics, die in het laboratorium zijn vermalen tot een diversiteit aan microplastics. De chemische samenstelling, het aantal deeltjes en deeltjesgrootte bepalen hoe intensief afweercellen reageren.

Rem op hersenenzym

Nanoplastics kunnen de hersenen bereiken en ook de bloed hersenbarrière passeren, blijkt uit experimenten met knaagdieren en hersencelkweken. Daar haken ze zelfs in op de communicatie tussen afweercellen: ze remmen een belangrijk enzym dat benodigd is voor de communicatie tussen hersencellen. Het effect op het functioneren van de hersenen is verder beperkt, of vanwege de korte experimentele duur nog niet aangetoond. Vervolgonderzoek naar lange termijneffecten van nanoplastics op de hersenen is daarom nodig.

Ook in placenta en vruchtwater

Mogelijk zijn plastic deeltjes ook aanwezig in de menselijke placenta en het vruchtwater. Omdat er slechts een paar monsters getest zijn, zijn de onderzoekers voorzichtig om te concluderen dat plastic deeltjes altijd aanwezig zijn in de foetale omgeving. Hoe dan ook, aangetoond is ook dat de expressie van genen veranderde onder invloed van de plastic deeltjes. Langetermijneffecten zijn nog onbekend.

Ziekteverwekkers op microplastics

Microplastics zijn in oppervlaktewater ook een goede drager van ziekteverwekkers zoals bacteriën. Deze ziekteverwekkers kunnen zich, gehecht aan microplastics in het water, over grote afstanden verplaatsen en een gevaar vormen voor de volksgezondheid. Zowel bij de kust als de grens is de rivier de Rijn bemonsterd om dit te onderzoeken. Verschillende plastics werden verzameld, meer dan 200.000 deeltjes per m3 water. Daarop trof men potentiële ziekteverwekkende en plastic afbrekende bacteriën aan.

Verontrustende resultaten

Kortom, deze eerste resultaten van het effect van microplastics in het lichaam zijn verontrustend te noemen. De doorbraakprojecten worden voortgezet in het nieuwe publiek-privaat consortium MOMENTUM. Verder vervolgonderzoek is echter noodzakelijk om de werkelijke gezondheidsrisico's en oplossingsrichtingen concreter te maken. Lees meer over onderzoek in onze publicatie over de gezondheidseffecten van microplastics.

Microplastics en gezonde leefomgeving

Bekijk in onze publicatie 'Gezonde leefomgeving' de relatie tussen microplastics en het ZonMw-brede onderwerp Gezonde leefomgeving. Binnen dit onderwerp richten wij ons op hoe, door mensen te beschermen tegen risico's zoals klimaateffecten, zoönosen en milieu, de leefomgeving op een positieve manier kan bijdragen aan de gezondheid van mensen. Ook het bevorderen van gezond gedrag (bewegen, voeding, met aandacht voor gezondheidsverschillen) speelt hierbij een rol.

 

]]>
news-7920 Fri, 29 Oct 2021 07:13:48 +0200 Vragenlijst over hiaten in implementatiekennis https://vumc.survalyzer.eu/qzlfgurhjd?l=nl Waar loopt u tegenaan met implementeren in de praktijk? Deel uw ervaringen via de vragenlijst van het Nederlands Implementatie Collectief. Zij vragen u om maximaal 10 problemen (kennishiaten) met het implementeren van innovaties, interventies, richtlijnen, etc. te beschrijven voor de context waarin u werkzaam bent. Deelname kost u 5 tot 15 minuten. De deadline voor het invullen van de vragenlijst is 18 december 2021. news-7906 Wed, 27 Oct 2021 11:01:09 +0200 Het plafond van de SET-subsidie is bijna bereikt! https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/het-plafond-van-de-set-subsidie-is-bijna-bereikt/ Er is slechts nog beperkt ruimte voor aanvragen van subsidie voor de Stimuleringsregeling E-health Thuis (SET). Het plafond van 15 miljoen euro is bijna bereikt. Bent u als zorgaanbieder nog bezig met een aanvraag? Dien deze dan snel in. SET-spreekuur

Op 11 november vindt er nog een SET-spreekuur plaats. U kunt zich nog steeds hiervoor aanmelden. Dit spreekuur is bedoeld voor organisaties die al ver zijn met hun aanvraag en de laatste puntjes op de i willen zetten. Hierover denken onze adviseurs en die van RVO graag nog met u mee. Wij raden het af om nu nog te beginnen met een aanvraag, aangezien dit aardig wat tijd kost en de pot bijna leeg is.

Lees meer over de Stimuleringsregeling E-health Thuis.

]]>
news-7867 Tue, 19 Oct 2021 15:45:00 +0200 MOMENTUM: gestructureerd onderzoek naar gezondheidseffecten van microplastics https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/momentum-gestructureerd-onderzoek-naar-gezondheidseffecten-van-microplastics/ Wat gebeurt er als microplastics het menselijk lichaam binnendringen? Hopen ze zich op en heeft dat mogelijk schadelijke gevolgen? Het publiek-privaat consortium MOMENTUM onderzoekt die vragen de komende jaren. Samenwerking in een consortium

Voor dit consortium werken universiteiten, kennisinstituten en bedrijven samen, gefinancierd door ZonMw, de topsector Life Sciences & Health, TNO, ministeries en bedrijven. Het onderzoek borduurt voort op de 15 eenjarige doorbraakprojecten in het programma Microplastics & Health die ZonMw in 2019 financierde. MOMENTUM heeft voor de komende drie jaar een budget van 5,4 miljoen euro beschikbaar om vervolgonderzoeken te organiseren. Voor ZonMw is deelname aan het consortium een logische stap; het past binnen het ZonMw-brede onderwerp ‘Gezonde leefomgeving’ waaronder de subsidieverstrekker recentelijk nadrukkelijker programmeert.

Waarom is onderzoek naar microplastics zo urgent?

Zelfs als de industrie de productie van nieuw plastic nu zou stoppen, blijft de hoeveelheid microplastics de komende jaren alleen maar toenemen. Er is namelijk al veel plastic in het milieu aanwezig dat nog in kleine deeltjes uiteen zal vallen. Dick Vethaak is toxicoloog bij Deltares en mede-projectleider van MOMENTUM: “Er is veel aandacht voor plastic afval in het milieu als flesjes en verpakkingen. Maar vooral binnenshuis worden we blootgesteld aan andere plastic deeltjes van polymeerverven of textielvezels. “Plastics bevatten vaak allerlei additieven. Van veel van die toegevoegde stoffen is nauwelijks bekend hoe toxisch ze zijn. De kleine plasticdeeltjes verspreiden zich gemakkelijk: net als bijvoorbeeld natuurlijke vezeltjes van katoen. “Maar plastics breken nauwelijks af en vallen uiteen in steeds kleinere deeltjes. Hierdoor hopen ze zich op in het milieu en in de voedselketen,” voegt Dick toe.“

De opzet van MOMENTUM

“We hebben het project MOMENTUM genoemd omdat het een rijdende trein moet zijn,” vertelt Julliette Legler, hoogleraar toxicologie aan de Universiteit Utrecht en eveneens projectleider. “Het is een project voor de lange termijn; een beweging van de doorbraakprojecten naar een infrastructuur voor eersteklas onderzoek en oplossingen voor het probleem van microplastics. Naast MOMENTUM lopen op de Universiteit Utrecht twee Horizon2020-projecten, gesubsidieerd door de Europese Commissie. Want dit is zo’n groot onderwerp dat we dat niet met alleen MOMENTUM kunnen aanpakken. Er is al internationale belangstelling.”
Het bleek een uitdaging om van de 15 doorbraakprojecten de meest veelbelovende resultaten te bundelen in een nieuw project. En om daarna bijdragen uit de private sector en onderzoeksorganisaties te realiseren. Juliette: “We hebben een unieke publieke-private samenwerking gerealiseerd. Het is niet alleen een fundamenteel onderzoeksproject; we denken over de toekomst en hoe we van het probleem van microplastics kunnen afkomen. Maar ook over toepassingen, oplossingen en risicobeoordeling.”

Kennisagenda microplastics vormt leidraad

In januari 2021 overhandigde ZonMw de kennisagenda 'Wat doen microplastics in ons lichaam?' aan staatssecretaris Stientje van Veldhoven van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Dick werkte mee aan de totstandkoming van die agenda: “De kennisagenda vormt een script en geeft aanbevelingen en routes aan waarlangs we de komende 10 tot 15 jaar kunnen werken.”
Nederland is koploper in het onderzoek naar de gezondheidseffecten van microplastics. Juliette zegt daarover: “Bij mijn weten is ZonMw internationaal de eerste ‘research council’ die geïnvesteerd heeft in humane gezondheidseffecten. ZonMw richt zich niet alleen op medicijnen en therapie, maar ook het voorkomen van ziekte door milieufactoren. Daarmee heeft Nederland een voortrekkersrol.”

Wat weten we over microplastics en wat niet?

De kleinste plasticdeeltjes worden in onderzoek vergeleken met nanodeeltjes. Het is bekend dat die kunnen leiden tot ontstekingsreacties en DNA-schade. Het is waarschijnlijk dat kleinere microplastics, waaraan we dagelijks via lucht, voeding en water worden blootgesteld, het darm- en longepitheel kunnen passeren, dat er opname in bloed en hersenen optreedt, en mogelijk via deze weg bacteriën en virussen het lichaam kunnen binnendringen. Microplastics zijn recentelijk aangetoond in de placenta van een ongeboren kind, met nog onbekende gevolgen. Sommige mensen hebben al plastic deeltjes in hun lichaam, bijvoorbeeld door uiteenvallende plastic protheses of borstimplantaten. Over drie jaar zal duidelijker zijn bij welke concentraties effecten optreden, en of daaraan een risico verbonden is. “Ik hoop dat we over drie jaar onderscheid kunnen maken tussen gevaarlijke en ongevaarlijke eigenschappen van microplastics. Dus niet alleen met slecht nieuws komen maar ook met oplossingen,” volgens een hoopvolle Juliette.

Onderzoek ook na komende drie jaar nodig

Vooralsnog wordt MOMENTUM voor drie jaar gefinancierd. Maar nu is al duidelijk dat ook daarna vervolgonderzoek nodig zal zijn. Dick legt uit: “Je kunt in de eerste drie jaar nauwelijks toepassingen verwachten. We zijn vooral met de private partners bezig om oplossingen te vinden en voor de komende 10 of 15 jaar een actieplan op te zetten. Ik verwacht dat er zeker een nieuwe financiële injectie komt om het onderzoek voort te zetten. We kunnen toekomstige generaties niet met onze plastic vervuiling opzadelen. Ook als we over drie jaar concluderen dat de concentratie plasticdeeltjes in ons lichaam betrekkelijk laag is, dan nog moet je nadenken over de gevolgen na een paar decennia.”
Communicatie naar het grote publiek wordt een vast onderdeel van MOMENTUM, vertelt Juliette: “We willen duidelijk maken waarmee we bezig zijn, hoe we onderzoeken doen. Dat we niet alleen met onderzoekers werken maar ook met producenten van plastics, bedrijven die nieuwe technieken ontwikkelen en maatschappelijke organisaties die belang hebben bij de resultaten van ons onderzoek. Dat het een echte teaminspanning is!”

Bredere context van microplastics

Microplastics en gezondheid maakt onderdeel uit van het ZonMw-brede onderwerp Gezonde leefomgeving. Wij laten kennis ontwikkelen en toepassen gericht op de gezondheidseffecten van de leefomgeving om op die manier bij te dragen aan de gezondheid van mensen.

Meer informatie

 

 

 

 

]]>
news-7821 Thu, 14 Oct 2021 10:53:00 +0200 Samen succesvol stoppen met roken https://publicaties.zonmw.nl/samen-succesvol-stoppen-met-roken/ Het is Stoptober! Rokers succesvol helpen om te stoppen met roken: hoe doe je dat? ‘Sociale steun is belangrijk als je wilt stoppen met roken. Daarom creëren we steun in de omgeving van rokers en hanteren we een groepsaanpak’. In Den Haag wordt samengewerkt om eerder opgedane kennis beter te benutten. Lees over dit project uit onze programmalijn Kennisbenutting en implementatie. news-7838 Wed, 13 Oct 2021 14:16:00 +0200 ZonMw en NWO faciliteren Rijksbrede kennisagenda https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zonmw-en-nwo-faciliteren-rijksbrede-kennisagenda/ De versnelde digitalisering als gevolg van de COVID-19-pandemie heeft geleid tot een andere manier van leren, wonen en werken. Om antwoord te geven op deze en toekomstige ontwikkelingen wordt in een interdepartementale samenwerking tussen beleidsmakers en wetenschappers de kennisagenda Online Samenleven opgesteld. ZonMw faciliteert en coördineert samen met NWO deze unieke pilot.
De druk van de pandemie en de noodzaak om snel te handelen heeft directe communicatiekanalen geopend tussen beleidsmakers en academische wetenschappers. Het is de eerste keer dat ministeries samen en direct met wetenschappers werken aan kennis en onderzoeksbeleid. Het initiatief geldt als aanvulling op de advisering en duiding van planbureaus en adviesraden. Insteek: meer impact creëren met evidence based beleid.

Wetenschapsdag

Onderdeel is een interdepartementale wetenschapsdag, een online bijeenkomst bij ZonMw op 13 oktober. Het fysieke vervolg-event vindt plaats in het voorjaar van 2022. Kennisfunctionarissen van de verschillende ministeries en wetenschappers gaan direct met elkaar in gesprek over kansen en uitdagingen op het gebied van digitalisering. Doel van de wetenschapsdag is het neerzetten van een Rijksbrede kennisagenda als basis voor meerjarig beleidsrelevant onderzoek.

Enorme impuls

Chief science officers van tien ministeries hebben het initiatief genomen om te komen tot de kennisagenda. In diverse kennisateliers hebben beleidsmakers, wetenschappers en onderzoekers van planbureaus kennisvragen geformuleerd over de impact van digitalisering die door de COVID-19-pandemie een enorme impuls heeft gekregen. De kennisvragen zijn de basis voor de kennisagenda Online Samenleving.

Samenwerking met NWO

Het ministerie van VWS heeft ZonMw, vanwege de brede ervaring met het ontwikkelen van kennisagenda’s, de opdracht gegeven om de totstandkoming van deze kennisagenda te ondersteunen. Omdat de onderwerpen breder zijn dan gezondheid, zorg, preventie en welzijn werkt ZonMw hierin samen met NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek). ZonMw verzorgt de algemene coördinatie en ondersteunde het kennisatelier Samen leven. NWO ondersteunde de drie kennisateliers ‘Leren en ontwikkelen’, ‘Thuiswerken en hybride werken’ en ‘Wonen en leefomgeving’.

Kennisateliers

Kennisatelier Samen Leven

Digitale technologieën als kunstmatige intelligentie en de sterk toegenomen digitale communicatie hebben een impact op mensen, organisaties en de samenleving als geheel. Uitdagingen voor de Rijksoverheid liggen in het verlengde hiervan. Te denken valt aan de stijgende cybercriminaliteit, afhankelijkheid van Big Tech bedrijven en privacy van burgers. Om beleid te kunnen ontwikkelen dat de kansen van digitalisering voor de Nederlandse samenleving verzilvert en de risico’s zo goed mogelijk beheerst, is meer wetenschappelijke kennis nodig. Binnen het kennisatelier Samen Leven zijn hiertoe kennisvragen geformuleerd.

Kennisatelier Leren en Ontwikkelen

Om de kansen en mogelijkheden van digitalisering optimaal te benutten is het noodzakelijk dat het thema Leven Lang Ontwikkelen (meer) aandacht krijgt. Daartoe ligt er voor de Rijksoverheid een aantal uitdagingen op het gebied van onderwijs. Zo moeten onderwijsprofessionals beschikken over voldoende (digitale) vaardigheden, kennis en expertise, het onderwijs verder geflexibiliseerd worden en innovatie van leermiddelen gestimuleerd worden. Ook moet iedereen in Nederland gelijke kansen hebben om zich verder te ontwikkelen. Deze en andere vraagstukken zijn binnen het kennisatelier Leren en Ontwikkelen in kennisvragen gevat.

Kennisatelier Van thuiswerken naar ’hybride werken’

Toen de overheid in maart 2020 iedereen opriep om zoveel mogelijk thuis te gaan werken, werd daar massaal gehoor aan gegeven. Dankzij de digitalisering bleek dat voor mensen in diverse sectoren redelijk goed mogelijk, al waren nog niet alle organisaties er klaar voor. Thuiswerken (b)lijkt zelfs onvoorziene voordelen te hebben. Anders dan tijdens het hoogtepunt van de COVID-19-pandemie zal het niet gaan om volledig thuiswerken, maar om ‘hybride werken’, waarbij mensen enkele dagen thuis en enkele dagen op de werkplek aanwezig zijn. Dit kan gevolgen hebben voor sociale cohesie, gelijke kansen en de efficiëntie van organisaties. Binnen het kennisatelier Van thuiswerken naar ‘hybride werken’ zijn hiertoe kennisvragen geformuleerd.

Kennisatelier Wonen en leefomgeving

De rol van de directe woon- en leefomgeving is door de COVID-19-pandemie veranderd. Door de lockdown bleven mensen thuis om te werken, onderwijs te volgen en online boodschappen te doen. Dit heeft positieve en negatieve gevolgen voor gezondheid, milieu, mobiliteit en wonen – zoals een mogelijke gestegen vraag naar een groene omgeving. Het is allesbehalve zeker wat die gevolgen precies zijn. Kennisvragen zoals geformuleerd binnen het kennisatelier Wonen en leefomgeving moeten antwoord geven op deze en andere vraagstukken.

Meer informatie over de Kennisagenda Online Samenleving

Meer informatie is te vinden op www.rijksbredekennisagenda.nl

]]>
news-7791 Mon, 11 Oct 2021 09:00:00 +0200 Workshopvouchers: zó besteed je ze https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/workshopvouchers-zo-besteed-je-ze/ Een aantal weken terug organiseerde één van de projectgroepen van het programma Citizen Science voor Gezondheid en Zorg (CS4GZ) een workshopbijeenkomst in ARTIS-Micropia. Samen met een aantal andere projectgroepen hebben zij een uitnodiging ontvangen om een subsidieaanvraag in te dienen. Momenteel werken zij hier dus hard aan. In het programma CS4GZ nemen burgers het initiatief én hebben zij de leiding in alle fasen van onderzoek en innovatie. Zo ook in het project ‘Van vrouwen voor vrouwen: deel je gezondheid met je eigen vaginale bacteriën’. Voor dit project komen burgers met verschillende expertises bij elkaar om onderzoek te doen naar het vaginaal microbioom. Workshopvouchers

Voor het programma CS4GZ heeft ZonMw workshopvouchers ter beschikking gesteld. Hiermee kunnen de projectgroepen die een projectidee hebben ingediend, zelf een workshop organiseren. De workshop is onder andere bedoeld om de samenwerking tussen de consortiumpartners te stimuleren. Tegelijkertijd verkrijg je op die manier relevante inbreng van de doelgroep(en) en stakeholders. Dit helpt bij het verder uitwerken van het projectplan voor de definitieve subsidieaanvraag. Daarbij is de workshop ook nog eens een leuke, interactieve manier om mede-projectleden beter te leren kennen.

Van vrouwen voor vrouwen

Het project ‘Van vrouwen voor vrouwen’ is geïnitieerd vanuit het idee dat vrouwen meer het heft in eigen handen zouden moeten nemen bij het doen van onderzoek. “Zelf de wetenschappelijke methode kunnen bezitten geeft zoveel kracht”, vinden de initiatiefnemers. “We willen dat vrouwen aanwezig zijn én betrokken zijn. Daarom kiezen we voor burgerwetenschap, waarin we samen kunnen ontwikkelen. Vrouwen blijven eigenaar van bacteriën die gebruikt worden in het onderzoek.” Doel van het onderzoek is betere vrouwengezondheid. Denk hierbij aan minder vaginale klachten en infecties en minder risico’s wat betreft fertiliteit, vroeggeboorte en zwangerschapscomplicaties. Het type deelnemer in deze projectgroep varieert enorm. Zo zijn er specialisten van femcare en menstruatieproducten, biotechnici, apothekers, studenten en wetenschappers. Twee dingen hebben zij in ieder geval gemeen: interesse in bacteriën én vrouwengezondheid.

De workshopmiddag

De projectgroep ‘Van vrouwen voor vrouwen’ koos ARTIS-Micropia, het enige microbenmuseum in de wereld, als locatie voor de workshop. Gedurende deze middag vonden interessante sessies plaats én kregen de deelnemers een rondleiding in het museum. De plenaire sessie werd geopend door de initiatiefnemer van Stichting Crispatus, waar een vrouwenonderzoekscollectief een vaginaal probioticum met crispatus-bacteriën ontwikkelt. Vervolgens kwam de oprichtster van het tamponbedrijf Yoni vertellen over het belang van biologisch katoen in menstruatieproducten, die mogelijk gebruikt kunnen worden voor de toediening van de crispatus bacteriën. Daarna gaf het bedrijf Baseclear een sessie over hun expertise op het gebied van onderzoek aan het humaan microbioom. Uiteraard werd er niet alleen geluisterd; de deelnemers gingen ook zelf aan de slag tijdens interactieve brainstormsessies. Met behulp van memo’s, stiften, tijdschriften en lijm werden er creatieve posters gemaakt. Op deze posters werden innovatieve ideeën gepresenteerd over het potentiële crispatus product.

]]>
news-7735 Thu, 23 Sep 2021 15:30:00 +0200 Themabijeenkomst Citizen Science: de uitdaging van samenwerking https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/themabijeenkomst-citizen-science-de-uitdaging-van-samenwerking/ Het programma Citizen Science voor Gezondheid en Zorg (CS4GZ) verzorgde op 16 september een online themabijeenkomst. Deze bijeenkomst was gericht op subsidieaanvragers die een projectidee hebben ingediend. Voor de bijeenkomst waren twee interessante sprekers uitgenodigd: Margaret Gold, Coördinator van het Citizen Science Lab van de Universiteit Leiden en Els De Maeijer van Fontys Hogescholen en de Universiteit Tilburg (Tranzo). Tijdens hun inspirerende en interactieve sessies gingen zij in op de principes achter Citizen Science en belichtten zij duurzame samenwerking. Wat is Citizen Science voor Gezondheid en Zorg?

Het doel van het programma Citizen Science voor Gezondheid en Zorg (CS4GZ) is het realiseren van creatieve, innovatieve en vooral ook duurzame oplossingen aan de hand van ‘burgerwetenschap’. In het programma CS4GZ nemen burgers het initiatief en hebben de leiding in alle fasen van onderzoek en innovatie. Daarbij ligt de focus op onderzoek en innovatie op het gebied van de eigen gezondheid en zorg, in samenwerking met onderzoekers, (zorg)professionals, ondernemers en indien relevant de overheid. De twee sprekers die virtueel te gast waren tijdens de themabijeenkomst, verzorgden presentaties om aanvragers te helpen hun definitieve subsidieaanvragen optimaal voor te bereiden.

Citizen Science lab

Margaret Gold is Coördinator van het Citizen Science Lab van de Universiteit Leiden. In haar presentatie besprak ze de belangrijkste principes achter Citizen Science. Burgers kunnen bijvoorbeeld een rol spelen in zowel het produceren, als in het verzamelen en analyseren van wetenschappelijke gegevens. In een interactief deel van Margaret‘s presentatie kwam vooral de vraag hoe het belang van burgers te borgen maar toch voldoende wetenschappelijke methodes te betrekken aan bod. Daarnaast waren de deelnemers benieuwd naar hoe zij samenwerking kunnen stimuleren. Benieuwd geworden? Margaret Gold deelt graag haar presentatie.

Innovatie en samenwerking

Els De Maeijer werkt als docent en onderzoeker op het gebied van innovatie en samenwerkingen bij Fontys Hogescholen en de Universiteit Tilburg (Tranzo). Haar aandachtsgebied is hoe mensen, bewust en onbewust, de samenwerking vormgeven in hoe ze met elkaar communiceren: “Communicatie is de schuld van alles. En tegelijkertijd de oplossing voor alles. Maar we hebben het er nooit over wat er dan precies gebeurt.” Ze belichtte het belang van openheid, maar ook dat die openheid niet vanzelfsprekend is in settings waar we vooral het beste van onszelf willen laten zien. Daarnaast toonde ze aan dat als je samen aan co-creatie wil doen, je ook oog moet hebben voor hoe onuitgesproken normen en waarden, rollen en identiteiten en samenwerkingsvormen in de onderlinge dynamiek naar boven komen. 

Belangrijke data voor het programma

De deadline waarop de betrokken projectgroepen hun definitieve subsidieaanvraag moeten indienen is vastgesteld op 9 november 2021. Op 18 en 19 januari 2022 volgt de commissievergadering met interviews met de aanvragers. De toekenningen worden op 22 februari bekendgemaakt. Een kick-off bijeenkomst is (onder voorbehoud) gepland voor 22 maart 2022. Wij wensen alle projectgroepen veel succes de komende tijd met het uitwerken van de definitieve subsidieaanvragen.

 

]]>
news-7730 Tue, 21 Sep 2021 11:01:16 +0200 SET-subsidie aanvragen? Wees er snel bij! https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/set-subsidie-aanvragen-wees-er-snel-bij/ Bent u geïnteresseerd in het aanvragen van Stimuleringsregeling E-Health Thuis (SET)-subsidie? Goed nieuws, u kunt nog een aanvraag indienen. Zorg er wel voor dat u op tijd bent met het voorbereiden en indienen van uw aanvraag. Dit kost namelijk best wat tijd. Indien u even wilt sparren over uw aanvraag, kan dat tijdens één van onze spreekuren. De regeling staat nog tot het einde van dit jaar open, tenzij het subsidiebudget eerder is uitgeput. In dat geval wordt de regeling eerder gesloten. Wat kan de SET voor mijn organisatie betekenen?

De stimuleringsregeling is bedoeld voor het realiseren van meer gebruikers, structurele inbedding en duurzame bekostiging van bestaande e-health toepassingen die ondersteuning of zorg thuis faciliteren. Zo zorgen we samen dat e-health beter en meer wordt gebruikt én ouderen en mensen met een (risico op) chronische ziekte of beperking met een grotere kwaliteit van leven langer thuis kunnen wonen. Misschien zijn er digitale toepassingen die ook interessant zijn voor uw organisatie. Voorbeelden van digitale toepassingen zijn leefstijlmonitoring, beeldzorg, medicatie dispensing, communicatieplatforms en sociale robotica.

Ervaringen

Zorginstelling Marente regelde met de SET hun beeldschermzorg. “Medewerkers die het fysieke werk in de wijk eigenlijk niet meer goed aankonden, gingen aan de slag in een centraal werkend beeldzorgteam. Op die manier konden ze hun kennis en expertise toch blijven gebruiken.” Ook zorginstelling Sensire heeft voor het programma ‘zorg op afstand’ gebruik gemaakt van SET-subsidie. "Ik zou andere organisaties aanraden om van de SET-regeling gebruik te maken, omdat het een enorme kans is om versnelling aan te brengen in het opschalen van zorg op afstand. Dan kan je denken aan beeldzorg, maar ook aan medicatiecontrole."

Hoe werkt subsidie aanvragen?

Lees meer over hoe het aanvragen van SET-subsidie in zijn werk gaat in het stappenplan: subsidie aanvragen. U vindt de formats voor een aanvraag via RVO.nl/SET. Een subsidieaanvraag bestaat uit verschillende bijlagen, op de website vindt u informatie over welke u nodig heeft voor de SET die u wilt aanvragen. De subsidieaanvraag dient u in via het digitale platform van RVO. Hiervoor heeft u eHerkenning niveau 3 nodig, vraag dit dus tijdig aan. Wilt u even sparren over uw aanvraag? U kunt zich inschrijven voor een spreekuur, waar u tijdens een tijdslot van 20 minuten met een adviseur van RVO en ZonMw al uw vragen kunt stellen. En als we meer tijd nodig hebben, maken we een vervolgafspraak.

Lees meer over de Stimuleringsregeling E-Health Thuis
Bekijk de nieuwe video over het aanvragen van een SET-subsidie

]]>
news-7476 Thu, 08 Jul 2021 12:00:00 +0200 Hoe blijf je samenwerken, ook als de subsidie stopt? https://publicaties.zonmw.nl/duurzaam-samenwerken-doe-je-zo/ Als expert in duurzame samenwerking en innovatie, vertelt Els de Maeijer (Tilburg University) hoe je duurzame samenwerking stimuleert in een complex verband als een consortium. Dat je blijft samenwerken, ook als de subsidie stopt. “Bewust kiezen voor de juiste vorm van interactie en kennisdeling kan duurzame samenwerking maken of breken”. Lees verder in het interview ‘Duurzaam samenwerken, doe je zo!’ news-7463 Wed, 07 Jul 2021 10:30:00 +0200 Eerste stap in kennisontwikkeling over klimaat en gezondheid https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/eerste-stap-in-kennisontwikkeling-over-klimaat-en-gezondheid/ Binnenkort starten onderzoekers met 3 verschillende pilotonderzoeken uit de eerste subsidieronde van het programma Klimaat en gezondheid. Brede focus is belangrijk voor beleidsmakers om inzicht te krijgen in de gezondheidsrisico’s van klimaatverandering. Overzicht startende projecten

Temperatuurgerelateerde gezondheidseffecten

Prof. dr. H.A.M. Daanen, Vrije Universiteit Amsterdam, gaat in dit pilotonderzoek op basis van interdisciplinair en participatief onderzoek een handelingsperspectief opstellen. Dit minimaliseert via een geïntegreerde benadering de nadelige temperatuurgerelateerde gezondheidseffecten. Het onderzoek besteedt speciale aandacht aan gedragscomponenten en hoogrisicogroepen.

Allergieën

Dr. L.A. de Weger, LUMC, wil met haar onderzoeksproject de effecten van klimaatverandering op allergie beter beheersbaar maken. Aan de ene kant kunnen met dit onderzoek pollenconcentraties en gerelateerde ziektelast beter in kaart gebracht worden. Aan de andere kant biedt het project ook handelingsperspectieven om de ziektelast van pollenblootstelling te reduceren bij een veranderd klimaat.

Duurzame zorg

Het project van dr. H.R.W. Touw, Radboudumc, beoogt de klimaat- en milieu-impact (CO2-uitstoot en afvalproductie) in kaart te brengen van specifieke, frequent voorkomende, individuele zorgtrajecten voor patiënten van de afdelingen spoedeisende hulp (SEH), operatiekamers (OK) en intensive care (IC). Deze kennis leidt tot een handelingsperspectief voor het verduurzamen van de zorgprocessen op deze afdelingen.

Basis ligt in kennisagenda Klimaat en gezondheid


De subsidieoproep voor deze pilotonderzoeken is gebaseerd op de kennisagenda Klimaat en gezondheid en de afspraken van de Green Deal Duurzame Zorg. De kennisagenda is in juni 2019 opgesteld door de Universiteit Maastricht, Wageningen University & Research en het RIVM. Met deze kennisagenda willen we de kennislacunes over de gezondheidseffecten van de klimaatverandering onder de aandacht brengen van beleid, praktijk en onderzoek. De subsidieoproep was gericht op 3 thema's geselecteerd uit deze kennisagenda: temperatuurgerelateerde gezondheidseffecten, allergieën en duurzame zorg. Per thema kon 1 aanvraag gehonoreerd worden zodat we een samenhangend onderzoeksprogramma hebben met brede focus.

Samenwerken tijdens onderzoek


In de pilotonderzoeken is samenwerking met partijen buiten de gezondheidszorg, die betrokken zijn bij klimaatmaatregelen, verplicht. Daarom hebben we in november 2020 een netwerkbijeenkomst georganiseerd. Honderd onderzoekers, beleidsmakers en praktijkprofessionals ontvingen meer informatie over de subsidieoproep. Daarnaast konden zij kennismaken en contact leggen met partners met wie zij een onderzoeksvoorstel wilden indienen in dit nieuwe onderzoeksprogramma. Lees de terugblik van de online netwerkbijeenkomst.

Gezondheidseffecten van klimaatverandering


Vanwege een beperkt budget ontvangen 3 van de 10 ingediende projecten financiering vanuit het programma Klimaat en gezondheid. We willen dat kennis wordt ontwikkeld om de effecten van klimaatverandering en klimaatmaatregelen op de volksgezondheid wereldwijd inzichtelijk en toepasbaar te maken, mede door het stimuleren van samenwerking. Denk bijvoorbeeld aan klimaatbestendige en klimaatvriendelijke maatregelen in de zorg via de aanpak van duurzame zorg.

Overkoepelend thema gezonde leefomgeving


Klimaat en gezondheid maakt deel uit van het ZonMw-brede onderwerp 'gezonde leefomgeving'.
Aan de gezondheid van mensen kan de leefomgeving positief bijdragen door

  •     bescherming tegen risico’s (klimaateffecten, zoönosen, milieu)
  •     bevordering van gezond gedrag (bewegen, voeding, met aandacht voor gezondheidsverschillen)

We agenderen dit onderwerp en laten via onderzoeksfinanciering kennis ontwikkelen en toepassen over hoe een gezonde leefomgeving kan bijdragen aan het fysiek, mentaal en sociaal welbevinden van mensen. Zo spelen we in op maatschappelijke vragen van zowel beleidsmakers, wetenschappers, praktijkprofessionals en inwoners over gezondheidseffecten van hun leefomgeving.

]]>
news-7230 Mon, 03 May 2021 15:18:16 +0200 Implementatie special van Kwaliteit in Zorg (KiZ) verschenen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/implementatie-special-van-kwaliteit-in-zorg-kiz-verschenen/ De nieuwste special van Kwaliteit in Zorg (KiZ) staat in het teken van implementatie en biedt een vooruitblik op het European Implementation Event 2021. Effectieve interventies vinden vaak niet vanzelf hun weg naar de zorgpraktijk. We weten inmiddels dat actieve implementatie met kennis van zaken nodig is om praktijkverbetering tot stand te brengen of te versnellen. Implementatie zelf is een vakgebied geworden met een groeiende kennisbasis. En met steeds meer in implementatie gespecialiseerde professionals. 

Sneak preview

Vandaag is er een speciaal nummer van het blad Kwaliteit in Zorg (KiZ) verschenen dat geheel in het teken staat van implementatie. Het nummer is een sneak preview van het European Implementation Event op 27 en 28 mei 2021. De EIE2021 biedt een rijk en veelzijdig programma waarin implementatieonderzoek en praktijkervaringen uit meerdere landen, sectoren, omgeving en disciplines aan bod komen. Maar liefst drie keynote speakers waaronder Dr. Erik Gerritsen en professor Jet Bussemaker geven inzicht in de ontwikkelingen rondom implementatie.

Verder bevat het blad een artikel over het Nederlands Implementatie Collectief (NIC) en een artikel over jonge implementatieprofessionals (early career) en hun situatie en behoeften. Ook schrijft KiZ-lid Barbara van der Linden in haar blog over de sessies waar zij naar uit kijkt tijdens de EIE. Tenslotte is er ook een artikel opgenomen over het Zorg Evaluatie en Gepast Gebruik programma in Nederland. De organisatoren vertellen hoe dit belangrijk, op implementatie gerichte, programma is opgezet. Interessant voor iedereen die Implementatie een warm hart toedraagt.

Meer informatie, lezen en inschrijven

]]>
news-7147 Fri, 16 Apr 2021 16:32:00 +0200 Gezonde en groene leefomgeving is nodig voor een vitale samenleving https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/gezonde-en-groene-leefomgeving-is-nodig-voor-een-vitale-samenleving/ Een gezonde groene leefomgeving bevordert en beschermt het fysiek, mentaal en sociaal welbevinden van mensen. Samen met het RIVM bereiden we een programma voor. Zodat beleidsmakers met kennis, data, infrastructuur en praktische instrumenten, gezondheid meer integraal mee kunnen nemen in hun beleid rond de fysieke leefomgeving. Verbinding en samenwerking

De opdracht om het programma ‘Gezonde Groene Leefomgeving’ voor te bereiden, komt van de ministeries van VWS en LNV. Deze ministeries willen dat gezondheidsvraagstukken vanuit een breed perspectief worden aangepakt, waarbij de verschillende domeinen worden overstegen. Daarom is verbinding met en samenwerking tussen verschillende beleidssectoren en maatschappelijke actoren nodig.

Samen met landelijke en lokale belanghebbenden

Dit programma is een belangrijke impuls, want een gezonde en groene leefomgeving bevordert en beschermt de volksgezondheid. Bij de voorbereiding voor dit programma betrekken we landelijke en lokale belanghebbenden. Het resultaat dat we beogen, is kennis, data, infrastructuur en praktische instrumenten. Hiermee kunnen op landelijk, regionaal en lokaal niveau keuzes worden gemaakt om gezondheid meer integraal en volwaardig mee te nemen in het beleid op het gebied van de fysieke leefomgeving.

Gezonde leefomgeving

Een gezonde en groene leefomgeving is belangrijk voor een vitale samenleving. Groen omdat een gezonde en leefbare omgeving niet bestaat zonder natuur. Het is de basis van ons voortbestaan en de economie. Gezondheid, gezond gedrag en kunnen meedoen in de samenleving worden beïnvloed door de sociale en fysieke omgeving en de sociaaleconomische status van mensen. De directe leefomgeving, de buurt of wijk met de aanwezige voorzieningen daarin, creëren kansen op of belemmeringen voor gezondheid.

Programma Gezonde Groene Leefomgeving

De ministeries van VWS en LNV stellen vandaag in een Tweede Kamerbrief dit overkoepelende programma voor. Het geeft uitvoering aan de beleidsambities in de Landelijke Nota Gezondheidsbeleid (LNG) en in de uitvoeringsagenda van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). De beide ministeries hebben RIVM en ons gevraagd dit programma als volgt voor te bereiden en uit te voeren aan de hand van 3 randvoorwaarden:

  • creëren van een stevige kennisbasis en kennisinfrastructuur
  • stimuleren van de ontwikkeling en gebruik van passende (beleids-) instrumenten
  • evaluatie en monitoring

We bouwen voort op eerdere resultaten. We hebben al veel kennis laten ontwikkelen in andere programma’s zoals ‘Maak ruimte voor gezondheid’. Ook loopt er door ons geïnitieerd en gefinancierd onderzoek naar microplastics en naar de gezondheidseffecten van klimaatverandering.

Omgevingswet

De Omgevingswet die naar verwachting in 2022 in werking treedt, geeft bestuurders en beleidsmakers meer ruimte om een gezonde groene leefomgeving te ontwikkelen. De wet is erop gericht om een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit te bereiken en in stand te houden. De fysieke leefomgeving moet zodanig beheerd, gebruikt en ontwikkeld worden dat alle maatschappelijke functies ook op de lange termijn duurzaam vervuld kunnen worden.

ZonMw en RIVM

We willen in samenwerking met RIVM dit maatschappelijke vraagstuk agenderen en met kennis ervoor zorgen dat de leefomgeving positief kan bijdragen aan de gezondheid van mensen. Hoe? Door gezond gedrag te bevorderen. Denk hierbij aan bewegen, voeding, met aandacht voor gezondheidsverschillen. En door te beschermen tegen risico’s. Voorbeelden hiervan zijn klimaateffecten, zoönosen en milieu. Samen laten we kennis ontwikkelen en toepassen gericht op de gezonde leefomgeving. Zo spelen we in op maatschappelijke vragen van zowel beleidsmakers, wetenschappers, praktijkprofessionals en inwoners over gezondheidseffecten van hun leefomgeving.

Meer informatie

 

 

 

]]>
news-6749 Tue, 13 Apr 2021 13:30:00 +0200 European Implementation Event 2021 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/european-implementation-event-2021/ Op 27 en 28 mei 2021 vindt het eerste online European Implementation Event 2021 (#EIE2021) plaats. Tijdens dit event staat implementatie - de benutting van kennis in beleid, praktijk, onderwijs en onderzoek - centraal. Wat is de EIE2021?

De EIE2021 biedt je een rijk en veelzijdig programma waarin implementatieonderzoek en praktijkervaringen uit meerdere landen, sectoren, omgeving en disciplines aan bod komen. Maar liefst drie keynote speakers waaronder Dr. Erik Gerritsen en professor Jet Bussemaker,  en 41 flitspresentaties geven je inzicht in de laatste stand van zaken op het gebied van implementatie in de zorg, preventie en welzijn. Daarnaast bieden we de mogelijkheid om deel te nemen aan 5 inspirerende symposia, 5 panelclubs en 7 probleemoplossende sessies.

Kijk voor het volledige programma op de website van de EIE2021.

Voor wie is de EIE2021?

De EIE2021 brengt individuen en organisaties samen die zich in het zorgdomein bezig houden met het synthetiseren, vertalen, implementeren en borgen van innovaties in beleid, praktijk, onderwijs en onderzoek. Kortom: voor alle professionals die werkzaam zijn in de sectoren gezondheid, welzijn, onderwijs of andere maatschappelijke dienstverlening sectoren. Bijvoorbeeld als psycholoog, maatschappelijk werker, verpleegkundige, socioloog of econoom, maar ook onderzoekers, praktijkprofessionals, subsidieverstrekkers, kennisinstituten en andere rollen zijn allen welkom op het event – net als personen die nieuw zijn in dit veld of al een uitgebreide kennisbasis en ervaring hebben op het terrein van implementatie.

Meer informatie en aanmelden EIE2021

Ben je nieuwsgierig geworden? Meld je dan nu aan via de website van EIE2021. Hier vind je ook het volledige programma terug.

Heb je nog vragen? Neem dan contact op met Pauline Goense of Jos Zandvliet.

]]>
news-7114 Tue, 06 Apr 2021 13:37:41 +0200 WRR en KNAW starten scenariostudie naar brede impact coronacrisis https://www.knaw.nl/nl/actueel/nieuws/wrr-en-knaw-starten-scenariostudie-naar-brede-impact-coronacrisis De coronacrisis heeft onze samenleving hard geraakt. Nu we ruim een jaar met dit virus leven is de vraag hoe het vanaf hier verder kan gaan. De WRR (Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid) en de KNAW starten daarom een gezamenlijke scenariostudie naar de brede impact van de coronacrisis om zo de Nederlandse regering strategisch te ondersteunen. We hebben hierbij oog voor de medisch-virologische aspecten van de pandemie, maar vooral ook voor de brede maatschappelijke vraagstukken. news-7111 Tue, 06 Apr 2021 09:26:15 +0200 Nieuwe opdracht voor aanpak antimicrobiële resistentie https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-opdracht-voor-aanpak-antimicrobiele-resistentie/ Het ministerie van VWS heeft ons opdracht gegeven voor het formuleren van een vervolg op het programma Antibioticaresistentie voor de periode 2022-2025. De komende tijd zullen wij belangrijke stakeholders consulteren over:

  • de toepassing van de opgedane kennis tot nu toe
  • onderzoeksvragen uit de praktijk van onder andere de curatieve en de langdurige zorg

Het programma zal ook open staan voor onderzoeken naar resistentie tegen antimicrobiële middelen en heeft dus een bredere scope dan het huidige programma Antibiotica Resistentie. VWS zal een budget van 9,6 miljoen euro beschikbaar stellen voor zowel een nationale als internationale aanpak.

Internationaal

Ook de Nederlandse bijdrage aan het Joint Programming Initiative on Antimicrobial Resistance (JPIAMR) en/of aan het One Health AMR Partnership onder Horizon Europe zal voortgezet worden in het nieuwe programma. Een snelle, internationale en multidisciplinaire aanpak van antimicrobiële resistentie draagt bij aan een optimale gezondheid van mens, dier en milieu (OneHealth).

Antimicrobiële resistentie

Het tegengaan van antimicrobiële resistentie en de ontwikkeling van nieuwe middelen en methoden om resistentie te voorkomen, is wereldwijd van groot belang. Onze programma's Priority Medicines Antimicrobiële Resistentie (AMR) en Antibioticaresistentie (ABR) hebben als doel een bijdrage te leveren aan het beheersen en oplossen van de problematiek van antimicrobiële resistentie. Vanuit verschillende aandachtsgebieden is hieraan gewerkt. Binnen beide programma's en onze bijdrage aan JPIAMR zijn in totaal 93 projecten gehonoreerd.

Micro-organismen (zoals bacteriën, schimmels, virussen en parasieten) veranderen en worden resistent als zij worden blootgesteld aan medicijnen. Het risico bestaat dat mensen overlijden aan een onschuldige infectieziekte als een blaasontsteking omdat de bacterie niet gevoelig is voor antibiotica. Wij financieren onderzoek, verspreiden de kennis die onderzoek oplevert en stimuleren de toepassing van die kennis.

Succesvolle aanpak

Een mooi voorbeeld van een succesvolle aanpak is het project RAPDIF, gefinancierd door onder andere het programma AMR. Onderzoekers uit Nederland en Burkina Faso ontwikkelden een nieuwe malariatest. Zij zochten uit welke bacteriën, naast de malariaparasiet, koorts uitlokken. Het RAPDIF-onderzoek werd uitgevoerd bij jonge kinderen in Burkina Faso die koorts hebben.

Onderzoekscoördinator dr. Henk Schallig en zijn internationale team ontdekten dat deze kinderen vaak antibiotica én malariamedicijnen krijgen, ook als niet duidelijk is wat de achterliggende oorzaak van de koorts is. ‘Uit ons onderzoek blijkt dat in 50 tot 90% van de gevallen antibiotica-behandeling niet helpt bij die kinderen'. Dankzij hun nieuwe malariasneltest krijgen zieke kinderen met koorts in Afrika de juiste diagnose en de juiste medicatie. Hierdoor helpen we antimicrobiële resistentie een halt toe te roepen. Henk Schallig ontving daarvoor een ZonMw Parel.

Meer informatie

]]>
news-7029 Wed, 31 Mar 2021 09:00:00 +0200 Stevig sociaal netwerk vergroot mentale veerkracht https://publicaties.zonmw.nl/stevig-sociaal-netwerk-vergroot-mentale-veerkracht/ COVID-19 heeft een grote impact op onze samenleving. Sommige groepen en gebieden worden harder getroffen dan andere. Vooral de kwetsbare groepen ervaren angst en uitzichtloosheid. Een goed gesprek, werk of meer sociaal kapitaal kan het leven zonniger maken. Een interdisciplinair onderzoeksteam onder leiding van socioloog Godfried Engbersen monitort wat de maatschappelijke impact van COVID-19 op de Nederlanders is. news-7075 Thu, 25 Mar 2021 16:31:00 +0100 Subsidieronde 4c: MDT groeit naar een landelijk dekkend netwerk gepubliceerd https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/subsidieronde-4c-mdt-groeit-naar-een-landelijk-dekkend-netwerk-gepubliceerd/ Vandaag is subsidieronde 4c: MDT groeit naar een landelijk dekkend netwerk gepubliceerd. In deze subsidieronde kunnen organisaties subsidie aanvragen om MDT verder te laten groeien naar een landelijk dekkend netwerk. Hiervoor kunnen organisaties in partnerschappen een subsidieaanvraag indienen. Organisaties die voornemens zijn een subsidieaanvraag in te dienen, moeten uiterlijk vrijdag 30 april 2021 een vooraanmelding doen. Een passende MDT in de eigen omgeving

Het doel is dat alle jongeren van 14 tot en met 27 jaar in hun eigen omgeving een aantrekkelijke MDT (maatschappelijke diensttijd) kunnen doen, die aansluit bij hun interesses, wensen en mogelijkheden. Jongeren doen met MDT iets voor een ander en/of de samenleving, ontwikkelen hun talenten en ontmoeten elkaar en anderen. Naast impact op jongeren, heeft MDT ook meerwaarde voor maatschappelijke organisaties en de samenleving.

3 programmalijnen

In deze subsidieronde wordt gewerkt met 3 programmalijnen.

  • In programmalijn 1: Opschalen, uitbreiden en versterken kunnen alle (maatschappelijke) organisaties, gemeenten, onderwijsinstellingen met een partnerschap een subsidieaanvraag indienen voor het starten of uitbreiden van een MDT-project. Om hiermee het passend MDT-aanbod voor alle jongeren te vergroten, het MDT-netwerk uit te breiden en toe te werken naar verdere landelijke dekking. Lees meer over programmalijn 1.
  • In programmalijn 2: Intensieve variant MDT door gemeenten, kunnen gemeenten met een partnerschap een subsidieaanvraag indienen voor een intensieve variant, waarbij jongeren zich minimaal 320 uur in maximaal 6 maanden inzetten. Het doel is om bij te dragen aan het landelijk beschikbaar stellen van de intensieve variant van MDT. Lees meer over programmalijn 2.
  • In programmalijn 3: MDT in het onderwijs, krijgen instellingen voor en in het onderwijs en hun partners de mogelijkheid om een MDT-project in het onderwijs te starten of uit te breiden en daarmee het MDT-aanbod tijdens onderwijs te vergroten en aan te sluiten op het MDT-netwerk. In deze variant vindt MDT minimaal deels in begeleide onderwijsuren plaats en is het MDT-traject gekoppeld aan onderwijsdoelen. Lees meer over programmalijn 3.

Het is mogelijk om in meerdere programmalijnen een subsidieaanvraag in te dienen, mits de subsidieaanvragen aansluiten op de doelstellingen en voorwaarden uit de betreffende programmalijn. Deze subsidieaanvragen worden per programmalijn met de bijbehorende voorwaarden beoordeeld.

Omdat iedere lijn andere doelstellingen en voorwaarden heeft, is het niet mogelijk om dezelfde aanvraag in meerdere programmalijnen in te dienen. Wilt u weten in elke programmalijn(en) u kunt indienen? Bekijk dan deze publicatie. Hierin vindt u samenvattingen van de verschillende programmalijnen en leest u waar u met uw organisatie kunt indienen.

Belangrijke data

Als u voornemens bent om een subsidieaanvraag in te dienen, meld uw subsidieaanvraag dan uiterlijk vrijdag 30 april 2021 bij ons aan.

De deadline voor het indienen van de subsidieaanvraag verschilt per programmalijn. Voor programmalijn 1 is de deadline dinsdag 1 juni 2021,12.00 uur. Voor programmalijn 2 en 3 is de deadline om een aanvraag in te dienen dinsdag 25 mei 2021, 12.00 uur.

Informatiebijeenkomst

In april organiseert ZonMw enkele digitale informatiebijeenkomsten waarin we de subsidieoproep en de procedures om een subsidieaanvraag in te dienen nader toelichten en uw vragen beantwoorden. U kunt uzelf hier inschrijven voor een van de informatiebijeenkomsten.

Houdt voor meer informatie over de publicatie van de subsidieoproep onze LinkedIn-pagina ZonMw: Jeugd, website en nieuwsbrief in de gaten.

Over MDT

MDT is de ontdekkingsreis voor jongeren naar de beste versie van henzelf. Een kans voor jongeren om hun talenten te ontdekken, van betekenis te zijn, nieuwe mensen te ontmoeten en keuzes te maken voor de toekomst. Persoonlijke ontwikkeling en vrijwillige inzet van jongeren voor anderen maakt onze samenleving sterker. Binnen deze ambitie staat maatschappelijke impact voorop en daarbij zijn 3 kernbegrippen van belang: iets doen voor een ander en/of de samenleving, talentontwikkeling en elkaar ontmoeten.

Meer weten?

]]>
news-7027 Wed, 17 Mar 2021 09:00:00 +0100 Laaggeletterden hebben behoefte aan eenduidige informatie over corona https://publicaties.zonmw.nl/laaggeletterden-hebben-behoefte-aan-eenduidige-informatie-over-corona/ De impact van de coronacrisis op het mentale welzijn van laaggeletterden en mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB) is groot. Wat is er aan de hand? En welke steun hebben ze nodig? Projectcoördinator Fieke Raaijmakers van GGD Gelderland-Midden onderzoekt de impact van COVID-19 en wil met haar onderzoek antwoord geven op deze vragen. Lees wat Fieke en haar projectteam hierover vertellen. news-7042 Fri, 12 Mar 2021 15:29:47 +0100 Prijs van duurzame Zorgprofessional 2020 voor uitvinder van herbruikbaar blaaskatheter https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/prijs-van-duurzame-zorgprofessional-2020-voor-uitvinder-van-herbruikbaar-blaaskatheter/ Bertil Blok, uroloog van het Erasmus MC, introduceerde een herbruikbaar blaaskatheter dat afval en kosten bespaart. Ook is het katheter veilig en effectief. Zijn innovatie heeft de publieksprijs gewonnen voor het beste idee of initiatief voor duurzame zorg. Deze prijs is uitgereikt door het ministerie van VWS. Bloks innovatie van de herbruikbare katheter moet zorgen voor een vermindering van tientallen miljoenen kilo’s medisch plastic per jaar. Daarnaast levert het een kostenbesparing van minstens 500 miljoen euro. Het ministerie van VWS reikt elk jaar in oktober deze prijs uit aan zorgprofessionals die het beste idee of initiatief hebben om de zorg duurzamer te maken.

Afval

Wereldwijd zijn er ongeveer 50 miljoen mensen afhankelijk van wegwerpkatheters om hun blaas goed te kunnen legen. Patiënten krijgen deze wegwerpkatheters thuis die ze 4 tot 6 keer per dag moeten vervangen, wat veel afval oplevert. In Nederland gebruiken 45.000 patiënten met blaasproblemen jaarlijks voor 75 miljoen euro aan wegwerpkatheters, een verzesvoudiging in 20 jaar tijd. In 2018 leverde dat 1,2 miljoen kilo plastic afval op.

Duurzamer en goedkoper

Gezien de grote hoeveelheid afval en de enorme kosten vond Bertil Blok dat het duurzamer en goedkoper moest. Samen met arts-onderzoekers Tess van Doorn en Sophie Berendsen introduceerde hij de herbruikbare katheter. Gezamenlijk hebben ze gezorgd voor goedkeuring voor het gebruik van herbruikbare katheters in Europa. Ze ontvingen van het Erasmus MC en van ons een startsubsidie voor een trial onderzoek onder 500 mensen. Tijdens de trial worden patiënten 1 jaar gevolgd om te zien of de herbruikbare katheter veilig en effectief is. Invoering van herbruikbare katheters zou alleen in Europa al een vermindering van tientallen miljoenen kilo’s plastic en een jaarlijkse kostenbesparing van minstens 500 miljoen euro opleveren. De herbruikbare katheter is voor mensen in landen met lage inkomens (LMIC's) een optimale en veilige manier om de blaas te legen.

ZonMw en duurzame zorg

In 2018 was dit het eerste onderzoeksproject over duurzame zorg dat we financierden. Het onderzoeksproject heeft subsidie gekregen in het programma Goed Gebruik Hulpmiddelenzorg. Dit programma stimuleert kennisontwikkeling om de kwaliteit en de doelmatigheid van hulpmiddelenzorg in de thuissituatie te verbeteren. Onderzoek naar de effectiviteit en kosten van de hulpmiddelenzorg in de thuissituatie betreft zowel hulpmiddelenzorg die vergoed wordt via de Zorgverzekeringswet, de Wet langdurige zorg of de Wet maatschappelijke ondersteuning. De hulpmiddelengebruiker staat centraal in het onderzoek: het gaat om zijn/haar vraag naar kennis en verbetering van de zorg.

Duurzame zorg hangt nauw samen met klimaat en milieu. We zijn aan het inventariseren hoe meer duurzaamheid in de zorg kan bijdragen aan vermindering van milieuvervuiling en negatieve klimaateffecten. In 2018 hebben we samen met 131 andere partijen uit de zorg, overheid en bedrijfsleven, de Green Deal 'Duurzame zorg voor een gezonde toekomst' getekend. Inzet is het terugdringen van CO2-uitstoot, zuiniger gebruik van grondstoffen, minder medicijnresten in het water en een gezonde leefomgeving voor patiënt, cliënt en zorgmedewerkers.

Meer informatie

]]>
news-6793 Wed, 20 Jan 2021 14:44:00 +0100 Een interventie succesvol implementeren doe je zo! https://publicaties.zonmw.nl/een-interventie-succesvol-implementeren-doe-je-zo/ Hoe zorg je ervoor dat je leefstijlinterventie succesvol is in de praktijk? Implementatiespecialist en commissielid Femke van Nassau gaf een reeks masterclasses over het onderwerp aan projectteams binnen de programmalijn Kennisbenutting & Implementatie (Preventieprogramma). Wat zijn de valkuilen en succesfactoren? In dit interview lees je de do's en don'ts van effectieve implementatie. news-6760 Thu, 07 Jan 2021 13:13:54 +0100 Nieuwe projecten over verbeteren professionele norm huiselijk geweld en kindermishandeling https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-projecten-over-verbeteren-professionele-norm-huiselijk-geweld-en-kindermishandeling/ Eind december zijn 4 nieuwe onderzoeksprojecten van het programma ‘Geweld hoort nergens thuis’ van start gegaan. De projecten richten zich op het verbeteren van de professionele norm en leveren kennis op om professionals in hun werk te ondersteunen. De projecten zijn divers in thema’s en problematieken die worden aangepakt. Zo richt een van de projecten zich op conflicten tussen ouders bij echtscheiding en het effect dat dat heeft op het welzijn van het kind. 2 andere projecten richten zich op het herkennen of bespreekbaar maken van schadelijke traditionele praktijken als eergerelateerd geweld en vrouwelijke genitale verminking. Het laatste project richt zich op ervaringsdeskundigheid van professionals op het gebied van huiselijk geweld. Hoe kan een eigen traumatische ervaring benut worden om een ander te helpen? En wat zijn de mogelijke effecten?

De onderzoeken zullen medio 2022 hun resultaten opleveren.

Meer informatie over de projecten

Via de volgende links leest u meer over de projecten die van start zijn gegaan:

Actieprogramma Geweld hoort nergens thuis

Het onderzoeksprogramma Geweld hoort nergens thuis maakt deel uit van het Actieprogramma Geweld hoort nergens thuis van de Rijksoverheid. De opgave van dit programma is om huiselijk geweld en kindermishandeling terug te dringen, de schade ervan te beperken en zo de vicieuze cirkel van geweld, de overdracht van generatie op generatie, te doorbreken. Het onderzoeksprogramma levert een bijdrage aan de ondersteuning van de praktijk en biedt handvatten om de aanpak van kindermishandeling en huiselijk geweld te verbeteren, te borgen en te verduurzamen.

Meer informatie

 

]]>
news-6641 Mon, 04 Jan 2021 06:00:00 +0100 Innovatie van richtlijnen https://www.zonmw.nl/nl/onderzoek-resultaten/kwaliteit-van-zorg/kwaliteitsinstrumenten/innovatie-van-richtlijnen/ Vanwege de snelle (internationale) kennisontwikkeling is het een uitdaging om richtlijnen actueel en praktisch bruikbaar te houden. Daarnaast zijn ook steeds vaker praktijkdata beschikbaar, die gebruikt kunnen worden om de richtlijnen te actualiseren. Daarom financieren wij verschillende projecten die aan de slag gaan met het verbeteren van de actualiteit, toegankelijkheid en praktische bruikbaarheid van richtlijnen. news-6655 Thu, 10 Dec 2020 16:10:55 +0100 Aanvullende informatie voor subsidieoproep Klimaat en Gezondheid https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/aanvullende-informatie-voor-subsidieoproep-klimaat-en-gezondheid/ We hebben een terugblik gemaakt van de online netwerkbijeenkomst van het programma Klimaat en Gezondheid op 26 november 2020. Tijdens deze bijeenkomst kregen de deelnemers extra informatie over de subsidieoproep voor het pilotonderzoek. Deze informatie kan helpen bij het indienen van een onderzoeksvoorstel. Pilotonderzoek

Het doel van het pilotonderzoek is het ontwikkelen van nieuwe kennis en inzichten over klimaat en gezondheid. Kennis die in vervolgonderzoek te vertalen is naar toepassingen in de dagelijkse praktijk. Ook willen we graag een kennisinfrastructuur opzetten over gezondheidseffecten van klimaatverandering.

Onderzoeksthema’s

Het programma Klimaat en Gezondheid zet een eerste stap in onderzoek naar de gevolgen van klimaatverandering op de gezondheid. De 3 thema’s van het programma – temperatuurgerelateerde gezondheidseffecten, allergieën en duurzame zorg – zijn tijdens de bijeenkomst toegelicht door Madeleen Helmer (Klimaatverbond Nederland), Mieke Koenders (Elkerliek Ziekenhuis) en Cathy van Beek (ministerie VWS).

Consortiavorming

Honderd onderzoekers, beleidsmakers en praktijkprofessionals konden tijdens de bijeenkomst contact leggen met partners met wie zij een onderzoeksvoorstel willen indienen in dit nieuwe onderzoeksprogramma. Want in kleine (virtuele) groepen maakten zij in 3 rondes kennis met elkaar, wisselden zij met merkbaar enthousiasme ideeën uit voor onderzoeksvoorstellen en ontstonden diverse samenwerkingsverbanden.

Meer informatie

 

]]>