ZonMw tijdlijn Impact versterken https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Impact versterken nl-nl Thu, 01 Oct 2020 01:43:00 +0200 Thu, 01 Oct 2020 01:43:00 +0200 TYPO3 news-6194 Thu, 17 Sep 2020 12:40:00 +0200 Samenwerken aan implementatie om resultaten te bundelen en te verrijken https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/samenwerken-aan-implementatie-om-resultaten-te-bundelen-en-te-verrijken/ Ons preventieprogramma heeft al veel kennis opgeleverd. Hoe kunnen we kennis uit de al afgeronde projecten bundelen én verrijken? Dit najaar starten 8 projecten, gericht op samenwerking tussen onderzoekers, praktijk- en zorgprofessionals. Een lerende aanpak staat hierbij centraal. Het versterken van evidence-based handelen van professionals is een belangrijke focus. De 8 gehonoreerde projecten stimuleren het samenwerken aan kennisbenutting en zijn gehonoreerd binnen de ronde ‘Implementatie in Samenwerking’ van de programmalijn Kennisbenutting en Implementatie van het Preventieprogramma 2019-2022 ‘Integraal en met kennis aan de slag’.

Wat voor kennis brengen zij samen?

  • kennis uit afgeronde (ZonMw) projecten
  • kennis en ervaringen van praktijkprofessionals
  • kennis en behoeften vanuit burgers, cliënten, patiënten (einddoelgroep)

Onderzoek en zorgpraktijk samen aan de slag

Onderzoekers, praktijk- en zorgprofessionals gaan gezamenlijk actief aan de slag met wetenschappelijk onderbouwde kennis. Op deze manier wordt deze kennis verrijkt en beter toepasbaar gemaakt. Zo leveren onderzoek en (zorg)praktijk samen een bijdrage aan het behoud en de bevordering van gezondheid van burgers.

Dit zijn de gehonoreerde projecten

Bewegen

  • In het project Play to Improve wordt samengewerkt om beweging van jonge kinderen in achterstandswijken te stimuleren. Krajicek Playgrounds staan hierin centraal, waarbij jongeren worden getraind om activiteiten te organiseren. Er wordt gewerkt aan een landelijk implementatieplan, waarbij twee effectieve interventies uit eerdere ZonMw-projecten centraal staan.

Voeding

Gezondheid

Gezond werken

Tabaksgebruik

Programmalijn Kennisbenutting en Implementatie

De programmalijn Kennisbenutting en Implementatie is onderdeel van het Preventieprogramma 2019-2022 ‘Integraal en met kennis aan de slag’. Met deze programmalijn stimuleren we dat de kennis, voortkomend uit eerdere preventieprogramma’s, wordt gebruikt en geïmplementeerd in de praktijk. Op het gebied van preventie is deze praktijk heel divers; professionals vanuit verschillende expertises werken samen aan de gezondheid van burgers.

Preventieprogramma 2019-2022

In dit (6e) Preventieprogramma gaan we integraal en met kennis aan de slag. Om praktijkrelevante kennis over wat werkt op innovatieve wijze te genereren. Dat doen we door praktijk, beleid, opleidingen en burgers van meet af aan te betrekken bij onderzoek. Het stimuleren van samenwerking en kennisinfrastructuren zijn daarbij van belang. Met als uitgangspunt: het werken vanuit een brede definitie van gezondheid en aandacht voor verschillen tussen mensen.

Meer informatie

 

]]>
news-6193 Thu, 17 Sep 2020 12:14:55 +0200 Leefstijlverandering voor mensen met licht verstandelijke beperking https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/leefstijlverandering-voor-mensen-met-licht-verstandelijke-beperking/ Vanuit het ideaal voor een inclusieve samenleving werkt het project ‘In gesprek: gezonde leefstijl voor iedereen’ aan een toolbox om mensen met een licht verstandelijke beperking meer inzicht te geven in de eigen gezondheid. Dit project is het 13e gehonoreerde samenwerkingsverband dat een implementatie-impuls geeft aan praktijkrelevante resultaten. Mensen die leven met een licht verstandelijk beperking staan vaker aan de maatschappelijke zijlijn. Zij hebben (daardoor) een slechte gezondheid en een lage levensverwachting.

Toolbox voor duurzame leefstijlverandering

Het project In gesprek: gezonde leefstijl voor iedereen werkt aan een toolbox om mensen met een licht verstandelijke beperking meer inzicht te geven in de eigen gezondheid. De toolbox is gericht op Positieve Gezondheid en biedt handvatten voor duurzame leefstijlverandering. In het implementatietraject worden ervaringsdeskundigen meegenomen als expert.

Veerkracht, weerbaarheid en sociale contacten

Het project levert instrumenten op waarmee veerkracht, weerbaarheid en sociale contacten van mensen met een licht verstandelijke beperking versterkt worden. Zij vergroten daarmee inzicht in de eigen gezondheid, ontwikkelen handvatten voor leefstijlverandering en worden gezondheidsvaardiger.

Dit is het 13e gehonoreerde project implementatie-impuls

Dit project is het 13e gehonoreerde samenwerkingsverband dat een implementatie-impuls geeft aan praktijkrelevante resultaten. Dit voorjaar kregen al 12 samenwerkingsverbanden subsidie.

In het nieuwsbericht 12 samenwerkingsverbanden geven implementatie-impuls aan praktijkrelevante resultaten leest u meer over de twaalf projecten, die eerder al gehonoreerd zijn vanuit de programmalijn Kennisbenutting en implementatie.

Programmalijn Kennisbenutting en Implementatie

De programmalijn Kennisbenutting en Implementatie is onderdeel van het Preventieprogramma 2019-2022 ‘Integraal en met kennis aan de slag’. Met deze programmalijn stimuleren we dat de kennis, voortkomend uit eerdere preventieprogramma’s, wordt gebruikt en geïmplementeerd in de praktijk. Op het gebied van preventie is deze praktijk heel divers; professionals vanuit verschillende expertises werken samen aan de gezondheid van burgers.

Preventieprogramma 2019-2022

In dit (6e) Preventieprogramma gaan we integraal en met kennis aan de slag. Om praktijkrelevante kennis over wat werkt op innovatieve wijze te genereren. Dat doen we door praktijk, beleid, opleidingen en burgers van meet af aan te betrekken bij onderzoek. Het stimuleren van samenwerking en kennisinfrastructuren zijn daarbij van belang. Met als uitgangspunt: het werken vanuit een brede definitie van gezondheid en aandacht voor verschillen tussen mensen.

Meer informatie

 

 

]]>
news-6108 Tue, 01 Sep 2020 15:38:19 +0200 Tweede ronde Implementatie- en opschalingscoaching geopend https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/tweede-ronde-implementatie-en-opschalingscoaching-geopend/ Na de vroegtijdige sluiting van de eerste ronde van de subsidieregeling voor Implementatie- en Opschalingscoaching, is een tweede ronde open per 1 september 2020. Via deze regeling kunnen zorginnovatoren een externe coach inhuren die adviseert over implementatie- en opschalingsvraagstukken. Doel hiervan is innovaties beter en sneller te laten landen in de zorg. In de tweede ronde is 1,2 miljoen euro beschikbaar en per aanvrager maximaal 5.000 euro. Aanvragen worden behandeld op volgorde van de datum van indienen volgens het principe ‘wie het eerst komt, die het eerst maalt’. Mocht het budget voor de uiterste deadline van woensdag 28 oktober (14:00 uur) bereikt zijn, dan sluit de oproep vroegtijdig.

Wie komen in aanmerking?

Om een aanvraag te kunnen doen binnen deze subsidieregeling, moet je een zorgaanbieder zijn die valt onder de Wmo 2015, Zvw, Wlz of de Jeugdwet. Ook zorginnovatoren kunnen een aanvraag indienen, maar zij moeten dit wel doen in samenwerking met een zorgaanbieder.
Wat voor vragen zijn geschikt binnen deze oproep?

  • Je wilt een innovatie implementeren maar weet niet hoe of waar te beginnen
  • Je wilt hulp en ondersteuning bij het opschalen van de geïmplementeerde zorginnovatie
  • Je wil meer gebruikers of klanten vinden voor jou innovatie

Voor deze en nog meer vragen kan je de hulp en ondersteuning inhuren van een externe coach. Benieuwd naar hoe aanvragers het uit ronde 1 hebben gedaan? In dit nieuwsbericht lees je wat deze logopediepraktijk heeft bereikt met behulp van een implementatie- en opschalingscoach.

Om welke zorginnovaties gaat het?

Sociale of technologische innovaties (e-health, medische technologie) die als uitgangspunt low cost, high impact hebben. De innovatie moet leiden tot arbeids- en kostenbesparing, de kwaliteit van de zorg verbeteren en/of de kwaliteit van de patiënten of cliënten verbeteren.

Een geschikte coach vinden

Aanvragers van deze subsidie moeten zelf een geschikte coach zoeken. Vaak kan je deze coach vinden binnen je eigen netwerk. Of anders via zorg- en innovatiebureaus, kennis- en onderzoeksinstellingen. Kun je zelf geen geschikte coach vinden? Neem dan telefonisch contact met ons op (070 349 5004).

Tips voor aanvragers

  • Definieer jouw implementatie/opschalingprobleem zo scherp mogelijk en vertaal dat naar heldere doelen. Jouw hulpvraag moet aansluiten bij de doelstelling en taken van de coach.
  • Stel bij je aanvraag één specifieke implementatievraag; in een mogelijk volgende ronde kan je een nieuwe vraag stellen.
  • Vraag verschillende offertes op neem voldoende tijd om een goede match te vinden met een coach.

Meer informatie

Alle voorwaarden rondom de subsidie voor  implementatie- en opschalingscoaching vind je terug in de subsidieoproep.

Hoe kan Zorg voor innoveren jou helpen?

Naast de Implementatie- en opschalingscoaching biedt Zorg voor innoveren meer ondersteuningsmogelijkheden. Wij zijn het centrale aanspreekpunt vanuit de overheid voor zorginnovatoren. Op onze website vind je een kennisbank met informatie over het innovatieproces. Voor advies op maat kun je je vraag over je zorginnovatie aan ons stellen. Samen met de vijf overheidspartijen achter Zorg voor innoveren proberen wij jouw vraag te beantwoorden. En als wij dat zelf niet kunnen, gaan we op zoek naar iemand die dat wel kan. Op deze manier kom je altijd een stapje verder.

Voor meer informatie bezoek de website of de Zorg voor innoveren programmapagina.

]]>
news-6069 Wed, 26 Aug 2020 09:00:00 +0200 Maatschappelijke effecten COVID-19 onder de loep https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/maatschappelijke-effecten-covid-19-onder-de-loep/ Binnenkort starten in ieder geval 20 nieuwe onderzoeksprojecten om antwoord te krijgen op de vraag wat het effect is van het coronavirus (COVID-19) op onze maatschappij. Van 11 andere projecten zijn aanvullende administratieve stappen nodig voordat een besluit kan worden genomen over definitieve honorering. De onderzoeken richten zich op de impact van de genomen maatregelen, op de veerkracht van de samenleving en op de economische gevolgen voor de samenleving. Door de snelle start en de korte looptijd van de projecten kunnen deze onderzoeken op korte termijn relevante kennis opleveren. Effectiviteit en impact van maatregelen

De projecten die binnen dit thema starten, kijken naar de effectiviteit en impact van de genomen maatregelen en strategieën in reactie op de coronacrisis. Van onderzoek naar het welzijn en de duurzame inzetbaarheid van zorgmedewerkers tot onderzoek naar het effect van de genomen maatregelen op de grondrechten van met name kwetsbare rechtszoekenden en hun vertrouwen in de rechtspraak. Of van onderzoek naar de lessen die we uit de maatregelen van andere Europese landen kunnen halen tot onderzoek naar voorkeuren voor het uitrollen van COVID-apps in Nederland.

Menselijke veerkracht in de samenleving

Binnen dit thema richt onderzoek zich voornamelijk op groepen die tijdens de coronacrisis op sociaal en maatschappelijk gebied meer dan anderen geraakt worden door de gevolgen van de genomen maatregelen. Zo wordt onderzoek gedaan naar onderwijsachterstand bij kansarme (basisschool)leerlingen en wordt er onderzoek gedaan naar nieuwe kwetsbare groepen die zijn ontstaan (zoals zzp’ers en mensen met een tijdelijke baan, onder wie veel jongeren). Maar ook wordt er gekeken naar de mentale en fysieke langetermijneffecten van oud-COVID-19-patiënten en zorgmedewerkers.

Gevolgen en oplossingen voor economie

Onderzoek naar de economische veerkracht richt zich op de doorwerking van de crisis in verschillende sectoren van de economie, arbeidsmarkteffecten en steunmaatregelen. Een onderzoek richt zich bijvoorbeeld op het versterken van regionaal-economische structuur, met als doel op lange termijn de nationale economische weerbaarheid te vergroten. Daarnaast wordt er onderzoek gedaan naar het effect van de coronacrisis op banken en de financiële stabiliteit in Europa.

COVID-19 Programma

Meer informatie over de gestarte projecten vindt u binnenkort op de website van ZonMw. Deze onderzoeken starten in het kader van een groot actie- en onderzoeksprogramma dat ZonMw in samenwerking met NWO in mei heeft opgezet rondom het nieuwe coronavirus. Projecten die onderzoek doen naar diagnostiek, behandeling en preventie van het coronavirus startten vorige maand. Daarnaast wordt er onderzoek gedaan naar in welke mate en op welke wijze sectoren in regio’s geraakt worden door de coronacrisis en wat de verschillen verklaart in weerbaarheid en wendbaarheid van regio’s.

Meer informatie

]]>
news-6051 Tue, 18 Aug 2020 14:26:55 +0200 CO2 reductie in de gezondheidszorg https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/co2-reductie-in-de-gezondheidszorg/ Om CO2 te reduceren in de gezondheidssector is gericht onderzoek nodig naar de kennisbehoeften van stakeholders. Deze onderzoeken identificeren en prioriteren de kennisbehoeften van ziekenhuizen en langdurige zorginstellingen over CO2 reductie. Meerdere aanbevelingen voor onderzoek naar deze kennisbehoeften komen aan bod in de twee rapporten. De effecten van klimaatverandering zijn overal zichtbaar, met name de gezondheidsrisico’s verbonden aan de stijgende temperatuur. Klimaatverandering heeft daarom ook invloed op de zorgsector, waardoor het steeds belangrijker wordt dat de sector zich aanpast. Naast dat de zorgsector belangrijk is om de sociale impact van gezondheidsproblemen gerelateerd aan klimaatverandering terug te dringen, draagt het ook enorm bij aan CO2 emissie. De zorgsector draagt wereldwijd gemiddeld 4,4% bij aan de nationale CO2 emissie, in Nederland is dit zelfs 8,1%. Hierdoor is in Nederland de Green Deal 2.0: duurzame zorg voor een gezonde toekomst ontstaan om CO2 uitstoot in de zorgsector terug te dringen.

CO2 reduceren: de eerste stap is een beeld schetsen van de zorgsector

Zorginstellingen zijn al bezig met het implementeren van verschillende mitigatiemaatregelen, maar dit is nog lang niet genoeg om te voldoen aan de klimaatdoelstellingen van bijvoorbeeld het klimaatakkoord. Onderzoek naar CO2 reductie kan hierbij helpen, maar dit onderzoek moet dan wel gericht uitgevoerd worden. Daarom is kennis nodig over wat de kennisbehoeften zijn van stakeholders in de gezondheidssector, aangezien zij uiteindelijk moeten reduceren. Twee belangrijke stakeholders zijn ziekenhuizen en langdurige zorginstellingen, omdat zij verantwoordelijk zijn voor een aanzienlijk deel van CO2 emissie in de sector. Meer inzicht in de missende kennis bij deze stakeholders kan helpen bij het verder reduceren van CO2 om uiteindelijk de doelstellingen te behalen en zo klimaatverandering tegen te gaan.

Kennisbehoeften

In samenwerking met de Vrije Universiteit van Amsterdam hebben 2 masterstudenten parallel aan elkaar een exploratief onderzoek uitgevoerd naar kennisbehoeften over CO2 in de zorgsector. Het doel van deze onderzoeken was om bij te dragen aan een kennisagenda over CO2 reductie in de zorg door inzicht te krijgen in de kennisbehoeften van ziekenhuizen en langdurige zorginstellingen. Door middel van diepte-interviews met 27 experts zijn meerdere kennisbehoeften geïdentificeerd en geprioriteerd. Dit heeft geresulteerd in de volgende aanbevelingen:

  • Meer wetenschappelijk onderzoek naar de milieu-impact van medische producten en medicijnen heeft de hoogste prioriteit.
  • Onderzoek is nodig naar de afweging tussen zorg en verduurzaming, bijvoorbeeld naar de afweging van infectiepreventie of de tevredenheid van cliënten versus verduurzaming. 
  • Er moet meer onderzoek gedaan worden naar de andere pijlers van de Green Deal 2.0 waarbij ook gekeken wordt naar andere stakeholders zoals leveranciers en pharmaceutische bedrijven.

Deze onderzoeken vormen een eerste verkenning op dit onderwerp, maar er moet nog steeds erg veel gebeuren. Het is echter gebleken dat zorgmedewerkers open staan om mee te werken aan klimaatmitigatie, wat de belangrijkste stap is. De samenwerking tussen de medewerkers en andere partijen in de zorg, zoals ZonMw, is hierbij essentieel om de gezamenlijke doelen te behalen.

Meer informatie

]]>
news-5984 Wed, 29 Jul 2020 14:38:53 +0200 Optimalisering datagebruik in COVID-19-onderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/optimalisering-datagebruik-in-covid-19-onderzoek/ We laten FAIR-datadiensten en een dataportaal ontwikkelen om het gebruik van data in COVID-19-onderzoek te optimaliseren. Aan GO FAIR Foundation en stichting Health-RI hebben we vanuit het COVID-19 Programma hiertoe opdracht gegeven. Met deze opdracht willen ZonMw en andere financiers het ‘Virus Outbreak Data Access Network' (afgekort VODAN) realiseren dat bijdraagt aan de oplossing van de COVID-19-crisis. Ontwikkeling FAIR-datadiensten

De GO FAIR Foundation ontwikkelt samen met de COVID-19-onderzoeksgemeenschap de standaarden en technologieën om data uit de COVID-gerelateerde ZonMw-projecten FAIR te maken en daarmee herbruikbaar voor toekomstig onderzoek. FAIR staat voor ‘findable, accessible, interoperable, reusable for machines and humans’. De FAIR-datadiensten zijn toegespitst op deze FAIR-principes. Het gaat hierbij om specifieke keuzes die COVID-onderzoekers maken op bijvoorbeeld het gebied van metadata. De FAIR-datadiensten zijn hierbij voortdurend toegespitst op de onderzoeksthema’s (COVID-19) en -methoden (bijvoorbeeld klinisch, biomedisch, sociaalwetenschappelijk onderzoek).  

Samenwerking data-experts en COVID-19-experts

De ontwikkeling van FAIR-datadiensten gebeurt in nauwe samenwerking met de projecten die ZonMw honoreert voor de bestrijding van de coronapandemie en de gevolgen daarvan voor gezondheid en maatschappij. De GO FAIR Foundation en stichting Health-RI bieden vervolgens ondersteuning bij de toepassing hiervan in de projecten van het COVID-19 Programma. De data- en COVID-19-experts vormen samen een ‘data stewardship community’ waarbinnen zij ervaringen uitwisselen en de verdere ontwikkeling van FAIR-datadiensten voeden.

Nationaal dataportaal

Health-RI ontwikkelt een nationaal dataportaal waarmee onderzoekers – onder voorwaarden en rekening houdend met de privacy van betrokkenen - toegang kunnen krijgen tot de FAIR-onderzoeksdata en data van COVID-19-ziekenhuispatiënten.
Health-RI bouwt aan een nationale gezondheidsinfrastructuur die optimaal toegang geeft tot kennis, tools, faciliteiten, zorgdata en lichaamsmateriaal (biobanken). Voor de opdracht van ZonMw is het relevant dat alle universitair medische centra (umc’s), gecoördineerd door NFU, zijn betrokken. De umc’s op hun beurt werken samen met de grote perifere ziekenhuizen. Gezamenlijk worden zo de meeste COVID-19-patiënten in Nederland bereikt. Het dataportaal staat ook open voor andere zorgaanbieders die COVID-19-data willen aanleveren voor onderzoek. Health-RI coördineert de complexe samenwerking tussen zorg, onderzoek en infrastructuur voor verantwoord onderzoek naar COVID-19.

Winst voor COVID 19-onderzoek

De COVID-19-specifieke FAIR-datadiensten komen beschikbaar voor al het COVID-19-gerelateerde onderzoek, zowel nationaal als internationaal. Ze voegen belangrijke waarde toe aan de projecten binnen en buiten ZonMw. Ook bieden zij kansen voor al het toekomstig en innovatief onderzoek naar COVID-19, zoals:

  • de toepassing van nieuwe onderzoekstechnieken (zoals kunstmatige intelligentie), die zonder deze nieuwe FAIR-datadiensten niet mogelijk zouden zijn
  • een sneller inzicht in COVID-19-gerelateerde problemen, zoals bijvoorbeeld het ziektebeloop.

Het resultaat van de opdrachten draagt op die manier bij aan de versnelling van de oplossing van de internationale coronacrisis, zowel met betrekking tot de ziekte, als de sociaalmaatschappelijke en economische gevolgen van COVID-19. Hiermee zijn we ook goed voorbereid op een uitbraak van een (nieuwe) infectieziekte.

Meer informatie

]]>
news-5951 Fri, 17 Jul 2020 10:47:00 +0200 Gehonoreerd innovatief onderzoek in COVID-19 Programma https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/gehonoreerd-innovatief-onderzoek-in-covid-19-programma/ Binnen het COVID-19 Programma zijn inmiddels 40 projecten gehonoreerd. Daarnaast zullen 12 projecten na aanvullende administratieve stappen financiering ontvangen. Vanuit dit programma start onderzoek dat zich richt op de effecten van en de maatregelen tegen de coronapandemie. Het gaat om een substantiële financiële injectie in het Nederlandse onderzoeksveld. Hiermee zet het ministerie van VWS samen met ZonMw en NWO in op snelle invoering van innovatieve maatregelen die voortkomen uit deze projecten. Onderzoek over volle breedte van de gezondheidszorg

Een effectieve aanpak van de coronapandemie brengt vele kennisbehoeftes en onderzoeksvragen met zich mee. Het COVID-19 Programma heeft drie aandachtsgebieden:

  • Voorspellende diagnostiek en behandeling
  • Zorg en preventie
  • Maatschappelijke dynamiek

Voorspellende diagnostiek en behandeling

Binnen aandachtsgebied 1 ‘Voorspellende diagnostiek en behandeling’ zijn 17 projecten gehonoreerd van de 22 projecten die hiervoor in aanmerking komen. Een aantal projecten richt zich op nieuwe of bestaande therapieën en hun werkingsmechanismen. Andere projecten houden zich bezig met het verkrijgen van inzichten in onder andere het microbioom, immuniteit, voorspellende parameters en behandeling op maat.
Een voorbeeld van zo’n project is: Een fase-2-klinisch-onderzoek noodzakelijk voor de klinische ontwikkeling van medicijn lanadelumab voor COVID-19 van dr. R. Brüggemann en dr. F van de Veerdonk van het Radboudumc. In dit project wordt onderzocht of het intraveneus toedienen van lanadelumab de behoefte aan externe toediening van zuurstof – noodzakelijk door longoedeem – kan verminderen en voorkomen tijdens de COVID-19-infectie.

Proefdiervrije innovaties

Naast de genoemde 22 projecten gaan vijf projecten binnen aandachtsgebied 1 onderzoek doen naar de ontwikkeling van nieuwe of bredere toepassing van bestaande proefdiervrije innovaties. Het ZonMw-programma Meer Kennis met Minder Dieren en de Stichting Proefdiervrij stelden hiervoor ruim € 2 miljoen beschikbaar. Het uiteindelijke doel is relevanter gezondheids(zorg)onderzoek voor de mens.

Zorg en preventie

Binnen aandachtsgebied 2 ‘Zorg en preventie’ zijn 20 projecten gehonoreerd van de 25 projecten die hiervoor in aanmerking komen. Deze projecten richten zich op de organisatie van de zorg en kwetsbare burgers. Daarnaast is specifiek aandacht voor zorgverleners. De focus ligt op:

  • De impact van gedrag en gedragsveranderingen op de verspreiding van het virus
  • De gevolgen van de maatregelen voor het individu of voor specifieke kwetsbare groepen
  • Verspreiding van de epidemie en maatregelen om dit te voorkomen

Zo is er bijvoorbeeld het project 'TRACE II: Patiëntuitkomsten na uitgestelde electieve operaties tijdens de COVID-19 pandemie' van dr. D. de Korte-de Boer en prof. dr. Wolfgang Buhre (afdeling Anesthesiologie en Pijngeneeskunde van het Maastricht Universitair Medisch Centrum+). In dit project worden de effecten van het uitstellen van niet-acute operaties tijdens de COVID-19 pandemie door een consortium van 10 instellingen, waaronder vier academische en vier perifere ziekenhuizen, onderzocht.

Palliatieve zorg

Binnen aandachtsgebied 2 komen vijf projecten in aanmerking voor honorering door het programma ‘Palliantie. Meer dan zorg’. Hiervan zijn er nu drie gehonoreerd. De projecten richten zich op ondersteuning en rouwverwerking van naasten bij het overlijden van hun dierbaren. Daarnaast is er aandacht voor de impact van sociale isolatie door COVID-19 op intra- en extramurale zorg voor mensen met dementie in de palliatieve fase.

Looptijd en budget

De ministeries van VWS en OCW en NWO financieren het COVID-19 Programma. Voor dit actie- en onderzoeksprogramma is in totaal € 40 miljoen beschikbaar voor subsidies aan praktijk- en onderzoeksprojecten. Eind augustus is de besluitvorming over de subsidieaanvragen van aandachtsgebied 3 ‘Maatschappelijke dynamiek’. Alle projecten starten in september 2020.

Uitzonderlijke situatie

De coronacrisis heeft aanzienlijke impact, ook op de volksgezondheid en de gezondheidszorg. Er is grote behoefte aan nieuwe kennis en praktische oplossingen om de negatieve gevolgen van de pandemie te beperken. Onderzoek is nodig om te leren van de negatieve en positieve ervaringen, zowel nu als op de langere termijn. In opdracht van VWS hebben we daarom samen met NWO in maart een actie- en onderzoeksprogramma voorbereid dat geresulteerd heeft in onder andere het COVID-19 Programma. Het tempo waarin dit is verlopen, is een enorme uitdaging voor de subsidieaanvragers, voor NWO en voor ons zelf.

Meer informatie

 

]]>
news-5858 Mon, 29 Jun 2020 19:06:57 +0200 Wetenschap helpt maatschappij met herstarten https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/wetenschap-helpt-maatschappij-met-herstarten/ Tijdens de persconferentie van 24 juni jl. werden nieuwe versoepelingen van de coronamaatregelen aangekondigd. Bedrijven en organisaties krijgen de mogelijkheid om hun werkzaamheden weer op te pakken of uit te breiden, wel met 1,5 meter afstand. De vraag daarbij is hoe ze dat het beste kunnen aanpakken, ook met oog op een mogelijke volgende uitbraak van het coronavirus of een andere epidemie. Daar is onderbouwde kennis voor nodig. Via de subsidieregeling ‘Wetenschap voor de Praktijk’, zijn ruim 50 samenwerkingen gestart tussen wetenschappelijke en maatschappelijke organisaties of bedrijven om dat uit te zoeken. Kwetsbare groepen en hulpverleners helpen

Door de coronapandemie is gebleken dat kwetsbare mensen vaker buiten beeld bij zorgverleners bleven. Voorbeelden zijn ouderen, kinderen in een onveilige thuissituatie en mensen met een ggz-zorgvraag. Hierdoor kregen zij niet de juiste hulp en konden hun klachten verergeren. Een flink aantal onderzoeken richten zich daarom op passende hulp voor die groepen en op de zorgverleners, zowel tijdens als na coronatijd. Dr. Paul Kocken (Erasmus Universiteit Rotterdam) doet bijvoorbeeld onderzoek naar de druk op huisartsen in achterstandswijken, waar de bezoekfrequentie normaal hoger is. Door de coronamaatregelen is dat echter minder geworden. Kocken onderzoekt wat de invloed van de inzet van bijvoorbeeld beeldbellen is op het huisartsbezoek: ‘COVID-19 brengt een versnelling in het gebruik van ict in de huisartsenpraktijk. Het biedt de kans voor ‘teamscience’ met onderzoek door huisartsen en wetenschappers naar de gevolgen van zorg op afstand voor kwetsbare groepen.’

Wetenschappelijk onderbouwde kennis voor openbaar leven

De realiteit is dat de coronamaatregelen en daarmee de situatie in de samenleving voortdurend veranderen. De projecten die zijn gestart, volgen het ritme van die verandering. Een voorbeeld is de situatie in het openbaar vervoer. Professor Karst Geurs van de Universiteit Twente startte een project naar de optimalisatie daarvan: ‘De afname van het aantal reizigers en opgelegde beperkingen in de capaciteit van bussen en treinen hebben een grote invloed op de organisatie van het openbaar vervoer. Vanaf 1 juli kan weer worden gereisd voor niet-noodzakelijke reizen, maar er zijn nog wel capaciteitsbeperkingen. Reizigers moeten drukte mijden en niet alle staanplaatsen kunnen worden benut’, legt hij uit. ‘In dit project wordt een nieuw model ontwikkeld voor het openbaar vervoer in de regio Twente. Op basis van de uitkomsten kan het openbaar vervoer zo effectief mogelijk ingericht worden.’
Het coronavirus heeft effect op het hele openbare leven. De variëteit van de projecten is daarmee ook groot. Van de inzet van beeldschermzorg bij ouderen in de wijk tot de invloed van grote (hardloop)evenementen op de besmettingsgraad van COVID-19.

Dr. ir. Beitske Boonstra (Erasmus Universiteit Rotterdam) doet onderzoek naar het ontstaan van maatschappelijke coalities in coronatijd, die kunnen uitgroeien tot duurzame samenwerkingsverbanden. ‘Tijdens de coronacrisis ontstonden tal van particuliere initiatieven uit solidariteit met medestadsbewoners. Dit soort – vaak spontane – initiatieven hebben een grote meerwaarde voor de stad.’


Verschillende groepen onder de loep

De pandemie en de daartoe genomen maatregelen treffen de hele samenleving. Nu en voor langere tijd. Naast het zorgsysteem en de patiënt-behandelaar-relatie is ook de mentale gesteldheid van zorgmedewerkers onderwerp van onderzoek. Ook naar beroepsgroepen buiten de gezondheidszorg is onderzoek gestart. Zo richt onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut zich op een doelgroep waar je misschien minder snel aan zal denken; op sekswerkers in de regio Hart van Brabant in tijden van corona. Daarnaast wordt vanuit de Hogeschool Utrecht samengewerkt met de gemeente Utrecht om inzicht te krijgen in economische, psychologische en sociale behoeften van zzp’ers. dr. Josje Dikkers: ‘Uiteindelijk willen we met dit onderzoek bijdragen aan een diepgaander, kwalitatief beeld van kleinere ondernemers en zzp’ers die in Utrecht een TOZO-regeling hebben aangevraagd om deze groep vanuit de gemeente en stad beter te kunnen ondersteunen, hun veerkracht te vergroten en zo bij te dragen aan een duurzaam toekomstperspectief.’

Programma COVID-19

Door de aanzienlijke impact van de coronacrisis is er een grote behoefte aan medische en maatschappelijke oplossingen en antwoorden. Daarom startte ZonMw in opdracht van VWS en samen met NWO het onderzoeksprogramma COVID-19. Dit programma heeft als doel bij te dragen aan het bestrijden van de gevolgen van het coronavirus (COVID-19) op korte en langere termijn en de maatregelen daartegen. Het programma levert nieuwe kennis op over preventie, behandeling en herstel van deze infectieziekte en ook over bredere maatschappelijke vraagstukken.

Meer informatie

]]>
news-5835 Wed, 24 Jun 2020 10:55:00 +0200 Verspreiding van tekenencefalitisvirus in Nederland https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/verspreiding-van-tekenencefalitisvirus-in-nederland/ Elk jaar bijten zo’n 1,5 miljoen teken iemand in Nederland, vooral tussen maart en oktober. De meeste mensen worden daar niet ziek van. Van de 100 mensen die gebeten worden, krijgen 2 tot 3 de ziekte van Lyme. In bepaalde gebieden in Nederland kunnen teken ook het tekenencefalitis(TBE)-virus overbrengen. Hoewel het risico op TBE na een tekenbeet vele malen kleiner is dan op de ziekte van Lyme, is dit een extra reden om alert te zijn op tekenbeten. Sinds 2016 weten we dat teken in bepaalde gebieden in Nederland besmet kunnen zijn met het TBE-virus. In gebieden waar het TBE-virus gevonden is, waren ongeveer 1 op 1500 teken besmet met dit virus. Dat is veel minder dan de borrelia-bacterie, die ongeveer in 1 op de 5 teken gevonden wordt. Deze borrelia-bacterie veroorzaakt elk jaar bij ongeveer 25.000 mensen de ziekte van Lyme. De kans op een TBE-infectie na een tekenbeet is dus veel kleiner dan de kans op de ziekte van Lyme. In de afgelopen jaren zijn 1 tot 2 patiënten per jaar ziek geworden door het TBE-virus in Nederland. Het TBE-virus komt veel vaker voor in teken in andere Europese landen waaronder Oostenrijk, Zwitserland, Duitsland en het zuiden van de Scandinavische landen.

Waar in Nederland komt het TBE-virus voor?

Het RIVM houdt bij hoeveel patiënten ernstig ziek worden door een in Nederland opgelopen infectie met het TBE-virus. Om de verspreiding van het TBE-virus in Nederland beter in kaart te brengen, zijn een groot aantal teken en wilde dieren getest door onderzoekers van het RIVM, Wageningen University & Research (WUR), Artemis One Health, en het Dutch Widlife Health Centre. Van 7 patiënten weten we dat ze tussen 2016 en 2019 tekenencefalitis hebben opgelopen. De meest waarschijnlijke plaatsen van besmetting zijn de Sallandse Heuvelrug, de Utrechtse Heuvelrug, Twente en de Achterhoek (zie bijgevoegde kaart). Aan de grens met Duitsland in de Achterhoek en ten oosten van Nijmegen is het TBE-virus in kleine knaagdieren gevonden. Onderzoek naar antistoffen laat zien dat reeën in Noord-Brabant, Limburg, Overijssel en de Achterhoek gebeten zijn door teken met het TBE-virus. Wij financieren verder onderzoek naar de verspreiding en ecologie van het TBE-virus in Nederland. Het onderzoek richt zich met name op het beter begrijpen van de ecologische omstandigheden die gunstig zijn voor circulatie van het virus. Op basis daarvan kunnen gebieden geïdentificeerd worden waar het virus zich in de toekomst zou kunnen vestigen en waar gerichte monitoring kan bijdragen aan vroegtijdige detectie.

]]>
news-5747 Tue, 02 Jun 2020 09:02:00 +0200 De impact van COVID-19 op kwetsbare mensen is groot https://www.parool.nl/amsterdam/uva-onderzoekers-zorg-krijgen-tijdens-lockdown-lastig-voor-nieuwe-gevallen~b21eca46/ Kwetsbaren zoals daklozen, eenzame ouderen en slachtoffers van huiselijk geweld, hebben meer hulp nodig om de sociale impact van de coronamaatregelen te boven te komen. Dat blijkt uit de tussentijdse resultaten van onderzoek 'Coronatijden in Nederland' dat gefinancierd wordt door ZonMw. ‘Vooral nieuwe zorg is problematisch.’ Het onderzoek wordt uitgevoerd door Universiteit van Amsterdam, Trimbos-instituut, Hogeschool van Amsterdam, Pharos, Vrije Universiteit Amsterdam en Ben Sajetcentrum. news-5661 Wed, 06 May 2020 14:42:44 +0200 Subsidieoproep “Maatschappelijke dynamiek” binnen COVID-19 Programma open https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/subsidieoproep-maatschappelijke-dynamiek-binnen-covid-19-programma-open/ De subsidieoproep voor aandachtsgebied “Maatschappelijke dynamiek” binnen het COVID-19 Programma is opengesteld. Consortia, onderzoeksgroepen en afzonderlijke onderzoekers uit meerdere disciplines kunnen ideeën indienen voor onderzoek gericht op de maatschappelijke effecten van de coronapandemie en van de (voorgenomen) maatregelen daartegen. Gezien de urgentie van handelen is de deadline voor het indienen van ideeën op 25 mei 2020, 19.00 uur. Het COVID-19 Programma

Het actie- en onderzoeksprogramma COVID-19 is gericht op onderzoek gericht op de effecten van en de maatregelen tegen de coronapandemie. Er zijn drie aandachtsgebieden:

  1. Voorspellende diagnostiek en behandeling
  2. Zorg en preventie
  3. Maatschappelijke dynamiek

Deze subsidieoproep betreft alleen aandachtsgebied 3 “Maatschappelijke dynamiek” en heeft een totaal te verdelen subsidiebudget van € 6,5 miljoen. De subsidieoproep voor aandachtsgebied 1 en 2 is op 1 mei 2020 gepubliceerd met als deadline 14 mei 2020, 14.00 uur. Lees hier meer informatie daarover.  

Aandachtsgebied Maatschappelijk dynamiek

Het aandachtsgebied Maatschappelijke dynamiek betreft brede, maatschappelijk vraagstukken, waarbij meerdere wetenschappelijke disciplines betrokken zijn. Het gaat bijvoorbeeld om antwoord op vragen als: Wat zijn de maatschappelijke consequenties van de coronacrisis? Welke sociale en economische problemen zijn erdoor blootgelegd of ontstaan? Maar ook: Welke positieve effecten heeft de crisis? Welke herstartscenario’s zijn er na een kortere of langere periode van economische en brede sociale ontwrichting? Wat kunnen we van de crisis leren voor de toekomst?

Uitnodiging tot onderzoek

Consortia, onderzoeksgroepen en individuele onderzoekers zijn met deze subsidieoproep uitgenodigd om ideeën in te dienen voor onderzoeksprojecten waarmee kennis genereerd wordt over de Nederlandse en wereldwijde impact van de coronacrisis en de maatregelen daartegen. Onderzoek richt zich niet alleen op uitdagingen tijdens deze pandemie, maar ook op de situatie na de coronacrisis. Daarnaast sluit het onderzoek aan bij prioritaire thema’s zoals hieronder beschreven.

Prioritaire thema’s

Een multidisciplinair expertpanel onder voorzitterschap van Jet Bussemaker heeft de volgende prioritaire thema’s voorgedragen, waarbij op bijbehorende onderwerpen ingediend kan worden:

  1. Onderzoek naar de effectiviteit en impact van maatregelen/strategieën in respons op de coronacrisis
    Onderwerpen: Betrouwbaarheid en legitimiteit van overheid en wetenschap in tijden van crisis, de voorwaarden voor technologieën, gekoppeld aan het ‘openstellen’ van de samenleving, effect van de 1,5 meter maatregel, verschillen tussen Europese landen.    
  2. Onderzoek naar de veerkracht van de samenleving
    Onderwerpen: Kwetsbare groepen, maatschappelijke ongelijkheid ten gevolge van genomen maatregelen, thuisonderwijs, psychologische effecten en emotioneel welbevinden, burgerinitiatieven.  
  3. Onderzoek naar de economische veerkracht
    Onderwerpen: De economische effecten van de lock down voor verschillende sectoren, heropenen sectoren van de economie, thuiswerken.

Deze thema’s hebben de hoogste urgentie om onderzocht te worden. Projectideeën moeten aansluiten bij een of meerdere van deze thema’s. In de tekst van de subsidieoproep zijn de thema’s en onderwerpen nader toegelicht.

Planning subsidieronde

Voor deze subsidieronde geldt het volgende tijdpad:

Deadline indienen projectidee
Ontvangst advies van de commissie
Deadline indienen uitgewerkte subsidieaanvraag
Ontvangst van het commentaar van beoordelaars
Deadline indienen wederhoor
Besluit
Uiterlijke startdatum

25 mei 2020, 19.00 uur
Rond 18 juni 2020
29 juni, 14.00 uur
6 juli 2020
8 juli 2020, 12.00 uur
Rond 23 juli 2020
3 augustus 2020

Op korte termijn wordt de subsidieoproep ook in het Engels op de ZonMw-website gepubliceerd.

Meer informatie

 

]]>
news-5608 Thu, 23 Apr 2020 10:33:49 +0200 Nieuwe subsidiemogelijkheden voor onderzoek naar kindermishandeling en huiselijk geweld https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-subsidiemogelijkheden-voor-onderzoek-naar-kindermishandeling-en-huiselijk-geweld/ Voor het onderzoeksprogramma Geweld hoort nergens thuis is een nieuwe subsidieoproep gepubliceerd. Deze richt zich op onderzoek naar professionele norm en kennisverwerving. We vragen u uw intentie tot indienen door te geven vóór 9 juni 2020. Voor het indienen van de subsidieaanvraag heeft u tot 2 september 2020 14.00 uur. Het onderzoeksprogramma Geweld hoort nergens thuis levert een bijdrage aan de ondersteuning van de praktijk en biedt handvatten om de aanpak van kindermishandeling en huiselijk geweld te verbeteren, te borgen en te verduurzamen. Professionals en beleidsmakers hebben hiervoor de juiste informatie en (wetenschappelijke)kennis nodig om te weten wat werkt in hun handelen, en moeten dit ook kunnen toepassen. De subsidieoproep die nu open staat richt zich op onderzoekslijn 4: onderzoek naar professionele norm en kennisverwerving.

Waarvoor kan subsidie aangevraagd worden?

Het herkennen en stoppen van kindermishandeling en huiselijk geweld vraagt om basis- en specialistische kennis en vaardigheden. Professionals in zorg- en hulpverlening, gemeenten, politie en justitieorganisaties en onderwijs werken samen binnen de aanpak en zetten hierbij allemaal hun eigen specialisme in. Het is belangrijk te onderzoeken welke kennis en vaardigheden nodig zijn, welke rol (initiële) opleidingen hierbij hebben en hoe deze kennis en vaardigheden (onder welke voorwaarden) benut kunnen worden in de praktijk.

De subsidieoproep richt zich op aanvragen op het gebied van onderzoek naar professionele norm en kennisverwerving. Deze onderzoekslijn bestaat uit 2 thema’s:

  1. professionaliteit
  2. organisatorische context

Beschikbare budget en looptijd

Voor deze ronde is 300.000,- euro beschikbaar (max. 150.000 euro per aanvraag). Projecten dienen uiterlijk 15 december 2020 te starten en hebben een looptijd van maximaal 18 maanden.

Meer informatie en indienen

Voor meer informatie en voor het indienen van uw vooraanmelding kunt u contact opnemen met ghnt@zonmw.nl of +31 70 349 52 06.

Meer weten?

 

]]>
news-5338 Mon, 10 Feb 2020 14:04:00 +0100 Hoe ziet de buitenwereld ZonMw? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/hoe-ziet-de-buitenwereld-zonmw/ Afgelopen najaar heeft ZonMw een onderzoek naar haar reputatie laten uitvoeren door Motivaction. Wij waarderen het zeer dat een groot aantal nieuwsbrieflezers heeft deelgenomen. Door het grote aantal deelnemers heeft het onderzoek resultaten opgeleverd waar we als ZonMw echt mee aan de slag kunnen. Resultaten

De resultaten van het onderzoek zijn recent aan ons gepresenteerd. De hoofdconclusie van het onderzoek is dat ZonMw wordt gezien als een degelijke, betrouwbare en kwaliteitsgerichte organisatie met als primaire taak kennisontwikkeling. Als gemiddelde reputatiescore krijgen we een 7. Een heel mooie score en mooie erkenning, waar we blij mee zijn. Tegelijk blijkt uit het onderzoek dat enkele andere taken die ZonMw uitvoert en belangrijk vindt, minder worden herkend. Dit betreft taken als:  “bevorderen van implementeren” en “signaleren”. Deelnemers aan het onderzoek onderkennen wel het belang van deze taken voor ZonMw. Ook wordt aangegeven dat ZonMw nog transparanter mag zijn en minder bureaucratisch. Het onderzoek geeft ons een goede mix van positieve feedback en ook enkele aandachtspunten waarmee we echt aan de slag gaan.

Onderzoek

Het kwantitatieve onderzoek was een vervolg op een kwalitatief onderzoek dat in de zomer van 2019 is gehouden. Via paneldiscussies willen we nog enkele onderwerpen, die in beide onderzoeken naar voren zijn gekomen, verder verdiepen. Op die manier krijgen we niet alleen zicht op de punten waar we gezien onze reputatie aan moeten werken, maar verwachten we ook meer inzicht ter verkrijgen hoe we dat het beste kunnen doen. Het bureau Motivaction heeft alle onderzoeken voor ons uitgevoerd.

]]>
news-5251 Fri, 31 Jan 2020 13:43:00 +0100 NWO en ZonMw: open access in strijd tegen coronavirus https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nwo-en-zonmw-open-access-in-strijd-tegen-coronavirus/ NWO en ZonMw steunen de oproep van een aantal internationale onderzoeksfinanciers en wetenschappelijke uitgevers om onderzoek op het gebied van het coronavirus zo snel mogelijk open access te maken. Bedreiging volksgezondheid

De uitbraak van het nieuwe coronavirus in China (2019-nCoV) vormt een grote bedreiging voor de volksgezondheid. Onderzoekers werken wereldwijd in hoog tempo aan de analyse van het virus en de bronnen van besmetting. Cruciale genetische data wordt al op grote schaal gedeeld via open opslagplaatsen.

Delen van onderzoeksdata

In reactie roept een aantal internationale onderzoeksfinanciers op in een statement om publicaties en onderzoeksdata die relevant zijn voor het bestrijden van de ziekte zo snel mogelijk open access beschikbaar te maken. Eerder gebeurde dat in reactie op de Zika-uitbraak in Zuid-Amerika en de Ebola-crisis in Afrika.

Oproep aan tijdschriften en onderzoekers

NWO en ZonMw onderschrijven de oproep en doen een beroep op:

  • Tijdschriften om alle publicaties in welke vorm dan ook (artikelen, pre-prints) inclusief de onderliggende data zo snel mogelijk open access beschikbaar te maken
  • Onderzoekers om zich in te spannen hun resultaten in welke vorm dan ook zo snel mogelijk te delen en ter beschikking te stellen aan de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO)

Subsidieoproep

De Europese Commissie lanceert op korte termijn de subsidieoproep 'SC1-PHE-CORONAVIRUS-2020: Advancing knowledge for the clinical and public health response to the 2019-nCoV epidemic' met een budget van 10 miljoen euro. De deadline is 12 februari 2020. Alle relevante informatie is te vinden op de website van de Europese Commissie.

Meer informatie

  • in het Engelstalige statement over data sharing bij onderzoek naar het coronavirus (herbevestiging van statement uit 2016 over Zika en Ebola)
  • over het coronavirus op de website van het RIVM
  • over infectieziektebestrijding
  • over open access
  • in ons eerdere Engelstalige nieuwsbericht over participatie van ZonMw in GloPID-R, een internationaal samenwerkingsverband van onderzoeksfinanciers voor infectieziektenuitbraken
]]>
news-4945 Thu, 28 Nov 2019 15:48:00 +0100 Parel voor hiv-preventie met PrEP https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/parel-voor-hiv-preventie-met-prep/ Op 29 november is tijdens het Nationaal Congres Soa*Hiv*Seks in Amsterdam een ZonMw Parel uitgereikt aan drs. Elske Hoornenborg, hoofd soa-polikliniek bij de GGD Amsterdam. Zij ontvangt de Parel voor het Amsterdam PrEP-project. Dit onderzoek heeft aangetoond dat PrEP, een pil die hiv-infectie voorkómt, in de praktijk goed toepasbaar is. Dit project heeft mede geleid tot nationale verstrekking van PrEP. Jaarlijks krijgen ongeveer 700  nieuwe mensen in Nederland de diagnose hiv. PrEP (pre-expositie profylaxe) is een pil die hiv-infectie kan voorkomen. Het medicijn is bedoeld voor mensen die geen hiv hebben maar wel een verhoogd risico lopen om geïnfecteerd te raken. De doelgroep zijn mannen die seks hebben met mannen (MSM) en deels transgender  personen, afhankelijk van hun seksueel gedrag. In 2015 is onder leiding van internist-infectioloog Elske Hoornenborg het Amsterdam PrEP-project (AMPrEP) gestart. Bij 374 MSM en 2 transgender vrouwen is het gebruik van PrEP in de praktijk onderzocht.

Meer hiv-preventie door aanbieden keuze

Een vernieuwend element van dit onderzoek was het aanbieden van twee manieren van PrEP-gebruik: dagelijks PrEP slikken of alleen PrEP gebruiken rondom seks (volgens een specifiek schema). Driekwart van de deelnemers koos voor dagelijks gebruik en een kwart voor gebruik rondom seks. Eerder is aangetoond dat beide manieren effectief beschermen tegen een hiv-infectie. Door de keuze aan te bieden, worden meer mensen bereikt en daarmee ook meer hiv-infecties voorkomen.

Hoge therapietrouw en kosteneffectief

De uitkomsten van het AMPrEP-project zijn positief. De animo om mee te doen, bleek heel groot onder de doelgroep. Ook waren deelnemers zeer trouw in het slikken van PrEP. Verder heeft het onderzoek opnieuw bevestigd wat al bekend was, namelijk dat PrEP zeer effectief is bij hiv-preventie. Uit een rekenkundig model blijkt dat het PrEP-gebruik door de doelgroep ook zeer kosteneffectief is en mogelijk zelfs kostenbesparend. Dit effect is nog groter wanneer mensen kiezen voor alleen PrEP-gebruik rondom seks.

Impact op MSM-community

Ook de ervaringen van deelnemers waren positief. Uit het onderzoek bleek bijvoorbeeld dat het seksueel welbevinden hoog scoorde door gebruik van PrEP. De komst van PrEP heeft grote impact op de MSM-community die jarenlang angst voor hiv had. Tijdens het AMPrEP-onderzoek is ook samengewerkt met mensen uit de community. Bijvoorbeeld door hun input te gebruiken bij een app om therapietrouw te monitoren en te stimuleren.

 
Nationaal PrEP-programma

Internationaal gezien liep Nederland achter op andere landen, zoals Frankrijk, België en Noorwegen, waar PrEP al een paar jaar beschikbaar is. Inmiddels zijn de resultaten van het AMPrEP-project meegenomen in een positief advies van de Gezondheidsraad. Dit heeft geleid tot een nationaal programma. Sinds afgelopen september stellen vrijwel alle GGD’en in heel Nederland PrEP beschikbaar voor de komende vijf jaar.

Het AMPrEP-project is van 2015 tot 2019 gefinancierd door ZonMw en loopt nog door tot eind 2020. Het project is onderdeel van het H-TEAM, een samenwerking tussen diverse partijen betrokken bij de preventie en behandeling van hiv in Amsterdam.

Infectieziektebestrijding

Het AMPrEP-project is gefinancierd vanuit het programma Infectieziektebestrijding 2014-2017. Dit programma is onderdeel van het cluster Gezondheidsbescherming van ZonMw. Wij willen impact realiseren met kennis uit onderzoek op het gebied van infectieziekten, antibioticaresistentie en voeding.

Meer informatie

]]>
news-4855 Tue, 12 Nov 2019 16:30:35 +0100 Haakt uw bedrijf aan bij internationaal diabetes type 2 onderzoek? Meld u nu aan voor de matchmaking! https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/haakt-uw-bedrijf-aan-bij-internationaal-diabetes-type-2-onderzoek-meld-u-nu-aan-voor-de-matchmaking/ Op 11 december vindt een matchmakingbijeenkomst plaats voor een nieuw internationaal publiek-privaat consortium om diabetes type 2 te stoppen. Is dit iets voor uw onderneming? Meld u nu aan om gezamenlijk aan een oplossing voor diabetes type 2 te werken! Voor het nieuwe internationale onderzoeksprogramma Netherlands-Canada Diabetes Type 2 Research Consortium (kort: DRC) willen wij op 11 december Nederlandse ondernemingen de mogelijkheid bieden om aan te sluiten bij een nieuw te vormen internationaal publiek-privaat consortium naar diabetes type 2.

Financiers slaan handen ineen

ZonMw, Diabetes Fonds, Health~Holland en Canadian Institutes of Health Research (CIHR) hebben de handen ineengeslagen om een oplossing voor mensen met diabetes type 2 dichterbij te brengen. Er is veel kennis verkregen over de achterliggende mechanismen van diabetes type 2 en er zijn verschillende medicijnen en leefstijlinterventies ontwikkeld om progressie van de ziekte en symptomen te remmen. Echter, de verschillende achterliggende mechanismen in samenspel met individuele karakteristieken maken de aandoening lastig om te keren en daarom vinden wij dat het tijd is voor een grote stap.

Matchmaking

Om de samenwerking tussen onderzoekers, ondernemingen en mensen met diabetes type 2 te faciliteren organiseren we een matchmaking tussen deze partijen. Het doel van de bijeenkomst is om publiek-private consortia op te zetten die een projectaanvraag kunnen indienen. Bent u een onderneming en geïnteresseerd in deelname aan een internationaal diabetes type 2 consortium? Dan nodigen wij u van harte uit voor de matchmaking op 11 december (9:30-13:00 uur) in Hotel Schiphol.

Aanmelding

Toegang tot deze matchmaking is gratis, maar aanmelding is verplicht. Dit doet u door een e-mail te sturen naar partnershipdiabetes@zonmw.nl met daarin uw contactgegevens, met hoeveel personen u wilt komen en een korte beschrijving (in het Engels) van uw organisatie. Meld u snel aan, want er is beperkt plek.

Meer informatie

Heeft u nog vragen over de matchmaking of over het programma van deze ochtend? Dan kunt u deze naar ons mailen of contact opnemen met één van de financiers: Diabetes Fonds, Health~Holland, ZonMw en CIHR. Meer algemene informatie over het Diabetes Research Consortium vindt u op onze programmapagina.

]]>
news-4831 Thu, 07 Nov 2019 16:31:06 +0100 De verleiders female stellen een pijnlijke vraag: ‘Waarom zijn vrouwen zo veel vaker ziek?’ https://www.volkskrant.nl/cultuur-media/de-verleiders-female-stellen-een-pijnlijke-vraag-waarom-zijn-vrouwen-zo-veel-vaker-ziek~b55a42c6/?utm_source=link&utm_medium=app&utm_campaign=shared%20content&utm_content=free De voorstelling De verleiders female onderzoekt waarom de gezondheidszorg minder oog heeft voor ziektes en de effectiviteit van medicijnen bij vrouwen. Actrice Jelka van Houten, zelfverklaard ‘zorgpremieslurper’, raakte overtuigd van het belang van de voorstelling toen ze ontdekte dat vrouwen gemiddeld vijf jaar langer ziek zijn dan mannen. news-4745 Fri, 01 Nov 2019 11:43:00 +0100 European Implementation Event 2020 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/european-implementation-event-2020-2/ Het European Implementation Event 2020 (#EIE2020) vindt op 1 en 2 oktober 2020 plaats in Rotterdam. Pre-conference activiteiten zijn op 30 september 2020. Wat is de EIE2020

EIE2020 brengt professionals en organisaties samen die zich bezighouden met het samenbrengen, vertalen en implementeren van wetenschappelijke kennis in de dagelijkse praktijk en beleid.
Deelnemers kunnen rekenen op de laatste inzichten rond implementatie, inspirerende en verrassende gesprekken met internationale collega's en de mogelijkheid om hun internationale netwerk uit te breiden.

Voor wie is de EIE2020?

De EIE2020 is voor professionals werkzaam in de sectoren gezondheid, welzijn, onderwijs of andere maatschappelijke dienstverlening sectoren; Bijvoorbeels als psycholoog, maatschappelijk werker, verpleegkundige, socioloog of econoom. Maar ook onderzoekers, praktijkprofessionals, subsidieverstrekkers en kennisinstituten zijn welkom op het event – net als personen die nieuw zijn in dit veld of al een uitgebreide kennisbasis en ervaring hebben op het gebied van implementatie.

Op de hoogte blijven

Voor alle informatie en registratie kun je terecht op website van de EIE2020. Meld je aan voor de nieuwsbrief om op de hoogte te blijven van dit event.

Heb je vragen of opmerkingen, neem dan contact op met Pauline Goense of Jos Zandvliet.

Meer informatie

 

]]>
news-4752 Mon, 28 Oct 2019 12:30:00 +0100 Internationale financiering voor antimicrobiële resistentie https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/internationale-financiering-voor-antimicrobiele-resistentie/ ZonMw JPIAMR, in samenwerking met NWO-WOTRO en het ZonMw-programma Goed Gebruik Geneesmiddelen, financiert innovatieve projecten over diagnostiek en surveillance van antimicrobiële resistentie (AMR). Subsidieoproep

De 9e subsidieoproep van JPIAMR '‘Diagnostics and surveillance’ heeft 34 aanvragen opgeleverd met innovatieve onderzoeksprojecten. Aan deze oproep namen 20 internationale financiers deel. De onderzoeksprojecten richten zich op nieuwe of verbeterde diagnostische en surveillancetools, technologieën en methoden om antimicrobiële resistentie in mens, dier en milieu (OneHealth) effectief te beheersen. Laag- en middeninkomenslanden (LMICs) zijn sterk vertegenwoordigd als projectpartners.

Laag- en middeninkomenslanden (LMICs)

In deze subsidieoproep waren voor het eerst 3 specifieke LMIC-financiers betrokken: NWO-WOTRO (Nederland), SIDA (Zweden) en IDRC (Canada). Een van de specifieke doelen van deze oproep was namelijk om de deelname van LMIC-onderzoekers te ondersteunen en te vergroten. Onderzoek en innovatie op het gebied van AMR door en binnen LMICs zijn van groot belang voor onze collectieve wereldwijde toekomst. AMR gedijt namelijk goed in omgevingen met beperkte toegang tot water en sanitaire voorzieningen, medicijnen, diergeneeskunde en gezondheidszorg. Deze omstandigheden vormen daarom verhoogde en onbekende risico’s voor de mens, dier en omgeving. Het meenemen van LMIC-perspectieven in de ontwikkeling van AMR-diagnostiek vergroot zowel het begrip over lokale beperkingen, als over culturele, contextuele en gedragsbepalende factoren die het gebruik van antibiotica kunnen beïnvloeden. Ook levert het kennis op over welke technologieën en methoden het meest geschikt en kosteneffectief zijn om te implementeren.
Deze subsidieoproep sluit hierdoor goed aan bij de boodschap die uitgedragen werd tijdens de 2e ministeriële conferentie in juni dit jaar. Toen werd benadrukt dat AMR een verhoging in armoede veroorzaakt en met name een grote bedreiging vormt in LMICs.

Hoe financieren we zo’n internationale subsidieoproep?

Van die 34 projectaanvragen zijn er 12 aanbevolen voor honorering. In 5 van deze projecten zijn Nederlandse onderzoekers betrokken, vaak met een coördinerende taak. Vanwege dit succes en het beperkte Nederlandse budget, zijn we binnen en buiten ZonMw op zoek gegaan naar aanvullende financiering. Vanuit het internationale subsidieprogramma JPIAMR is het merendeel van het budget beschikbaar gesteld; met een aanvulling vanuit het ZonMw-programma GGG, de Franse subsidieverstrekker ANR en de Zweedse ontwikkelingshulpfinancier SIDA. NWO-WOTRO neemt deel aan deze subsidieoproep voor LMIC-activiteiten. Deze organisatie financiert 'global development and capacity building activities', zowel uitgevoerd door Nederlandse onderzoekers in LMICs als door lokale LMIC-onderzoekers.

Internationale samenwerking bij financiering

Het mooie aan zo’n internationale samenwerking is dat internationale financiers elkaar kunnen ondersteunen. En samen een mogelijk budgettekort kunnen opvullen. Zo kunnen zij zoveel mogelijk projectaanvragen van goede kwaliteit en relevantie honoreren. Bovendien is de kennis die opgehaald kan worden in internationale projecten vaak vele malen groter dan in enkel nationaal uitgevoerde projecten. Daarnaast heb je als financier ook toegang tot de resultaten van de onderzoeken waarbij geen Nederlandse onderzoekers betrokken zijn.

'One Health'-aanpak

Het doel van deze subsidieoproep is het effectief beheersen van antimicrobiële resistentie in mens, dier en milieu. De benadering om naar de relaties tussen mens, dier en milieu te kijken, noemen we 'One Health'. Het is de gezamenlijke inspanning van meerdere sectoren en disciplines – zowel lokaal, nationaal en internationaal – om een optimale gezondheid voor mensen, dieren en de omgeving te bereiken.

Meer informatie

 

]]>
news-4655 Sun, 06 Oct 2019 15:49:06 +0200 ZonMw en Health~Holland ontvangen kennisagenda 'Onderzoek voor en door patiënten' https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zonmw-en-healthholland-ontvangen-kennisagenda-onderzoek-voor-en-door-patienten/ Tijdens het Weekend van de Wetenschap op 6 oktober overhandigden verschillende patiëntenorganisaties de nieuwe kennisagenda ‘Onderzoek voor en door patiënten’ aan Henk Smid directeur ZonMw en Nico van Meeteren directeur Topsector Life Sciences & Health (Health Holland). Deze kennisagenda richt zich op het herkennen, benutten en oppakken van de creativiteit van patiënten rondom het optimaliseren van hun gezondheid en de thema’s die patiënten belangrijk vinden. Dit draagt bij aan het vergroten van de maatschappelijke participatie en kwaliteit van leven van patiënten.

“ZonMw is al vele jaren bezig met het stimuleren van patiëntenperspectief. De kennisagenda luidt een volgende fase in en roept onze beide organisaties op tot vooruitkijken. Wij gaan ermee ‘de boer op’, om de komende jaren steun en financiën te verkrijgen zodat we nieuwe stappen kunnen zetten”, reageert Henk Smid.

In het kader van het missiegedreven topsectoren- en innovatiebeleid heeft het ministerie van Economische Zaken en Klimaat het maatschappelijk thema gezondheid en zorg aangewezen als een van de vier mondiale uitdagingen voor de komende jaren. Voor dit thema zijn vijf missies opgesteld. In deze missies gaan de economische kansen hand in hand met de gewenste en noodzakelijke maatschappelijke veranderingen. Goede maatschappelijk inbedding van technologische innovaties is daarbij bepalend voor succes. De burger als coalitiepartner in het innovatiebeleid gezondheid en zorg mag dus niet ontbreken.

ZonMw heeft daarom opdracht gegeven tot het ontwikkelen van de kennisagenda ‘Onderzoek voor en door de patiënt’. De totstandkoming van de kennisagenda is gerealiseerd in een samenwerking tussen Patiëntenfederatie Nederland, MIND, PGO-Support, Stichting hersenletsel.nl, Stichting Mijn Data Onze Gezondheid en individuele patiënt/cliënt-experts op het gebied van Patient Public Involvement (PPI). Hierin zijn de belangrijkste thema’s geïdentificeerd waar kennisbehoefte aan is volgens verschillende patiënten en patiëntenorganisaties met ook het advies om patiëntgedreven onderzoek mogelijk te maken en innovaties van patiënten te stimuleren.

De Kennisagenda past goed bij de gezamenlijke ambitie van Health~Holland en ZonMw om Citizen Science verder te stimuleren. De betrokkenheid van de (patiënten)organisaties geeft goed de urgentie weer om deze ambitie verder te ontwikkelen. Nico van Meeteren: “De nieuwe kennisagenda biedt Health~Holland en ZonMw de handvatten om een samenhangend programma rondom Zelfonderzoek voor Positieve Gezondheid op te zetten, waarin de diversiteit en betekenis van onderzoek voor en door patiënten voor kwaliteit van leven wordt blootgelegd en aangejaagd.”

Meer informatie

]]>
news-4545 Mon, 16 Sep 2019 16:30:00 +0200 Preventie van SOA: nieuw onderzoek naar hiv en chlamydia https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/preventie-van-soa-nieuw-onderzoek-naar-hiv-en-chlamydia/ Nieuwe onderzoeken naar hiv en chlamydia zijn gestart. De kennis die dit oplevert over deze seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) geeft beleids- en zorgprofessionals meer inzicht in de transmissie, het ziekteverloop en de preventie ervan. Kenmerken van langetermijngevolgen van chlamydia

Welke kenmerken vergroten het risico op langetermijngevolgen van chlamydia bij vrouwen? Het RIVM zet onderzoek de Nederlandse Chlamydia Cohort Studie (NECCST) voort. In dit aanvullende onderzoek wordt bijvoorbeeld gekeken naar gedrags- en genetische kenmerken die het risico op langetermijngevolgen vergroten. Maatregelen om chlamydia-infecties te voorkómen, kunnen vervolgens worden gericht op vrouwen die deze kenmerken hebben.

Inzicht in effectieve chlamydiabestrijding

Onderzoekers van de Universiteit Maastricht samen met GGD Zuid Limburg, GGD Rotterdam-Rijnmond en GGD Amsterdam, willen inzicht krijgen in de rol die orale chlamydia speelt in de overdracht van chlamydia. Ook gaan zij onderzoeken welke varianten van chlamydia (genotype) betrokken zijn bij de overdracht. Met deze nieuwe inzichten kan chlamydia straks nog effectiever bestreden worden. Dit onderzoek is een aanvulling op het eerdere onderzoeksproject FemCure.

Dagelijkse of periodieke dosis PrEP?

Onderzoekers van GGD Amsterdam onderzoeken waarom mannen die seks hebben met mannen (MSM) en transgender personen kiezen voor een dagelijkse of periodieke dosis pre-expositie profylaxe (PrEP). Binnen dit onderzoek worden onderzoeksgegevens over PrEP gebruik uit Nederland en Belgie samengevoegd. Met PrEP kan een hiv-infectie worden voorkomen. Deze pil is bedoeld voor mensen die geen hiv hebben, maar die wel een verhoogd risico lopen om geïnfecteerd te raken.

Impact van PrEP op risicogedrag

Hoe varieert het aantal nieuwe hiv-infecties en andere soa over groepen MSM die verschillen in hun mate van seksueel risicogedrag? Met ongelijkheidsmaten uit de economie kijken onderzoekers van Universitair Medisch Centrum Utrecht naar de invloed van PrEP op de verspreiding van hiv onder verschillende groepen MSM.

Gedrag belangrijke factor bij chlamydia en hiv

Chlamydia is de meest voorkomende bacteriële seksueel overdraagbare aandoening in Nederland. Een chlamydia-infectie bij vrouwen verloopt vaak zonder klachten. Toch kan de infectie soms ernstige langetermijngevolgen hebben zoals eileiderontsteking, buitenbaarmoederlijke zwangerschap en verminderde vruchtbaarheid. Hiv is een infectieziekte waarvan de belangrijkste risicogroep in Nederland bestaat uit mannen die seks hebben met mannen. PrEP wordt beschikbaar gesteld voor de mannen uit deze groep die veel seksueel risicogedrag hebben. Het doel hiervan is het aantal nieuwe hiv-infecties in Nederland terug te dringen.

Onderzoek naar SOA

Vroege opsporing en tijdige behandeling van SOA zoals chlamydia en hiv zijn belangrijk om complicaties te voorkomen én verdere overdracht tegen te gaan. ZonMw ondersteunt onderzoek om beter inzicht te krijgen in de transmissie, ziekteverloop en preventie van deze infectieziekten. De genoemde onderzoeken worden gefinancierd vanuit het programma Infectieziektebestrijding.

Meer informatie

 

 

 

]]>
news-4495 Tue, 03 Sep 2019 00:00:00 +0200 Citizen Science: Hoe laat je burgers participeren in onderzoek? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/citizen-science-hoe-laat-je-burgers-participeren-in-onderzoek/ Citizen science is een beweging die burgers zo breed mogelijk toegang wil bieden tot de wereld van onderzoek. Hiermee kan dat onderzoek beter inspelen op de vragen en behoeften van bijvoorbeeld patiënten in gezondheidsonderzoek. Hoe geef je dat uitgangspunt vorm in gezondheidsonderzoek en zorginnovatie, en welke concrete vervolgstappen zijn daarvoor nodig? Dat was het onderwerp van een door ZonMw en de topsector Health~Holland georganiseerde bijeenkomst eind juni. Lees meer hierover in het digitale verslag van deze middag.

De komende maanden inventariseren Health~Holland en ZonMw de mogelijkheden voor gezamenlijk ‘leren en experimenteren’ met Citizen Science. Wilt u meedenken hoe en met wie dit vorm kan krijgen? We horen het graag van u!

Meer informatie

 

]]>
news-4520 Mon, 02 Sep 2019 10:31:00 +0200 Mensen zelf voornaamste bron van ESBL-antibioticaresistentie https://www.uu.nl/nieuws/mensen-zelf-voornaamste-bron-van-esbl-antibioticaresistentie Onderzoekers van het RIVM, Universiteit Utrecht, Universitair Medisch Centrum Utrecht, de Gezondheidsdienst voor Dieren en Wageningen Bioveterinary Research hebben ontdekt dat de mens zelf de belangrijkste bron van ESBL-antibioticaresistentie is. De ESBL-problematiek heeft een OneHealth-karakter want ESBL-antibioticaresistentie komt voor bij mensen, dieren in de veehouderij en gezelschapsdieren, voedsel van dierlijke oorsprong en het milieu. news-4234 Tue, 25 Jun 2019 00:10:00 +0200 Subsidieoproep over antibioticaresistentie en hergebruik data opengesteld https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/subsidieoproep-over-antibioticaresistentie-en-hergebruik-data-opengesteld/ Heeft u nog data in uw la liggen en zou u daar nog meer onderzoek naar antibioticaresistentie mee willen doen? Dien dan voor 10 september 2019 een projectidee in om antibioticaresistentie aan te pakken en uw data te hergebruiken. Antibioticaresistentie

Resistente bacteriën komen voor in mensen, dieren en de omgeving. Vanuit de disciplines betrokken bij humane gezondheid, veterinaire gezondheid en het milieu is kennis nodig om een effectieve aanpak van antibioticaresistentie te realiseren. Deze benadering staat bekend onder de noemer ‘One Health’. Het programma Antibiotica Resistentie stimuleert samenwerking tussen onderzoekers in deze verschillende disciplines.

FAIR-data

Het delen en hergebruiken van bestaande data binnen wetenschap en samenleving versnelt kennisontwikkeling en innovatie. Dit is een uitdaging voor onderzoekers, zorgprofessionals, technici en juristen. ZonMw heeft hierin een faciliterende rol. Op het gebied van antibioticaresistentie gaan we de uitdaging aan om bestaande data te laten hergebruiken en zo te verbeteren dat deze gemakkelijker is te delen en te implementeren.

Informatiebijeenkomst

Op 17 juli 2019 organiseerden we een informatiebijeenkomst voor potentiële indieners van projectvoorstellen. Meer informatie over de bijeenkomst en de vragen die tijdens de bijeenkomst zijn gesteld vind u hier. De subsidieoproep is opengesteld op 24 juni om 00.00 uur.

Survey

Voorafgaand aan deze subsidieoproep hebben we een survey uitgezet. Onderzoekers en zorgprofessionals hebben in de survey suggesties gedaan over de looptijd en de benodigde capaciteit voor potentiële onderzoeksprojecten. De vele reacties hebben ons geholpen bij het vormgeven van de subsidieoproep en het organiseren van de laatste subsidieronde van het programma Antibiotica Resistentie.

Meer informatie

 

]]>
news-4355 Fri, 21 Jun 2019 16:09:00 +0200 Ministeriële conferentie: mondiale strijd tegen antibioticaresistentie versnelling hoger https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2019/06/19/ministeriele-conferentie-mondiale-strijd-tegen-antibioticaresistentie-versnelling-hoger Nederland stimuleert landen om de komende jaren intensiever samen te werken in het bestrijden van antibioticaresistentie. Op 19 en 20 juni was Nederland gastheer van een internationale ministeriële conferentie over antibioticaresistentie met ruim 200 vertegenwoordigers uit circa 40 landen en vertegenwoordigers van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), Werelddierenwelzijnsorganisatie (OIE), Wereldvoedselorganisatie (FAO), EU, OESO en de Wereldbank. Afgesproken is om de bestrijding van antibioticaresistentie wereldwijd meer prioriteit te geven. news-4187 Mon, 17 Jun 2019 13:05:15 +0200 Vrijwilligerswerk doen is beter voor mensen met dementie én hun mantelzorgers https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2289329-na-diagnose-dementie-blijf-actief-vrijwilligerswerk-heeft-positief-effect.html Minder emotionele problemen zoals angst, apathie, depressie en agitatie. Dat zijn de effecten wanneer mensen met dementie vrijwilligerswerk doen. Bovendien heeft het een positief effect op de algehele stemming van mensen met dementie én voelen mantelzorgers zich minder emotioneel belast. Nieuwsuur maakte een item over de resultaten van dit ZonMw-project. news-4169 Thu, 13 Jun 2019 11:16:01 +0200 Kennisagenda Klimaatverandering en Gezondheid: Nederland geconfronteerd met groot aantal gezondheidsrisico’s https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/kennisagenda-klimaatverandering-en-gezondheid-nederland-geconfronteerd-met-groot-aantal-gezondheids/ Niet eerder was er zo’n compleet overzicht van hoe klimaatverandering onze gezondheid beïnvloedt. De kennisagenda toont de invloed op hittestress, allergieën, infectieziekten, voedselgebonden ziekten, luchtkwaliteit en UV-straling. Ook maatregelen gericht op het voorkomen van of aanpassen aan klimaatverandering beïnvloeden onze gezondheid. De kennisagenda identificeert allerlei oplossingen. Nederlanders worden steeds meer geconfronteerd met mogelijke gezondheidsrisico’s gerelateerd aan klimaatverandering: hittegolven die leiden tot extra sterfte, hooikoortsklachten met kerst, tijgermuggen die zich steeds dichterbij Nederland vestigen en in Zuid-Europa regelmatig tropische ziekten overbrengen, toenemende overlast door eikenprocessierupsen, slechte waterkwaliteit door overstromende riolen na zware regenbuien, afsluiten van zwemwater door blauwalg, een sterk toenemend aantal gevallen van huidkanker door blootstelling aan UV-straling en nieuwe gezondheidsrisico’s door toename van warmteminnende tekensoorten. Naast klimaatverandering spelen andere factoren ook een rol en de mate waarin gezondheidseffecten zich voordoen is niet voor iedereen hetzelfde.

Vergroening van steden: Kansen en risico’s voor gezondheid

De verwachte verdere verandering van het klimaat zal bovengenoemde en andere gezondheidsrisico’s nog veel verder vergroten. De gevolgen voor de gezondheid van klimaatverandering in Nederland en van klimaatmitigatie- en adaptatiemaatregelen zijn echter vaak niet goed te kwantificeren of krijgen weinig aandacht. Actuele kennis is nodig over klimaatrisico’s om nu en in de toekomst de juiste beslissingen te kunnen nemen over in te zetten maatregelen. De klimaatmitigatiemaatregelen die uitgewerkt worden in het Klimaatakkoord richten zich vooral op reductie van CO2-uitstoot en niet op de mogelijke nevengevolgen voor de volksgezondheid. Klimaatadaptatiemaatregelen (zoals meer groen en water in de stad, klimaatbestendige bouw) bieden grote kansen voor het bevorderen van de gezondheid maar brengen mogelijk ook nieuwe risico’s met zich mee. Zo kunnen er door meer groen ook meer teken, en dus tekenoverdraagbare ziekten voorkomen. Nederland kan zich hier op voorbereiden door samen met beleid en praktijk kennis te ontwikkelen. Alleen zo kunnen we de leefomgeving verbeteren en de volksgezondheid bevorderen.

Prioriteiten

Het RIVM, de Universiteit Maastricht en Wageningen University & Research hebben in opdracht van ZonMw een kennisagenda opgesteld. Redenen hiervoor waren het ontbreken van inzicht in de actuele kennis en kennishiaten over de effecten van klimaat op de gezondheid; en inzicht geven in welke kennis de maatschappij nodig heeft om de gezondheidsrisico’s van klimaatverandering en maatregelen te beperken.

Ruim 100 experts hebben input geleverd. De kennisagenda pleit voor een integrale benadering van klimaatonderzoek, door samenwerking van verschillende beleidssectoren en de praktijk. De volgende activiteiten moeten prioriteit krijgen in een mogelijk toekomstig onderzoeksprogramma klimaat en gezondheid:

  • Analyseer de huidige en toekomstige gezondheidsrisico’s van klimaatverandering in samenhang met elkaar
  • Ontwikkel maatregelen om huidige en toekomstige gezondheidseffecten van klimaatverandering aan te pakken. Bepaal de meest effectieve mix van maatregelen om gezondheid te bevorderen en klimaatrisico’s te minimaliseren en de maatregelen die op korte termijn genomen kunnen worden
  • Ontwikkel een systeem om gezondheidseffecten van klimaatverandering tijdig te herkennen en effecten van klimaat- en gezondheidsmaatregelen te evalueren
  • Neem gezondheid standaard mee bij de evaluatie van klimaatmaatregelen (bijvoorbeeld in het kader van de Nationale Adaptatie Strategie en Klimaatwet), om ongewenste neveneffecten op de gezondheid te voorkomen en positieve neveneffecten te versterken

Direct in actie

Het gaat nog wel even duren voordat op alle geïdentificeerde onderzoeksvragen antwoorden gevonden zijn. De bijeengebrachte kennis in de kennisagenda zelf biedt echter direct al aan uiteenlopende betrokkenen gedetailleerd inzicht in de uitdagingen waar we voor staan en biedt allerlei oplossingsrichtingen waar we samen direct mee aan de slag kunnen. Tijdens het congres van de Nationale Adaptatie Strategie op 13 juni 2019 wordt daar een begin mee gemaakt, onder andere door netwerken te versterken en kennis te delen. Verdere kennisontwikkeling binnen een nationaal onderzoeksprogramma is echter noodzakelijk om dit proces nu en in de toekomst verder optimaal te ondersteunen.

Onderzoeksprogramma

De kennisagenda levert tevens een belangrijk fundament voor een mogelijk ZonMw meerjarig onderzoeksprogramma op het gebied van klimaatverandering en gezondheid. Door een coherent onderzoeksprogramma kunnen risico’s en maatregelen vergeleken en geprioriteerd worden. De resultaten van het onderzoeksprogramma kunnen leiden tot concrete klimaatmaatregelen die (tevens) leiden tot gezondheidsbevordering. Een brede, transdisciplinaire, systemische aanpak is nodig.

Meer informatie

 

 

 

 

]]>
news-4093 Mon, 27 May 2019 16:00:00 +0200 Kennisagenda onderzoeksprogramma klimaat en gezondheid https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/kennisagenda-onderzoeksprogramma-klimaat-en-gezondheid/ Het klimaat verandert wereldwijd en ook in Nederland. Het veranderende klimaat in Nederland heeft al allerlei zichtbare gezondheidsgevolgen. Maatregelen om de effecten van klimaatverandering tegen te gaan, bieden kansen voor het bevorderen van de gezondheid, maar brengen mogelijk ook nieuwe risico’s met zich mee. In opdracht van ZonMw hebben het RIVM, de Universiteit Maastricht en Wageningen University & Research een kennisagenda opgesteld. Hierin staat welk onderzoek uitgevoerd moet worden om de gezondheidsrisico’s van klimaatverandering te beperken. Een samenhangende kennisagenda met brede focus is van belang om inzicht te krijgen in de gezondheidsrisico’s van klimaatverandering in Nederland, op korte en lange termijn. De kennisagenda klimaat en gezondheid pleit voor een integrale benadering van klimaatonderzoek, door samenwerking van verschillende beleidssectoren en de praktijk. Het toekomstige klimaatonderzoek moet ook helpen bij het prioriteren van maatregelen.

Prioriteiten kennisagenda

In de kennisagenda wordt voorgesteld om de volgende activiteiten te prioriteren in een toekomstig onderzoeksprogramma klimaat en gezondheid:

  • Analyseer de huidige en toekomstige gezondheidsrisico’s van klimaatverandering in samenhang met elkaar
  • Ontwikkel maatregelen om huidige en toekomstige gezondheidseffecten van klimaatverandering aan te pakken. Bepaal de meest effectieve mix van maatregelen om gezondheid te bevorderen en risico’s te minimaliseren en de maatregelen die op korte termijn genomen kunnen worden
  • Ontwikkel een systeem om gezondheidseffecten van klimaatverandering tijdig te herkennen en effecten van maatregelen te evalueren
  • Neem gezondheid standaard mee bij de evaluatie van klimaatmaatregelen (bijvoorbeeld in het kader van de Nationale Adaptatie Strategie en Klimaatwet), om ongewenste neveneffecten op de gezondheid te voorkomen en positieve neveneffecten te versterken

Klimaat en gezondheid

Klimaat en gezondheid zijn bekeken in samenhang met duurzaamheid, milieu en voeding. De gevolgen van klimaatverandering, zoals overstromingen, temperatuurveranderingen, droogte en waterbeschikbaarheid, hebben grote impact op de volksgezondheid, maatschappij en economie, zoals beschreven in de ‘Lancet Countdown on health and climate change’. Ook in Nederland treden een aantal verwachte ontwikkelingen nu al op, zoals een toename van allergieën en hittestress. Actie is nodig om de uitstoot van broeikasgassen te minimaliseren en de gevolgen voor de gezondheid en gezondheidssector te beperken.

Maatregelen

De gevolgen voor de gezondheid van klimaatverandering in Nederland en van klimaatmitigatie- en adaptatiemaatregelen zijn echter vaak niet goed te kwantificeren of krijgen weinig aandacht. Actuele kennis is nodig over klimaatrisico’s om nu en in de toekomst de juiste beslissingen te kunnen nemen over in te zetten maatregelen. De klimaatmitigatiemaatregelen die uitgewerkt worden in het Klimaatakkoord richten zich vooral op reductie van CO2-uitstoot en niet op de mogelijke nevengevolgen voor de volksgezondheid. Klimaatadaptatiemaatregelen (zoals meer groen en water in de stad, klimaatbestendige bouw) bieden grote kansen voor het bevorderen van de gezondheid maar brengen mogelijk ook nieuwe risico’s met zich mee. Nederland kan zich hier op voorbereiden door samen met beleid en praktijk kennis te ontwikkelen. Alleen zo kunnen we de leefomgeving verbeteren en de volksgezondheid bevorderen.

Meer informatie

 

 

]]>
news-4074 Tue, 21 May 2019 19:15:00 +0200 Implementatie in de volle breedte van antimicrobiële resistentie https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/implementatie-in-de-volle-breedte-van-antimicrobiele-resistentie/ Twee afgeronde projecten over antimicrobiële resistentie kunnen met extra financiering de toepassing van hun onderzoeksresultaten in de praktijk bevorderen. Een extra stimulans voor implementatie! Eén project gaat over resistentie als gevolg van therapiefalen bij mensen geïnfecteerd met hiv. Het andere project gaat over verantwoord antibioticagebruik binnen gezelschapsdierenpraktijken. ITREMA-project: therapiefalen, hiv en antimicrobiële resistentie

Het ITREMA-project is een samenwerkingsverband van onderzoekers van het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU), Radboudumc, de Universiteit van de Witwatersrand in Johannesburg, Zuid-Afrika (WITS) en een grote hiv-kliniek in Zuid-Afrika (Ndlovu Care Group). In een gerandomiseerde klinische trial is de huidige Zuid-Afrikaanse zorgstandaard over monitoring van hiv-infectie tijdens antiretrovirale therapie vergeleken met een intensievere monitoringstrategie. De onderzoekers hebben een nieuwe werkwijze voor monitoring van hiv-therapie in ontwikkelingslanden ontwikkeld. In samenwerking met de Zuidelijk Afrikaanse beroepsorganisatie van hiv-zorgverleners (SAHIVCS) krijgen verpleegkundigen en patiëntenvoorlichters training en is er een online platform opgezet. Door deze samenwerking is draagvlak gerealiseerd en heeft het project een groot bereik.

Onderzoekresultaten

In ontwikkelingslanden ontvangen meer dan 10 miljoen mensen die zijn geïnfecteerd met hiv, antiretrovirale therapie. Hiv kan ongevoelig worden voor therapie, door bijvoorbeeld onvoldoende therapietrouw. Om therapiefalen vroegtijdig te signaleren, luidt de aanbeveling de virale lading (hoeveelheid virus in het bloed) regelmatig te controleren. In ontwikkelingslanden vindt deze controle minder frequent plaats. Dit vertraagt de signalering van therapiefalen, met als mogelijke gevolgen: toenemende medicatieresistentie, ziekteprogressie en verdere hiv-verspreiding.
Het project had als resultaat dat een intensieve controlestrategie met zelf ontwikkelde innovatieve technologie therapiefalen vroeger opspoort en leidt tot kostenbesparing. Ook is inzicht gekregen in hoe sociaaleconomische factoren bijdragen aan therapiefalen.

Impuls voor verspreiding

Met de verspreidings- en implementatie-impuls (VIMP) krijgt dit project een extra impuls om een betere patiëntenzorg te realiseren en om de verspreiding van hiv onder de bevolking te verminderen. De vertaling van theorie naar praktijk zal plaatsvinden via een combinatie van fysieke trainingen over de nieuwe werkwijze aan verpleegkundigen en patiëntenvoorlichters en het opzetten van een online platform.

VASAP-project: meer verantwoord antibioticagebruik in gezelschapsdierenpraktijken

Onderzoekers van Universiteit Utrecht bevorderen met een VIMP de landelijke implementatie van het Antimicrobial Stewardship and Pets (ASAP)-project. Het resultaat van hun onderzoek was dat een gerichte aanpak binnen gezelschapsdierenpraktijken leidt tot meer verantwoord gebruik van antibiotica.

Implementatie

Het Antimicrobial Stewardship Programma (ASP) is ontwikkeld binnen het ASAP-project en is uitgerold in 44 Nederlandse gezelschapsdierenpraktijken. Het ASP bestond onder andere uit nascholing voor gezelschapsdierenartsen, een informatiefolder voor diereigenaren en individuele feedback per praktijk. Dit leidde tot een significante daling van het antibioticumgebruik. Deze daling kwam bovenop de daling in antibioticumgebruik, die onder invloed van andere maatregelen en factoren al was ingezet in de jaren voorafgaand aan het project. De deelnemers aan het project gaven aan bewuster om te gaan met antibiotica en konden individueel verschillende verbeterpunten noemen uit de praktijk over antibioticumgebruik.

In het VASAP-project ligt de focus op verdere verspreiding en implementatie van het ASP van de onderzoeksresultaten in gezelschapsdierenpraktijken. Met de VIMP wordt een online training gemaakt (small private online cursus) gebaseerd op onderdelen uit het ASP van het ASAP-project waarin verschillende interactieve onderwijsvormen aan bod komen. De training wordt ook opgenomen in het curriculum van master Gezelschapsdieren voor studenten Diergeneeskunde.

Onderzoeksprogrammering antimicrobiële resistentie

In 2018 is het programma Priority Medicines Antimicrobiële resistentie (AMR) geëvalueerd. Van het programma Antibiotica Resistentie stellen we later dit jaar de 3e en laatste subsidieronde open.

Meer informatie

 

 

 

 

 

 

 

]]>
news-4014 Wed, 08 May 2019 15:15:00 +0200 Kennisbenutting: begin al vóór de start van het project https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/kennisbenutting-begin-al-voor-de-start-van-het-project/ Hoe zorg je ervoor dat onderzoeksresultaten niet liggen te verstoffen op de plank, maar daadwerkelijk gebruikt worden in de praktijk? Op 4 april organiseerden ZonMw, Vilans en Movisie een projectleidersbijeenkomst om tips en kennis hierover uit te wisselen. Wat hebben de onderzoekers hieraan gehad? Voor deze bijeenkomst nodigden we projectleiders uit die aan de start van hun project staan. Zo kunnen zij de opgedane tips en kennis direct toepassen gedurende de hele loop van hun project.

Ervaringen

Sharissa Corporaal is manager onderzoek en innovatie bij Avoord, een lokale zorginstelling voor ouderen in de gemeente Etten-Leur, Zundert en Rijsbergen. ‘We zitten bijna allemaal in de startfase, wat veel administratief werk met zich meebrengt. Zeker omdat we allemaal samenwerken met meerdere partijen binnen onze projecten. Het is nuttig om ervaringen uit te wisselen hoe je hier praktisch mee om kunt gaan.’

Mandy Los (programmaleider Stichting Transmurale zorg, netwerk dementie Haaglanden) vond het vooral leuk om de ideeën van de deelnemers te vergelijken. Ook vond zij het contact met de andere deelnemers heel waardevol: ‘Er zijn veel dingen die bij ons vanuit het meerjarenplan geïnitieerd worden, die veel overlap hebben met aspecten uit de projecten die hier zijn gepresenteerd vandaag. Ik ga dus zeker contact onderhouden om op de hoogte te blijven van wat die andere projecten aan het ontwikkelen zijn, zo hoeven wij niet opnieuw het wiel uit te vinden.’

Isolde Verburgt en Betty Boomsma zijn beide projectcoördinator bij Superdivers den Haag. Verburgt: ‘Ik vond het leuk om hier te zijn, om de mensen van ZonMw te leren kennen en om verbinding te zoeken met onder andere een vergelijkbaar project uit Rotterdam.’

Boomsma: ‘Vanmiddag hebben we vooral een bevestiging gekregen dat we een goed plan hebben. We hebben in korte tijd een goede aanvraag neergezet: het betrekken van de praktijk, ouderen zelf, mantelzorgers, sociaal werkers; het zit er allemaal in.’

Lastig, maar niet onmogelijk

In het tweede deel van de middag gingen de deelnemers in groepjes uiteen om een collage te maken van hun ideale projectresultaat.

Boomsma: ‘Het was een zinvolle middag, en het is fijn dat er aan het begin van de projecten al contacten worden gelegd. Ook doe je heel veel verschillende kennis op op zo’n middag. Door samen in kleine groepjes aan een opdracht te werken ontstaat interactie en maak je een verdiepingsslag. Dat maakt het contact met anderen makkelijker, en dat is natuurlijk waar je voor komt.’

Is het haalbaar om vanaf het begin bezig te zijn met kennisbenutting in de praktijk?

Corporaal: ‘De nadruk lag vandaag op kennisbenutting aan het einde van je project. Dat is lastig om van tevoren vorm te geven. Je weet tenslotte nog niet wat de opbrengsten van je project gaan zijn, of in welke vorm je die moet aanbieden aan je doelgroep. Maar: lastig is niet onmogelijk. Wat ik nuttig vond was dat Vilans al profielen heeft opgesteld van de verschillende doelgroepen en welke informatievormen bij hen aansluiten. Al met al dus goed om al aan het begin van je project na te denken hoe je het eindproduct moet realiseren.’

Tips&Tricks

Jacomine de Lange, Hogeschool Rotterdam en projectleider van VitaDem:

  • Ontwerp en evalueer binnen een lerend netwerk van praktijk, ervaringsdeskundigen, onderzoek, onderwijs, (en schep ruimte voor innovatie).
  • Houd het management betrokken.
  • Wees duidelijk over ieders rol en eigenaarschap.

Lisa Delmee en Annemieke Hoogland, Vilans:

  • Denk in een vroeg stadium van het onderzoek goed na over wie er baat heeft bij de resultaten, houd dit goed voor ogen. Denk vervolgens na hoe die personen bereikt kunnen worden en schakel daarbij hulp in van een communicatieafdeling of kenniscentrum. Vraag gedurende het onderzoek ook aan de doelgroep (de eindgebruiker van de resultaten) op welke manier zij de kennis het liefste tot zich zouden nemen.
  • Voor (zorg)professionals is het verwarrend als er rondom hetzelfde onderwerp verschillende vergelijkbare kennis(producten) worden verspreid. Werk daarom samen met andere onderzoeken die dezelfde doelgroep willen bereiken en bundel de resultaten, indien mogelijk, in een deelbaar product.
  • Maak gebruik van bestaande kanalen om de kennis te verspreiden. Waar komt de doelgroep? Zorg dat daar de resultaten in een passende vorm worden aangeboden.

Bent u tijdens de sessie over kennisdelen geïnspireerd geraakt en wilt u uw idee toetsen? Of hebt u juist vragen over wat mogelijkheden zouden kunnen zijn voor het verspreiden van de resultaten van uw onderzoek? Maak dan een afspraak met Lisa en/of Annemieke van Vilans. Zij kunnen een uur met u meedenken, u op ideeën brengen of helpen een richting te kiezen. Mail naar a.hoogland@vilans.nl of l.delmee@vilans.nl 

Meer informatie

  • Lees meer over implementatie
  • Lees meer over maatschappelijke impact
  • Infographic veerkracht: Een mooi voorbeeld hoe de uitkomsten van verschillende onderzoeken samenkomen in één publicatie, waarbij een heel praktische vertaling van de onderzoeksresultaten in een stappenplan is gemaakt. 
  • Boekje 'Een goed leven met dementie'. Over samenwerken vanuit verschillende perspectieven: kenniscentrum, onderwijs, praktijk. 
  • Samen Beslissen: Een mooi voorbeeld hoe je de resultaten van je onderzoek in verschillende vormen voor verschillende doelgroepen kunt gieten. Denk aan een quiz, een infographic, een gesprekshandleiding, een filmpje. Praktisch en toepasbaar.

 

 

]]>