Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Binnen het Nationaal Programma Ouderenzorg (NPO) zijn proactieve, integrale eerstelijnsinterventies voor kwetsbare ouderen onderzocht. Deze acht interventies hadden gemeenschappelijke kenmerken zoals screening, assessments en multidisciplinaire, integrale follow-up. Geen van de interventies heeft echter (overtuigende) effecten laten zien. Een mogelijke verklaring is dat kwetsbare ouderen nog te veel als één homogene groep worden gezien. Het doel van dit onderzoek was daarom om ouderen in te delen in profielen en deze profielen mee te nemen in een herevaluatie van acht NPO interventies.

Uit onze resultaten komen zes profielen van ouderen naar voren, uiteenlopend van relatief gezond tot extreem kwetsbaar. Binnen vier profielen ervaren de ouderen vooral problemen in het fysieke of mentale domein, terwijl de ouderen binnen twee profielen een opeenstapeling van problemen ervaren die zich uitbreidt naar het sociale en cognitieve domein. Echter, voor geen van de zes profielen blijkt integrale zorg effectief. De belangrijkste aanbeveling is dat we de diversiteit van kwetsbare ouderen dienen te onderkennen in onderzoek, beleid en praktijk. Dé kwetsbare oudere bestaat niet.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Uit onze resultaten komen zes onderscheidende profielen van kwetsbare ouderen naar voren, waarbij de ouderen binnen één profiel meer met elkaar gemeen hebben dan met de ouderen uit de andere vijf profielen. De profielen lopen uiteen van relatief gezond tot extreem kwetsbaar. Dé kwetsbare oudere bestaat dus niet. Ons onderzoek bevestigt dat kwetsbaarheid een complexe aandoening is en dat het traditionele onderscheid tussen fysieke, mentale en sociale kwetsbaarheid geen recht doet aan deze complexiteit. Ouderen in vier profielen ervaren vooral problemen in het fysieke óf het mentale domein. Ouderen in de andere twee profielen ervaren juist een opeenstapeling van problemen die zich ook uitbreidt naar het sociale en cognitieve domein. De zes profielen zijn tevens meegenomen in de her-evaluatie van acht integrale eerstelijnszorginterventies die uitgevoerd zijn binnen het Nationaal Programma Ouderenzorg. Voor geen van de zes profielen heeft integrale zorg effect op functionele beperkingen, mentaal functioneren, sociaal functioneren of kwaliteit van leven.

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In het kader van het Nationaal Programma Ouderenzorg zijn een aantal integrale eerstelijnsinterventies voor kwetsbare ouderen onderzocht. Deze interventies hebben een aantal gemeenschappelijke kenmerken: 1) screening; 2) assessment; 3) plan van aanpak; 4) uitvoering v/d zorg; 5)evaluatie/follow-up. Echter hebben deze interventies geen (overtuigende) effecten laten zien. Een mogelijke verklaring hiervoor kan zijn dat kwetsbare ouderen nog te veel als een homogene groep worden gezien door zowel de zorgprofessionals die de interventie uitvoeren als de onderzoekers die zich bezig houden met het evaluatieonderzoek. Kwetsbaarheid kenmerkt namelijk zich door complexiteit; de verschillende componenten van kwetsbaarheid kunnen elkaar beïnvloeden en versterken. Bovendien is het nog onduidelijk welke combinatie van componenten tot specifieke negatieve uitkomsten leidt. Door kwetsbaarheid verder te specifiëren, kunnen interventies beter worden ingezet om deze negatieve uitkomsten van kwetsbaarheid te voorkomen of uit te stellen. Daarom is het van belang om profielen van kwetsbare ouderen te ontwikkelen.

 

De onderzoeksvragen die centraal staan binnen dit project zijn:

- Welke subpopulaties van kwetsbare ouderen kunnen worden onderscheiden?

- In welke mate verschilt de effectiviteit van integrale zorginterventies tussen subpopulaties van kwetsbare ouderen?

 

Om kwetsbare ouderen in te kunnen delen in subpopulaties, wordt gebruik gemaakt van latente klasse analyse. De TOPCIS-MDS database is uitermate geschikt voor het uitvoeren van deze analyse, omdat het een grote en regio-overstijgende steekproef is, waarmee de validiteit van de profielen wordt vergroot. De resultaten van de kwantitatieve analyses zullen voorgelegd worden aan ouderen door middel van een focusgroep om deze resultaten te duiden en kwalitatief verder uit te diepen.

 

Deze subpopulaties van kwetsbare ouderen worden dan uiteindelijk meegenomen als moderatorvariabele in de analyses naar de effectiviteit van een specifieke integrale zorginterventie: het Walcheren Integrale Zorgmodel. Dit zorgmodel was een transitie-experiment binnen het NPO en is benoemd tot Best Practice door Medical Delta. De effectiviteit van deze interventie is eerder onderzocht in termen van gezondheidsuitkomsten, functionele beperkingen en kwaliteit van leven en heeft effect op kwaliteit van leven. De effectiviteit van het Walcheren Integrale Zorgmodel wordt door middel van deze analyses verder uitgediept. Bovendien zullen de profielen beschikbaar gesteld worden aan onderzoekers van vergelijkbare NPO-projecten zodat zij secundaire analyses kunnen uitvoeren voor hun project.

 

Met de transities in de zorg, zoals de overheveling van de AWBZ naar de nieuwe WMO en WLZ, blijven ouderen langer thuis wonen, ook met complexe zorgvragen. Voor deze doelgroep is er sterke behoefte aan effectieve integrale zorginterventies in de eerste lijn. Door de heterogeniteit van kwetsbare ouderen te onderkennen en uit te drukken in profielen, kunnen interventies gerichter ingezet worden. Dit kan mogelijk leiden tot het verbeteren van de kwaliteit van zorg en welzijn voor kwetsbare ouderen en positieve resultaten in termen van gezondheidsuitkomsten, functiebehoud en kwaliteit van leven. Daarnaast kan de indeling in profielen leiden tot meer inzicht in kwetsbaarheid door zorgprofessionals en tot meer onderkenning van kwetsbaarheid door ouderen en hun naasten.

 

Naast het beschikbaar stellen van profielen aan collega-onderzoekers, zullen de resultaten van de analyses ook verspreid worden door middel van presentaties op congressen en publicaties in zowel een nationaal als internationaal wetenschappelijk tijdschrift.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website